O slideshow foi denunciado.

Ani̇li̇n ve türevleri̇-toksikoloji

4.238 visualizações

Publicada em

Publicada em: Educação
  • Seja o primeiro a comentar

  • Seja a primeira pessoa a gostar disto

Ani̇li̇n ve türevleri̇-toksikoloji

  1. 1. SEMANUR SANDALCI 07024001
  2. 2.  Havada kahverengiye dönüşen, renksiz, yağımsı, zehirli, tadı acı, kokusu hoş bir sıvıdır. 184,4 °C’ de kaynar ve -6 °C’ de donar. Suda az, organik çözücülerde iyi çözünür. Kauçuk, boya, ecza, patlayıcı madde yapımında ve daha birçok endüstride geniş ölçüde kullanılan organik bir maddedir.
  3. 3. BULUNUŞU Anilin 1826’da Otto Unverdorben tarafından İndigo denilen kimyevi maddenin bozunma ürünleri arasında keşfedildi. Çivit Ağacı (İndigofera tictoria)
  4. 4.  1856 yılında William Henry Perkin ham anilinin kromik asitle reaksiyonundan kinin elde etmek isterken leylak renginde ilk sentetik boyayı elde etti ve böylece anilin, ilk defa ticari maksatla kullanılmaya başlandı. Anilin boyanın renklendirme gücü çok fazladır. Fakat pahalıdır.
  5. 5. KULLANIM ALANLARI Anilin üretiminin yaklaşık % 65’i kauçuk veya lastik üretiminde (işlemi hızlandırmak, lastiğe uzun bir ömür ve iyi bir kalite vermek için) kullanılır. Diğer kullanma sahaları ise değişik renklerde boya (anilin boyalar), vernik, mürekkep ve fotoğraf malzemesi yapımıdır. Anilin bütün sülfo ve diğer bazı ilaçların temel maddesi olup aynı zamanda birçok roket yakıtının bileşenlerinden biridir.
  6. 6. ÜRETİMİ Anilinin ticari üretimi hemen hemen tamamen benzenden yapılır. Hala kullanılan orijinal bir üretim metodunda önce nitrobenzen (C6H5NO2) elde edilir ve bu bileşik indirgenerek aniline dönüştürülür.
  7. 7.  Bir diğer yöntem ise klor benzenin otoklavlarda amonyakla ısıtılması sonucu olan üretimidir.
  8. 8.  Anilinin verdiği reaksiyonlardan en önemlisi, nitröz asitle olan reaksiyondur. Benzendiazonyum klorür tuzu, başka reaktiflerle azot gazı çıkışı ile birlikte kolayca yer değiştirme reaksiyonu vererek diğer birçok benzen türevinin oluşması bakımından önemlidir. (Sandmayer reaksiyonları)
  9. 9.  Benzendiazonyum klorür tuzunun önemli reaksiyonlarından bir diğeri de kenetlenme reaksiyonlarıdır. Benzendiazonyum klorür tuzu amin ve fenoller gibi reaktifliği yüksek aromatik bileşiklerle kenetlenme reaksiyonuna girerek, renkleri açık sarıdan koyu kırmızıya kadar değişen azo bileşiklerini oluştururlar. Renkli azo bileşikleri boyar maddeler olup başta tekstil sanayisi olmak üzere birçok alanda yaygın olarak kullanılır.
  10. 10.  Sıçanlarda ağız yoluyla LD50: 250 mg/kg Tavşanlarda deri yoluyla LD50: 820 mg/kg Farelerde solunum yoluyla LC50: 175 ppm (7 saatte) Tavşanlarda ciltte tahriş: 20 mg/24 s; Tavşanlarda gözde tahriş 102 mg
  11. 11. KANSER ETKİSİ Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC -  The International Agency for Research on Cancer) anilini 3. kategoriye dahil etmiştir. KATEGORİ 1 : İnsan için kanserojen olduğu bilinen maddeler. KATEGORİ 2 : İnsan için kanserojen sayılabilen maddeler. KATEGORİ 3 : İnsanda kanserojenik etki potansiyeli olan fakat verilerin yetersiz olduğu maddeler.
  12. 12.  Anilin buharlarının teneffüs edilmesi veya deriye teması ile kronik (sürekli) zehirlenme durumu ortaya çıkar. Burada kanda alyuvarların oksijen taşıyan maddesi hemoglobinin yapısı değişir. Dudak, kulak, burun gibi uç noktalar morarır. Yürüyüş bozuklukları (sarhoş gibi yürüme), yüzde solukluk ve başağrısı gibi belirtiler görülür. Daha çok anilin fabrikaları işçilerinde rastlanır. Koma durumu olursa, açık havaya çıkartılmalı, oksijen koklatılmalı ve suni solunum yaptırılmalıdır. 
  13. 13.  Anilin ve bazı türevleri Methemoglobinemi yapanlar sınıfına girer ve hemoglobin yapısında (hem deki) Fe2+ (ferro)yi, Fe3+ (ferri)ye oksitleyerek toksik etki gösterirler. Çünkü oksitlenme sonucu 6. bağa O2 yerine H2O bağlar. Methemoglobin normalde kanda %1’ den az bulunur ve bu oran hemoglobinin otooksidasyonu sonucu oluşur. H2O2 ve diğer serbest radikallerin oluşumu oksidasyon nedenidir. Oluşan methemoglobin indirgenir. Methemoglobin miktarı toplam hemoglobin miktarının %10’unu aşarsa kanın oksijene doyma gücü azalır. %35’ini aşarsa siyanoz başlar. %70’ini aşarsa ölüm oluşur.
  14. 14.  Anilin Ağız yoluyla sıçanlarda LD50: 250 mg/kg p-aminofenol 375 mg/kg Toluidin 656 mg/kg 670 mg/kg 450 mg/kg Asetanilid 800 mg/kg
  15. 15.  Bazı anilin türevleri özellikle sulfanilamid bazı ender hallerde sulfhemoglobinemi yapabilir. Sulfanilamidler bakterilere karşı yapılan tedavilerde kullanılır. p-amino-benzoik asit (PABA) esansiyel bir metabolittir ve bakteriler bu maddeyi folik asit sentezinde kullanırlar. Sulfanilamid bu sentezi bozar ve bakterilerin yaşaması durur. Sulfhemoglobin (HbH2S) hemoglobinin H2S ile oluşturduğu bileşiktir. Bu durumda kükürt demire bağlanır. Ağız yoluyla sıçanlarda LD50 : 3900 mg/kg
  16. 16. İLAÇ OLARAK ANİLİN Anilin antipiretik (ateş düşürücü), tesir göstermekle beraber şiddetli toksik olduğundan kullanılmamaktadır. Organizmada hemoglobini dönüşümsüz olarak okside ederek zehirlenmeye sebep olur. Anilinin antipiretik tesirlerinden faydalanmak için toksik tesirleri daha az olan türevleri yapılmıştır. Fenasetin Toksik tesiri çok az olan, çabuk tesir eden iyi bir antipiretiktir. Analjezik (ağrı kesici) etki de gösterir. Ağız yoluyla sıçanlarda LD50 : 3600mg/kg
  17. 17.  Bu gruptaki ilaçların ilk üyesi çok toksik bir madde olan asetaniliddir. Daha sonra fenasetin bulunmuş, ancak methemoglobini ve analjezik nefropatisine neden olduğundan yerini parasetamol (asetaminofen)’e bırakmıştır. Parasetamol, asetanilid ve fenasetinin ortak metabolitidir ve esas olarak analjezik ve antipiretik etkiye sahiptir.
  18. 18.  İlk anilin boya, Mauveine Anilin mavisi Anilin siyahı
  19. 19.  Bu boyalar, görüldüğü gibi anilin ve toluidin yapılarının bir karışımı şeklindedir. Tükenmez ve çeşitli mürekkepler toksik maddeler içerir. Metilviyole tükenmez kalemler içinde çözünebilen bir anilin boyası ile birlikte bulunmaktadır. Mürekkepte de anilin boyaları bulunur. Bu tip mürekkeple elbise, iç çamaşırı, spor gömlekleri ve yatakların resimlendirilmesi zararlı olmaktadır. Bu nedenle gerek hastahanelerdeki bebeklerde ve gerekse kolej öğrencileri arasında methemoglobinemi görülmüştür (Dubois ve Geiling). Mum boyaları (turuncu, kırmızı - turuncu olanlar) bir anilin boyası olan p-nitranilin benzidin içerir. Bu da toksik bir maddedir.
  20. 20. DİNLEDİĞİNİZ İÇİNTEŞEKKÜRLER...

×