MEMORIA 2014
Museo Fortaleza San Paio de Narla
1
INDICE
1. LIMIAR ........................................................................
Museo Fortaleza San Paio de Narla
2
1. LIMIAR
O tempo pasa e non é balde, que un museo como San Paio de Narla,un
pequeniño...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
3
e afortunado privilexio.E é, precisamente, esta verba "público"en forma de
visitantes,...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
4
2. ESTADÍSTICA ANUAL DE VISITANTES.
Xaneiro Nº total de visitantes 799
2 grupos escola...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
5
Visitas individuais 811
Xullo Nº total de visitantes 2321
6 Obradoiros 230
8 grupos ad...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
6
16 grupos escolares 390
7 grupos adultos 200
Visitas individuais 724
Total visitantes ...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
7
0
500
1000
1500
2000
2500
3000
3500
799
594
1752
2043
1823
2310 2321
3046
1404
1511
11...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
8
0
1000
2000
3000
4000
5000
6000
7000
8000
9000
2869
4950
8387
314233562
129 78 51
454
...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
9
XANE FEBR MARZ ABRIL MAIO XUÑO XULLO AGOS SET OUT NOV DEC ANUAL
HOMES 408 321 862 978 ...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
10
3. PROGRAMA ARQUITECTÓNICO
Arranxo no motor do pozo
Reposición de poste do cableado t...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
11
Comprende un recorrido por todo o castelo, recomendase para os grupos
que visitan o c...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
12
Visita de iniciación
Nivel: Todos os ciclos
Data: Curso escolar
Obxectivo: Comprender...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
13
Obxectivo: Identificar as distintas clases sociais; servos, señorío e cabaleiros
meir...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
14
conservalas para outras xeracións foi o obxectivo da visita do CPI Dr. López Suárez d...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
15
Os/as nenos/as de 3º de primaria do CPI Dr. López Suárez de Friol realizou unha saída...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
16
rematar na propia Cova onde o persoal de San Paio Francisca Abuín e Ana Ferro fixeron...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
17
Un Museo en Lendas
Nivel: 3º Ciclo de Primaria, ESO e BAC
Data: Curso escolar
Obxecti...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
18
O xogo de verbas
Nivel: 4º,5º e 6º Primaria
Data: Curso escolar
Obxectivo: Aproveitar...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
19
Na Lareira
Nivel: Ed. Infantil, 1º e 2º de Primaria
Data: Curso escolar
Obxectivo: Vi...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
20
A bela durminte
Nivel: Ed. Infantil e 1º e 2º de Primaria
Data: Curso escolar
Obxecti...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
21
Ademais de agochar os entresixos de épocas históricas ao través das cales,
sometidas ...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
22
Pescudas de detectives en San Paio
Nivel: 5º e 6º de Primaria e 1º da ESO
Data: Curso...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
23
Unha firma medieval: un signo lapidario
Nivel: 6ª de primaria, 1º ESO e 2º ESO
Data: ...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
24
Obradoiros escolares
CURSO 2013-2014
Museo Fortaleza San Paio de Narla
25
Dende a Rede Museística, en sintonía coas novas formulacións da Museoloxía
social, se...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
26
CONCURSO-REDE
Finalmente, e como unha das grandes novidades para este novo curso esco...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
27
construír o seu propio pensamento crítico, non só sensible á arte senón cara ao
noso ...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
28
gregos. No museo podemos dialogar cos artistas, descubrir os seus soños e
anhelos. No...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
29
As coleccións presentes nos museos son susceptibles de estruturarse en
contidos segun...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
30
Ciclos/cursos: Educación Infantil, 1º,2º, 3º de E. Primaria.
Duración estimada da act...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
31
Esta actividade pódese realizar no Museo Fortaleza San Paio de Narla (Friol).
LAREIRA...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
32
programa de actividades pensadas para todas as idades, desde os 4 aos 1.300
anos (de ...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
33
manter o contacto con familiares e amizades así como para impulsar a cultura
galega d...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
34
Museo Fortaleza San Paio de Narla
35
Museo Fortaleza San Paio de Narla
36
Os saberes da cociña. Un chef artista: “Os alimentos da túa contorna”
Trátase dun obr...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
37
Museo Fortaleza San Paio de Narla
38
Museo Fortaleza San Paio de Narla
39
Museo Fortaleza San Paio de Narla
40
Museo Fortaleza San Paio de Narla
41
Food foto fun
Obradoiros de creatividade culinaria para nenos: gastronomía, fotografí...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
42
Ensinar aos nenos o importante que é a alimentación, que aprendan a plantar san
e a v...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
43
Museo Fortaleza San Paio de Narla
44
Museo Fortaleza San Paio de Narla
45
Museo Fortaleza San Paio de Narla
46
Museo Fortaleza San Paio de Narla
47
Museo Fortaleza San Paio de Narla
48
Museo Fortaleza San Paio de Narla
49
Reproducións de pezas arqueolóxicas
Escavar, buscar, investigar, reconstruír e recomp...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
50
Museo Fortaleza San Paio de Narla
51
Museo Fortaleza San Paio de Narla
52
Museo Fortaleza San Paio de Narla
53
A miña primeira película (sen cámara) da Rede Museística
Cine sen cámara ou animación...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
54
Museo Fortaleza San Paio de Narla
55
Museo Fortaleza San Paio de Narla
56
Museo Fortaleza San Paio de Narla
57
Árbore xenealóxica. Heráldica persoal
Obxectivo: ensinar aos nenos e nenas a historia...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
58
Museo Fortaleza San Paio de Narla
59
Bargueños. Encaixando a creatividade
Obxectivo: descubrir unha peza do patrimonio mob...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
60
Museo Fortaleza San Paio de Narla
61
Museo Fortaleza San Paio de Narla
62
Ollando a cultura-prismásticos
Obxectivo: Analizar a funcionalidade dunha peza que co...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
63
Museo Fortaleza San Paio de Narla
64
Museo Fortaleza San Paio de Narla
65
Museo Fortaleza San Paio de Narla
66
4.3. Obradoiros de Nadal
Cando un novo Nadal peta á porta concédese licenza xeral par...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
67
Obradoiro: Xogando con Catarina
Obradoiro de elaboración de diferentes tocados e somb...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
68
Museo Fortaleza San Paio de Narla
69
Museo Fortaleza San Paio de Narla
70
Museo Fortaleza San Paio de Narla
71
Obradoiro: Unha ollada aos oficios medievais na figura da muller campesiña
Comprender...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
72
Museo Fortaleza San Paio de Narla
73
Museo Fortaleza San Paio de Narla
74
Museo Fortaleza San Paio de Narla
75
Museo Fortaleza San Paio de Narla
76
Museo Fortaleza San Paio de Narla
77
Museo Fortaleza San Paio de Narla
78
Obradoiros: Entre o sono e o soños
A palabra “soño”, segundo o Dicionario da Real Aca...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
79
-Soños artísticos
Construír os soños e atopar o xeito de acadalos nunca foi doado. Pe...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
80
Museo Fortaleza San Paio de Narla
81
Museo Fortaleza San Paio de Narla
82
Museo Fortaleza San Paio de Narla
83
Soños dalgúns dos nenos/as:
Museo Fortaleza San Paio de Narla
84
Museo Fortaleza San Paio de Narla
85
Museo Fortaleza San Paio de Narla
86
Museo Fortaleza San Paio de Narla
87
Museo Fortaleza San Paio de Narla
88
-Harmonía dun soño
Neste obradoiro ensinarémoslle ós nosos nenos a desenvolver todos ...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
89
Para rematar, intercambiarán entre eles un desexo escrito e debuxado nun papel
para f...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
90
Museo Fortaleza San Paio de Narla
91
Museo Fortaleza San Paio de Narla
92
Museo Fortaleza San Paio de Narla
93
4.4. Obradoiros del Club Pequeamigos
Un museo é un espazo onde nos reflectimos nós me...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
94
A programación é trimestral para os meses de marzo, abril e maio e os
Obradoiros foro...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
95
Os nenos neste obradoiro desenvolveron as súas destrezas manuais e
intelectuais confe...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
96
Museo Fortaleza San Paio de Narla
97
Obradoiro "O paso do tempo no señorío de San Paio"
O Obxectivo deste obradoiro era af...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
98
Museo Fortaleza San Paio de Narla
99
Museo Fortaleza San Paio de Narla
100
Este obradoiro tamén o levamos ao Club Pequeamig@s do Museo Provincial de
Lugo.
Museo Fortaleza San Paio de Narla
101
Museo Fortaleza San Paio de Narla
102
Obradoiro armaduras
Os nenos/as no Museo Fortaleza San Paio de Narla volveron ao pas...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
103
Museo Fortaleza San Paio de Narla
104
Museo Fortaleza San Paio de Narla
105
Museo Fortaleza San Paio de Narla
106
Museo Fortaleza San Paio de Narla
107
Museo Fortaleza San Paio de Narla
108
Obradoiro "Os saberes da cociña de San Paio de Narla"
Neste obradoiro os nenos/as vi...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
109
Museo Fortaleza San Paio de Narla
110
Obradoiro Pequeguía Postal de Friol
Neste obradoiro os/as nenos/as do Club Pequeamig...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
111
Museo Fortaleza San Paio de Narla
112
Obradoiro Presamaín (elaboración dunha cesta para recoller castañas para
o Samaín)
Museo Fortaleza San Paio de Narla
113
Os/as nenos/as do Club Pequeamigos do Museo Fortaleza San Paio de
Narla da Rede Muse...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
114
Museo Fortaleza San Paio de Narla
115
Obradoiro Samaín
Os museos non son entes inertes e inactivo, son dinamizadores socia...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
116
Museo Fortaleza San Paio de Narla
117
M
Museo Fortaleza San Paio de Narla
118
DE
5 .PROGRAMA DE ACCIÓN CULTURAL. CULTURAL
5.1. Programa interxeneracional
A través...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
119
II Xornadas de interpretación e dinamización no medio rural
Estas xornadas pretenden...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
120
Museo Fortaleza San Paio de Narla
121
Museo Fortaleza San Paio de Narla
122
Museo Fortaleza San Paio de Narla
123
Museo Fortaleza San Paio de Narla
124
IX Xornadas Interxeracionais rurais “Aprendendo cos nosos maiores”
O Museo Fortaleza...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
125
contribución e aportación en forma de vivencias e acontecementos (en ocasións
autént...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
126
profundando ademais no valor das xornadas como punto de encontro entre
veciñanza, pr...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
127
Museo Fortaleza San Paio de Narla
128
5.2. Programa da terceira idade
En termos xerais podemos dicir que a historia de Fri...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
129
Visita dos Amigos dos Museos de Galicia
Museo Fortaleza San Paio de Narla
130
Visita Asociación de Mulleres a Xeitosas
5.3. Programa de ocio-turístico
Visita dos ...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
131
Museo Fortaleza San Paio de Narla
132
Museo Fortaleza San Paio de Narla
133
5.4. Semana dos museos
ç
Como cada ano, con motivo do Día Internacional dos Museos (...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
134
maio. Nesta ocasión, o programa realizouse coa participación de máis de 150
persoas,...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
135
Museo Fortaleza San Paio de Narla
136
Noite dos Museos do Club Pequeamig@s.
Os membros do club que o desexaron viaxaron á ...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
137
Museo Fortaleza San Paio de Narla
138
Museo Fortaleza San Paio de Narla
139
Museo Fortaleza San Paio de Narla
140
Museo Fortaleza San Paio de Narla
141
Animación nas rúas de Friol para convidar xente ao Museo Fortaleza San
Paio de Narla.
Museo Fortaleza San Paio de Narla
142
Continuando coa semana dos museos o día 18 de maio, Día Internacional
dos museos. O ...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
143
5.5. Programa Museoloxía social
Culturas en diálogo. Diálogo intercultural: Lugo-Arx...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
144
Museoloxía social e do diálogo intercultural. A elección deste país ven marcada
prim...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
145
Museo Fortaleza San Paio de Narla
146
Museo Fortaleza San Paio de Narla
147
Museo Fortaleza San Paio de Narla
148
Museo Fortaleza San Paio de Narla
149
Museo Fortaleza San Paio de Narla
150
Museo Fortaleza San Paio de Narla
151
Museo Fortaleza San Paio de Narla
152
Museo Fortaleza San Paio de Narla
153
Museo Fortaleza San Paio de Narla
154
Museo Fortaleza San Paio de Narla
155
Tarde de sábado de lembranzas sonoras e diálogo intercultural no Museo
Fortaleza de ...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
156
Museo Fortaleza San Paio de Narla
157
VISITA TANGO LIDER A SAN PAIO DE NARLA
Museo Fortaleza San Paio de Narla
158
PRESENTACIÓN DOCUMENTAL CULTURAS EN DIÁLOGO: LUGO-
ARXENTINA.
Museo Fortaleza San Paio de Narla
159
Museo Fortaleza San Paio de Narla
160
Día das letras galegas
Obradoiro Club de lectura A lus de San Finx, Noia
O Museo For...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
161
Museo Fortaleza San Paio de Narla
162
Día Internacional da Loita contra a violencia de xénero
Museo Fortaleza San Paio de Narla
163
O Voo das bolboretas, acción en contra da violencia de xénero
No marco do Proxecto “...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
164
Día internacional das persoas co discapacidade
O departamento de Accesibilidade e Ca...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
165
18:00 h.-Saúdo de Mario Outeiro, deputado delegado da área de Cultura e
Turismo da D...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
166
Museo Fortaleza San Paio de Narla
167
Representación do conto “Un conto moi polvorento e adormilado” para os
nenos/as do C...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
168
Museo Fortaleza San Paio de Narla
169
Museo Fortaleza San Paio de Narla
170
FOTOGRAFÍA A CEGAS II
Unha aventura que percorre os catro museos da Rede Musistica e...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
171
Existen precedentes de resonancia internacional que demostran a
capacidade de manexa...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
172
Taller 4: Fotografía de retrato. Outra forma de retratar
Imparte: Xosé Reigosa e Ger...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
173
Museo Fortaleza San Paio de Narla
174
Museo Fortaleza San Paio de Narla
175
Museo Fortaleza San Paio de Narla
176
Museo Fortaleza San Paio de Narla
177
Museo Fortaleza San Paio de Narla
178
Museo Fortaleza San Paio de Narla
179
MUSEOS PÚBLICOS 25.2
"Unha sociedade xúlgase polo estado das súas prisións"; esta id...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
180
O Museo Fortaleza de San Paio de Narla que atesoura o legado dunha
comunidade gandei...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
181
Baixo estas premisas, o Museo Provincial de Lugo (integrado na Rede
Museística Provi...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
182
obxectos producidos en espazos privativos de liberdade e privilexios. Esta mostra
re...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
183
están vertebradas en tres grandes seccións; arqueoloxía, etnografía e Belas
Artes, e...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
184
xeito de reflexión/unión entre o museos e as súas coleccións coa súa experiencia
per...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
185
O reto ao que nos enfrontamos dende as institucións públicas é arduo pero
non por is...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
186
Museo Fortaleza San Paio de Narla
187
5.6. Programa de Exposicións
EXPOSICIÓN. Bocetos de Retratos con Alegoría, de J. Men...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
188
que recolle coa súa iconología-decálogo para artistas os vicios, os sentimentos e
as...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
189
Museo Fortaleza San Paio de Narla
190
Museo Fortaleza San Paio de Narla
191
Museo Fortaleza San Paio de Narla
192
Exposición: Galiza nun tempo de seu
O presidente da AS-PG, Xoán Costa, e Marcos Mace...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
193
Museo Fortaleza San Paio de Narla
194
Museo Fortaleza San Paio de Narla
195
Museo Fortaleza San Paio de Narla
196
Exposición fotográfica "Patrimonios, A muralla e o Tango. Tango Club
Galicia.
Trátas...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
197
O Patrimonio Cultural tanxible e o intanxible únense para conformar de
xeito separad...
Museo Fortaleza San Paio de Narla
198
Museo Fortaleza San Paio de Narla
199
Exposición “Entre o sono e os soños: Soñar para crear na Rede
Museística”
A multidis...
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Memoria 2014 san paio
Próximos SlideShares
Carregando em…5
×

Memoria 2014 san paio

598 visualizações

Publicada em

Memoria do Museo de San Paio 2014

Publicada em: Arte e fotografia
0 comentários
0 gostaram
Estatísticas
Notas
  • Seja o primeiro a comentar

  • Seja a primeira pessoa a gostar disto

Sem downloads
Visualizações
Visualizações totais
598
No SlideShare
0
A partir de incorporações
0
Número de incorporações
35
Ações
Compartilhamentos
0
Downloads
3
Comentários
0
Gostaram
0
Incorporações 0
Nenhuma incorporação

Nenhuma nota no slide

Memoria 2014 san paio

  1. 1. MEMORIA 2014
  2. 2. Museo Fortaleza San Paio de Narla 1 INDICE 1. LIMIAR .............................................................................................................................2 2. ESTADISTICA ANUAL DE VISITANTES..................................................................4 3. PROGRAMA ARQUITECTÓNICO............................................................................10 4. PROGRAMA DIDÁCTICO..........................................................................................10 4.1. ACTIVIDADES ESCOLARES..................................................................10 4.2. OBRADOIROS DE VERÁN......................................................................31 4.3. OBRADOIROS DE NADAL ......................................................................66 4.4. OBRADOIROS CLUB PEQUEAMIGOS ................................................93 5. PROGRAMA DE ACCIÓN CULTURAL.................................................................118 5.1. PROGRAMA INTERXERACIONAL......................................................118 5.2. PROGRAMA DA TERCEIRA IDADE....................................................128 5.3. PROGRAMA DE OCIO-TURÍSMO........................................................130 5.4. SEMANA DOS MUSEOS........................................................................133 5.5. PROGRAMA MUSEOLOXÍA SOCIAL .................................................143 5.6. PROGRAMA DE EXPOSICIÓNS ..........................................................187 5.7. PROGRAMA DE CONCERTOS E TEATRO.......................................204 5.8. REVISTA ORAL........................................................................................209 5.9. PROGRAMA DISCAPACIDADE ...........................................................220 6. PROGRAMA DE PUBLICACIÓNS.........................................................................221 7. PROGRAMA DE PERSOAL ....................................................................................223 9. PROGRAMA ECONÓMICO.....................................................................................223
  3. 3. Museo Fortaleza San Paio de Narla 2 1. LIMIAR O tempo pasa e non é balde, que un museo como San Paio de Narla,un pequeniño museo local inserto nunha recóndita pero fermosísima paraxe, continue coa permanencia e continuidade constante e non intermitente, das súas actividades (destinadas a todos os públicos e idades) lúdicas e socioculturais e, o máis importante,tendo acollida e recibemento por parte do público, é un auténtico
  4. 4. Museo Fortaleza San Paio de Narla 3 e afortunado privilexio.E é, precisamente, esta verba "público"en forma de visitantes, nenos e nenas, a que nos da o garante de perdurabilidade e o pulo necesario para insuflar os nosos espíritus e enchelos de dinamismo e operatividade para seguir sendo creativos. Os museos sen o seu público non son nada, pero nós,persoal de museos non o temos nada doado xa que innovar e crear nos tempos que corren é unha tarefa farto difícil, nembargantes nós non cexamos no noso empeño de ser creativos nunha era eminentemente dominada polo tecnolóxico.Loitamos por incentivar as destrezas manuais, cognitivas e psicomotrices dos nenos e nenas para que desarrollen a súa creatividade e aprendan a valorar o seu patrimonio museolóxico e museográfico.Un pobo que non valora e, o máis denigrante e preocupante, non coñece o seu patrimonio está abocado a desaparecer porque perde a súa identidade e idiosincracia. Temos a satisfacción de considerarnos promotores e impulsores no eido rural,coa ledicia de aproximar un anaquiño de cultura a zonas periféricas, xa de por así ailladas e marxinadas.Os nosos obradoiros e actividades fan partícipe á sociedade friolense da nosa máxima como Rede Museística que integramos, isto é, "un museo para todos e entre todos". Agardamos seguir en pé e activos durante moito tempo, tamén agardamos contar convosco.Somos unha rede, unha pequena rede de araña que tecida entre todos, faise forte e indestructible, convídamosvos a que vexades nesta memoria todo o que o noso imaxinario colectivo despregou durante o ano 2014, ¡¡déixate enredar pola nosa ilusión e aposta por proxectos culturais!!!
  5. 5. Museo Fortaleza San Paio de Narla 4 2. ESTADÍSTICA ANUAL DE VISITANTES. Xaneiro Nº total de visitantes 799 2 grupos escolares 80 Visitas individuais 719 Febreiro Nº total de visitantes 594 2 grupos escolares 90 Visitas individuais 504 Marzo Nº total de visitantes 1752 17 grupos escolares 414 8 grupos adultos 320 Visitas individuais 1018 Abril Nº total de visitantes 2043 12 grupos escolares 394 10 grupos adultos 340 Visitas individuais 1309 Maio Nº total de visitantes 1823 17 grupos escolares 564 11 grupo adultos 479 Visitas individuais 780 Xuño Nº total de visitantes 2310 30 grupos escolares 934 18 grupos adultos 565
  6. 6. Museo Fortaleza San Paio de Narla 5 Visitas individuais 811 Xullo Nº total de visitantes 2321 6 Obradoiros 230 8 grupos adultos 310 Visitas individuais 1781 Agosto Nº total de visitantes 3046 7 Obradoiros 186 8 grupos adultos 355 Visitas individuais 2505 Setembro Nº total de visitantes 1404 1 grupo escolar 20 6 grupos adultos 265 Visitas individuais 1119 Outubro Nº total de visitantes 1511 1 grupo escolar 40 20 grupos adultos 720 Visitas individuais 751 Novembro Nº total de visitantes 1160 6 grupos escolares 320 8 grupos adultos 240 Visitas individuais 600 Decembro Nº total de visitantes 1314
  7. 7. Museo Fortaleza San Paio de Narla 6 16 grupos escolares 390 7 grupos adultos 200 Visitas individuais 724 Total visitantes anuais 20077 Gráfica comparativa dos anos 2013-2014 376 706 1470 1348 2245 1418 1855 2341 1105 898 994 1414 799 594 1752 2043 1823 2310 2321 3046 1404 1511 1160 1314 0 500 1000 1500 2000 2500 3000 3500 MUSEO FORTALEZA SAN PAIO DE NARLA Ano 2013 Ano 2014
  8. 8. Museo Fortaleza San Paio de Narla 7 0 500 1000 1500 2000 2500 3000 3500 799 594 1752 2043 1823 2310 2321 3046 1404 1511 1160 1314 POR Nº DE VISITANTES 14% 9% 2% 4% 13% 29% 29% Por idades 0-10 11-14 15-18 19-25 26-40 41-65 66
  9. 9. Museo Fortaleza San Paio de Narla 8 0 1000 2000 3000 4000 5000 6000 7000 8000 9000 2869 4950 8387 314233562 129 78 51 454 154 65 364 59 585 49 39 21 390 325 Por Procedencias LUGO CIDADE LUGO PROVINCIA GALICIA ANDALUCIA ARAGON ASTURIAS BALEARES CANARIAS CANTABRIA CATALUÑA CASTILLA-LEON CASTILLA-LAMANCHA EUSKADI EXTREMADURA MADRID MURCIA NAVARRA LA RIOJA VALENCIA ESTRANXEIROS 0 2356 2683 2916 2889 4611 4622 0 1000 2000 3000 4000 5000 Por días da semana DOMINGO SABADO VENRES XOVES MERCORES MARTES LUNS
  10. 10. Museo Fortaleza San Paio de Narla 9 XANE FEBR MARZ ABRIL MAIO XUÑO XULLO AGOS SET OUT NOV DEC ANUAL HOMES 408 321 862 978 877 1173 1151 1524 738 719 551 642 9944 MULLERES 391 273 890 1065 946 1134 1170 1522 666 792 609 672 10130 0-10 148 103 317 429 424 291 376 244 101 54 194 161 2842 11-14 24 23 210 79 207 410 98 225 96 20 91 248 1731 15-18 9 2 5 69 5 156 9 48 55 4 113 475 19-25 27 6 46 104 96 68 109 209 59 24 30 41 819 26-40 121 74 217 324 204 172 293 590 195 109 118 127 2544 41-65 324 327 385 628 554 572 742 833 482 403 369 296 5915 66 146 59 572 410 333 641 694 897 416 897 358 328 5751 LUGO CIDADE 187 132 503 409 220 233 278 262 139 110 149 247 2869 LUGO PROVINCIA 206 219 545 618 654 541 487 423 372 276 381 228 4950 GALICIA 300 176 625 708 859 1260 748 1151 485 913 476 686 8387 ANDALUCIA 4 3 12 16 4 22 67 125 31 9 2 19 314 ARAGON 10 4 3 24 156 33 3 233 ASTURIAS 35 19 15 48 19 50 95 91 67 52 38 33 562 BALEARES 65 26 33 3 2 129 CANARIAS 4 7 1 27 12 19 4 1 3 78 CANTABRIA 3 4 18 6 11 4 5 51 CATALUÑA 6 18 17 11 13 109 196 15 25 27 17 454 CASTILLA-LEON 5 3 9 5 11 12 14 50 14 7 11 13 154 CASTILLA-LAMANCHA 7 4 4 14 23 4 2 7 65 EUSKADI 14 1 36 4 16 112 120 17 9 12 23 364 EXTREMADURA 2 2 3 12 9 20 6 4 1 59 MADRID 12 21 9 51 24 42 158 170 18 22 43 15 585 MURCIA 3 5 32 9 49 NAVARRA 1 1 3 27 7 39 LARIOJA 1 11 4 2 3 21 VALENCIA 1 2 16 4 18 90 157 76 18 6 2 390 ESTRANXEIROS 5 8 4 91 1 12 20 21 82 54 4 23 325 MAÑAS 409 336 877 707 707 1284 1033 1013 733 659 483 699 8940 TARDES 390 258 875 1336 1116 1026 1288 2033 671 852 677 615 11137 LUNS 0 MARTES 76 58 117 272 187 349 283 397 210 147 46 214 2356 MERCORES 87 64 276 159 132 419 384 594 233 74 127 134 2683 XOVES 118 60 207 303 364 412 393 426 119 151 170 193 2916 VENRES 138 76 168 211 346 306 463 504 182 150 138 207 2889 SABADO 188 204 224 680 398 335 365 523 450 511 461 272 4611 DOMINGO 192 132 760 418 396 489 433 602 210 478 218 294 4622 GRUPOS ESCOLARES 80 90 414 394 564 934 230 186 20 40 320 390 3662 GRUPOS ADULTOS 320 340 479 565 310 355 265 720 240 200 3794 VISITAS INDIVIDUAIS 719 504 1018 1309 780 811 1781 2505 1119 751 600 724 12621 DOMINGOS NO MUSEO TOTAIS MENSUAIS 799 594 1752 2043 1823 2310 2321 3046 1404 1511 1160 1314 20077 *RESUME EXTRANXEIROS ARGENTINA FRANCIA ITALIA COREA PORTUGAL AUSTRIA INGLATERRA CUBA MÉXICO VENEZUELA ALEMANIA BRASIL EEUU PERÚ BÉLXICA RUSIA BOLIVIA JAPÓN COLOMBIA POLONIA PARAGUAY ANUAL XANEIRO 5 5 FEBREIRO 4 2 2 8 MARZO 3 1 4 ABRIL 73 2 3 3 4 1 1 1 3 91 MAIO 1 1 XUÑO 2 2 1 4 3 12 XULLO 5 2 1 4 3 1 3 1 20 AGOSTO 5 2 7 1 1 2 2 1 21 SETEMBRO 2 14 6 54 4 2 82 OUTUBRO 50 2 1 1 54 NOVEMBRO 1 3 4 DECEMBRO 1 2 8 5 7 23 TOTAL 96 33 5 1 9 3 124 2 1 10 18 3 5 1 3 2 2 2 3 1 1 325 *Nº DEGRUPOS XANE FEBR MARZ ABRIL MAIO XUÑO XULLO AGOS SET OUT NOV DEC ANUAL Nº GRUPOS ESCOLARES 2 2 17 12 17 30 6 7 1 1 6 13 114 Nº GRUPOS ADULTOS 8 10 11 18 8 8 6 20 8 6 103 RESUMEDEVISITAS AO MUSEO SAN PAIO DENARLA ANO 2014
  11. 11. Museo Fortaleza San Paio de Narla 10 3. PROGRAMA ARQUITECTÓNICO Arranxo no motor do pozo Reposición de poste do cableado telefónico por rotura ao esta podre Limpeza dos accesos e plataforma do castro da fortaleza varias veces ao ano Reposición do poste do alumeado por caer ao estar podre Cambio de bombillas no alumeado exterior. Reposición de sistema de iluminación, por parte do servizo de mantemento da Deputación, cando son de fácil reposición e urxencia son reparadas polo persoal da fortaleza. (DURANTE TODO ANO SEGUNDO HAI AS INCIDENCIAS) Desratización varias veces ao ano. Recollida de auga, control lexionella e potabilidade. Router novo, ao estropearse por tormenta Arranxo de deshumificadores Cortaronse hedras que subían pola fortaleza Arranxo de dúas táboas do chan na sala de armas blancas. Poñen maquina enfundadora de paraguas. 4. PROGRAMA DIDÁCTICO 4.1. Actividades escolares Ao longo do curso ofrécese a posibilidade de solicitar dous tipos de visitas: guiada e con actividade. Para realizar estas visitas é necesario a concertación previa das mesmas, concertando con departamento de didáctica. Visita de iniciación:
  12. 12. Museo Fortaleza San Paio de Narla 11 Comprende un recorrido por todo o castelo, recomendase para os grupos que visitan o centro por primeira vez, independentemente do seu nivel educativo. Duración aproximada de 60 minutos. Para un mellor aproveitamento do Museo Fortaleza San Paio de Narla, xa que existe unha variedade e riqueza de contidos, e na procura dun novo concepto de visita máis participativa, como alternativa as tradicionais visitas guiadas e que implique a colaboración directa de profesores e alumnos, ofrecemos un programa de itinerarios os distintos niveis de ensino: O Castelo encantado O Porvir do pasado O Labirinto do Castelo Un Museo de Lendas O xogo de verbas Na lareira A bela durminte
  13. 13. Museo Fortaleza San Paio de Narla 12 Visita de iniciación Nivel: Todos os ciclos Data: Curso escolar Obxectivo: Comprender que a as sociedades actuais están condicionadas polo seu pasado histórico. Recoñecer as ferramentas e analizar a súa evolución e continuidade, así como a necesidade de conservalas para outras xeracións. O Castelo encantado Nivel: 1º e 2º ciclo de Primaria Data: Curso escolar
  14. 14. Museo Fortaleza San Paio de Narla 13 Obxectivo: Identificar as distintas clases sociais; servos, señorío e cabaleiros meirande os recursos que nos ofrecen as diferentes salas do museo. O Porvir do pasado San Paio de Narla é un museo axente para o coñecemento da vida pasado dos nosos devanceiros, museos que deben de ser, e son, activos na educación dos nosas xeracións. Nivel: ESO e BAC Data: Curso escolar Obxectivo: Estudar o paso do tempo, no que se desenvolve o señorío de San Paio de Narla, así como as distintas salas, a través da Lenda da Cova da Serpe. Comprender que a sociedades actuais están condicionadas polo seu pasado histórico, recoñecer as ferramentas e analizar a súa evolución e continuidade, así como a necesidade
  15. 15. Museo Fortaleza San Paio de Narla 14 conservalas para outras xeracións foi o obxectivo da visita do CPI Dr. López Suárez de Friol, os nenos de 3º de primaria realizaron a visita acompañados da súa mestra Pilar Racamonde. Os nenos fixeron un caínzo para traballar as súas colleitas, con canas de bambú recollidas por eles mesmos no campo. Así foi a súa vida de campesiños por un día, revivindo o campesinado da época medieval, servindolles como escenario o museo, onde ditas coleccións cobraron vida.
  16. 16. Museo Fortaleza San Paio de Narla 15 Os/as nenos/as de 3º de primaria do CPI Dr. López Suárez de Friol realizou unha saída coa profesora Pilar Racamonde para visitar a estación potabilizadora da auga de Friol, onde atenderon as explicacións dun funcionario do concello de Friol (Malelo) e despois unha visita por toda a Serra da Cova da Serpe onde estudiaron a vexetación, é dicir, a flora e a fauna para
  17. 17. Museo Fortaleza San Paio de Narla 16 rematar na propia Cova onde o persoal de San Paio Francisca Abuín e Ana Ferro fixeronlle sentir protagonistas como algún día o fixeron o mancebo e Dona Berta da Fortaleza de San Paio de Narla. Para rematar fixeron unha visita ao parque eólico. Este grupo de alumnos/as o conformaban membros do Club Pequeamigos da Redemuseístca de San Paio de Narla. O Labirinto do Castelo Nivel: ESO e BAC Data: Curso escolar Obxectivo: Coñecer a etnografía e desenvolver a creatividade do alumnado sendo conscientes da importancia do pasado para comprender e presente.
  18. 18. Museo Fortaleza San Paio de Narla 17 Un Museo en Lendas Nivel: 3º Ciclo de Primaria, ESO e BAC Data: Curso escolar Obxectivo: Coñecer a literatura e a mitoloxía popular do Concello de Friol a través da comunicación cos nosos maiores.
  19. 19. Museo Fortaleza San Paio de Narla 18 O xogo de verbas Nivel: 4º,5º e 6º Primaria Data: Curso escolar Obxectivo: Aproveitar a riqueza e a variedade do patrimonio cultural, tomando conciencia da importancia do pasado para comprender o presente; para espertar o interese polas visitas aos museo motivamos con xogos. A) Nesta fotografía sinala o nome desta peza B) ¿Sabes o nome de peza que vai do guindastre ó caldeiro? C) O guindastre recibe tamén o nome de _____________ Localiza nesta sopa de letras as respostas dos apartados C das probas anteriores e comprobarás que coas letras restantes contadas de 3 en 3 atoparás o nome deste museo.
  20. 20. Museo Fortaleza San Paio de Narla 19 Na Lareira Nivel: Ed. Infantil, 1º e 2º de Primaria Data: Curso escolar Obxectivo: Visitar a cociña para que o alumnado descubra a transformación que esta dependencia sufriu ao longo do tempo. Compararemos as vellas cociñas e as comidas que nelas se facían coas actuais
  21. 21. Museo Fortaleza San Paio de Narla 20 A bela durminte Nivel: Ed. Infantil e 1º e 2º de Primaria Data: Curso escolar Obxectivo: Empregar como fío condutor o conto da Bela Durminte e aproveitar como recurso os obxectos expostos, nun ambiente, en principio nada atraínte para o neno, o castelo vaise convertendo nun escenario onde a imaxinación cobra vida ata materializarse como real. Peiteados y aderezos Nivel: 3º e 4º ESO Data: Curso escolar Obxectivo: Concienciar aso rapaces e rapazas de cómo unha actividade que pode parecer tan rutinaria como a de peitearse pode ser algo estético e artístico.
  22. 22. Museo Fortaleza San Paio de Narla 21 Ademais de agochar os entresixos de épocas históricas ao través das cales, sometidas a un exhaustivo estudo, verase coma o peiteado era signo social de distinción e ostentación. Facendo historia (Heráldica) Nivel: 1º e 2º da ESO Data: Curso escolar Obxectivo: Fusión heráldica e historia, condensándoos nun único concepto para amosar que tras un escudo agóchase moita crónica histórica. Un escudo non é unha peza inerte, ao contrario é unha peza parlante, e iso é o que se tentará facer visible incidindo en que é unha fiestra para visionar como era a vida dos nosos home e mulleres con rango nobiliario do Medievo.
  23. 23. Museo Fortaleza San Paio de Narla 22 Pescudas de detectives en San Paio Nivel: 5º e 6º de Primaria e 1º da ESO Data: Curso escolar Obxectivo: Trátase de que os nenos e nenas se metan, por uns intres, na pel dun detective. Pero dun detective peculiar, porque o seu campo de acción será o Museo de San Paio, e terán que ir superando unha serie de pistas para acadar a meta final. Unha desas pistas consistirá en localizar cunha lupa cal é a peza máis antiga da lareira, etc. Finalmente, chegarán ao último piso da torre e se fixeron ben as súas tarefas, adiviñaran cal é o truco para abrir un cofre con sorpresas.
  24. 24. Museo Fortaleza San Paio de Narla 23 Unha firma medieval: un signo lapidario Nivel: 6ª de primaria, 1º ESO e 2º ESO Data: Curso Escolar Obxectivo: Con esta unidade didáctica búscase afondar noutra realidade de San Paio de Narla, pouco coñecida e, por tanto, pouco difundida. Trátase de traballar coa temática dos signos lapidarios que se atopan diseminados por toda a fortaleza medieval e con reminiscencias renacentistas. Pretendese que os nenos e nenas comprendan a transcendencia destes signos que non eran meros garabatos na parede, senón que tiñan unha explicación e razón de ser. Deste xeito, a unidade didáctica contempla ser realizada en dúas fases: unha teórica e outra práctica.
  25. 25. Museo Fortaleza San Paio de Narla 24 Obradoiros escolares CURSO 2013-2014
  26. 26. Museo Fortaleza San Paio de Narla 25 Dende a Rede Museística, en sintonía coas novas formulacións da Museoloxía social, seguimos apostando por un modelo didáctico que pon en valor a aprendizaxe activa, participativa e emocional; creando en cada visita unha experiencia vivencial, agradable e memorable. A proposta educativa persegue formar o alumnado en estratexias de aprendizaxe autónomas, capaces de construír o seu propio pensamento crítico, non só sensible á arte senón cara ao noso pasado para poder intervir no presente e soñar un futuro. A oferta de actividades dirixida aos centros educativos presenta 3 grandes bloques temáticos que van ser o eixe estrutural da nosa intervención didáctica. Os bloques son complementarios uns cos outros e perseguen construír un corpus estrutural: Bloque 1. O Museo como contedor achéganos á idea de que é un museo. O museo non só como contedor de obras de arte, senón máis alá: o museo como un espazo de traballo onde ademais de conservar e expoñer o noso patrimonio, tamén se estuda, se investiga e se divulga o caudal artístico e cultural, patrimonio de todos. Construída esta idea, que se erixe como os cimentos dunha casa, o seguinte Bloque 2: O Museo como relator de historias pretende ofrecer un catálogo aberto de visitas no que a estrutura veña marcada polo concepto de Museo como relator de historias. As obras de arte, ademais da información técnica, nárrannos e suxírennos historias infinitas segundo a persoa coa que interactúen. As pezas falan por si mesmas e todas en conxunto constitúen unha colección. Unha proposta na que o diálogo coas obras de arte e cos espazos naturais volven ser os protagonistas. Bloque 3: O Museo como retrovisor pon a énfase no espello retrovisor como metáfora. Viaxamos polo presente avanzando cara ao futuro pero no que centramos a mirada no retrovisor que nos mostra o noso pasado cunha perspectiva arqueolóxica. Para completar os tres bloques teóricos, na programación escolar fíxanse unha serie de obradoiros que pretenden afondar en determinados contidos, unha maneira práctica de afianzar os coñecementos. Crear experiencias motivadoras para os escolares constitúese coma a mellor maneira de desenvolver a capacidade de expresión e a creatividade no alumnado, sen esquecer o compoñente lúdico que favorece que a aprendizaxe se realice dunha maneira espontánea.
  27. 27. Museo Fortaleza San Paio de Narla 26 CONCURSO-REDE Finalmente, e como unha das grandes novidades para este novo curso escolar 2013/2014, queremos presentar unha nova experiencia, o CONCURSO-REDE, que nace cun dobre obxectivo: por unha banda achegar o novo público escolar á Rede Museística e fidelizalo, así como fidelizar o xa existente. Vai dirixido a escolares de 6.º de Primaria, pertencentes a centros educativos de toda a provincia de Lugo. Para participar é necesaria a inscrición previa que se formalizará cunha visita a algún dos 4 museos da Rede. CURSO 2014-2015 Para o curso escolar 2014-2015 e, outro ano máis, a Rede Museística presenta un actualizado programa educativo, deseñado e pensado para todas as etapas educativas coa pretensión de seguir ofrecéndolle á comunidade escolar experiencias didácticas co fin último de coñecer, comprender, valorar e gozar das coleccións e espazos que conforman parte do patrimonio histórico artístico e cultural da provincia de Lugo. Dende a Rede Museística, en sintonía coas novas formulacións da museoloxía social, seguimos apostando por un modelo didáctico que pon en valor a aprendizaxe activa, participativa e emocional; creando en cada visita unha experiencia vivencial, agradable e memorable. A proposta educativa persegue formar o alumnado en estratexias de aprendizaxe autónomas, capaces de
  28. 28. Museo Fortaleza San Paio de Narla 27 construír o seu propio pensamento crítico, non só sensible á arte senón cara ao noso pasado para poder intervir no presente e soñar un futuro. Actividades deseñadas e elaboradas polo equipo dos departamentos de didáctica do Museo Provincial de Lugo (Lucía Dequidt Lagares, Raquel Guerrero Prieto, Mª Anunciación Losada Montenegro, José Manuel Mendoza Castiñeira e Paula Salinas Somoza), do Museo Fortaleza San Paio de Narla (Francisca Abuín e Ana Ferro), do Museo Provincial do Mar (Ángeles Miguélez e Amelia Pernas), e do Museo Pazo de Tor (Tar López e Silvia Fiallega Lorenzo). A área de Cultura e Turismo da Deputación de Lugo, a través da Rede Museística Provincial e dos museos que a integran, desexa contribuír con este programa a que o curso escolar 2014-2015 sexa de proveito e, sobre todo, a que os museos sexan vehículo motivador para o coñecemento. PROGRAMA A oferta de actividades dirixida aos centros educativos presenta 4 grandes bloques temáticos que van ser o eixe estrutural da nosa intervención didáctica. Os bloques son complementarios uns cos outros e perseguen construír un corpus estrutural: ___Bloque 1: CREA O TEU MUSEO Que é un museo? Un museo é un lugar onde se conserva, expón e difunde o patrimonio artístico e cultural. Pero un museo é tamén un espazo que lle pertence a toda a comunidade, un espazo para soñar e facer das ilusións a nosa realidade. Como che gustaría que fosen os nosos museos? Que che gustaría que contivesen os nosos museos? Dende a Rede Museística abrimos as nosas portas e invitámoste a que entres e crees o teu museo a partir do diálogo coas nosas coleccións e cos profesionais que nel traballan, nunha experiencia emocional e creativa. A través das obras de arte podemos descubrir lugares reais e espazos imaxinados polos artistas. Podemos viaxar ao noso pasado a través das pezas arqueolóxicas e incluso descubrir as historias máis extraordinarias dos deuses
  29. 29. Museo Fortaleza San Paio de Narla 28 gregos. No museo podemos dialogar cos artistas, descubrir os seus soños e anhelos. No museo podemos comunicar ideas. Para isto, invitámoste a que coñezas as nosas coleccións e a importancia do traballo que realizan os diferentes profesionais. Obradoiro A actividade inclúe un obradoiro deseñado para traballar de maneira creativa a construción do seu propio museo a partir dun material que lle será entregado a cada escolar composto por: unha caixa-museo, fotografías, imaxes deseñadas, etc. Ciclos/cursos: 3º, 4º, 5º e 6º de E. Primario. 1º ciclo da ESO Duración estimada da actividade: 60 minutos Esta actividade pódese realizar nos catro museos da Rede. ---Bloque 2: O MUSEO COMO RELATOR DE HISTORIAS Catálogo de visitas abertas segundo os diferentes contidos que ofrecen as coleccións e seccións dos museos da Rede Museística. Esta proposta didáctica, que xa foi iniciada en anos anteriores, quere ampliar a súa oferta e implicar a todas as seccións do museo susceptibles de ser visitadas, entendendo o museo como relator de historias. Nesta proposta aberta, pretendemos utilizar unha metodoloxía activa de forma que sexan os propios escolares os que constrúan o significado ante as pezas e obras de arte. Son experiencias nas que se pretende ensinar a ver e gozar da arte e coa arte a través dun discurso narrativo que se crea coas obras de arte. Con este diálogo, preténdese potenciar a observación e a reflexión sobre as pezas e estimular o diálogo sen medo a formar unha opinión crítica e persoal. Un diálogo que se combina con información sobre o artista ou o período histórico, necesario, para completar a visión da obra e contextualizala.
  30. 30. Museo Fortaleza San Paio de Narla 29 As coleccións presentes nos museos son susceptibles de estruturarse en contidos segundo os intereses dos visitantes e pódense exemplificar nas seguintes experiencias: rutas literarias, a arte do vestido, a historia da moeda, descubrindo a escultura, epigrafía romana, ruta franciscana, cerámica de Sargadelos e … un longo etcétera. Con esta nova formulación, preténdese facilitar a asimilación da información co fin de comprender e achegarse mellor ás coleccións que atesouran os catro museos da Rede. Os contidos temáticos son tamén un xeito atractivo para o alumnado de presentar a información e acadar a motivación e a súa atención dende o primeiro momento da visita. Ciclos/cursos: 3º, 4º, 5º e 6º de E. Primaria. Duración estimada da actividade: 60 minutos Esta actividade pódese realizar nos catro museos da Rede. ___Bloque 3: O MUSEO COMO RETROVISOR HISTÓRICO Esta proposta nace coa finalidade de capacitar o alumnado para interpretar vestixios do pasado e analizar a súa importancia no desenvolvemento da nosa cultura. Ciclos/cursos: 4º, 5º, 6º de E. Primario. ESO Duración estimada da actividade: 60 minutos Esta actividade pódese realizar nos catro museos da Rede. ___Bloque 4: VIAXES POLOS MUSEOS DA REDE SAFARI NA REDE Metodoloxía: Percorrido buscando animais representados en distintas obras expostas no Museo. Logo da busca, podemos xogar a agrupar os animais localizados segundo sexan de pelo ou de pluma, de terra ou de aire, mamíferos, etc. Remataremos a actividade completando un álbum cos cromos correspondentes aos animais avistados durante o safari.
  31. 31. Museo Fortaleza San Paio de Narla 30 Ciclos/cursos: Educación Infantil, 1º,2º, 3º de E. Primaria. Duración estimada da actividade: 60 minutos. Esta actividade pódese realizar nos catro museos da Rede. VIAXE POR UN CADRO Metodoloxía:. Metémonos dentro dun cadro e sen ver o que ven os que miran de fronte temos que descubrir de que obra somos personaxes. Descubriremos figuras, formas e símbolos dalgunhas obras pictóricas expostas no museo. Ciclos/cursos: 5º, 6º de Educación primaria e 1º de ESO Duración estimada da actividade: De 70 a 80 minutos. Esta actividade pódese realizar nos catro museos da Rede. UNHA VIAXE AO PORVIR DO PASADO Metodoloxía: San Paio de Narla é un museo axente para viaxar á vida dos nosos devanceiros. Museos que con esa viaxe son activos de educación das nosas xeracións. Ciclos/cursos: E. Infantil e 1º ciclo de E. Primario. Duración estimada da actividade: 60 minutos. Esta actividade pódese realizar no Museo Fortaleza San Paio de Narla (Friol). VIAXE POLO CASTELO ENCANTADO Metodoloxía: Empregando como fío condutor o conto da Bela Durminte, e aproveitando como recursos as coleccións do museo no castelo faise unha viaxe onde se converte nun escenario e a imaxinación cobra vida ata materializarse como algo real. Ciclos/cursos: 3º e 4º de ESO, 1º e 2º de BAC. Duración estimada da actividade: 60 minutos.
  32. 32. Museo Fortaleza San Paio de Narla 31 Esta actividade pódese realizar no Museo Fortaleza San Paio de Narla (Friol). LAREIRAS DA REDE Metodoloxía: Compararemos as novas e as vellas cociñas, para descubrir os cambios producidos ao longo do tempo. Xogaremos co obxectivo de que as novas xeracións non esquezan as vellas lareiras. Ciclos/cursos: Educación Infantil. Duración estimada da actividade: 60 minutos. Esta actividade pódese realizar no Museo Fortaleza San Paio de Narla (Friol). 4.2. Obradoiros de verán Vive o verán! Os días de xullo e agosto son diferentes e máis luminosos, xeralmente alleos a rutinas e maioritariamente de folganza e relax. Viaxamos, paseamos, descansamos e tratamos de recuperar forzas e enerxía para a seguinte xeira escolar ou de traballo. Desde os museos da Rede Museística intentamos que o teu verán sexa, ademais de entretido e divertido, proveitoso. A tal fin elaboramos un amplísimo
  33. 33. Museo Fortaleza San Paio de Narla 32 programa de actividades pensadas para todas as idades, desde os 4 aos 1.300 anos (de darse o caso) para que ninguén quede á marxe das propostas que os nosos museos poden ofrecer. Obradoiros para que se exprese a túa capacidade creativa, sexa cal sexa a técnica que máis che poida interesar (pintura, escultura, gravado, musivaria, fotografía, muralismo, ourivería, música, cine …), campamentos de arqueoloxía para que experimentes a emoción da descuberta do pasado aínda oculto, traballos manuais para conseguir elaborar fermosas prendas ou obxectos, desde un mosaico ata un abano. Tamén temos actividades arredor da gastronomía e alimentación, ou para a aplicación de diferentes tecnoloxías que nos van permitir coñecer mellor o medio e o mundo no que vivimos e como, se for preciso, podemos influír para cambialo. Para elaborar este amplo programa que vos propoñemos tivemos en conta as propostas dos membros dos clubs da Rede Museística, desde os máis cativos de Pequeamig@s, os mozos e mozas do Club Ei! ata os máis veteranos do Club Sénior. Todos eles e elas participan ao longo do ano en múltiples actividades nos museos da Rede e do seu compromiso e experiencia aprendemos que os museos son motores activos imprescindibles para o desenvolvemento social e cultural das comunidades. Desde a área de Cultura e Turismo da Deputación de Lugo e a través dos museos integrados na Rede Museística adquirimos o compromiso de servir á nosa sociedade, de usar os fondos que custodiamos para proveito de todos e todas. Por iso cada un dos catro museos integrados na Rede Museística ten un programa específico, adaptado ás especificidade dos seus fondos e dos grupos ou colectivos interesados. Unha proposta, en definitiva, que agardamos atraia tamén aos que non teñen o hábito de visitarnos e para que á volta do estío digan connosco: Viva o verán! 3, 2, 1, no aire! Obradoiro de radio e escritura creativa. Tal como fixeron as persoas que emigraron a Arxentina, as comunicacións radiofónicas foron moi importantes para
  34. 34. Museo Fortaleza San Paio de Narla 33 manter o contacto con familiares e amizades así como para impulsar a cultura galega dende a outra beira do Atlántico. Neste obradoiro quixemos poñer en valor a palabra e trasladar as nosas mensaxes ás persoas de aquí e dacolá. Idades: de 10 a 14 anos. Horario: de 11:00 a 13:00 h. Prazas: 15 asistentes, por orde de inscrición. Datas: 15 de xullo.
  35. 35. Museo Fortaleza San Paio de Narla 34
  36. 36. Museo Fortaleza San Paio de Narla 35
  37. 37. Museo Fortaleza San Paio de Narla 36 Os saberes da cociña. Un chef artista: “Os alimentos da túa contorna” Trátase dun obradoiro gastronómico: alimentación saudable, identificación e etiquetado dos alimentos, as D.O. da provincia (aplicado a cada zona), creatividade na cociña, agroecoloxía e soberanía alimentaria. Acompañouse a actividade con elementos audiovisuais (contos, cartaces, animación…). Idades: de 10 a 14 anos. Horario: de 11:00 a 13:00 h. Prazas: 15 asistentes, por orde de inscrición Datas: 1 de agosto. De 12:00 a 14:00 h.
  38. 38. Museo Fortaleza San Paio de Narla 37
  39. 39. Museo Fortaleza San Paio de Narla 38
  40. 40. Museo Fortaleza San Paio de Narla 39
  41. 41. Museo Fortaleza San Paio de Narla 40
  42. 42. Museo Fortaleza San Paio de Narla 41 Food foto fun Obradoiros de creatividade culinaria para nenos: gastronomía, fotografía, arte …
  43. 43. Museo Fortaleza San Paio de Narla 42 Ensinar aos nenos o importante que é a alimentación, que aprendan a plantar san e a valorar a cultura gastronómica. Por iso, con estes obradoiros, pretendemos espertar neles a curiosidade polos alimentos e poñer ao seu alcance todo o necesario para que descubran as texturas e procesos dos alimentos por si mesmos. Idades: de 8 a 13 anos. Horario: de 11:00 a 13.00 h. Prazas: 15 asistentes, por orde de inscrición. Datas: 27 e 28 de agosto. De 11:00 a 13:00 h.
  44. 44. Museo Fortaleza San Paio de Narla 43
  45. 45. Museo Fortaleza San Paio de Narla 44
  46. 46. Museo Fortaleza San Paio de Narla 45
  47. 47. Museo Fortaleza San Paio de Narla 46
  48. 48. Museo Fortaleza San Paio de Narla 47
  49. 49. Museo Fortaleza San Paio de Narla 48
  50. 50. Museo Fortaleza San Paio de Narla 49 Reproducións de pezas arqueolóxicas Escavar, buscar, investigar, reconstruír e recompoñer, paso a paso o obxecto desde a escavación. Achégase á vitrina o obxecto vello, estragado, antigo. Toma nova forma coas reproducións e mostrase agora como un elemento vivo. De paso, recuperamos as antigas técnicas dos nosos devanceiros. Idades: de 8 a 12 anos. Horario: de 12:00 a 13.00 h. Prazas: 15 asistentes, por orde de inscrición. Datas: do 5 ao 8 de agosto. De 12:00 a 13:30 h
  51. 51. Museo Fortaleza San Paio de Narla 50
  52. 52. Museo Fortaleza San Paio de Narla 51
  53. 53. Museo Fortaleza San Paio de Narla 52
  54. 54. Museo Fortaleza San Paio de Narla 53 A miña primeira película (sen cámara) da Rede Museística Cine sen cámara ou animación directa é un proceso que reproduce con grande exactitude os impulsos físicos individuais do artista: as imaxes artesanais reflicten a vibración dos dedos, as variacións de presión, os ritmos internos externos. Idades: de 6 a 12 anos. Horario: de 12:00 a 13.30 h. Prazas: 20 asistentes, por orde de inscrición. Datas: 20 de agosto. De 12:00 a 13:30 h.
  55. 55. Museo Fortaleza San Paio de Narla 54
  56. 56. Museo Fortaleza San Paio de Narla 55
  57. 57. Museo Fortaleza San Paio de Narla 56
  58. 58. Museo Fortaleza San Paio de Narla 57 Árbore xenealóxica. Heráldica persoal Obxectivo: ensinar aos nenos e nenas a historia dos seus apelidos a través dos seus devanceiros. Aprender a esquematizar ideas nunha estrutura de árbore xenealóxica. Datas: do 8 ao 11 de xullo. De 12:00 a 14:00 h
  59. 59. Museo Fortaleza San Paio de Narla 58
  60. 60. Museo Fortaleza San Paio de Narla 59 Bargueños. Encaixando a creatividade Obxectivo: descubrir unha peza do patrimonio moble. Entender o seu significado dentro dun contexto. Analizar o concepto de contedor e contido. Datas: do 8 ao 11 de xullo. De 12:00 a 14:00 h
  61. 61. Museo Fortaleza San Paio de Narla 60
  62. 62. Museo Fortaleza San Paio de Narla 61
  63. 63. Museo Fortaleza San Paio de Narla 62 Ollando a cultura-prismásticos Obxectivo: Analizar a funcionalidade dunha peza que cobra vida fora de exposicións. Aprender a afondar nos diferentes tipos de visión. Teorizar entre o que o ollo ve, percibe e descobre. Datas: do 8 ao 11 de xullo. De 12:00 a 14:00 h
  64. 64. Museo Fortaleza San Paio de Narla 63
  65. 65. Museo Fortaleza San Paio de Narla 64
  66. 66. Museo Fortaleza San Paio de Narla 65
  67. 67. Museo Fortaleza San Paio de Narla 66 4.3. Obradoiros de Nadal Cando un novo Nadal peta á porta concédese licenza xeral para fantasiar. Temos dereito, e necesidade, de concedernos uns días liberados de rutinas e de obrigas supostamente ineludibles. Unha oportunidade para facer balance e reconducir, se for preciso, o rumbo das nosas vidas. E puntualmente, como cada ano, os museos da Rede Museística da Deputación de Lugo achegámosche un programa de obradoiros e actividades tentando contribuír, na medida das nosas posibilidades, ao teu lecer creativo. Ademais, neste remate do ano 2014 temos á túa disposición a exposición “Entre o sono e os soños. Soñar para crear na Rede Museística”, un proxecto comunal dos catro museos que integramos a Rede para lembrar que os soños son a materia prima da creatividade. Que o ano 2015 nos acolla coa mellor disposición, e que sexa unha oportunidade para que ese soño que pende da túa ilusión, prenda en ti. Este é, por enriba de calquera outro, o desexo que queremos compartir desde aos museos da Rede e desde a área de Cultura e Turismo da Deputación de Lugo.
  68. 68. Museo Fortaleza San Paio de Narla 67 Obradoiro: Xogando con Catarina Obradoiro de elaboración de diferentes tocados e sombreiros así como dos adornos empregados na súa confección: plumas, broches, encaixes … Imparte: Mª del Rosario Fernández González Idades: de 6 a 12 anos. Datas: 26 de decembro Horario: de 11:00 a 14.00 h. Prazas: 20
  69. 69. Museo Fortaleza San Paio de Narla 68
  70. 70. Museo Fortaleza San Paio de Narla 69
  71. 71. Museo Fortaleza San Paio de Narla 70
  72. 72. Museo Fortaleza San Paio de Narla 71 Obradoiro: Unha ollada aos oficios medievais na figura da muller campesiña Comprender que as sociedades actuais están condicionadas polo seu pasado histórico. Recoñecer as pezas e analizar a súa evolución e continuidade, así como a necesidade de conservalas. O obradoiro consta dunha parte histórica e unha parte práctica, na que realizarán unha sella e irán buscar auga nela ao río. Imparte: Fátima Iglesias Núñez. Idades: de 4 a 12 anos e Club Pequeamig@s da Rede Museística. Datas: 2 e 3 de xaneiro de 2015. Horario: de 12:00 a 14.00 h. Prazas: 20
  73. 73. Museo Fortaleza San Paio de Narla 72
  74. 74. Museo Fortaleza San Paio de Narla 73
  75. 75. Museo Fortaleza San Paio de Narla 74
  76. 76. Museo Fortaleza San Paio de Narla 75
  77. 77. Museo Fortaleza San Paio de Narla 76
  78. 78. Museo Fortaleza San Paio de Narla 77
  79. 79. Museo Fortaleza San Paio de Narla 78 Obradoiros: Entre o sono e o soños A palabra “soño”, segundo o Dicionario da Real Academia Galega, significa, na súa primeira acepción “aquilo que un imaxina durante o sono, percibíndoo coma se fose real”, e como segunda acepción “aquilo ao que un aspira ou que un desexa moito”. Os soños sempre foron materia artística, tanto causa como consecuencia da mesma. Deste xeito e como proposta de participación, propoñemos diferentes obradoiros segundo as idades dos usuarios dos distintos museos da Rede Museística Provincial, atendendo sempre aos ritmos de cada un. Todos os obradoiros partirán de materiais procedentes da exposición “Entre o sono e o soños. Soñar para crear na Rede Museística” que se amosa no Museo Provincial de Lugo desde o pasado 19 de novembro. A partir deste referente, os participantes crearán os seus propios soños cunha perspectiva artística, sendo o máis importante o feito de compartir. -Casting: a lúa En dúas horas e a partir de diferentes xogos, os Pequeamig@s construirán teatralmente os seus soños co obxectivo final de chegar á lúa: alí onde todo é posible. Idades: de 4 a 14 anos e Club os Pequeamig@s da Rede Museística Datas: 4 de xaneiro de 2015 Horario: de 11.00 a 14:00 h. Prazas: 20
  80. 80. Museo Fortaleza San Paio de Narla 79 -Soños artísticos Construír os soños e atopar o xeito de acadalos nunca foi doado. Pero se algo está claro é que temos a obriga de seguir soñando. Neste obradoiro ofrecerémosche un achegamento interdisciplinar ao mundo dos soños para, a partir dos mesmos, crear novas construcións artísticas ou, cando menos, poñer o comezo das mesmas. Idades: de 14 a 25 anos en adiante e Club Ei! da Rede Museística Datas: 4 de xaneiro de 2015 Horario: de 11.00 a 14:00 h. Prazas: 20 -A túa palabra, o noso soño Os soños poden construírse, fabricarse, xogarse, xogar a soñar, soñar que todo é posible … incluso chegar á lúa e bailar arredor dela. Acompáñanos coa túa historia e a túa palabra nesta viaxe singular ao redor do mundo dos soños. Idades: Club Sénior da Rede Museística Datas: 4 de xaneiro de 2015 Horario: de 11.00 a 14:00 h. Prazas: 20
  81. 81. Museo Fortaleza San Paio de Narla 80
  82. 82. Museo Fortaleza San Paio de Narla 81
  83. 83. Museo Fortaleza San Paio de Narla 82
  84. 84. Museo Fortaleza San Paio de Narla 83 Soños dalgúns dos nenos/as:
  85. 85. Museo Fortaleza San Paio de Narla 84
  86. 86. Museo Fortaleza San Paio de Narla 85
  87. 87. Museo Fortaleza San Paio de Narla 86
  88. 88. Museo Fortaleza San Paio de Narla 87
  89. 89. Museo Fortaleza San Paio de Narla 88 -Harmonía dun soño Neste obradoiro ensinarémoslle ós nosos nenos a desenvolver todos os sentidos a través de diferentes xogos, para que favorezan neles a concentración, o autocontrol e incentivar tamén o seu potencial creativo. Aprenderemos a coordinar movementos e posturas, a respirar…
  90. 90. Museo Fortaleza San Paio de Narla 89 Para rematar, intercambiarán entre eles un desexo escrito e debuxado nun papel para facer un pequeno soño realidade que eles mesmos imaxinarán. Idades: de 2 a 14 anos e Club os Pequeamig@s da Rede Museística Datas: 27 de decembro Horario: de 11:00 a 12:30 h. Prazas: 20 -O soño dun tal Pilates Con esta actividade imos descubrir a historia de JOSEPH PILATES HUMBERTUS (1883-1967), un home que sen ter nada conseguiu sacar adiante un soño dentro dun campo de concentración. Traballaremos o corpo e cada un poderá recoñecer que é capaz de facer cousas que nunca imaxinou, aprenderemos que cos movementos do noso corpo, coa respiración, podemos aumentar a nosa capacidade pulmonar e mellorar o noso benestar. Liberaremos a tensión da nosa espalda e tentaremos correxir a nosa hixiene postural. Idades: Adultos e Club Sénior da Rede Museística Datas: 27 de decembro. Horario: de 12:30 a 14:00 h. Prazas: 20
  91. 91. Museo Fortaleza San Paio de Narla 90
  92. 92. Museo Fortaleza San Paio de Narla 91
  93. 93. Museo Fortaleza San Paio de Narla 92
  94. 94. Museo Fortaleza San Paio de Narla 93 4.4. Obradoiros del Club Pequeamigos Un museo é un espazo onde nos reflectimos nós mesmo e a Rede Museística Provincial de Lugo trata de facelo a través dos seus contidos e das súas experiencias pedagóxicas proxectándoas aos distintos colectivos da sociedade. A programación que presenta vai dirixida ao Clube Pequeamigos da Rede e foi deseñada coma unha proposta conformada por diversos obradoiros, cos que se pretende un achegamento das nenas e nenos aos catro museos da Rede e ás súas coleccións. Queremos que as xeracións do futuro aprendan, respecten e coñezan o noso patrimonio, como medio e como ferramenta para a súa formación, así como para o conxunto da sociedade. É dicir, museos onde a historia convértese en experiencias didácticas, vivenciais e lúdicas, un museo de historias por descubrir e compartir.
  95. 95. Museo Fortaleza San Paio de Narla 94 A programación é trimestral para os meses de marzo, abril e maio e os Obradoiros foron elaborados para dar resposta aos seguintes principios: 1. SIMPLICIDADE. Un valor que define as actividades seguindo a filosofía de obter satisfacción persoal ao realizar algo por un mesmo. 2. PARTICIPACIÓN. Fomento das actitudes proactivas que estimulan a creatividade individual e colectiva. 3. COLABORACIÓN. Propostas colaborativas que fomentan o traballo en equipo. 4. DEDUCIÓN. Dinámicas que nos permitan aprender da nosa propia experiencia 5. DIVERSIÓN. O xogo como instrumento clave para o desenvolvemento integral. 6. EMOCIÓN. A importancia da emoción e o abraio na arte de medrar. 7. COÑECEMENTO. Todas as actividades propostas neste programa potencian novas capacidades cognitivas: a. Aprender a coñecer b. Aprender a ser c. Aprender a vivir xuntos d. Aprender a facer Obradoiro lupercalias romanas Con motivo da celebración do día de San Valentín este obradoiro estivo centrado en dita festividade, dandolles a coñecer a súa orixe dende a mitoloxía romana e grega. En Roma o 15 de febreiro festexábanse as Lupercalias e de ser unha festa profana foise convertindo nunha festividade relixiosa.
  96. 96. Museo Fortaleza San Paio de Narla 95 Os nenos neste obradoiro desenvolveron as súas destrezas manuais e intelectuais confeccionando unhas tarxetas de felicitación para regalarlle a quen eles quixeran.
  97. 97. Museo Fortaleza San Paio de Narla 96
  98. 98. Museo Fortaleza San Paio de Narla 97 Obradoiro "O paso do tempo no señorío de San Paio" O Obxectivo deste obradoiro era afondar na realidade do tempo, é dicir, como flúe e pasa. Reflexionamos sobre o paso do tempo na sociedade. Os nenos coñeceron os distintos tipos de reloxos e traballaron facendo un disfraz de reloxo tomando como refencia unha colección de reloxos de San Paio de Narla e aproveitanto a data do Entroido para converterse nun reloxo meirante o seu disfraz de reloxo. Unha maravillosa mañá de aprendizaxe e ledicia.
  99. 99. Museo Fortaleza San Paio de Narla 98
  100. 100. Museo Fortaleza San Paio de Narla 99
  101. 101. Museo Fortaleza San Paio de Narla 100 Este obradoiro tamén o levamos ao Club Pequeamig@s do Museo Provincial de Lugo.
  102. 102. Museo Fortaleza San Paio de Narla 101
  103. 103. Museo Fortaleza San Paio de Narla 102 Obradoiro armaduras Os nenos/as no Museo Fortaleza San Paio de Narla volveron ao pasado, para coñecer neste caso como vestían os cabaleiros na Idade Media para saír a loitar cos seus adversarios. A hora de traballar puxéronse a construir a maqueta dunha armadura que se levaron para a casa coa ledicia propia dos nenos/as.
  104. 104. Museo Fortaleza San Paio de Narla 103
  105. 105. Museo Fortaleza San Paio de Narla 104
  106. 106. Museo Fortaleza San Paio de Narla 105
  107. 107. Museo Fortaleza San Paio de Narla 106
  108. 108. Museo Fortaleza San Paio de Narla 107
  109. 109. Museo Fortaleza San Paio de Narla 108 Obradoiro "Os saberes da cociña de San Paio de Narla" Neste obradoiro os nenos/as visitaron a cociña descubrindo a transformación que esta dependencia sufriu ao longo do tempo. Compararon as vellas cociñas e as comidas que alí se facían todo con productos ecolóxicos: ovos, fariña, leite e elaboraron as roquillas e as fritiron na lareira para logo desfrutar coméndoas.
  110. 110. Museo Fortaleza San Paio de Narla 109
  111. 111. Museo Fortaleza San Paio de Narla 110 Obradoiro Pequeguía Postal de Friol Neste obradoiro os/as nenos/as do Club Pequeamigos do Museo Fortaleza San Paio de Narla, coñeceron a vida e obra da artista Maruja Mallo, falecida en 1985; desta forma os nenos investigaron a arte no municipio de Friol, nunha palabra o seu patrimonio; plasmándoo logo nunha pequena guía postal. Toda unha fonte de coñecemento para os/as nenos/as, primeiro coñeceron a súa zona e conxuntamente chegaron a coñecer a arte (cruceiros, fontes, muiños, pazos, ... ) é dicir, todo o seu patrimonio xeográfico.
  112. 112. Museo Fortaleza San Paio de Narla 111
  113. 113. Museo Fortaleza San Paio de Narla 112 Obradoiro Presamaín (elaboración dunha cesta para recoller castañas para o Samaín)
  114. 114. Museo Fortaleza San Paio de Narla 113 Os/as nenos/as do Club Pequeamigos do Museo Fortaleza San Paio de Narla da Rede Museística Provincial, como todos os anos coa chegada do mes de novembro prepáranse para celebración da festa do Samaín, festa supostamente celta ca que se celebra o final da temporada da recollida das colleitas. Tamén se celebra a festividade dos días dos difuntos, celebración cristián consagrada aos devanceiros que xa non están connosco. Ata non fai moito, pensábase que os difuntos visitaban por estas datas as igrexias e ermidas onde se celebraban misas polas súas almas, mentras que nas casas era o costume de preparar alimentos aos parentes vivos, pensando que era unha forma de recordar os nosos mortos. As ánimas voltaban así por un día ás súas vellas moradas. En forma de conto, tratamos de explicar aos nenos/as do Club Pequeamigos o que é o Samaín= novembro ou fin do verán e a chegada do inverno, para iso desenvolvemos un obradoiro teórico e práctico. Pola parte práctica fixemos a confección dunha cesta para a recollida das castañas cunha saída ao campo e contacto coa natureza. "Traballo moi duro para os/as nenos/as" xa que lles pinchaban os ourizos e queixábanse.
  115. 115. Museo Fortaleza San Paio de Narla 114
  116. 116. Museo Fortaleza San Paio de Narla 115 Obradoiro Samaín Os museos non son entes inertes e inactivo, son dinamizadores sociais. Pero fai falta xente, con ímpeto, con ganas e amor polo que fai, para que esta pequena fortaleza brille co esplendor co que brillaron esas cabazas. Esas cabazas foron como os nosos corazóns, tamén cheos de vida e de ilusión por contar con xente con ánimo, emprendedora e loitadora.
  117. 117. Museo Fortaleza San Paio de Narla 116
  118. 118. Museo Fortaleza San Paio de Narla 117 M
  119. 119. Museo Fortaleza San Paio de Narla 118 DE 5 .PROGRAMA DE ACCIÓN CULTURAL. CULTURAL 5.1. Programa interxeneracional A través deste programa o que pretendemos é o coñecemento duns medios artesáns que forman parte da nosa cultura e que tende a desaparecer ante os novos procesos industrial e tecnolóxicos.
  120. 120. Museo Fortaleza San Paio de Narla 119 II Xornadas de interpretación e dinamización no medio rural Estas xornadas pretenden contribuír a promover o interese pol cultura e tradicións propias da parroquia de Carballo e do Concello de Friol ademais de supor unha oportunidade para analizar a situación do rural e poder coñecer experiencias e estratexias que nos permitan contribuír a impulsar iniciativas de desenvolvemento social e económico no noso entorno. Nesta edición o Museo Fortaleza San Paio de Narla, colaborou coa presenza como relatora dunha ponencia de Francisca Abuín Villar guía e responsable do departamento de didáctica e a colaboradora da Rede Museística, Cristina Barreiro Abuín (Traballadora do Centrad) que levou por título "Sobre a Historia da parroquia de Carballo e da tradición miragreira de San Benito que goza dunha gran devoción en toda a zona. Así como a celebración da Lembranza do que foi a Foliada Friolense nas instalacións do museo.
  121. 121. Museo Fortaleza San Paio de Narla 120
  122. 122. Museo Fortaleza San Paio de Narla 121
  123. 123. Museo Fortaleza San Paio de Narla 122
  124. 124. Museo Fortaleza San Paio de Narla 123
  125. 125. Museo Fortaleza San Paio de Narla 124 IX Xornadas Interxeracionais rurais “Aprendendo cos nosos maiores” O Museo Fortaleza San Paio de Narla, presente nas IX Xornadas Interxeracionais Rurais, Aprendendo cos nosos Maiores. ‘Aprendendo cos nosos maiores’ é o lema adoptado pola Xornadas Interxeracionais Rurais para a súa décima edición, que comeza este sábado 24, e que se desenvolverá noutras dúas sesións os días 31 de maio e 7 de xuño no concello de Xermade. San Paio de Narla sabe que a cultura non morre nun museo, porque a cultura constrúena as persoas co seu devenir e paso pola historia, coa súa
  126. 126. Museo Fortaleza San Paio de Narla 125 contribución e aportación en forma de vivencias e acontecementos (en ocasións auténticos achádegos de emocións recónditamente agochadas) e coa súa ollada ao mundo dando a súa opinión e manifestando o seu agrado ou a súa repulsa. Dende o museo de San Paio de Narla énchenos de orgullo ter saído ao encontro da asociación de Cabreiros, unha asociación con pulo e emprendedora que non deixa de sorprender e extasiar. A súa creatividade e afán de superación son inabarcables, ano tras ano conseguen captar a nosa atención. E este ano non ía ser menos, así pois asistimos expectantes ante o desfile dun exquisito menú cultural á altura dos paladares máis esixentes. Tomando como punto de partida o 25 de maio arrancaron con ímpetu e ilusión unhas xornadas que xa van pola súa décima edición e coa ollada posta na investigación, nas pescudas e na conservación da historia do municipio de Xermade. Cun selecto plantel de conferenciantes, entre os que cómpre salientar a Xosé Manuel Cid, Alicia López Pardo, Francisco Xosé Candía e Alfonso Blanco explicaron cómo dinamizar o medio rural. Co gallo destas xornadas, aproveitouse para presentar ao público o I premio de investigación “Xermade na Historia”, mediante esta iniciativa preténdese dar a coñecer o patrimonio etnográfico e cultural do Concello de Xermade. Xesús Rodríguez, promotor e alma mater deste proxecto, xunto co concello e a prolífica Asociación de Veciños de Cabreiros. O programa continuou deleitando e ofertando a exposición de Ramón Villares cuxo título “Luces de Alén Mar” enlazaba coa ponencia titulada “As escolas de americanos en Galicia” fixo as delicias entre os asistentes. A continuación, Felpeto seguir na súa liña de emocionar e vapulear conciencias durmidas mediante o seu documental “A trenzo do pelado” baseado na emigración narrada con maestría e emotividade por Dina Fernández Ladra, veciña de Lousada que desgranou os entresixos dos seus longos 44 anos na emigración na Arxentina. Una historia vibrante e vívida que nos fixo reflexionar a todos. Una historia selada coa brilante factura de Felpeto e Gonzalo. Fronte a anteriores edicións, as xornadas mostrarán a visión dos veciños e veciñas respecto destes encontros e o que representan para eles e elas,
  127. 127. Museo Fortaleza San Paio de Narla 126 profundando ademais no valor das xornadas como punto de encontro entre veciñanza, profesionais, xuventude e maiores e o intercambio de experiencias, cultura e reflexións. Este ano houbo varios eventos sinalados, como a acollida dos VIII Encontros escolares de Xogo Tradición, o que supón visitas de colexios de toda Galicia (no que participaron os nenos/as do noso Club Pequeamig@s, do colexio de Friol), artesáns do xoguete tradicional, demostracións de xogos tradicionais, contacontos… As xornadas tamén servirán de marco para a presentación do I Premio de Investigación “Xermade na historia”.
  128. 128. Museo Fortaleza San Paio de Narla 127
  129. 129. Museo Fortaleza San Paio de Narla 128 5.2. Programa da terceira idade En termos xerais podemos dicir que a historia de Friol é a dos acontecementos que lles ocorren aos antigos señores, hai que descubrila a base dos vellos nobres que poboaron a comarca e das épocas en que dominaron o territorio. Por iso nós creamos o programa da terceira idade. Ninguén como as persoas maiores, isto é a terceira idade, pode valorar o patrimonio inmaterial que tiña a transmisión oral da súa época, xa que era o seu medio de comunicación, e nós os traballadores de museo somos os encomendados de traspasar o noso legado a outros concellos, iso é o que imos a facer cos nosos visitantes da terceira idade. Neste caso estamos a traballar cuns grupos dos distintos concellos da xeografía galega a través da “Casa do Queixo” e distintas axencias de viaxes e asociacións.
  130. 130. Museo Fortaleza San Paio de Narla 129 Visita dos Amigos dos Museos de Galicia
  131. 131. Museo Fortaleza San Paio de Narla 130 Visita Asociación de Mulleres a Xeitosas 5.3. Programa de ocio-turístico Visita dos coches clásicos do Rally Turístico Terras do Incio Unha trintena de coches clásicos (Aston Martin DB&, Jaguar XK-120, Ferrari Mondial, Mercedes Pagoda, Masserati Vignale o Porsche 911 carrera, entre outros) chegados de toda España achegáronse ao Museo Fortaleza San Paio de Narla, para facer unha volta ao pasado a través dunha visita guiada onde puideron coñecer a historia da Fortaleza, logo dunha intensa mañá xa que anteriormente visitaron Santa Eulalia de Bóveda. Xa pola tarde continuarán tan intensa xornada aparcando na explanada da Deputación Provincial de Lugo, e farán unha visita ao Museo Provincial de Lugo, así como ao entorno da propia cidade.
  132. 132. Museo Fortaleza San Paio de Narla 131
  133. 133. Museo Fortaleza San Paio de Narla 132
  134. 134. Museo Fortaleza San Paio de Narla 133 5.4. Semana dos museos ç Como cada ano, con motivo do Día Internacional dos Museos (18 de maio), a Rede Museística da Deputación de Lugo prepara un amplo programa nos diferentes museos que integran esta Rede con actividades que se van desenvolver durante a semana que promedia entre o luns 12 e o domingo 18 de
  135. 135. Museo Fortaleza San Paio de Narla 134 maio. Nesta ocasión, o programa realizouse coa participación de máis de 150 persoas, a través dos clubes da Rede e de varios grupos sociais, nun intento de facer museos comunitarios, imbricados coa sociedade e para todos. Dentro de esta semana, na que tamén celebramos o Día das Letras Galegas e a Noite dos Museos, teremos un amplo e variado programa de actividades repartidas polos catro museos que integran a Rede Museística da Deputación de Lugo, atendendo as diferentes idades. Contaremos, ademais, coa presentación do Club Ei!, que vén complementar, neste caso para a xente moza, as propostas do resto de clubes que xa están funcionando na Rede como é o caso do Club Pequeamig@s e do Club Sénior. O Club Ei! continuará coas súas actividades máis alá desta Semana dos Museos 2014, con diferentes actividades arredor de temas como o cinema, creación audiovisual, fotografía e obradoiros de deseño de tatuaxes e lettering, ou charlas de novos creadores tanto lucenses como do resto do país. Rutas Medievais polos museos da Rede a cargo do Club Ei! Para mozos e mozas entre 18 e 30 anos. O noso percorrido comenzou na Torre de Friol, onde estudamos a historia de dita torre, facendo un retorno ao pasado, tan olvidado pola nosa sociedade como podemos ver no deterioro de dito edificio. Mais satisfactorio foi o paseo pola vida medieval a través do legado dos nosos ancestros, un BIC moi ben conservado dependente da Deputación de Lugo, Vicepresidencia Primeira da Área de Cultura e Turismo, estamos a falar de San Paio de Narla, convértese nunha lección perenne de historia e arte, nun museo de todos e para todos, a través das súas coleccións; San Paio de Narla é un museo onde a historia se converte en vivencia e didáctica. E logo rematamos con un paseo polo Camiño Real, dito camiño está documentado no marqués de Ensenada e servía para unir a Torre de Friol con San Paio de Narla. Os mozos do Club Ei! sentíronse como as damas e os cabaleiros daquela época, convidados a unha festa medieval en calquera das dúas torres.
  136. 136. Museo Fortaleza San Paio de Narla 135
  137. 137. Museo Fortaleza San Paio de Narla 136 Noite dos Museos do Club Pequeamig@s. Os membros do club que o desexaron viaxaron á Fortaleza de San Paio de Narla para pasar a noite. Houbo obradoiros, unha cea e un concerto. O día 16 de maio celebramos a Noite europea e o Día internacional dos museos. San Paio de Narla é un museo axente para o coñecemento do vida do paso dos nosos devanceiros, museos que deben ser e son activos na educación das nosas xeracións. O Museo Fortaleza de San Paio de Narla celebrou a noite dos museos co club pequeamigos formado por nenos/as do concello de Friol e Lugo, é dicir, un museo de todos e para todos. Un xenuino paseo pola historia medieval, a través, das súas coleccións, onde se iniciou a reconstrucción da vida no palacio medieval co fin de estudar o paso do tempo no que se denselvoveu o señorio de San Paio, é decir, en San Paio de Narla fixose palabra en realidade. Primeiro investimos aos nenos/as de cabaleiros, un paseo pola historia explicando a vida nos castelos, unha cea medieval e un concerto a cargo de "Os tres contantes e sonantes" cun "Paseo pola fraga dos biosbardos". E xa para rematar noite de dormida no castelo ata as nove da mañá cun almorzo. Os/as nenos/as foron os protagonistas nesta velada, disfrazados de señores, servos, cabaleiros, artesáns,... é dicir, fixemos un retorno ao pasado medieval, convertíndose nun museo onde a historia se transforma en vivencia didáctica.
  138. 138. Museo Fortaleza San Paio de Narla 137
  139. 139. Museo Fortaleza San Paio de Narla 138
  140. 140. Museo Fortaleza San Paio de Narla 139
  141. 141. Museo Fortaleza San Paio de Narla 140
  142. 142. Museo Fortaleza San Paio de Narla 141 Animación nas rúas de Friol para convidar xente ao Museo Fortaleza San Paio de Narla.
  143. 143. Museo Fortaleza San Paio de Narla 142 Continuando coa semana dos museos o día 18 de maio, Día Internacional dos museos. O museo fortaleza de San Paio de Narla, desenvolveu varias actividades: A primeira co "Club Roteiros de Pol", primeiro fixeron unha ruta de senderimos polo noso entorno para rematar coa visita a San Paio de Narla. Onde cunha visita guiada e a través das coleccións recolleceron as ferramentas e analizaron a súa evolución e continuidade, así como a necesidade de conservalas para outras xeracións. E comprender que as sociedades actuais están condicionadas polo seu pasado histórico. A continuación visitounos un grupo de nenos/as e pais e nais de Santiago, Ribadeo, Friol,... con motivo do aniversario dunha nena do Club Pequeamigos (Xiana Rodriguez Castro) recreáronse na vida dos castelos cos persoaxes que habitan na Fortaleza, marabillosa experiencia didáctica vendo como se querían achegar a todos eles sen ter medo ningún (bruxa, dragón, serpe, fada boa, ...)
  144. 144. Museo Fortaleza San Paio de Narla 143 5.5. Programa Museoloxía social Culturas en diálogo. Diálogo intercultural: Lugo-Arxentina Co a mirada posta en Arxentina a Área de Cultura e Turismo da Deputación de Lugo, Vicepresidencia primeira, a través da súa Rede Museística, en colaboración coa Asociación Rioplatenses de Lugo e Tango Club Galicia presentan o programa Culturas en diálogo: Lugo-Arxentina baixo as liñas de
  145. 145. Museo Fortaleza San Paio de Narla 144 Museoloxía social e do diálogo intercultural. A elección deste país ven marcada primeiro por ser un dos principais países de acollida dos homes e mulleres emigrantes galegos. En segundo lugar, porque gardou e propiciou a cultura galega durante o exilio de intelectuais e artistas galegos como Maruja Mallo, Castelao, Luis Seoane, Lorenzo Varela, Rafael Dieste, Núñez Búa, Otero Espasandín, Laxeiro, entre outros. Foi tamén terra fértil para a creación dun tecido organizativo e creativo baseada no compromiso, a solidariedade e o valor da orixe. Produto diso son os centos de asociacións de emigrantes, así como as editoriais, xornais, revistas, programas de radio e un variado abano de iniciativas culturais que durante anos foron o garante na defensa e promoción da nosa identidade cultural galega. Igualmente, xa que o Consulado de Arxentina tivera sede en Lugo ata 1952, queremos coñecer o colectivo de arxentinos que viven en Lugo aos que como parte da nosa sociedade queremos dar voz para fomentar un intercambio de culturas, un diálogo sobre o que compartimos e o que descoñecemos, en definitiva, para visibilizar outras realidades que forman parte da nosa comunidade. E dentro deste programa, a muller emigrante terá un papel sobresaínte, especialmente na propostaMulleres de Aquí e Dacolá que reúne as coordenadas do programa: Muller/Emigración/Galiza/Arxentina. E de fondo, o Tango, declarado Patrimonio cultural inmaterial de la Humanidade pola UNESCO en 2009, consigue falarnos, con beleza e emoción, de xénero e de emigración. E para iso contamos cun evento único en Galicia o V Encontro de Tango Líber. O programa ten un carácter internacional e aberto polo que todas as actividades terán un acceso web utilizando activamente as redes sociais como medio de participación e nalgúns casos poderán seguirse os eventos en streaming. Forma parte do programa “A arte de ser muller nun mundo por compartir 5.0”
  146. 146. Museo Fortaleza San Paio de Narla 145
  147. 147. Museo Fortaleza San Paio de Narla 146
  148. 148. Museo Fortaleza San Paio de Narla 147
  149. 149. Museo Fortaleza San Paio de Narla 148
  150. 150. Museo Fortaleza San Paio de Narla 149
  151. 151. Museo Fortaleza San Paio de Narla 150
  152. 152. Museo Fortaleza San Paio de Narla 151
  153. 153. Museo Fortaleza San Paio de Narla 152
  154. 154. Museo Fortaleza San Paio de Narla 153
  155. 155. Museo Fortaleza San Paio de Narla 154
  156. 156. Museo Fortaleza San Paio de Narla 155 Tarde de sábado de lembranzas sonoras e diálogo intercultural no Museo Fortaleza de San Paio de Narla. Unha cita cos sons da nosa historia da man Paco Nieto, xornalista de Radio Lugo. Trátase duna charla ilustrada con documentos sonoros de homes e mulleres lucenses, ou vencellados a Lugo por distintos motivos, caso de Luis Pimentel, Ricardo Carballo Calero, Castelao, José Trapero Pardo, Álvaro Cunqueiro,Ramón Piñeiro, Ánxel Fole ou, entre outros personaxes, Maruja Mallo. Para rematar celebración dunha mateada e a actuación de Xesta Verde.
  157. 157. Museo Fortaleza San Paio de Narla 156
  158. 158. Museo Fortaleza San Paio de Narla 157 VISITA TANGO LIDER A SAN PAIO DE NARLA
  159. 159. Museo Fortaleza San Paio de Narla 158 PRESENTACIÓN DOCUMENTAL CULTURAS EN DIÁLOGO: LUGO- ARXENTINA.
  160. 160. Museo Fortaleza San Paio de Narla 159
  161. 161. Museo Fortaleza San Paio de Narla 160 Día das letras galegas Obradoiro Club de lectura A lus de San Finx, Noia O Museo Fortaleza de San Paio de Narla, celebrou o día das letras galegas adicado a Xosé Maria Díaz Castro orixinario dos Vilares, Parga-Guitiriz, unha aldea preto do noso concello Friol; con un obradoiro de poesía galega do Club de lectura "A lus de San Finx " do CPI Cernadas de Castro de Lousame (Noia). Os nenos comenzaron un roteiro cunha visita ao lugar de nacemento de dito escritor, despois fixeron a ruta da auga, continuaron co mosteiro de Sobrado dos monxes e remataron no noso museo. Aquí tiñamos programado un obradoiro de poesía tomando como referencia as pezas da fortaleza "Os poetas fixeron poesías alusivas a ditas pezas, ao edificio e ao seu entorno; finalizaron confecionando un mural que se levaron como recordo para continuar no colexio dito obradoiro". Unha tarde de lecer e cultura, tanto para os/as nenos/as como os/as metres os pais, as nais e o persoal de San Paio de Narla. "Pequenos poetas, preparándose para o futuro, grandes escritores e poetas".
  162. 162. Museo Fortaleza San Paio de Narla 161
  163. 163. Museo Fortaleza San Paio de Narla 162 Día Internacional da Loita contra a violencia de xénero
  164. 164. Museo Fortaleza San Paio de Narla 163 O Voo das bolboretas, acción en contra da violencia de xénero No marco do Proxecto “Culturas en Diálogo” levado a cabo pola Rede Museística da Deputación de Lugo, o venres, 21 de novembro de 2014, ás 12:00 h., tivo lugar un evento interactivo entre Arxentina e Lugo. Neste encontro, mulleres, nenas e nenos de Coronel Suárez (provincia de Bos Aires), e outras vilas veciñas, que están preparando a acción “O Voo das bolboretas” van interactuar online coa comunidade da Rede Museística de Lugo, para intercambiar experiencias no desenvolvemento desta acción contra a violencia de xénero. Participará xente que estivo construíndo bolboretas en Arxentina e en Lugo, e se reflexionará sobre a capacidade da arte para incidir na sociedade e na fortaleza e o ánimo das vítimas de violencia para saír do maltrato. O Voo das Bolboretas é unha acción creada por Luz Darriba que se fará en Arxentina, intervindo con milleiros de bolboretas a cidade de Coronel Suárez, e se replicará en Lugo (enchendo de bolboretas a Praza Maior; as bolboretas serán feitas por asociacións locais, participantes dos cursos do Museo Provincial, achegas de distinto tipo, etc), no marco do Programa da Rede Museística “Plántalle cara ao maltrato”
  165. 165. Museo Fortaleza San Paio de Narla 164 Día internacional das persoas co discapacidade O departamento de Accesibilidade e Capacidades Diferentes da Rede Museística da Deputación de Lugo organiza un programa de actividades para a tarde do día 3 de decembro de 2014 con motivo do “Día Internacional das Persoas con Discapacidade”. Nesta ocasión, ademais da inauguración da exposición “IX Premio de Fotografía sobre Discapacidade Fundación Anade”, son os clubs activos nos catro museos da Rede,Pequeamig@s, Ei! e Sénior, os que se mobilizan para achegarse ao MPLugo e participar no obradoiro “Museos Comunitarios” que se vai desenolver segundo o programa seguinte: Programa De 16,30 h. a 19:30 h.- Obradoiro: Museos Comunitarios, a cargo de Encarna Lago, xerente da Rede Museística, e Ángeles Miguélez, do departamento de Accesibilidade e Capacidades Diferentes da Rede Museística. Lugar: Sala de Exposicións do Museo Provincial de Lugo. No marco da exposición “Entre o sono e o soños. Crear para soñar na Rede Museística.” 16:30 h.- Desenvolvemento do obradoiro “Museos Comunitarios” coas persoas que se achegan desde o Museo Pazo de Tor.
  166. 166. Museo Fortaleza San Paio de Narla 165 18:00 h.-Saúdo de Mario Outeiro, deputado delegado da área de Cultura e Turismo da Deputación de Lugo, que fará entrega, xunto con Encarna Lago, dunha reprodución do fito fundacional da cidade de Lugo a todos os integrantes do tecido asociativo da provincia de Lugo vinculado á discapacidade, así como tamén aos membros dos clubs da Rede Museística. 18:10 h.-Manifesto, exposición a cargo de Ángeles Miguélez, do departamento de Accesibilidade e Capacidades Diferentes. 18:15 h.- Desenvolvemento do obradoiro “Museos Comunitarios” coas persoas que se achegan desde o Museo Provincial do Mar, Museo Fortaleza San Paio de Narla e Museo Provincial de Lugo. 19:00 h.- Inauguración da exposición “IX Premio de Fotografía sobre Discapacidade Fundación Anade”, na Sala Multiusos do MPLugo. Esta exposición, que vai permanecer aberta ao público ata o día 10 de decembro de 2014, tamén amosa as obras premiadas no III Premio de Artes Plásticas realizadas por Persoas con Discapacidade convocado pola Fundación Anade. Premios: IX Premio de Fotografía sobre Discapacidade Fundación Anade 1º Premio: Asociación APAM (Madrid) 2º Premio: Á serie presentada pola Fundación Discal (Arxentina) 3º Premio: Á serie presentada polo Taller de Fotografía ASAPME (Huesca) Formaron o xurado Ángeles Mayra, Peter Schneider, Germán Limeres, María Quiroga e Aurelia Balseiro.
  167. 167. Museo Fortaleza San Paio de Narla 166
  168. 168. Museo Fortaleza San Paio de Narla 167 Representación do conto “Un conto moi polvorento e adormilado” para os nenos/as do Club Pequeamig@s que se achegaron ao museo, así como para as disintintas asociacións de discapacidade.
  169. 169. Museo Fortaleza San Paio de Narla 168
  170. 170. Museo Fortaleza San Paio de Narla 169
  171. 171. Museo Fortaleza San Paio de Narla 170 FOTOGRAFÍA A CEGAS II Unha aventura que percorre os catro museos da Rede Musistica e as súas contornas, con obradoiros e experiencias para os que “sen ollos” queren ver e sentir. Nesta edición, dirixida pola xerente da Rede, Encarna Lago, e asesorada tecnicamente por Ángeles Miguélez, interveñen os fotógrafos e/ou profesionais do vídeo Iago Eireos, Germán Limeres, Antonio López Losada, Xosé Reigosa, Mario Fernández, Henrique Lama e Josetxu Piñeiro. Fotografía a Cegas, buscar outras realidades, entender a fotografía como unha ferramenta próxima, que pode utilizarse sen ollos, sen necesidade de ver o que se ten diante, senón buscando o que se sente ou se pensa, rebuscando para mostrar a inquietude que responda un reflexo persoal nun medio case hostil guiado pola luz, que permite dialogar co que está oculto. Á fin e ao cabo ese é o principio básico de calquera medio de expresión, reflectir unha inquietude, buscar respostas dentro da capacidade comunicativa e expresiva e sementar o reflexo interior de cada individuo A Fotografía é quizais dentro das disciplinas artísticas a antítesis da ceguera, noutras linguaxes artísticas é común que persoas cegas atopen a súa vocación, fácil atopar un cego músico ou literato, cun oído e verbo altamente desenvolvido, un cego escultor ou pintor, guiado polo tacto e o relevo, e menos común pero non tan estraño é atopar a un fotógrafo cego.
  172. 172. Museo Fortaleza San Paio de Narla 171 Existen precedentes de resonancia internacional que demostran a capacidade de manexar o medio fotográfico na total escuridade, buscando na súa situación persoal un discurso que os identifique, son os exemplos de Evgen Bavcar ou Pete Eckert, fotógrafos cegos que demostran coa súa obra outro modo de vivir e experimentar a fotografía, artistas que coa súa obra persoal penetráronse nun mundo descoñecido, atrevéndose a pintar un lenzo en negro con pinceles de luz A verdadeira grandeza desta experiencia de aproximación ao mundo visual a través da fotografía para unha persoa que descoñece as linguaxes visuales, xorde no momento de compartir unha imaxe, un cego pode realizar unha fotografía polos seus propios medios, sentir a calor e orientación do sol, oír e percibir distancias, falar e escoitar o instante, tocar, buscar e situar, en definitiva meditar unha imaxe, un instante que pretenda construír e recordade cos seus sentidos, recreando unha atmosfera persoal, o resultado final compártese e coméntase, non deixa de ser un traballo colaborativo onde un ofrece a súa obra e a súa experiencia persoal e a cambio outro responde prestando a súa visión e opinión, un intercambio que non queda tan só no papel fotográfico e convértese nunha obra que deixa de ser estrictamente visual e penétrase na expresión oral, onde ademais de compartir e reflectir unha imaxe analízase e extrae a parte cognitiva e sensible do instante, queda patente a intención orixinal e debátese a experiencia e o resultado desde ángulos varios. TALLERES Taller 1: A expresión non visual na fotografía Imparte: Iago Eireos Taller 2: Creación audiovisual para cegos Imparte: Mario Fernández, Josetxu Piñeiro e Henrique Lamas Taller 3: Fotografía dende a percepción Imparte: Toño de López (Antonio López Losada)
  173. 173. Museo Fortaleza San Paio de Narla 172 Taller 4: Fotografía de retrato. Outra forma de retratar Imparte: Xosé Reigosa e Germán Limeres Dirección do proxecto:Encarna Lago Asesora técnica: Ángeles Miguélez Profesionais fotografía e video Iago Eireos Germán Limeres Antonio López Losada Xosé Reigosa Mario Fernández Henrique Lama Josetxu Piñeiro Persoal da Rede Museística Provincial involucrado no proxecto Francisca López Abuín Ana Covadonga López-Boado Rey Ana María Ferro Fernández Raquel Guerrero Prieto María González Rivada Almudena López Lorca Juan Ignacio Márquez Barros Amelia Pernas García Ángeles Rivada González Mercedes Salvador Castañer Pilar Yáñez Lombardía
  174. 174. Museo Fortaleza San Paio de Narla 173
  175. 175. Museo Fortaleza San Paio de Narla 174
  176. 176. Museo Fortaleza San Paio de Narla 175
  177. 177. Museo Fortaleza San Paio de Narla 176
  178. 178. Museo Fortaleza San Paio de Narla 177
  179. 179. Museo Fortaleza San Paio de Narla 178
  180. 180. Museo Fortaleza San Paio de Narla 179 MUSEOS PÚBLICOS 25.2 "Unha sociedade xúlgase polo estado das súas prisións"; esta idea de Albert Camus cambia o foco de atención e fai visible unha realidade que durante a historia permaneceu baixo a penumbra de muros, ao mesmo tempo que outorga a responsabilidade última á sociedade a través das súas institucións públicas. O proxecto "Espazos públicos de visibilidade" dentro do macroproxecto "Enredarte” asume esta responsabilidade dende o concepto de museoloxía social como práctica de intervención e pretende traspasar e derrubar muros como estratexia para a transformación da realidade. A iniciativa “Museos públicos 25.2” ten como obxectivo achegar os museos a colectivos que non son, tradicionalmente, usuarios destes e o de colaborar na integración social a través dá cultura. Un proxecto que se establece un diálogo bidireccional entre todas as partes participantes que se estrutura en varias fases de desenvolvemento: visita dos profesionais dos museos ao centro penitenciario, e a presenza dos participantes nos nosos museos a través de mostras con traballos realizados no centro penitenciario. Dende a Rede Museística Provincial de Lugo defendemos e apostamos pola Museoloxía Social baixo o concepto de "Museo e comunidade: un museo para todas e todos, entre todas e todos", o que implica tomar conciencia de que traballamos e xestionamos diñeiro públicos e non podemos restrinxir o acceso á cultura, antes ben, temos deber de amplificalo, acrecentar a capacidade da Rede de museos como espazo educativo e de investigación, para abrirnos a novos públicos, para crear redes de traballo con outras institucións e con axentes artísticos, sociais e culturais do noso ámbito, nun ámbito que debe ser totalmente descentralizado. Baixo este prisma traballamos con unha comunidade xeográfica na que non existe un gran público maioritario, senón moitos públicos minoritarios diferenciados, con intereses, gustos e formacións distintas e que a súa voz está presente nos catro museos da Rede: O Museo Pazo de Tor, un museo da memoria, un museo da emoción, un museo onde ás persoas aínda lles é posible ler o espírito do lugar, non só os feitos históricos. Un museo auténtico, palpable e orixinal.
  181. 181. Museo Fortaleza San Paio de Narla 180 O Museo Fortaleza de San Paio de Narla que atesoura o legado dunha comunidade gandeira e agrícola. Unha Fortaleza non por iso inaccesible. O Museo Provincial do Mar ten ao mar, aos mariñeiros e ás redeiras como o seu mellor narrador e elemento esencial da súa identidade, dende o seu nacemento como escola. O Museo Provincial de Lugo que nace co fin de reunir e protexer os bens do noso patrimonio cultural lucense ata chegar á colección actual. Ábrese a unha comunidade urbana, educativa, artística, investigadora e asociativa que demanda e recibe unha resposta ás súas inquietudes e necesidades. O proxecto global ENREDARTE concíbese para dar resposta real a esta filosofía. O Macroproxecto aglutina cinco iniciativas diferentes que teñen como denominador común o seu carácter participativo e dinámico e que conflúen nun mesmo obxectivo: facilitar espazos para a difusión e promoción das artes "Espazos públicos de visibilidade" confórmase como un dos proxectos cuxo obxectivo xeral é o de dar voz a todo aquel con algún tipo de inquietude ou idea artística, en calquera disciplina, e que non teña acceso a un espazo público para desenvolverse. Nós, como Museo e servizo público, quixemos ofrecer esta oportunidade a toda a comunidade creativa que nos rodea e dar visibilidade ao seu labor. Nos catro museos da Rede. “As penas privativas de liberdade e as medidas de seguridade estarán orientadas cara á reeducación e reinserción social e non poderán consistir en traballos forzados. O condenado a pena de prisión que estiver cumprindo a mesma gozará dos dereitos fundamentais deste Capítulo, agás os que se vexan expresamente limitados polo contido do fallo condenatorio, o sentido da pena e a lei penitenciaria. En todo caso, terá dereito a un traballo remunerado e aos beneficios correspondentes da Seguridade Social, así como ao acceso á cultura e ao desenvolvemento integral da súa personalidade”. (Artigo 25.2 da Constitucion Española)
  182. 182. Museo Fortaleza San Paio de Narla 181 Baixo estas premisas, o Museo Provincial de Lugo (integrado na Rede Museística Provincial) e o Centro Penitenciario de Bonxe colaboran nun proxecto que consta de tres fases e nas que se programan diversas iniciativas nas que nun primeiro momento achegamos a realidade museística aos reclusos participantes para nunha segunda fase outorgarlles o protagonismo e a responsabilidade aos participantes e que sexan eles quen coa súa experiencia vital e as súas expresións artísticas rompan as barreiras e accedan a un espazo negado para eles na súa situación de recrutamento. I FASE: COÑECE OS NOSOS MUSEOS Visita ao Centro Penitenciario de Bonxe (Lugo) que se realizou por primeira vez no mes de xuño de 2013, na que participan a xerente da Rede Museística da Deputación de Lugo, Encarna Lago, xunto a Lucía Dequit e Francisca Abuín, persoal do departamento de Didáctica da Rede, para dar a coñecer aos reclusos deste centro os museos lucenses e os contidos a través dunha charla dialogada, complementada con diversas actividades creativas. A visita organízase nas mesmas condicións nas que se encontran os reclusos; é dicir: carencia de recursos. No ámbito museístico estamos afeitos ás novas tecnoloxías como unha ferramenta máis de comunicación. Cando entramos nun centro penitenciario e traspasamos a liña de seguridade todos estes privilexios son negados ata o punto de deixar de importar; deixan de ser útiles. Neste reto o noso labor ten un carácter experimental e creativo. Debemos conseguir achegar a Rede Museística con unha das ferramentas máis antigas da comunicación: a oralidade e o diálogo fóra de prexuízos. II FASE: TRASPASAR MUROS. ROMPER BARREIRAS Nesta segunda fase do Proxecto, cámbiase o foco de atención co fin de visibilizar o labor creativo dos participantes-reclusos. Trátase dunha exposición dos traballos realizados polos reclusos do Centro Penitenciario de Bonxe. A mostra dos traballos presentados constitúese como unha manifestación de
  183. 183. Museo Fortaleza San Paio de Narla 182 obxectos producidos en espazos privativos de liberdade e privilexios. Esta mostra reivindícase na esencia mesma da creatividade que vén definida pola capacidade para crear cousas novas e valiosas e que pode manifestarse de múltiples formas, pero en ningún caso ser privativa. A creatividade debe satisfacer tanto ao seu creador coma a outras e outros durante algún período; crear arte para transformar a realidade; crear arte como un acto de liberación do individuo e romper coas barreiras; emprender a liberación dentro e fóra dos muros; visibilizar como un acto de expresión. Nesta fase destacamos dous feitos que consideramos de especial relevancia; por unha parte destacar a importancia da coordinación que se mantivo co traballador social que comparte o día a día cos reclusos. No seu testemuño dá constancia das condicións e os recursos materiais cos que traballan as persoas que voluntariamente acoden ao taller artístico. Debemos imaxinarnos ese espazo; libre de obxectos cortantes ou outros elementos que poidan atentar contra a seguridade e integridade física, tanto dos propios reclusos coma das persoas que velan por eles. Nesta situación a imaxinación e a creatividade teñen as portas abertas e as obras resultantes son dun valor incalculable, non só por como están creadas senón máis ben polo caudal afectivo e vivencial que atesouran, en cada detalle, en cada forma, en cada estrutura. E en segundo lugar destacar o feito concreto que supuxo para os participantes ocupar un espazo físico do museo con identidade colectiva e individual e que normalmente non figuran nas lendas de ningún museo de ámbito nacional ou internacional. Isto tivo como consecuencia directa un aumento e fortalecemento da autoestima para os reclusos. III FASE: CREAR INTEGRANDO [MUSEOS - CÁRCERE] Esta é unha viaxe de Ida e Volta, de abrir unha ventá e observar dentro a realidade dun centro penitenciario, e viceversa, achegar aos reclusos a novos espazos; unha viaxe onde o importante é o camiño recorrido que se retroalimentar en cada actividade e en cada contacto. Por iso, o compromiso dende a Rede Museística non remata nunha simple exposición, senón que quere seguir traspasando muros e derrubando barreiras achegando as coleccións dos nosos museos aos reclusos participantes. Museos e coleccións que na súa maioría
  184. 184. Museo Fortaleza San Paio de Narla 183 están vertebradas en tres grandes seccións; arqueoloxía, etnografía e Belas Artes, e que por definición mesma albergan obxectos cos que se pode dialogar e extraer un caudal de información que son testemuños vivos doutras sociedades e outras realidades. Esta terceira fase, deseñada para que se desenvolva no primeiro semestre do 2014, configúrase cun carácter máis creativo, cuxo principal obxectivo que nos marcamos é o de integrar Museo e Cárcere dende unha perspectiva creativa e artística. Preténdese establecer unha relación entre as coleccións do noso museo coa súa experiencia vital e persoal para que os participantes creen o seu propio museo a partir da súa propia mirada. Un exercicio creativo de memoria e asociación. O noso compromiso céntrase en realizar de xeito periódico unha visita ao Centro penitenciario de Bonxe, un proceso que se organizada en tres fases: III.1.: Fase de documentación/investigación As coleccións presentes nos catro museos da Rede, como anteriormente comentabamos, así como os propios edificios onde se erixen, son o vivo testemuño e recordo do noso pasado e dos nosos antepasados, así como referente da actualidade. Son coleccións vivas que invitan a dialogar con elas. Cada obxecto encerra en si mesmo un caudal de información que se enriquece co contacto e a experiencia vital da persoa coa que interactuar. Nesta fase o que se pretende é que os participantes-reclusos afonden na historia dos nosos museos a partir dun traballo de investigación. Para o éxito, faise necesario implicar o resto dos departamentos técnicos dos museos na iniciativa co fin de que visiten o centro penitenciario e a través de charlas e documentación se lles facilite o material para que os participantes poidan consultar nos días posteriores á visita. III.2.: Fase de desenvolvemento Tras a fase de documentación, o seguinte paso é o de desenvolvemento persoal. Cada participante debe establecer o seu signo de identidade como un
  185. 185. Museo Fortaleza San Paio de Narla 184 xeito de reflexión/unión entre o museos e as súas coleccións coa súa experiencia persoal, ben propia ou doutras persoas próximas ao seu ámbito III.3.: Fase de creación Concluídas as dúas fases previas, con toda a información aglutinada e os sinais de identidade vinculados ás pezas das coleccións dos museos, darase paso á terceira e última fase. O obxectivo é claro; construír un museo entre todos os participantes coa mirada de cada un. Os obxectos e material que se obteña nesta fase serán o resultado da vinculación directa coas tres seccións principais dos nosos museos e os seus contidos, como versa a continuación: - Etnografía: O ser humano como testemuño directo do que acontece no seu tempo e no seu contexto social. Un xeito de comunicación e participación. A través deste método de investigación coñecemos mellor, por unha parte, o comportamento e as prácticas culturais de grupos ou comunidades sociais, e por outro as historias de vida dos individuos a través de diversos medios e obxectos. - Arqueoloxía: Esta ciencia permítenos internarnos no pasado, estudar o comportamento humano e o estudo das manifestacións culturais. Unha dos restos arqueolóxicos máis importantes que alberga o Museo Provincial de Lugo é un Mosaico Romano que no seu tempo foi o chan dunha domus. Con esta idea de Mosaico, unha obra composta por pequenas teselas pode servir como metáfora creativa para elaborar un obxecto a partir de pequenas historias e recordos dos reclusos. - Belas Artes: É a disciplina artística por antonomasia. O chamado arte parietal. Unha das expresións primoxénitas do ser humano para comunicarse e relacionarse co seu ámbito e co mundo. Neste sentido da creación, e ante a falta de medios e recursos como poden ser cámaras fotográficas, esta disciplina artística pode servir aos participantes para crear as súas obras pictóricas onde expresen os seus sentimentos, as súas inquietudes, medos, sonos e recordos. En definitiva un medio máis para que constrúan o seu museo dende a súa realidade. REFLEXIÓN FINAL QUE DEBE SER O PRINCIPIO DA NOSA ACCIÓN
  186. 186. Museo Fortaleza San Paio de Narla 185 O reto ao que nos enfrontamos dende as institucións públicas é arduo pero non por iso caemos no desánimo nin no noso compromiso por seguir traballando dende os preceptos da nova Museoloxía Social, apostando por Museos Socialmente Responsables a favor da integración social e o derrubamento de barreiras, neste caso, barreiras de tipo social e cultural. Unha Museoloxía Social que aposte pola construción de museos que manteñen un diálogo permanente co seu ámbito, museos comunitarios onde as voces das e dos cidadáns teñen que dicir moito e decidir, museos solidarios e accesibles. Dende a participación, a colaboración e a cooperación poñemos a disposición de todas e todos os catro museos da Rede Museística Provincial de Lugo como espazos de convivencia e diálogo; lugares abertos onde as minorías sociais gocen da importancia e relevancia magna que merecen. Onde o diferente se naturalice e converxa co normal. Ofrecer unha accesibilidade integral aos museos, así como a visibilización de grupos sociais que carecen destes espazos na actualidade. Discursos que vaian acompañados dun quefacer diario e apostando pola que a integración social sexa real. Plural é a palabra Museos, como plural é a palabra Personas. Museos para todas e todos, entre todas e todos, por unha sociedade máis xusta, social e igualitaria. 1ª Andaina Popular dende Friol ata San Paio de Narla. Esta andaina popular levouse a cabo a través do Camiño Real.
  187. 187. Museo Fortaleza San Paio de Narla 186
  188. 188. Museo Fortaleza San Paio de Narla 187 5.6. Programa de Exposicións EXPOSICIÓN. Bocetos de Retratos con Alegoría, de J. Mendez O venres, 16 de maio, inagurouse no Museo-Fortaleza de San Paio de Narla, en Friol, esta exposición que forma parte do proxecto da Rede Museística “EnrREDarte (Espazos públicos de visibilidade)”. As pezas de J. Mendez interrelacionan coas coleccions de armas e armaduras, de época, que se expoñen no primeiro e segundo andar da torre de homenaxe, unha estructura con elementos medievais. Tratase, por tanto, dunha exposición de diálogo entre obras contemporáneas, que revisionan a iconología artística, coa arquitectura medival e renacentista da torre de Xiá e as coleccións que alberga. Unha exposición única, orixinal e con gran sentido do humor na que o artista consegue un espléndido diálogo ente os símbolos e os retratados. Un diálogo cheo de referencias e infinitas evocacions. Nesta mostra, coordinada por Cristina Carballedo, J. Mendez aborda desde o rigor un novo proxecto no que distintas disciplinas comparten espacio e protagonismo. Esta exposición nace hai anos cando o artista nos nos propón identificarnos cunha alegoría de Cesare Ripa, escritor italiano do Renacemento
  189. 189. Museo Fortaleza San Paio de Narla 188 que recolle coa súa iconología-decálogo para artistas os vicios, os sentimentos e as paixóns humanas. É así, como xurden estos Retratos con Alegoría.
  190. 190. Museo Fortaleza San Paio de Narla 189
  191. 191. Museo Fortaleza San Paio de Narla 190
  192. 192. Museo Fortaleza San Paio de Narla 191
  193. 193. Museo Fortaleza San Paio de Narla 192 Exposición: Galiza nun tempo de seu O presidente da AS-PG, Xoán Costa, e Marcos Maceira, coordina a exposición Galiza nun tempo de seu que consiste nun pequeno percorrido pola Galiza medieval centrándose en tres momentos que mostran cal foi o noso desenvolvemento no periodo baixomedieval. A información que se ofrece a través dos paneis permite ao visitante non especializado obter unha visión xeral e sinxela deste período histórico. Esta exposición, que percorrerá o resto dos museos da Rede Museística da Deputación de Lugo ata o 17 de marzo de 2014, está dividida en 3 partes cronolóxicas. Na primeira abordarase a liñaxe dos Castro, unha familia á fronte do Reino de Galiza, que logo se desprazará ao Pazo de Tor polo seu vencellamento xeográfico coa zona. Noutra parte afondarase nas causas e consecuencias dos movementos irmandiños na Galiza do século XV, sección que logo da súa exposición en Lugo pasará ao Museo-Fortaleza de San paio de Narla, en Friol. E por último, no Museo do Mar de San Cibrao exporase a parte destinada a explicar o período de resistencia á monarquía dos Reis Católicos onde a figura central é o mariscal Pardo de Cela.
  194. 194. Museo Fortaleza San Paio de Narla 193
  195. 195. Museo Fortaleza San Paio de Narla 194
  196. 196. Museo Fortaleza San Paio de Narla 195
  197. 197. Museo Fortaleza San Paio de Narla 196 Exposición fotográfica "Patrimonios, A muralla e o Tango. Tango Club Galicia. Trátase dunha exposición fotográfica itinerante realizada polos fotógrafos de Tragaluz fotografíae organizado pola Asociación Cultural “Tango Club Galicia” e a Rede Museística Provincial. O obxectivo da mostra é establecer unha ponte cultural e dar a coñecer a importancia excepcional para a herdanza común da humanidade, que posúen ambos os dous patrimonios. Propoñendo un diálogo bidireccional entre dous patrimonios irmandados por un pasado común migratorio.
  198. 198. Museo Fortaleza San Paio de Narla 197 O Patrimonio Cultural tanxible e o intanxible únense para conformar de xeito separado a identidade cultural dun determinado lugar. Do "seu" lugar. Redefinindo o presente con unha mirada retrospectiva. Buscando co lente ese factor determinante que define o que actualmente entendemos por patrimonio, é o seu carácter simbólico, a súa capacidade para representar simbolicamente unha identidade.
  199. 199. Museo Fortaleza San Paio de Narla 198
  200. 200. Museo Fortaleza San Paio de Narla 199 Exposición “Entre o sono e os soños: Soñar para crear na Rede Museística” A multidisciplinariedade da Rede Museística da Deputación de Lugo, integrada polo Museo Provincial de Lugo, o Museo Fortaleza de San Paio de Narla en Friol, o Museo do Mar en San Cibrao e o Pazo de Tor en Monforte de Lemos, que constitúe un dos seus principais alicientes e fortalezas, xunto co equipo humano que traballa arreo en prol desta institución forman unha dualidade complementaria que se converte no seu principal activo contribuíndo ao fomento dunha reinvención constante, dinámica e actual que vai máis alá das funcións que lles son propias a un museo. A variedade de fondos museográficos da Rede Museística, lonxe de converterse nundesvantaxe no seu discurso expositivo, axudaa ampliarlles o abano de oferta expositiva aosnosos usuarios e usuarias, converténdose nuncentro de referencia non só a nivel provincial. Integrando estas dúas singularidades devanditas,quixemos elaborar un proxecto onde se amosaraque tirando dun fío condutor, neste caso unconcepto tan polivalente coma o sono e os soños, podía achegarse, dende distintas especialidades ou disciplinas, un proxecto complexo, variado, didáctico e científico que puidese atraer a todo tipo de público dun xeito ameno e estéticamente atractivo xuntando a todo o persoal da Rede Museística que, deste xeito fai súa a máxima de “un museo entre todos e para todos.”

×