O slideshow foi denunciado.
Utilizamos seu perfil e dados de atividades no LinkedIn para personalizar e exibir anúncios mais relevantes. Altere suas preferências de anúncios quando desejar.

Fiilde çAtı

1.439 visualizações

Publicada em

Publicada em: Tecnologia, Negócios
  • Entre para ver os comentários

  • Seja a primeira pessoa a gostar disto

Fiilde çAtı

  1. 1. FİİLLERDE ÇATI
  2. 2. FİİL ÇATILARI <ul><li>ÖZNESİNE GÖRE FİİL ÇATILARI </li></ul><ul><li>Etken Fiiller </li></ul><ul><li>Edilgen Fiiller </li></ul><ul><li>Dönüşlü Fiiller </li></ul><ul><li>İşteş Fiiller </li></ul><ul><li>NESNESİNE GÖRE FİİL ÇATILARI </li></ul><ul><li>Geçişli Fiiller </li></ul><ul><li>Geçişsiz Fiiller </li></ul><ul><li>Oldurgan Fiiller </li></ul><ul><li>Ettirgen Fiiller </li></ul>
  3. 3. ÖZNESİNE GÖRE FİİL ÇATILARI
  4. 4. 1. ETKEN FİİLLER
  5. 5. <ul><li>Özlem ödevlerini bitirdi. </li></ul><ul><li>Annem güzel yemekler yaptı. </li></ul><ul><li>Gemi kıyıya yanaştı. </li></ul><ul><li>Çalışarak tüm hedeflerine ulaştı. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümlelerin öğelerini bulunuz. </li></ul><ul><li>Eylemin belirttiği işi yapan belli midir? Söyleyiniz. </li></ul>
  6. 6. <ul><li>1. Etken Fiiller : Cümlenin gerçek öznesi varsa, işin kim tarafından yapıldığı belli oluyorsa böyle fiillere etken fiiller denir. </li></ul><ul><li>Sezai , dün geç geldi . </li></ul><ul><li>Bugün geleceğim . ( Ben- Gizli Özne ) </li></ul>
  7. 7. 2. EDİLGEN FİİLLER
  8. 8. <ul><li>Aşağıdaki cümlelerin yüklemlerine “kim” ya da “ne” sorularını sorup, aldığınız cevapları belirtiniz. </li></ul><ul><li>Ece resim yaptı. </li></ul><ul><li>Ağacın dalına oturdu. </li></ul><ul><li>Yeni yıl coşkuyla kutlandı. </li></ul><ul><li>Sorunun yanıtını biliyorsun. </li></ul><ul><li>Hangi cümlede aldığınız cevap, yüklemin bildirdiği işi yapanı göstermiyor? </li></ul>
  9. 9. <ul><li>1 . 2. </li></ul><ul><li>Çamaşırları yıkadım. / Çamaşırlar yıkandı. </li></ul><ul><li>Orhan yazı yazdı. / Yazı yazıldı. </li></ul><ul><li>Bugün evi temizleyecek./ Bugün ev temizlenecek. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümlelerin ögelerini bulunuz. </li></ul><ul><li>Cümlelerin birinci ve ikinci hallerinde ne gibi değişiklikler olmuştur? </li></ul><ul><li>İkinci cümlelerde eylemlerin aldığı ekleri inceleyiniz.Farklı ekler var mı? </li></ul><ul><li>Sizce bu eklerin görevi ne olabilir? </li></ul>
  10. 10. O halede edilgen fiilleri tanımlayınız!
  11. 11. <ul><li>2. Edilgen Fiiller : Cümle okunduğunda veya dinlendiğinde, işin kimin tarafından yapıldığı belli olmuyorsa, yani cümlede “ sözde özne” varsa böyle fiillere edilgen fiiller denir. </li></ul><ul><li>Edilgen fiiller, etken fiillerin sonuna –l, -n ekleri getirilerek yapılır. </li></ul><ul><li>Kır-(ı)- l - / sev-(i)- n - </li></ul><ul><li>Ali pencereyi kırdı . Pencere kırıldı . </li></ul><ul><li>G.Özne Etken Sözde Özne Edilgen </li></ul>
  12. 12. 3. DÖNÜŞLÜ FİİLLER
  13. 13. <ul><li>Aşağıdaki cümlelerin ögelerini bulunuz. </li></ul><ul><li>Aylin giyindi. </li></ul><ul><li>Çocuk ağacın arkasına saklandı. </li></ul><ul><li>Bilgisayarı bozulunca çok sinirlendi. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümlelerde öznenin yaptığı işten kim etkilenmiştir? </li></ul>
  14. 14. <ul><li>Koşmak onu yordu./ Koştuğu için yoruldu. </li></ul><ul><li>Ayşe saçlarını taradı./ Ayşe tarandı. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümlelerin ögelerini bulunuz. </li></ul><ul><li>Cümlelerin birinci ve ikinci hallerinde ne gibi değişiklikler olmuştur? </li></ul><ul><li>İkinci cümlelerde eylemlerin aldığı ekleri inceleyiniz.Farklı ekler var mı? </li></ul><ul><li>Sizce bu eklerin görevi ne olabilir? </li></ul>
  15. 15. O halde bir cümlede yüklemin bildirdiği işi yapan ve yapılan işten etkilenen öge aynı ise böyle fiilllere ne ad verilir?
  16. 16. <ul><li>3. Dönüşlü Fiiller : Özne tarafından yapılan </li></ul><ul><li>işin etkisi, başka bir varlığı etkilemeyip </li></ul><ul><li>yeniden özne üzerine dönüyorsa, böyle </li></ul><ul><li>fiillere dönüşlü fiiller denir. </li></ul><ul><li>Genellikle –n,bazen de –l ekleri dönüşlü fiil yapar. </li></ul><ul><li>Kardeşim, bu olaya çok sevi(n)di. </li></ul><ul><li>Çocuk, üzerime atı(l)dı. </li></ul>
  17. 17. 4. İŞTEŞ FİİLLER
  18. 18. <ul><li>Misafirler selamlaştı. /Ali ve Eray selamlaştı. </li></ul><ul><li>Arkadaşımla dertleştik./ Sevgi ve ben dertleştik. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümlelerin ögelerini bulunuz. </li></ul><ul><li>Yüklemde belirtilen iş kimler tarafından yapılmıştır? </li></ul>
  19. 19. <ul><li>Aslı kardeşine baktı./ Aslı ile kardeşi bakıştılar. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümlelerin yüklemlerine gelen ekleri inceleyiniz. </li></ul><ul><li>Eylemlerdeki “-ş” ekinin cümleye nasıl bir anlam yüklediğini belirtiniz. </li></ul><ul><li>Bu şekilde birden fazla öznenin karşılıklı ya da birlikte yaptığı işleri bildiren eylemlere çatısı bakımından nasıl eylemler denir? </li></ul>
  20. 20. <ul><li>4.İşteş Fiiller : Birden çok öznenin karşılıklı veya birlikte gerçekleştirdikleri fiillere denir. İşteşlik eki –ş’dir. </li></ul><ul><li>Bağr-ı-ş-, gör-ü-ş-.... </li></ul><ul><li>Bazı fiiller kök halinde işteşlik anlamı taşır. Barış-, güreş-, yarış-... </li></ul><ul><li>Bazı fiillerde –laş, -leş ekleri getirilerek işteşlik sağlanır. </li></ul><ul><li>Mektup-laş-, bayram-laş- </li></ul>
  21. 21. ALIŞTIRMALAR
  22. 22. <ul><li>Aşağıdaki cümleleri edilgen yapınız. </li></ul><ul><li>Herkes kıra gitti. </li></ul><ul><li>………………… </li></ul><ul><li>Aile akşam yemeği yedi. </li></ul><ul><li>………………………… .. </li></ul><ul><li>Belediye yolları kazmış. </li></ul><ul><li>………………………… </li></ul><ul><li>Doktor çocuğun dişini çekti. </li></ul><ul><li>……………………………… . </li></ul>
  23. 23. <ul><li>Aşağıdaki şiirde geçen edilgen fiilleri bularak etken hale getiriniz. </li></ul><ul><li>Sabahları erken kalkılıyor yolculukta; </li></ul><ul><li>Doğan güneşe karşı, </li></ul><ul><li>Dertler biraz unutulmuş, </li></ul><ul><li>Gurbete biraz daha alışılmış. </li></ul><ul><li>Yapılacak işler düşünülüyor. </li></ul><ul><li>Orhan Veli </li></ul>
  24. 24. <ul><li>Aşağıdaki eylemleri işteş yapınız. </li></ul><ul><li>Bak-:………………. </li></ul><ul><li>Anla-:……………... </li></ul><ul><li>Söyle-:……………. </li></ul><ul><li>Tak-:……………… </li></ul><ul><li>Döv-:……………… </li></ul><ul><li>Gül-:………………. </li></ul><ul><li>Ağla-:……………... </li></ul>
  25. 25. <ul><li>Aşağıdaki eylemleri dönüşlü yaparak cümlede kullanınız. </li></ul><ul><li>Yıka-:…………………………………………. </li></ul><ul><li>Bak-:………………………………………….. </li></ul><ul><li>Söyle-:……………………………………….. </li></ul><ul><li>Döv-:…………………………………………. </li></ul>

×