O slideshow foi denunciado.
Utilizamos seu perfil e dados de atividades no LinkedIn para personalizar e exibir anúncios mais relevantes. Altere suas preferências de anúncios quando desejar.

Ταξίδι στην Τέχνη Ι

Ζωγραφική τέλους 19ου αιώνα, Ρομαντισμός, Ρεαλισμός, Ιμπρεσιονισμός, Μετα- Ιμπρεσιονισμός

  • Entre para ver os comentários

Ταξίδι στην Τέχνη Ι

  1. 1. Ταξίδι στην Τέχνη Ι Ζωγραφική Τέλη 19ου αιώνα Ρομαντισμός Ρεαλισμός Ιμπρεσιονισμός Μετά-Ιμπρεσιονισμός Α Λυκείου ΓΕΛ Κασσανδρείας Χαλκιδικής
  2. 2. Το 1900 -ημερολογιακή τομή στην ιστορία- δε συνδέεται σχεδόν με τίποτε ιδιαίτερο ή εντυπωσιακό στην περιοχή της τέχνης. Πότε, λοιπόν, πραγματικά ξεκινάει η τέχνη του 20ου αιώνα; Η Ευρώπη από τα μέσα του 19ου αιώνα και ως τις αρχές του 20ου βίωσε ένα μεγάλο πόλεμο, το Γαλλογερμανικό (1870-1) και έπειτα, αν εξαιρεθούν κάποιοι «τοπικοί» πόλεμοι (Ρωσοτουρκικός 1877-8, Ελληνοτουρκικός 1897, Ιταλοτουρκικός 1911-2, Βαλκανικοί 1912-3), ως το 1914 διήνυσε μια μακρά περίοδο σχετικής ειρήνης. Το 1914 η Ευρώπη αποτελούσε μια πολιτισμένη κοινότητα, ενωμένη, με νομισματική σταθερότητα και εγγύηση της ιδιωτικής περιουσίας. Αστικός πολιτισμός με σύμβολα της μοντέρνας αρχιτεκτονικής το σιδηροδρομικό σταθμό, το δημαρχείο και την όπερα. Θρίαμβος της Επιστήμης (σιδηρόδρομος, υποβρύχιο, αυτοκίνητο, τηλέγραφος, τηλέφωνο, φωτογραφία, Μax Planc και Albert Einstein κλπ.) και της Φιλοσοφικής Σκέψης (Κarl Marx, Friedrich Nietzsche, Henri Bergson, Sigmund Freud).
  3. 3. Αν δει κανείς τα πρόσωπα και το ρόλο τους στο Παρίσι του 1850 εύκολα κατανοεί γιατί η πόλη αυτή θα γινόταν κέντρο της καλλιτεχνικής ζωής στην Ευρώπη. Δύο αντίθετοι πόλοι: Κλασικισμός – Ρομαντισμός. Ο Ρομαντισμός κηρύττει επανάσταση σε κάθε περιορισμό, κλονίζοντας τη λογική και τους κανόνες. J.A.D. Ingres Συντηρητικός αστός, με αγάπη στο καλό φαγητό, τον γοήτευε το γυμνό γυναικείο σώμα (πρότυπο Ραφαήλ), πιστεύει ότι βασικό στοιχείο είναι η γραμμή και η πλαστικά αποδοσμένη φόρμα. Eugène Delacroix Γεννημένος επαναστάτης, ασθενικός και άνθρωπος των άκρων. Εκτιμώντας το βενετσιάνικο εργαστήριο θεωρεί βασικό το ρόλο του χρώματος.
  4. 4. Ρομαντισμός Χαρακτηριστικά του ρομαντικού κινήματος: • Η αμφισβήτηση της κυριαρχίας της λογικής, η αναζήτηση ιδιωτικών τρόπων καλλιτεχνικής έκφρασης και η δημόσια προβολή ατομικών προσωπικών συναισθημάτων • Οι συναισθηματικές μεταπτώσεις, φαντασία και λυρισμός • Η διάθεση φυγής από την πραγματικότητα-στροφή στο μύθο και τη φαντασία • Η νοσταλγία για το παρελθόν • Μια νέα αντίληψη για το ρόλο του καλλιτέχνη ως διανοούμενου και στοχαστή • To περίγραμμα αδυνατίζει ή και καταργείται, • η φόρμα τεμαχίζεται λίγο πολύ από αδρές πινελιές, • το χρώμα είναι πλούσιο, εκφραστικό, έντονο αντιθετικό, οι φωτοσκιάσεις επίσης δραματικές. Χαρακτηριστικό είναι το έργο των: Francisco Goya και Eugène Delacroix Eugène Delacroix Horse Frightened by a Storm, 1824
  5. 5. Eugène Delacroix Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου (1826), Η Σφαγή της Χίου (1824),
  6. 6. Eugène Delacroix ,Liberty Leading the People (1830)
  7. 7. Francisco Goya La Μaja vestida, 1800-1805 La Μaja desnuda, 1790-1800
  8. 8. Francisco Goya, The Third of May 1808, 1814.
  9. 9. Witches' Sabbath, 1797-98. Francisco GoyaΟ Κρόνος καταβροχθίζει το γιο του, 1819-1823
  10. 10. Στα μέσα του αιώνα οι ζωγράφοι παύουν να αναζητούν την ψευδαίσθηση του τρισδιάστατου χώρου, κάνοντας το πρώτο βήμα προς τη μοντέρνα ζωγραφική. Στο μεταξύ εμφανίζεται ένα νέο ρεύμα ο Ρεαλισμός, που αποτελεί αντίδραση τόσο στον κλασικισμό, όσο και στο ρομαντισμό. Κύριος εκπρόσωπος του ο Gustave Courbet. Αντικείμενο της τέχνης γίνεται η κοντινή, καθημερινή, πιστά αποδοσμένη πραγματικότητα. «Η ζωγραφική δεν είναι τίποτε άλλο από αναπαράσταση των πραγματικών και συγκεκριμένων πραγμάτων»… Gustave Courbet, La Vague 1866
  11. 11. Ρεαλισμός Γεννήθηκε στη Γαλλία γύρω στα 1840. Είναι η ζωγραφική της πραγματικότητας. Ζωγραφίζω αυτό που βλέπω, ότι είναι αληθινό και όχι υποχρεωτικά ωραίο. Τα έργα χαρακτηρίζονται από την έλλειψη καλλωπισμού, καθώς παρουσιάζουν το θέμα όπως πραγματικά είναι χωρίς να το ωραιοποιούν. Επίσης ,δίνουν θέση πρωταγωνιστή ακόμη και στα κατώτερα κοινωνικά στρώματα, εμφανίζοντας με ειλικρίνεια τη σκληρή καθημερινότητά τους (συχνά αμείλικτη εικόνα της ζωής των φτωχών και καταφρονεμένων). Όμορφες φωτοσκιάσεις, ζωντανά αλλά σκούρα χρώματα (συχνά σκούρο περίγραμμα), απλωμένα με αδρές πινελιές, πράγματα, ζώα και άνθρωποι ρεαλιστικά αποτυπωμένα. Σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του ρεαλισμού είχε και η εφεύρεση της φωτογραφικής μηχανής. Εικονίζει την πραγματικότητα χωρίς να την αξιολογεί ηθικά ή να αναζητά τα γενεσιουργά της αίτια. Αυτό το κάνει ο νατουραλισμός ή φυσιοκρατισμός. Από τους κύριους εκφραστές είναι: Gustave Courbet, Édouard Manet, Edgar Degas, Honoré Daumier Gustave Courbet , Το εργαστήρι του καλλιτέχνη, 1855
  12. 12. Gustave Courbet, Αυτοπροσωπογραφία με μαύρο σκύλο, 1842 Gustave Courbet
  13. 13. Οι μορφές μοιάζουν στατικές, χωρίς τίποτα χαριτωμένο, χωρίς εντυπωσιακά χρώματα και φωτοσκιάσεις. Ο ίδιος ο ζωγράφος μοιάζει με περιπλανώμενο ή αλήτη. Αυτό επιδίωκε όμως: την έμπρακτη άρνηση κάθε κοινωνικής συμβατικότητας, να σοκάρει τους αστούς, με την αλήθεια της τέχνης. Gustave Courbet, Bonjour, Monsieur Courbet,1854
  14. 14. Honoré Daumier Le Wagon de troisième classe (The third-class carriage), 1864
  15. 15. Honoré Daumier, Les Joueurs d'échecs (The chess players), 1863
  16. 16. Edgar Degas The Dance Class (La Classe de Danse), 1873–1876Self-portrait, 1855
  17. 17. Edgar Degas, Rehearsal on Stage, 1874
  18. 18. At the Café-Concert: The Song of the Dog, 1875–1877 Portrait of Miss Cassatt, Seated, Holding Cards, 1876–1878
  19. 19. After the Bath, Woman Drying her Nape, pastel on paper, 1898 Woman in the Bath, 1886
  20. 20. Το 1863 συνέβη κάτι που θα μπορούσε να θεωρηθεί αρχή της πορείας προς την τέχνη του 20ου αιώνα: Η Έκθεση των Απορριφθέντων – Salon des Refusés. Και ο καλλιτέχνης και ο πίνακας που σημαδεύουν αυτό το νέο πνεύμα είναι ο Édouard Manet και το Πρόγευμα στη χλόη “Salon” ονομαζόταν η επίσημη έκθεση έργων τέχνης που γινόταν στο Παρίσι υπό την αιγίδα του κράτους. Εκεί οι καλλιτέχνες μπορούσαν να κερδίσουν δημοσιότητα, αναγνώριση, φήμη, βραβεία, παραγγελίες. Στο Salon του 1863 από τα 5000 έργα που είχαν υποβληθεί, μόνο 2217 έγιναν δεκτά. Πολλά από τα Απορριφθέντα ανήκαν σε καλλιτέχνες που είχαν βραβευθεί σε προηγούμενες εκθέσεις. Έντονες διαμαρτυρίες οδηγούν τον ίδιο τον αυτοκράτορα Ναπολέων Γ’ να δώσει εντολή να εκτεθούν σε ένα άλλο χώρο, ώστε να κρίνει το ίδιο το κοινό. Έτσι γεννιέται το Salon des Refusés που θα λειτουργήσει ως το 1881, με σπουδαίο ρόλο στην προβολή νέων τάσεων.
  21. 21. Όταν ο Manet επέλεξε να στείλει τον συγκεκριμένο πίνακα στο Salon, γνώριζε ότι θα προκαλέσει τους ακαδημαϊκούς κύκλους και τους συντηρητικούς αστούς. Δε γνώριζε όμως το μέγεθος του σκανδάλου. Τι όμως προκάλεσε αυτές τις αντιδράσεις; Η σκηνή θα μπορούσε να θεωρηθεί καθημερινή – εάν δεν υπήρχε η γυμνή κοπέλα με το προκλητικό πρόσωπο και το σχετικά αγορίστικο κορμί (εντελώς έξω από τις προτιμήσεις της εποχής). Ήταν λοιπόν το γυμνό θα λέγαμε, αν δεν είχαν εκτεθεί έργα με γυμνά στο Salon, όπως το Τουρκικό λουτρό του J. D. Ingres . Εκεί όμως το μυθολογικό, το αλληγορικό ή το εξωτικό πλαίσιο «εξάγνιζε» τη γυμνότητα. Ο Manet την καθήλωνε ανελέητα στο επίπεδο της καθημερινότητας, ρεαλιστής, ξεσκέπαζε μια πλευρά της κοινωνικής υποκρισίας, συνδέοντάς την με την τάση μιας ορισμένης κοινωνικής τάξης για φυγή στην εξοχή. Παράλληλα, δημιουργεί έντονες αντιθέσεις άσπρου-μαύρου αποφεύγοντας ενδιάμεσους τόνους, κάνοντας το έργο να μοιάζει «ατελείωτο».
  22. 22. Berthe Morisot with a Bouquet of Violets, 1872 Self-Portrait with Palette, 1879 Édouard Manet Édouard Manet
  23. 23. «Σoκαριστικός» ήταν η λέξη που χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει το αριστούργημα Εντουάρ Μανέ, «Ολυμπία», όταν αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά στο Παρίσι το 1865. Η «Ολυμπία» απεικονίζει μια γυμνή γυναίκα σε ένα ανάκλιντρο η οποία κοιτάζει μυστηριωδώς το θεατή, ενώ γύρω της είναι ένα μαύρο κορίτσι-υπηρέτρια και μια μαύρη γάτα. Ενώ τη στάση της «Ολυμπίας» έχουμε θαυμάσει σε πολλούς άλλους κλασικούς πίνακες, το ίδιο το θέμα της ζωγραφικής, ουσιαστικά αντιπροσωπεύει μια πόρνη. Στον πίνακα, η υπηρέτρια προσφέρει στην εταίρα ένα μπουκέτο λουλούδια, πιθανώς δώρο από έναν πελάτη. Αυτή είναι μια σκηνή που δεν είχε συναντήσει κάποιος στην Τέχνη μέχρι εκείνη την εποχή. Οι θεατές δεν ήταν σίγουροι για τα κίνητρα του Μανέ. Προσπαθούσε να κάνει ένα σοβαρό έργο τέχνης; Ήταν η «Ολυμπία» μια προσπάθεια να περιπαίξει άλλα έργα ζωγραφικής; Ή το χειρότερο από όλα, τους κορόιδευε; Απορρίπτοντας την παραδοσιακή τεχνική του, ο Μανέ επέλεξε να ζωγραφίσει τον πίνακα με έντονες πινελιές, ήσυχα σχήματα, και απλοποιημένη φόρμα.
  24. 24. The Philosopher, (Beggar with Oysters), 1864–67 Édouard Manet The Ragpicker, 1865–70Édouard Manet
  25. 25. The Battle of the Kearsarge and the Alabama, 1864Édouard Manet
  26. 26. Εμπρεσιονισμός ή «Υποκειμενικός Ρεαλισμός» Αναπτύχθηκε γύρω στα 1870, στη Γαλλία και πήρε το όνομά του από τον πίνακα “Impression” (1872) που σημαίνει “εντύπωση”. Χαρακτηρίζει την καμπή στη ζωγραφική και την μετάβαση από το αντικειμενικό στο υποκειμενικό. Ο καλλιτέχνης αποτυπώνει υποκειμενικά το θέμα, σύμφωνα με την εντύπωση που του προκαλεί εκείνη τη στιγμή. Τα θέματα είναι συνήθως απλά και συνηθισμένα: τοπία με βουνά, δέντρα, νερά και σύννεφα, καθημερινές σκηνές με μορφές σε κίνηση πάντα, με έμφαση στο στιγμιαίο, το αδιάκοπα μεταβαλλόμενο. Όλα αποδίδονται γενικευτικά και υπάρχει η εντύπωση του «ατελείωτου». Κύρια χαρακτηριστικά του ιμπρεσιονισμού είναι τα ζωντανά χρώματα, κυρίως με χρήση των βασικών χρωμάτων, έμφαση στην αναπαράσταση του φωτός, μικρές, γρήγορες, νευρικές και συχνά εμφανείς πινελιές άμικτου χρώματος, που έμοιαζε με το φως που ιριδίζει. Σπάνια χρήση του μαύρου χρώματος, οι σκιές έπαψαν να είναι μαύρες ή σκούρες καφέ και έγιναν μπλε ή βιολέ. Εντυπωσιακή ήταν η χρησιμοποίηση συμπληρωματικών χρωμάτων για σκιά στα κύρια (κόκκινο στο πράσινο, μπλε στο πορτοκαλί, κίτρινο στο βιολέ). Για πρώτη φορά έχουμε ζωγραφική σε ανοιχτούς χώρους, γεγονός που ευνοήθηκε από την ανακάλυψη προ-επεξεργασμένων χρωμάτων. Παλαιότερα κάθε ζωγράφος ήταν αναγκασμένος να δημιουργήσει ο ίδιος τα χρώματα αναμειγνύοντας τα διάφορα υλικά. Το φως παίζει καθοριστικό ρόλο και δίνει έναν αισιόδοξο τόνο στη ζωγραφική τους. Από τους κύριους εκφραστές είναι: Claude Monet, Pierre-August Renoir, Edgar Degas Saint Lazare train station, Paris, 1877
  27. 27. Claude Monet Impression, Sunrise (Impression, soleil levant), 1872; the painting that gave its name to the style. Η ιδιοτυπία του ιμπρεσιονισμού έγκειται στην απουσία φροντίδας για τη λεπτομέρεια. Καταργείται το βάθος και το σχήμα. Συχνά ζωγραφίζουν το ίδιο θέμα, από την ίδια οπτική, αλλά διαφορετική ώρα της μέρας.
  28. 28. Camille Monet on a Garden Bench, 1873 Claude Monet
  29. 29. Study of a Figure Outdoors: Woman with a Parasol, facing left, 1886, Woman with a Parasol - Madame Monet and Her Son, 1875, Claude MonetClaude Monet Δεν επιδιώκουν πλέον να κρύψουν την υφή της πινελιάς.
  30. 30. Pierre-August Renoir Dance at Le Moulin de la Galette (Bal du moulin de la Galette), 1876
  31. 31. Luncheon of the Boating Party, 1880–1881 Pierre-August Renoir
  32. 32. Dance at Bougival, 1882–1883, (woman at left is painter Suzanne Valadon) Dance in the Country (Aline Charigot and Paul Lhote), 1883Pencil study for Dance in the Country, 1883 Ο Renoir το 1862 έγινε δεκτός στη σχολή καλών Τεχνών στο Παρίσι, όπου γνώρισε και το Monet. To 1863 εγκατέλειψε τη σχολή, αφού κατάλαβε ότι η άποψη του για τη ζωγραφική διέφερε από των δασκάλων του.
  33. 33. A Girl with a Watering Can, 1876 Jeune garçon sur la plage d'Yport, 1883 Girl With a Hoop, 1885
  34. 34. Self-portrait, 1875 Self-portrait, 1910Pierre-August Renoir «Γύρω στα 1883 επήλθε κάτι σαν τομή στο έργο μου. Είχα φτάσει στο τέρμα του ιμπρεσιονισμού και κατέληξα στη διαπίστωση ότι δεν ήξερα ούτε να ζωγραφίζω, ούτε να σχεδιάζω. Με δυο λόγια ήμουν σε αδιέξοδο.»
  35. 35. Η γενικότερη πορεία της τέχνης του 19ου αιώνα ολοκληρώθηκε μέσα από διαλεκτικές αντιθέσεις. Αρχικά, σύγκρουση Κλασικισμού- Ρομαντισμού και έπειτα Συμβολισμού – Ρεαλισμού. Οι Ρεαλιστές είχαν εξαντλήσει τις δυνατότητες επαφής με την πραγματικότητα. Τι συμβαίνει όμως με τις περιοχές που οι αισθήσεις δεν έχουν πρόσβαση; Τον «αόρατο» αυτό κόσμο προσεγγίζει ο Συμβολισμός, με τη χρήση του συμβόλου ως μέσου επικοινωνίας, όχι τόσο στυλ, όσο στάση απέναντι στη ζωή. Συγκρούεται διαδοχικά με τον Ορθολογισμό, το Ρεαλισμό, τον Όψιμο Ρομαντισμό, το Νατουραλισμό και την επιστημονοποίηση της σκέψης. Κεντρικές μορφές στη λογοτεχνία oι Stéphane Mallarmé, Charles Baudelaire και Arthur Rimbaud. Η τέχνη για το Συμβολισμό δεν αναπαριστά, αλλά αποκαλύπτει μια πραγματικότητα πέρα από τη συνείδηση. Orpheus (1865)Oedipus and the Sphinx (1864) Gustave Moreau
  36. 36. Odilon Redon Συμβολισμός "Guardian Spirit of the Waters", 1878 The Cyclops, 1898
  37. 37. Art Nouveau Ο συμβολισμός αναπτύσσεται στη μετεμπρεσσιονιστική περίοδο, την τελευταία 20ετία του αιώνα και οδηγεί στην Art Nouveau, ένα στυλ που ξεκίνησε από το Παρίσι και απλώθηκε στην Ευρώπη και την Αμερική (1880-1910). Από την Αναγέννηση και έπειτα, είναι το μοναδικό παράδειγμα αυτοχαρακτηρισμού μια περιόδου ως «Νέας» - Nouveau. Ο όρος είναι γνωστός και με τη γερμανική του ονομασία, Jugendstil, ενώ στην Αυστρία ονομάζεται Secession. Δεν διέθετε μεγάλη ομοιογένεια, εκδηλώθηκε κυρίως στο χώρο της διακόσμησης και της αρχιτεκτονικής. Βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα του κινήματος είναι η επιτήδευση της μορφής, κυρίως για στοιχεία που αντλούνται από τη φύση, ασύμετρη διάταξη κυματοειδών, σπειροειδών και ελικωτών γραμμών, φυτικών ή φλογόμορφων μοτίβων, σχηματοποιημένων ανθρώπινων μορφών -κυρίως γυναικών- και ζώων. Συνδέθηκε με την ιαπωνική και τη γοτθική τέχνη. Η ιαπωνική τέχνη προσέφερε στην Art Nouveau τη μίμηση των φυσικών μορφών, αλλά και την αναζήτηση περίπλοκων διακοσμητικών θεμάτων. Αποφεύγονται η πλαστικότητα, η φωτοσκίαση, η προοπτική, ενώ τονίζονται το επίπεδο χρώμα, η γραμμή και τα αυτόνομα διακοσμητικά θέματα. Χρώματα ψυχρά, μαλακά και διάφανα. Αισιόδοξη διάθεση. Αντιτάσσεται στη διάλυση της φόρμας του Εμπρεσιονισμού. Κυριότεροι εκπρόσωποι στη ζωγραφική: Henri de Toulouse-Lautrec, Edvard Munch και φυσικά ο εξαιρετικός Gustav Klimt. Τα νέα καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά της Art Nouveau θεωρείται πως προετοίμασαν τα μεταγενέστερα πρωτοποριακά κινήματα του 20ου αιώνα, όπως ήταν η Art Deco, ο εξπρεσιονισμός, ο κυβισμός και ο υπερρεαλισμός. Gustav Klimt, Νεροφίδες
  38. 38. Gustav Klimt, The Three Ages of Woman, 1905 Σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών γράφτηκε στη Σχολή Εφαρμοσμένων Τεχνών της Βιέννης και μελέτησε διάφορες τεχνικές, όπως ψηφιδωτό και νωπογραφία.
  39. 39. Gustav Klimt The Tree of Life, 1905 Χαρακτηριστικό που συναντάται σε αρκετά έργα του, το φόντο που διακοσμείται με πολυάριθμα σχήματα και λεπτομέρειες, συχνά με φύλλα χρυσού και αργύρου.
  40. 40. Gustav Klimt ,The Kiss 1907–08 Adele Bloch-Bauer I (1907) Στα κορυφαία και πιο δημοφιλή έργα του ανήκει ο πίνακας Το φιλί, επαινέθηκε από κοινό και κριτικούς και εκπροσωπεί τη «χρυσή περίοδό» του, χαρακτηριστικό της οποίας υπήρξε η αφθονία του χρυσού ως διακοσμητικό στοιχείο. Στην ίδια δημιουργική περίοδο ανήκει και η Προσωπογραφία της Αντέλε Μπλοχ- Μπάουερ I, εξίσου διάσημο έργο καθώς και ο ακριβότερος πίνακας ζωγραφικής μετά την πώλησή του, τον Ιούνιο του 2006. Στην προσωπογραφία αυτή, ξεχωρίζουν τα σύμβολα που απεικονίζονται, όπως τα αιγυπτιακά μάτια ή τα μυκηναϊκά σπειροειδή μοτίβα, στοιχεία που ενισχύουν τον «εξωτισμό» του πίνακα.
  41. 41. Gustav Klimt - Death and Life, 1910
  42. 42. Η ύστερη περίοδος του σηματοδοτήθηκε από το ταξίδι του στο Παρίσι, όπου ήρθε σε επαφή με το έργο των φωβιστών και του Τουλούζ-Λωτρέκ. Την ίδια περίοδο με τις απαρχές του Εξπρεσιονισμού, αποφάσισε να εγκαταλείψει τα έντονα διακοσμητικά στοιχεία εγκαινιάζοντας νέους εκφραστικούς τρόπους, επηρεασμένος σε ένα βαθμό από την ιαπωνική τέχνη και τα ιαπωνικά χαρακτικά. Χαρακτηριστικός πίνακας η Προσωπογραφία της Αντέλε Μπλοχ-Μπάουερ II (1912). Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ολοκλήρωσε επίσης τις περισσότερες τοπιογραφίες του, στις οποίες διαφαίνεται η επιρροή του εμπρεσιονισμού. Συνολικά 54 από τους 230 πίνακές του απεικονίζουν τοπία, τα οποία ζωγράφιζε πιθανότατα στην ύπαιθρο, παρά το ότι υπήρξε κατεξοχήν ζωγράφος του ατελιέ, και χωρίς να χρησιμοποιεί προκαταρκτικά σχέδια. Χαρακτηριστικό των τοπίων του είναι η απουσία του ανθρώπινου στοιχείου, το τετράγωνο σχήμα που χρησιμοποιούσε, καθώς και η ομοιότητα αρκετών από αυτών με ψηφιδωτά.
  43. 43. Edvard Munch Ενώ επηρεάζεται καλλιτεχνικά από τους μετα-ιμπρεσσιονιστές, είναι συμβολιστικός, απεικονίζοντας μια κατάσταση του μυαλού παρά μια εξωτερική πραγματικότητα. Υποστήριξε ότι ο ιδιωματισμός των ιμπρεσσιονιστών δεν ταίριαξε στην τέχνη του. Aποσκοπούσε στην απεικόνιση καταστάσεων με έντονο συναισθηματικό περιεχόμενο και εκφραστική ενέργεια. Υπολόγιζε προσεκτικά τις συνθέσεις του για να δημιουργήσει μια ανήσυχη, τεταμένη ατμόσφαιρα. Εξελίσσεται καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του. Στα 1880 φυσιοκρατικός, όπως μπορεί να δει κανείς στο "Πορτρέτο του Ηans Jaeger", αλλά και ιμπρεσσιονιστικός, όπως φαίνεται στο "Rue Lafayette".
  44. 44. Death in the Sick Chamber, 1895, Edvard Munch
  45. 45. Edvard Munch, Anxiety. 1894.Edvard Munch Puberty. 1894-95.
  46. 46. Tο 1893 δημιούργησε την "Κραυγή", το διασημότερο έργο του. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1890 o Munch υιοθέτησε ένα ρηχό εικονογραφικό στυλ, ελάχιστο σκηνικό για τις φιγούρες του. Δεδομένου ότι οι πόζες του επιλέγονται για να παραγάγουν τις πιο πειστικές εικόνες των καταστάσεων του μυαλού και ψυχολογικών καταστάσεων, οι φιγούρες μεταδίδουν μια μνημειακή, στατική ποιότητα, εμφανίζονται σαν να διαδραματίζουν ρόλους στο σανίδι ("Death in the Sick Chamber"), των οποίων η παντομίμα των σταθερών στάσεων δηλώνει τις διάφορες συγκινήσεις. Δεδομένου ότι κάθε χαρακτήρας ενσωματώνει μια ενιαία ψυχολογική διάσταση, όπως στην "Κραυγή", οι άνδρες του και οι γυναίκες εμφανίζονται πιο συμβολικοί από ρεαλιστικοί.
  47. 47. Tο φθινόπωρο του 1908 η αδυναμία του και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, άρχισε να γίνεται πιο οξεία. Βασανιζόμενος από τις παραισθήσεις του και από μανία καταδίωξης, εισήχθη στην κλινική του Dr. Daniel Jacobson. Η θεραπεία στην οποία υποβλήθηκε για τους οκτώ μήνες περιελάμβανε δίαιτα και "ηλέκτριση" (μια τότε μοντέρνα θεραπεία για τα νευρικά συμπτώματα, που δεν πρέπει να συγχέεται με το ηλεκτροσόκ). Η παραμονή του στο νοσοκομείο σταθεροποίησε την προσωπικότητά του και μετά την επιστροφή του στη Νορβηγία το 1909 παρουσίασε περισσότερο ενδιαφέρον για τα θέματα φύσης· η εργασία του έγινε πιο ζωηρόχρωμη και λιγότερο απαισιόδοξη. Edvard Munch , The Yellow Log. 1912. Στη δεκαετία του '30 και τη δεκαετία του '40, οι Ναζί θεώρησαν τα έργα του "εκφυλισμένη τέχνη" και αφαίρεσαν τη δουλειά του από τα γερμανικά μουσεία. Ο Munch πληγώθηκε βαθιά, καθώς είχε αρχίσει να αισθάνεται τη Γερμανία σαν την δεύτερη πατρίδα του.
  48. 48. Henri Marie Raymond de Toulouse-Lautrec-Monfa Γεννήθηκε στο Αλμπί, πόλη της νότιας Γαλλίας και ήταν γιος του Κόμη Αλφόνσου και της Κόμισσας Adèle de Toulouse-Lautrec, γόνος ιστορικής και αριστοκρατικής οικογένειας, η οποία ωστόσο την περίοδο της γέννησης του, είχε ήδη χάσει μέρος του παλαιότερου κύρους της. Οι γονείς του ήταν πρώτα ξαδέρφια, πρακτική που ήταν ευρύτερα διαδεδομένη για να διατηρηθεί η περιουσία της οικογένειας μεταξύ των μελών της. Αυτό ωστόσο οδηγούσε σε γενετικές ανωμαλίες, όπως και στην περίπτωση του Λωτρέκ, τα πόδια σταμάτησαν να αναπτύσσονται φυσιολογικά. Το ύψος του Λωτρέκ έφθανε μόλις το 1,5 μέτρο ενώ σε αντίθεση με τα πόδια του, το υπόλοιπο σώμα του είχε φυσιολογική ανάπτυξη. Εξαιτίας αυτής της ανωμαλίας, αδυνατούσε να ακολουθήσει μία συμβατική κοινωνική ζωή, γεγονός που πιθανά λειτούργησε καταλυτικά στο να αφοσιωθεί στη ζωγραφική. Αποτέλεσε σημαντικό καλλιτέχνη του μετα- ιμπρεσιονισμού, ενώ θεωρείται από πολλούς και ο επίσημος εικονογράφος της νυχτερινής ζωής της εποχής –της Belle Époque– στα καμπαρέ του Παρισιού. Οι πίνακές του έχουν έντονα χρώματα και ανθρώπινες παρουσίες. Θεωρείται ένας από τους πρωτοπόρους στην τέχνη της αφίσας, γνωστός κυρίως για τις αφίσες που φιλοτέχνησε για το καμπαρέ Moulin Rouge. Ασχολήθηκε ακόμα με την τεχνική της λιθογραφίας, επηρεασμένος από την ιαπωνική τέχνη και τα ιαπωνικά χαρακτικά. Έζησε κυρίως στη Μονμάρτρη, που αποτελούσε το κυρίαρχο κέντρο της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής του αντιμετώπισε πρόβλημα αλκοολισμού και πέθανε σε ηλικία 37 ετών, έχοντας προσβληθεί από σύφιλη.
  49. 49. Self-portrait in the crowd, At the Moulin Rouge, 1892 Henri de Toulouse-Lautrec Συχνά αποφεύγει τη ζωγραφική απεικόνιση των ποδιών των μορφών.
  50. 50. Henri de Toulouse-Lautrec, At the Moulin Rouge (1890)
  51. 51. Salon at the Rue des Moulins (1894) The clownesse Cha-U-Kao at the Moulin Rouge (1895)
  52. 52. Divan Japonais (1892-1893)Moulin Rouge: La Goulue (1891)
  53. 53. Reine de Joie (1892) Aristide Bruant in his cabaret (1892)
  54. 54. Μετεμπρεσιονιστική περίοδος: 1886 (τελευταία έκθεση Εμπρεσιονιστών και α’ παρουσία Νεοεμπρεσιονισμού) – 1907 (εμφάνιση Κυβισμού) Η αντίδραση στον Εμπρεσιονισμό κυοφορήθηκε μέσα στους κόλπους του: Paul Cézanne, Paul Gauguin, Georges Seurat, Vincent van Gogh, είναι οι «πατέρες» της Τέχνης του 20ου αιώνα. Μιλάμε πλέον για μεμονωμένους δημιουργούς και όχι για ομοιογενείς ομάδες ή ρεύματα. Ο όρος «Μετεμπρεσιονισμός» παραπέμπει στο προηγούμενο στυλ, πάνω στο οποίο οικοδόμησαν και οι τέσσερις, ωστόσο επιδιώκουν να προσδώσουν μεγαλύτερο συναισθηματισμό στα έργα τους. Εισηγητής του Νεοεμπρεσιονισμού ο Georges Seurat. Αποφεύγει την αυθόρμητη προσέγγιση της ορατής πραγματικότητας, βασίζεται στη σύγχρονη θεωρία για το φως και το χρώμα. Δημιούργησε ένα είδος ζωγραφικής με το οποίο μικρές κουκίδες “petit point” καθαρού χρώματος αναμειγνύονται οπτικά -και όχι στην παλέτα- για να δώσουν ένα συγκεκριμένο χρώμα, π.χ. κουκίδες κίτρινου και μπλε δίνουν πράσινο χρώμα. Από αυτές και το όνομα του κινήματος Πουαντιγισμός ή Ντιβιζιονισμός. Τον απασχολεί ιδιαίτερα το χρώμα και το τρισδιάστατο βάθος, γι’ αυτό μελετά τη θέση κάθε μικρού χρωματικού στίγματος και τη σχέση μορφών και αντικειμένων, τονίζοντας τη στερεότητα των μορφών. Διασπά τη φόρμα σε χρωματικές μονάδες (δημιουργεί μια από τις προϋποθέσεις του Κυβισμού), χωρίς να τη διαλύει. Αναζητά συναισθηματικές αντιστοιχίες μέσα από αντιθέσεις τόνου (ανοιχτό – σκούρο), χρωμάτων και γραμμών π.χ. χαρά = κυριαρχία φωτός, θερμά χρώματα, γραμμή που υψώνεται πάνω από την οριζόντιο, λύπη= κυριαρχία σκοτεινού, ψυχρά χρώματα, καθοδική γραμμή, ηρεμία= ισορροπία φωτός-σκότους, θερμών-ψυχρών, οριζόντια γραμμή. Από τους κύριους εκφραστές είναι: Georges Seurat, Paul Signac. Georges Seurat ,Bathers at Asnières, 1884
  55. 55. Georges Seurat A Sunday Afternoon on the Island of La Grande Jatte, 1884 Το Κυριακάτικο απόγευμα στο νησί La Grande Jatte χαρακτηρίστηκε «Tableau- Manifeste». Το θέμα θα μπορούσε να το έχει επιλέξει οποιοσδήποτε εμπρεσιονιστής, ο τρόπος όμως είναι νέος. Τις κοφτές πινελιές των εμπρεσιονιστών υποκαθιστούν αμέτρητα στίγματα. Σύνθεση βασισμένη σε οριζόντιους και κάθετους άξονες. Οι σκιές σχηματιζουν ορθές γωνίες με πρόσωπα ή αντικείμενα, σχηματίζοντας στερεομετρικά σχήματα (κύλινδροι και κώνοι) χωρίς να διακόπτουν όμως το φως.
  56. 56. Circus Sideshow (Parade de Cirque), 1887–88 Λεπτομέρεια από την Παρέλαση Georges Seurat
  57. 57. Paul Signac, Portrait of Félix Fénéon, 1890
  58. 58. Paul Signac, 1893, Femme à l'ombrelle Capo di Noli, 1898
  59. 59. Δημιούργησε ένα δικό του στυλ, τον Κλουαζονισμό ζωγραφίζοντας στα νησιά του Ειρηνικού, με τη χαρακτηριστική επιπεδοποίηση του χώρου και τα πλακάτα αντιθετικά του χρώματα που περικλείονται με χοντρές γραμμές. Τα έργα του απομακρύνονται από το φυσικό. Το πρώτο έργο σταθμός στην καλλιτεχνική του πορεία: • Επίπεδα και λαμπερά χρώματα • Έντονα σκούρα περιγράμματα • Επιδράσεις από ιαπωνική χαρακτική • Απλοποίηση φυσικών σχημάτων • Αποφυγή φυσικού χρώματος • Αυθαίρετος τονισμός στοιχείων για να τονιστεί ο συμβολισμός της ιδέας Το όραμα μετά το Θείο Κήρυγμα (1888) Paul Gauguin
  60. 60. Το 1889 οργανώνει -λόγω οικονομικών προβλημάτων- την έκθεση «Groupe Impressioniste et Synthetiste». Η ομάδα που συμμετείχε έγινε γνωστή ως «Σχολή της Pont-Aven». Ο Συμβολισμός του δεν είναι κοινότυπα σύμβολα, αλλά αυτό που πηγάζει από τον πίνακα και μεταβιβάζει στο θεατή την ιδέα του καλλιτέχνη. Οι πίνακές του στερούνται θρησκευτικής σημασίας και πνευματικού περιεχομένου. Χριστιανική πίστη στην απλοϊκή της έκφραση. Paul GauguinPaul Gauguin , Κίτρινος Χριστός, 1889
  61. 61. Στα νησιά της Νότιας Θάλασσας γοητεύεται από το μυστήριο του τοπικού παραδείσου με τους θεούς και τα πνεύματα της προγονικής θρησκείας. Επίπεδες φόρμες, αρμονία γραμμών, λαμπερά χρώματα, αδιαφορία για προοπτική και παραμορφώσεις, αποδίδουν το εξωτικό τοπίο και τους ιθαγενείς της Πολυνησίας. Paul Gauguin, Η Αγορά, 1892 When Will You Marry?, 1892
  62. 62. Where Do We Come From? What Are We? Where Are We Going?, 1897 Στα τέλη του 1897, άρρωστος και εγκαταλειμμένος θέλησε να δώσει τέλος στη ζωή του, αφήνοντας ένα έργο «φιλοσοφικό, που να μπορεί να συγκριθεί με το Ευαγγέλιο». Ήταν το Από πού ερχόμαστε, τι είμαστε, που πάμε, μνημειακών διαστάσεων 1.40x3.75m. Με τη γριά κοντά στο θάνατο στα αριστερά, το νέο του ενστίκτου στο κέντρο και το νήπιο στο νερό στα δεξιά, είναι προφανής ο συμβολισμός της ανθρώπινης μοίρας, της παραδομένης σε κάτι ανώτερο. Η αναγνώριση ήρθε λίγο μετά το θάνατό του.
  63. 63. Vincent van Gogh Ολλανδός ζωγράφος που εν ζωή, το έργο του δεν σημείωσε επιτυχία, ούτε ο ίδιος αναγνωρίστηκε ως σημαντικός καλλιτέχνης. Ωστόσο, μετά το θάνατό του, η φήμη του εξαπλώθηκε πολύ γρήγορα και σήμερα αναγνωρίζεται ως ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους όλων των εποχών. Μαζί με το Gauguin είναι πρόδρομοι του εξπρεσιονισμού και των τάσεων του 20ου αιώνα. Αρνούνται τη νατουραλιστική απόδοση της πραγματικότητας. The Potato Eaters, 1885, Van Gogh
  64. 64. Portrait of Père Tanguy (1887) Το 1886 πηγαίνει στο Παρίσι, τα σκούρα πράσινα και καφέ -έκφραση της αποτυχημένης του ζωής- παραμερίζονται. Χρησιμοποιεί τα φωτεινά χρώματα εμπρεσιονιστών και νεοεμπρεσιονιστών, αφομοιώνοντας και τις μεθόδους και τις κατακτήσεις τους. Υπάρχει κρυμμένη εξπρεσιονιστική διάθεση και ενδιαφέρον για τα γιαπωνέζικα τυπώματα. Δέχεται επιδράσεις από Cézanne, Gauguin, Toulouse-Lautrec και Seurat. Vincent van Gogh
  65. 65. Το Φεβρουάριο του 1888 πηγαίνει κοντά στη Μασσαλία. Οι μικρές πινελιές γίνονται μεγάλες, ανάγλυφες και ελεύθερες. Vincent van Gogh, Ηλιοτρόπια, 1888 The Café Terrace on the Place du Forum, Arles, at Night, September 1888
  66. 66. Εμπειρία κλειστοφοβίας: σκούρο πράσινο οροφής, δυνατό κίτρινο πάτωμα, κόκκινο αίματος στους τοίχους. Τα χρώματα συγκρούονται, αντιστέκονται στην προοπτική, όχι χώρος διασκέδασης, αλλά χώρος εν δυνάμει αυτοκαταστροφής, τρέλας ή εγκλήματος. Η έντονη διαγώνιος του μπιλιάρδου και η μεγάλη σκιά, το υποβλητικό φως και το ρολόι στο βάθος, ο λευκοντυμένος που μοιάζει με κούκλα ίσως προετοιμάζουν τη Μεταφυσική Ζωγραφική του Giorgio De Chirico.Νυχτερινό καφέ, 1888
  67. 67. Το δωμάτιο του Καλλιτέχνη, 1888 Αυτοπροσωπογραφία με κομμένο το αυτί, 1889 Κυριαρχεί το κίτρινο χρώμα ακόμα και σε νυχτερινά τοπία, το οποίο θεωρεί χρώμα της αγάπης.
  68. 68. Έναστρη νύχτα (1889) Στο έργο του αυτό ο Βαν Γκογκ έχει απεικονίσει χαοτικές δίνες που ακολουθούν την κλιμάκωση Κολμογκόροφ, όπως προκύπτει από μαθηματική ανάλυση της εικόνας. Ο Βαν Γκογκ αναπαράγει σε πίνακές του, επακριβώς, νόμους της φύσης. Φανερή η αλλαγή στα έργα του. Οι γραμμές κινούνται ανήσυχα. Το φεγγάρι και τα αστέρια εμφανίζονται πιο συχνά, ενώ ο ήλιος χάνει τη συμβολική του σημασία. Σπειροειδή μορφώματα, Νευρικές πινελιές και φλογοειδείς φόρμες.
  69. 69. Paul Cézanne Προσπάθησε να αποδώσει την ουσία των πραγμάτων μέσα από την έρευνα και την ενδελεχή παρατήρηση της φύσης. Αναζητά την «αυτόνομη» εικόνα. Πρωταρχική σημασία: η μελέτη των δομικών στοιχείων του πίνακα, η σχέση των χρωμάτων και η μετατροπή του αντικειμένου σε φόρμα. Βάζει στο περιθώριο τη γεωμετρική προοπτική της Αναγέννησης, την ανατομική ακρίβεια και το σχολαστικό πλάσιμο των μορφών με το σκιοφωτισμό. Το χρώμα του έχει βάθος σε αντίθεση με τον Εμπρεσιονισμό. Τα τοπία του σπάνια έχουν ανθρώπινη μορφή και μοιάζουν άβατα. Mont Sainte-Victoire, 1904
  70. 70. Στις νεκρές φύσεις και τα τοπία προέχει η επιλογή αντικειμένων και η μεταξύ τους σχέσεις. The Basket of Apples 1890–1894 Still Life with Cherub 1895 Paul Cézanne
  71. 71. Στα πορτραίτα οι εικονιζόμενοι, ακόμα και όταν επικοινωνούν με το θεατή, έχουν χαρακτηριστικά μάσκας. Δεν τον ενδιαφέρει η έκφραση. Femme au Chapeau Vert (Woman in a Green Hat. Madame Cézanne.) 1894–1895 Boy in a Red Waistcoat 1888–1890 Paul Cézanne
  72. 72. «Στη φύση όλα σχηματίζονται με βάση τη σφαίρα, τν κύλινδρο και τον κώνο». Ο πίνακας βρίσκεται ανάμεσα στην αφηρημένη φόρμα και το φυσικό φαινόμενο. Καταργεί τη γραμμική προοπτική, αρνείται τις αντιθέσεις φωτός – σκιάς, δίνει έμφαση στα στερεομετρικά χαρακτηριστικά των αντικειμένων. Paul Cézanne, Οι μεγάλες λουόμενες, 1898-1905
  73. 73. Μαθητές: Α2 Καραγιώργη Αμαλία Καρνή Ελευθερία Καταπόδη Παρασκευή Κιουρτζίδης Σάββας Κόντρα Τζέσικα Κοροβέση Γεωργία Κουτσονικόλα Ελεάνα Κουμρίγια Μαρσίντα Κριθαρίδου Αναστασία Κωνσταντινούδη Χριστίνα Κώνστας Αναστάσιος Κώνστας Κυριάκος Λειβαδιώτης Σπύρος Παρθένα Λιβάνου Α3 Μαργαρίτη Γλυκερία Μαυρομάτης Γιώργος Σουάντα Μέρια Α5 Ζάντνικαρ Ελπίδα Γερούδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ηλιοπούλου Βασιλική ΠΕ02

×