O slideshow foi denunciado.
Utilizamos seu perfil e dados de atividades no LinkedIn para personalizar e exibir anúncios mais relevantes. Altere suas preferências de anúncios quando desejar.

Aan de slag met de cultuurfunctie - Lode Vermeersch (HIVA-KULeuven)

447 visualizações

Publicada em

Presentatie Lode Vermeersch workshop 'Aan de slag met de cultuurfunctie' (27 maart en 2 april 2019) - Socius (www.socius.be)

Publicada em: Educação
  • Seja o primeiro a comentar

  • Seja a primeira pessoa a gostar disto

Aan de slag met de cultuurfunctie - Lode Vermeersch (HIVA-KULeuven)

  1. 1. 28/03/2019 1 Aan de slag met de cultuurfunctie Lode Vermeersch (HIVA-KULeuven) Lode.vermeersch@kuleuven.be i.o.v. SOCIUS – Steunpunt voor Sociaal-Cultureel Volwassenenwerk maart 2019
  2. 2. 28/03/2019 2 Verloop  Voorstelling  Wat gaan we doen? Wat verwachten jullie?  Wat is een functie? Wat is de culturele functie? (decreet, theorie)  Hoe een visie uitbouwen rond de cultuurfunctie?  Van Missie/Visie naar sociaal-culturele praktijk (en omgekeerd)  Samen met de andere functies? Voorstellingsrondje
  3. 3. 28/03/2019 3 • Naam • Organisatie • Functie • Eigen culturele interesse Wat gaan we doen? Wat verwachten jullie?
  4. 4. 28/03/2019 4 Aankondiging (1) Aankondiging (2) Inspiratie / bronnen Eigen visie Vanuit missie/visie Eigen praktijken Functiemix
  5. 5. 28/03/2019 5 Wat is een functie? Decreet Weloverwogen integratie van twee of meer functies (van de vier functies) Sociaal-culturele praktijken zijn hier de vertaling van Rollen
  6. 6. 28/03/2019 6 Memorie  Wat is een functie? Keuze over de aard van wat je wil doen (interventie) Memorie (2) Ontmoeting en ontspanning is er sowieso • Aard • Vorm • Structurering
  7. 7. 28/03/2019 7 Functie vs. rol Rollen - Verbindend - Kritisch - Labo Functies - Cultuurfunctie - Leerfunctie - Maatschappelijke bewegingsfunctie - Gemeenschapsvormende functie Hoe functies kiezen? Verschillende elementen kunnen rol spelen in uw “weloverwogen” keuze: Aantonen waarom het belangrijk/urgent is om daar als organisatie nu rond te werken  Over het “to be”  eigen missie/visie van de organisatie: wat willen we? Naar welke mens/samenleving streven we?  Over het “as is”  Externe signalen “uit de wereld” (bv. eindeloze lijst urgente maatschappelijke topics als dekolonisering, klimaatverandering, #metoo, competentie/competitie, welvaartsziektes, …)  Interne signalen “uit de organisatie” (bv. vragen van deelnemers / van de basis, …)  De sociaal-culturele praktijken zoals ze vandaag lopen (“continuïteitsargument”)
  8. 8. 28/03/2019 8 Hoe functies kiezen? (2)  Prioritaire vs. secundaire functies?  Geen aanleiding toe in het decreet  Functiemix overwegen  Functies zijn verbonden, dus de ene functie hangt vaak vast aan een andere…  … maar is dat voldoende argumentatie om zomaar voor alle vier de functies te kiezen?  Kwestie van functies apart én samen te verantwoorden (in de mix) Hoe functies kiezen? (3)  Wanneer hebben we genoeg argumenten om een functie te kiezen?  Geen duidelijke “lat”  Wat voor ons een overtuigend argument is, is dat niet altijd voor een ander  Klopt, de “bandbreedte” van interpretatie… wat jij ziet is niet altijd wat een ander ziet  … maar houvast zoeken, waar je ze hebt (bv. decreet is voor ieder gelijk)  … maar zelf houvast bieden met solide argumenten
  9. 9. 28/03/2019 9 Wat is de cultuurfunctie? Waaraan denk je zelf als je het woord ‘cultuur’ hoort?
  10. 10. 28/03/2019 10 Decreet Vier functies Verschillende dingen doen met cultuur (in willekeurige volgorde): • Creëren • Deelnemen • Bewaren • Delen Memorie Betekenis aan de wereld (waardevol) = een manier van denken “over” Sociaal gedeeld Een manier van menselijk handelen Repertoire van tekens
  11. 11. 28/03/2019 11 Uitvoeringsbesluit Verantwoorden functiemix Onderbouwde visie over functiemix / functies apart Relatie tot de missie Omzetten in de praktijk Samengevat (decreet en memorie) Organisatie Keuze in de functiemix Integratie van twee of meer functies Verantwoorden + visie uitvouwen (voor de functies samen én apart) Functies kunnen “doorvertalen” in sociaal-culturele praktijken Hoe? Functies bepalen de aard, vorm en structurering van de sociaal-culturele praktijken In relatie tot de missie van de organisaties
  12. 12. 28/03/2019 12 Samengevat (decreet en memorie) Visie op Cultuur Cultuur = repertoire van tekens Cultuur = sociaal gedeeld Cultuur = betekenisgeving van de wereld om ons heen Cultuur = handelen (herhaling, aanpassing, actualisering, duiding, kritiek) Cultuur = ontwikkeling (nooit af) Je kan (als organisatie?) iets met cultuur: creëren, delen, bewaren, delen Wat zegt de literatuur / theorie?
  13. 13. 28/03/2019 13 Cultuur: vele dingen samen Kunst Jeugdcultuur Smaakcultuur Cultuurparticipatie Interculturaliteit Enz. 26 1. Cultuur = leren 2. Cultuur = mensenwerk 3. Cultuur = reflecteren op het menselijke denken en doen en er zo betekenis aan te geven 4. Cultuur = beschaving / sociale normering 5. Cultuur = kunst
  14. 14. 28/03/2019 14 27 Cultuur = alle leeractiviteiten / socialiserende activiteiten zijn cultureel (dus cultuurfunctie = leerfunctie) 28 • Cultuur = alle leeractiviteiten / socialiserende activiteiten zijn cultureel (dus cultuurfunctie = leerfunctie) • Cultuur = alleen het menselijke denken en doen is cultureel (bv. muzikaliteit van de mens, eetgewoontes van de mens, …)
  15. 15. 28/03/2019 15 29 • Cultuur = alleen die activiteiten die betekenis genereren d.m.v. reflectie op het wat mensen denken en doen • Cultuur = alle leeractiviteiten / socialiserende activiteiten zijn cultureel (dus cultuurfunctie = leerfunctie) • Cultuur = alleen het menselijke denken en doen is cultureel (bv. muzikaliteit van de mens, eetgewoontes van de mens, …) Reflectieve en procesmatige benadering  Cultuur is in essentie een mentaal proces van betekenisgeving. Cultureel werk betekent dan ook het oefenen in en reflecteren over betekenisgeving.  Dat impliceert: cultuur is dan niet een bepaald product (schilderij, lied, dialect, historisch artefact, of noem maar op), het is geen canon, maar de manieren waarop mensen betekenis geven aan en met dergelijke producten. Om die betekenis te kunnen geven, moet een mens even uit het dagelijkse en routinematige “doen” stappen en reflecteren op en met de dingen.
  16. 16. 28/03/2019 16 Reflectieve en procesmatige benadering (2)  Hoe geven we betekenis? Zie bv. Cultuur in de Spiegel 33 • Cultuur = alle leeractiviteiten / socialiserende activiteiten (dus cultuurfunctie = leerfunctie) • Cultuur = alleen het menselijke denken en doen • Cultuur = alleen die activiteiten die betekenis genereren d.m.v. reflectie op het wat mensen denken en doen • Cultuur = ons handelen op basis van betekenis (met inbegrip van de verdeling van kennis, macht, status, kritiek, waardering, … over sociale lagen regio’s, … )
  17. 17. 28/03/2019 17 34 • Cultuur = ons handelen op basis van betekenis (met inbegrip van de verdeling van kennis, macht, status, kritiek, waardering, … over sociale lagen regio’s, … ) Waarden en normen Waarde(s) en effect(en) • Cultuur = alleen die activiteiten die betekenis genereren d.m.v. reflectie op het wat mensen denken en doen • Cultuur = alle leeractiviteiten / socialiserende activiteiten zijn cultureel (dus cultuurfunctie = leerfunctie) • Cultuur = alleen het menselijke denken en doen is cultureel (bv. muzikaliteit van de mens, eetgewoontes van de mens, …) Waarden- en normenbenadering  Cultuur is een sociaal gedeeld tekenfonds of –repertoire dat wordt uitgedrukt in een breed arsenaal aan normen, waarden, rituelen, gewoontes, artefacten, ...  Deze visie van cultuur drukt vooral op het sociale of “gemeenschappelijke” aspect ervan. Cultuur is datgene dat mensen (expliciet of impliciet) met elkaar afspreken, delen en doorgeven.
  18. 18. 28/03/2019 18 Waarde- en effectbenadering  Cultuur is af te lijnen en te categoriseren volgens datgene wat het bewerkstelligt. Het kenmerkende ligt dus in haar waarde(s) en effect(en).  Er is nogal wat onderzoek gedaan over waar cultuur en cultureel werk nu precies toe leidt. Welke (meer)waarde heeft het? Welk effect heeft het op mens of groep? Wie deze vragen beantwoordt - hetzij vanuit wetenschappelijk onderzoek hetzij vanuit eigen praktijkervaring – komt snel tot een stevige lijst. Stilaan klassiek is de indeling tussen intrinsieke effecten (typisch of eigen aan het culturele) en extrinsieke of instrumentele effecten van cultuur (niet- typisch voor of niet gebonden aan het culturele). 37 • Cultuur = kunst (kunstdisciplines, kunstinstituten, …) • Cultuur = ons handelen op basis van betekenis (met inbegrip van de verdeling van kennis, macht, status, kritiek, waardering, … over sociale lagen regio’s, … ) • Cultuur = alleen die activiteiten die betekenis genereren d.m.v. reflectie op het wat mensen denken en doen • Cultuur = alle leeractiviteiten / socialiserende activiteiten zijn cultureel (dus cultuurfunctie = leerfunctie) • Cultuur = alleen het menselijke denken en doen is cultureel (bv. muzikaliteit van de mens, eetgewoontes van de mens, …)
  19. 19. 28/03/2019 19 Benadering van cultuur als kunst  Cultuur is kunst, en kunst is de verzameling van artistieke uitingen die we de noemer ‘kunst’ geven.  Deze visie is vrij simpel: cultuur staat gelijk aan datgene wat artistieke kwaliteit heeft en dus ‘kunst’ wordt genoemd. En omgekeerd: kunst is een synoniem voor cultuur.  Vaak wordt bij deze opvatting nog expliciet vermeld: “cultuur met grote C”. Dit om een duidelijk onderscheid te maken met de meer sociologische waarden- en normenbenadering van cultuur. Cultuuropvattingen: van breed naar smal 5. cultuur = kunst 4. Cultuur = normen en waarden 3. Cultuur = betekenis geven door te reflecteren 2. Cultuur = wat de mens doet 1. Cultuur = leren
  20. 20. 28/03/2019 20 Visie op Cultuur Cultuur = repertoire van tekens Cultuur = sociaal gedeeld Cultuur = betekenisgeving van de wereld om ons heen Cultuur = handelen (herhaling, aanpassing, actualisering, duiding, kritiek) Cultuur = ontwikkeling (nooit af) Je kan (als organisatie?) iets met cultuur: creëren, delen, bewaren, delen 41 1. Cultuur = leren 2. Cultuur = mensenwerk 3. Cultuur = reflecteren op het menselijke denken en doen en er zo betekenis aan te geven 4. Cultuur = beschaving / sociale normering 5. Cultuur = kunst Cultuur = de expressie van dat alles
  21. 21. 28/03/2019 21 Expressiebenadering  Cultuur is het zich uitdrukken in een bepaalde culturele discipline.  Wanneer cultureel werk als synoniem wordt gezien van culturele expressie impliceert dit dat het werk vooral de creatieve of verbeeldende kant van het culturele spectrum wil bevorderen. Het maken van dingen vanuit een persoonlijke drijfveer of visie staat dan voorop. Wat kan je met cultuur?
  22. 22. 28/03/2019 22 Taken en opdrachten cultuurfunctie binnen de sector  Cultuurschepping  Cultuurbeleving  Cultuurbewaring  Cultuuroverdracht  Cultuurspreiding  Cultuurbemiddeling  Creëren  Deelnemen  Bewaren  Delen Taken en opdrachten cultuurfunctie binnen de sector  Aanpassing  Actualisering  Kritiek  Duiding  Herhaling
  23. 23. 28/03/2019 23 Welke benadering past bij jouw organisatie? Waarom? Wat is een visie? Hoe een visie uitbouwen?
  24. 24. 28/03/2019 24 Een visie (1)  Bouwt voort op wat je als organisatie zelf wil veranderen in de samenleving (je globale missie en visie)  Geeft aan waarom en hoe je dat als organisatie wil gaan doen (niet activiteit per activiteit, maar de grote lijnen: aard, vorm, structurering).  Je expliciteert dus je kijk op het wat, waarom, en hoe?  Geeft dit op een unieke en authentieke wijze weer…  … en verstaanbaar én concreet (én geïllustreerd) voor een buitenstaander…  … gedragen door je hele organisatie
  25. 25. 28/03/2019 25 Een visie (2)  De visietekst is ‘descriptief’ en expliciteert en onderbouwt de achtergrond en de keuzes die door de organisatie worden gemaakt  De visietekst is ‘normatief’ en geeft aan welke kijk op mens en samenleving, op waarden en normen schragend zijn voor de manier waarop praktijken worden aangepakt  De visietekst maakt zichtbaar welke handelingslogica wordt gehanteerd bij het opzetten van praktijken en verantwoordt deze handelingslogica
  26. 26. 28/03/2019 26 Wat is een (goede) visie? En hoe kom je er aan? The way to go… together  Onwetendheid  Bewustzijn  Bezorgdheid  Inzicht  Intentie  Tastbaar gedrag  Vast gedrag  Competenties  Overtuigingen  Identiteit Naar een organisatie met een culturele identiteit * Je hebt al een missie, is dat geen vertrekpunt?
  27. 27. 28/03/2019 27 Neem je MISSIE als organisatie erbij… • Wat wil je organisatie veranderd zien in de samenleving? • Waarom / hoe speelt daar de cultuurfunctie een rol in?
  28. 28. 28/03/2019 28 Visie op Cultuur Cultuur = repertoire van tekens Cultuur = sociaal gedeeld Cultuur = betekenisgeving van de wereld om ons heen Cultuur = handelen (herhaling, aanpassing, actualisering, duiding, kritiek) Cultuur = ontwikkeling (nooit af) Je kan (als organisatie?) iets met cultuur: creëren, delen, bewaren, delen De cultuurfunctie: Wat doe je al … en doe je dat goed?
  29. 29. 28/03/2019 29 Kijk wat je al doet!  Welke interventies worden ‘doelbewust’ ondernomen?  Welke processen worden ‘doelbewust’ beoogd?  Klopt dat met de functies die jullie jezelf denken toe te wijzen? Bv. Cultuurfunctie? The way to go… together  Onwetendheid  Bewustzijn  Bezorgdheid  Inzicht  Intentie  Tastbaar gedrag  Vast gedrag  Competenties  Overtuigingen  Identiteit Naar een organisatie met een culturele identiteit * Je hebt al praktijken, is dat geen vertrekpunt?
  30. 30. 28/03/2019 30 Neem een TYPICAL CASE van je organisatie erbij… • Is dit een doelbewuste doorvertaling van je visie op de cultuurfunctie? • Hoe speelt daar de cultuurfunctie daar een rol in? De functiemix
  31. 31. 28/03/2019 31 Waar functies samen komen Cultuurfunctie Leerfunctie Maatschappelijke bewegingsfunctie Gemeenschaps- vormende functie Cultuur & leren Cultuur & beweging Cultuur & gemeenschap Hoe zie je de functiemix in jouw organisatie?
  32. 32. 28/03/2019 32 DANK U EN VEEL SUCCES!

×