O slideshow foi denunciado.
Utilizamos seu perfil e dados de atividades no LinkedIn para personalizar e exibir anúncios mais relevantes. Altere suas preferências de anúncios quando desejar.
Plana Esas Jeolojik - Jeoteknik
Etütler
Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü
Yer Bilimsel Etüt Dairesi
MEKANSAL PLANLAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YERBİLİMSEL ETÜT DAİRESİ BAŞKANLIĞI
İmar Planına Esas Hazırlanan Jeolojik-Jeoteknik Etüt...
*Jeofizik nedir
*Jeofiziğin sınıflandırılması
*kullanılacak yöntemin belirlenmesi
*imar planına esas jeolojik –jeoteknik e...
4
Jeofizik Nedir ?
JEOFİZİK, kısaca yerkürenin fiziğini inceleyen bir bilim
dalıdır.
Jeofiziğin bu tanımından yola çıkarak...
5
İÇERİK
Jeofiziğin Sınıflandırılması
Jeofiziği, araştırma alanlarına göre iki ana bölüme ayırabiliriz
BUNLAR
A)Arama Jeof...
ARAMA JEOFİZİĞİ
Daha çok mühendislik problemlerinin çözümüne dayalı, fizik ilke ve
yöntemlerin yerin sığ ve küçük ölçekli ...
7
Küresel Jeofizik
Küresel Jeofizik,
yerkürenin yüzeyinden çekirdeğine kadar daha derin olan iç
yapısının farklı yöntemler...
Kaynak Türüne Göre Jeofizik
Yöntemler
Tüm jeofizik yöntemler, yöntemin kullanıldığı kaynağa ikiye ayrılır.
Bunlar,
doğal (...
Yapay (Aktif) Kaynaklı Yöntemler
Yerin özelliklerini araştırmada insan yapımı
yapay kaynakları kullanan yöntemlerdir
Yönte...
10
İÇERİK
Kullanılacak Yöntemin
Belirlenmesi
Jeofizikte, probleme yönelik uygun yöntemin belirlenebilmesi için aşağıdaki
s...
2. İNCELEME ALANININ TANITILMASI VE ÇALIŞMA YÖNTEMLERİ
2.4. Arazi, Laboratuvar, Büro Çalışma Yöntemleri ve Ekipmanları
8. ...
II.4. Arazi,Laboratuar, Büro Çalışma Yöntemleri ve Ekipmanlar
Hangi jeofizik çalışmalar hangi tarih aralığında ne amaçla k...
8.0. Jeofizik çalışmalar
Jeofizik çalışmalarda dikkat edilecek hususlar
1)-Jeofizik çalışmalarda, incelenen derinlik incel...
3)Ölçü profilleri sismik ve elektrik yöntemleri için topoğrafik eğim doğrultusuna,
elektrik ve su şebeke hatlarına dik tut...
7) her bir ölçü noktası için, ölçüm yerlerinin koordinatları, ölçü ham değerleri, ölçüm
sonuçları, elde edilen sonuçlardan...
JEOLOJİK - JEOTEKNİK ETÜT RAPOR FORMATI (FORMAT:3)
VIII:JEOFİZİK ÇALIŞMALAR
VIII.1. Sismik Kırılma
VIII.2. Sismik Yansıma
...
S-Dalgası Hız Yapısının Elde Edilmesinde
Kullanılan Yöntemler
 Sismik Kırılma - Yansıma,
 Kuyu Sismiği,
 Sondaj veriler...
1- SİSMİK KIRILMA
Sığ derinlikler için yapılacak araştırmalarda aşağıda belirtilen amaçlar için
kullanılabilir.
- Yeraltı yapısı (tabaka say...
Sismik Kırılmada dikkat edilecek hususlar;
• *Hangi amaçla kaç profil sismik kırılma yapıldığı yazılmalı
*Kullanılan sismi...
Örnek Koordinat tablosu
Serim no: Başlangıç x Bitiş x Başlangıç y Bitiş y
Sismik kırılmada bulduğumuz değerler için aşağıd...
8.2- MASW
(Çok Kanallı Yüzey Dalgası Analizi)
Yüzey dalgalarının çok kanallı analizi (MASW) yöntemi sığ zemin
sraştırmalar...
MASW Çalışmalarında dikkat edilecek hususlar
*Bizim Çalışmalarımızda hangi amaçla kaç profil ölçü alındı yazılsın
*Sismik ...
MASW Çalışmalarında dikkat edilecek hususlar
Serim
no:
Tabaka Vs kalınlık Vs30 litoloji formasyon
2 BOYUTLU MASW İÇİN OLUŞ...
2 BOYUTLU MASW İÇİN OLUŞTURULAN DİSPERİSYON EĞRİLERİ
İki boyutlu Masw için oluşturulan
dispersiyon eğrileri
2 BOYUTLU S DA...
(Multi-channel Analysis of Surface Waves – MASW)
Sismik
Kaynak
Cisim
Dalgası
Yüzey
Dalgası
Kanal
Alıcılar
Çok Kanallı
Kayı...
2- SİSMİK YANSIMA
2- SİSMİK YANSIMA
Yeraltı yapılarının haritalanması ve özelliklerinin
belirlenmesi, 2 veya 3 boyutlu jeolojik modellerinin...
Sismik Yansıma ve Kırılma
Yöntemlerinin
Kentsel Alanlardaki Problemleri
 Yüksek Gürültü Seviyesi,
 Geniş Alıcı Dizilimle...
Günümüzde En Sık Kullanılan Yüzey Dalgası
Yöntemleri
YÜZEY
DALGASI
YÖNTEMLERİ
AKTİF KAYNAKLI
YÜZEY
DALGASI
YÖNTEMLERİ
(SAS...
Günümüzde En Sık
Kullanılan Yüzey Dalgası
Yöntemleri
Hayashi, K., Underwood,
D.’ninsunumdan alınmıştır.
(www.geometrics.co...
Yüzey Dalgalarının Spektral Analizi Yöntemi
(Spectral Analysis of Surface Waves – SASW)
Kaynak
Yeryüzü
Yakın
Alıcı
Uzak
Al...
• Sismik kırılma ve yansıma yöntemlerinin kullanımının zorlaştığı durumlarda, yüzey
dalgaları içeren titreşim kayıtları ku...
Bu yöntem iki temel düşünce üzerine kurulmuştur. Kırılma amaçlı kullanılan aletlerle ve
jeofonların benzer dizilimi ile 2H...
• Bunlardan ReMi yöntemi 24 kanallı düşey P jeofonları
kullanılarak toplanan veriyi değerlendirir. Çözünürlüğü
aktif kayna...
Pasif Kaynaklı
Yöntemler
Kırılma-Mikrotremor
Yöntemi
(Refraction-
Microtremor-ReMi)
Hayashi, K., Underwood, D.’nin sunumda...
Dispersiyon
Missouri’de(Gulf kıyısı yakınlarında,
Alabama’da) kaydedilmiş, bir depremin
yarattığı dispesif Rayleigh dalgas...
0 2 4 6 8 10 12 14 16 18
40
45
50
55
60
65
70
75
80
JEOFON NO
ZAMAN(sn)
Aktif veya pasif
kaynaklı yüzey
dalgası
yöntemleri...
Yüzey Dalgaları Kullanılarak S-Dalgası
Hız Profilinin Elde Edilmesi
0 2 4 6 8 10 12 14 16 18
40
45
50
55
60
65
70
75
80
JE...
0 200 400 600 800
0
10
20
30
40
50
60
70
80
S-DALGASI HIZI (m/s)
DERİNLİK(m)
Madde Açıklamalar
Sismik kayıt sistemi Alet ismi
Kanal Sayısı
A/D Dönüştürücü
Veri Formatı
Sismik Kaynak Balyoz vs
Jeofon ...
Elektrik yöntemler yer altı elektrik özdirenç, (rezistivite), veya
iletkenliği ölçmek için kullanılır. Elektrik iletkenlik...
Seçilen dizilime ve araştırma derinliğine bağlı olarak elektrod aralıkları ve
açılım uzunlukları belirlenir. Araştırma der...
*Hangi amaçla kaç profil ölçü alındığını yazalım
*Des mi yapıldı ? Ert mi enerji kaynağı kayıt bilgisi belirtilsin
*Koordi...
ÖLÇÜM ADI DES 1
ÖLÇÜM
KOORDİNATLARI
X Y
4552047.949 419201.383
AÇILIM TÜRÜ SCHLUMBERGER
ARAŞTIRMA DERİNLİĞİ (AB/2) AB / 2 ...
ÖLÇÜM ADI ERT 1
KOORDİNATLARI
X Y
4552047.949 419201.383
AÇILIM TÜRÜ WENNER SCHLUMBERGER
ARAŞTIRMA DERİNLİĞİ L/5= 30 metre...
MİKROTREMOUR
Mikrotremor çalışması ile yerin doğal ve yapay etkiler nedeniyle oluşan salınımlarını
kaydedebiliriz. Yer, de...
*Hangi amaçla kaç istasyonda ölçü alındığını yazalım
*nokta sayısı
*ölçü uzunluğu
*kullanılan pencere boyu , pencere sayıs...
MK-1 NOKTASINA
H/V SPEKTRUM
GRAFİĞİ
MK-1 NOKTASINA AİT ARAZİ KAYDI VE
PENCERELENMİŞ HALİ
***İnceleme alanında yapılan çalışmaları gösterir lokasyon
haritası(halihazır harita veya uydu görüntüsü üzerine )
Nakamura Yöntemi (Non-Reference Site Method)
SpectrumVertical
SpectrumHorizontal
VH /
Sediment
Rock
10
-1
10
0
0.5
1
1.5
...
Zemin
Grubu
Zemin Grubu
Tanımı
Stand.
Penetr.
(N/30)
Relatif
Sıkılık
(%)
Serbest
Basınç
Direnci(kPa)
Kayma
Dalgası
Hızı (m...
YERRADARI YÖNTEMİ
• Yer radarı (GPR) yakın yüzey
araştırmaları için kullanılan yüksek
frekans elektromanyetik jeofizik
yön...
GPR Yönteminin Uygulama Alanları
 Buzulbilimi
 Arkeoloji
 Maden ve İnşaat Uygulamaları
 Toprak ve Çevre Bilimleri
 Hi...
GPR SİSTEMİ
• Radar sistemi, bir sinyal üreticisi, verici ve alıcı antenler ile bir kayıt
birimi içerir.
• Yer radarı, bir...
Veri Toplama Ön Hazırlık
• Problemin Tanımlanması,
• İstenen araştırma deriliği için uygun anten ve grid
aralığının seçilm...
Problemin Tanımlanması
Arazi çalışmalarına başlamadan önce
• Çözüm bekleyen hedefin derinliği yaklaşık ne
kadardır?,
• Ara...
Profil yönünün ve profil aralıklarının seçimi
• Hedefin uzun ekseni biliniyorsa,
profil yönü dik eksen yönü
boyunca olmalı...
*Cihazın adı ve anten frekansı mutlaka yazılacak
(Yüksek frekans yüksek çözünürlük verir)
*Hangi aralıkta çözümleme yapıla...
Görüntüleme
Alt Profil BlokTüm Blok Alt Zaman Blok
Alt İz Blok Seçilmiş Alt Blok
Tüm Dilimler İz Dilimi
Zaman Dilimi Profi...
9.1. ZEMİNİN SINIFLAMASI
Bu başlık altında tüm zemin ve kaya değerlendirmeleri yapıldıktan sonra DBYYHY
EUROCODE 8 Ve NEHR...
Zemin
Grubu
Zemin Grubu
Tanımı
Stand.
Penetr.
(N/30)
Relatif
Sıkılık
(%)
Serbest
Basınç
Direnci(kPa)
Kayma
Dalgası
Hızı (m...
Yerel Zemin
Sınıfı
Tablo.9.1.3’e Göre Zemin Grubu ve
En Üst Zemin Tabakası Kalınlığı (h1)
Z1
(A) grubu zeminler
h1 < olan ...
IX.2. Mühendislik Zonları ve Zemin Profili
- İnceleme alanının en az 2 hat boyunca
sondajlardan geçecek şekilde jeolojik e...
Yapılan tüm arazi ve laboratuar çalışmalarından elde edilen veriler
ışığında inceleme alanının amaca yönelik zonlamalarını...
9.3. ZEMİNİN DİNAMİK VE ELASTİK PARAMETRELERİ
Jeofizik çalışmalar sonucu elde edilen sonuçlar yardımı ile hesaplanan
param...
SİSMİK HIZLAR VE DİNAMİK PARAMETRELER S-1 S-2 S-3 S-4 S-5 S-6 S-7 S-8 S-9 S-10 S-11 S-12 S-13 S-14 S-15 BİRİM
SIKIŞMA (P) ...
Poisson Oranı (P: Boyutsuz)
Zeminin enine birim değişmesinin boyuna birim değişmesine oranıdır. Bu
parametre zeminin gözen...
Dinamik Elastisite Modülü (E: kg/cm2 )
Zeminin çimentolaşma nispetini ve dayanıklılığını gösterir.
Bir doğrultuda stresler...
Kayma dalgası hızına göre yersel birim türleri ve zemin
grupları (ABYYHY, 2007).
Dinamik Kayma Modülü (G: kg/cm2 )
Makaslanma gerilmelerine karşı zeminin direncini ve sertliğini
gösterir. Sıvıların makas...
Boyuna dalgası hızları – VP
Boyuna dalgası hızları, malzemenin sıkışma ve genleşmeye karşı direnci varsa oluşurlar.
Boyuna...
Yoğunluk – d
Boyuna dalgası hızına göre ampirik olarak
Telford (1976) tarafından verilen yoğunluk,
aşağıdaki formül kullan...
Bulk (Sıkışmazlık) Modülü – k
Bulk modülü, bir kütlenin çepeçevre saran basınç altında sıkışmasının
ölçüsüdür.Dalga teoris...
ÖZET OLARAK
*İlk önce tüm profil ve derinlikler için zemin
dinamik elastik parametreleri tablo halinde
verilmeli
*sonra he...
Yerel Zemin
Sınıfı
Tablo.9.1.3’e Göre Zemin Grubu ve
En Üst Zemin Tabakası Kalınlığı (h1)
Z1
(A) grubu zeminler
h1 < olan ...
JEOLOJİK - JEOTEKNİK ETÜT RAPOR FORMATI (FORMAT:3)
XI. DOĞAL AFET TEHLİKELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
XI.1. Deprem Durumu
XI....
Gelecek depremlerin konumu, oluş zamanı, büyüklüğü ve diğer özellikleri
belirsizlik arzettiği için deprem tehlikesi belirl...
Sismik tehlike analizi genellikle iki farklı başlık altında mütalaa edilmektedir:
bunlanlar
a) Deterministik
b)Probabilist...
PROBABİLİSTİK SİSMİK TEHLİKE ANALİZİ
Probabilistik yaklaşım sismik tehlike analizindeki belirsizlikleri kantitatif olarak
...
Probabilistik yaklaşım aynı zamanda depremlerin zamana bağlı olarak meydana gelişini
temsil eden bir stokastik metoddan da...
Her iki yöntemde de deprem kaynaklarında (diri faylar) meydana gelebilecek en
büyük depremin büyüklüğü, magnitüd (büyüklük...
İnceleme alanı merkezli 100 km yarıçaplı bir alan içinde kalan depremler için Poison Olasılık Dağılımı ile Probablistik De...
Deprem probabilistik risk analizi program çıktıları.
XI.1.4. Zemin Büyütmesi ve Hâkim Periyodunun Belirlenmesi
“XI.1.4. Zemin Büyütmesi ve Hâkim Periyodunun Belirlenmesi” adlı...
Sonuç ve önerilerde jeofizik olarak neler yer
almalı
Kullanılan jeofizik yöntem belirtilsin (Kırılma , masw , remi, mikrot...
EKLER ve
HAZIRLANACAK RAPORLAR IÇIN
GENEL HUSUSLAR
Sayısal verilerin (tüm ham ve işlenmiş sayısal veriler için ölçü
türü, yer, tarih, zaman, operatör adı ve varsa, ayar ve d...
İL MÜDÜRLÜKLERİNDEN GELEN JEOLOJİK ETÜT RAPORLARINDA
BELİRLENEN EKSİKLİKLER
1- Genelge eki formata uygun olarak hazırlanma...
6- Bazı raporlarda, fotoğrafların eklenmediği, bazı raporlarda, ise eklenen fotoğrafların
nereye ait olduğunun belirtilmed...
TEŞEKKÜRLER
SORULAR, GÖRÜŞLER VE
ÖNERLERİNİZ İÇİN
Melike.ozturk@csb.gov.tr
Imar planına esas jeolojik jeoteknik etüt raporlarında jeofizik olarak dikkat edilecek husular
Imar planına esas jeolojik jeoteknik etüt raporlarında jeofizik olarak dikkat edilecek husular
Imar planına esas jeolojik jeoteknik etüt raporlarında jeofizik olarak dikkat edilecek husular
Imar planına esas jeolojik jeoteknik etüt raporlarında jeofizik olarak dikkat edilecek husular
Imar planına esas jeolojik jeoteknik etüt raporlarında jeofizik olarak dikkat edilecek husular
Imar planına esas jeolojik jeoteknik etüt raporlarında jeofizik olarak dikkat edilecek husular
Imar planına esas jeolojik jeoteknik etüt raporlarında jeofizik olarak dikkat edilecek husular
Imar planına esas jeolojik jeoteknik etüt raporlarında jeofizik olarak dikkat edilecek husular
Imar planına esas jeolojik jeoteknik etüt raporlarında jeofizik olarak dikkat edilecek husular
Imar planına esas jeolojik jeoteknik etüt raporlarında jeofizik olarak dikkat edilecek husular
Imar planına esas jeolojik jeoteknik etüt raporlarında jeofizik olarak dikkat edilecek husular
Imar planına esas jeolojik jeoteknik etüt raporlarında jeofizik olarak dikkat edilecek husular
Próximos SlideShares
Carregando em…5
×

Imar planına esas jeolojik jeoteknik etüt raporlarında jeofizik olarak dikkat edilecek husular

2.616 visualizações

Publicada em

geotechnical investigations on the basis of geological development plan must pay attention to when preparing the reports?

Publicada em: Engenharia

Imar planına esas jeolojik jeoteknik etüt raporlarında jeofizik olarak dikkat edilecek husular

  1. 1. Plana Esas Jeolojik - Jeoteknik Etütler Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü Yer Bilimsel Etüt Dairesi
  2. 2. MEKANSAL PLANLAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YERBİLİMSEL ETÜT DAİRESİ BAŞKANLIĞI İmar Planına Esas Hazırlanan Jeolojik-Jeoteknik Etüt Raporlarının Kontrol ve Onay İşlemleri Eğitimi 1-3 Aralık 2014 S. M ÖZTÜRK JEOFİZİK YÜKSEK MÜHENDİSİ
  3. 3. *Jeofizik nedir *Jeofiziğin sınıflandırılması *kullanılacak yöntemin belirlenmesi *imar planına esas jeolojik –jeoteknik etüt raporları ile mikrobölgeleme etüt raporlarında jeofizik açısından dikkat edilecek hususlar Genel Bakış
  4. 4. 4 Jeofizik Nedir ? JEOFİZİK, kısaca yerkürenin fiziğini inceleyen bir bilim dalıdır. Jeofiziğin bu tanımından yola çıkarak, denizlerin, atmosferin, yerkabuğunun ve yerin derinliklerinin insanların yaşam sürdüğü doğal çevresinin fiziksel yapısı, maden, petrol, su, jeotermal kaynak, endüstriyel hammadde vb. gibi doğal kaynaklar; deprem, heyelan, su baskını, çığ gibi doğal olayların araştırılması anlaşılır. Ayrıca, çeşitli boyut ve türdeki mühendislik yapılarının zemin araştırmaları ve zemin yapı etkileşiminin analizi, kent planlamalarındaki mikrobölgeleme çalışmaları da jeofiziğin uğraş alanlarındandır.
  5. 5. 5 İÇERİK Jeofiziğin Sınıflandırılması Jeofiziği, araştırma alanlarına göre iki ana bölüme ayırabiliriz BUNLAR A)Arama Jeofiziği b)Küresel Jeofizik
  6. 6. ARAMA JEOFİZİĞİ Daha çok mühendislik problemlerinin çözümüne dayalı, fizik ilke ve yöntemlerin yerin sığ ve küçük ölçekli alanlarına uygulandığı jeofiziğin bir alt bilim dalıdır. Arama jeofiziğinin uygulama alanları ; Gaz ve petrol aramaları Yer altı suyu aranması Jeotermal kaynakların aranması Maden ve endüstriyel hammaddelerin aranması Çevre çalışmaları Arkeolojik kalıntıların aranması Zemin araştırmaları Deprem mühendisliği çalışmaları (tehlike ve risk Araştırmaları olarak sıralanabilir.
  7. 7. 7 Küresel Jeofizik Küresel Jeofizik, yerkürenin yüzeyinden çekirdeğine kadar daha derin olan iç yapısının farklı yöntemlerle araştırılmasına dayalı jeofiziğin önemli bir diğer alt bilim dalıdır. Yerkürenin iç yapısının yanısıra atmosfer ve okyanusların, diğer gezegenler ve gezegenler arası ortamın jeofiziksel yöntemlerle araştırılması da uğraş alanına girmektedir. Küresel jeofiziğin araştırma alanları ; Sismoloji (deprem bilim) Jeomanyetizma ve Paleomanyetizma Gravite ve Jeodezi (yerçekimi, yerin şekli ve hareketleri ile ilgili Hidroloji j (yerin içindeki ve yüzeyindeki su ile ilgili) Oşinografi Planetoloji (gezegen bilim) Güneş ve gezegenler arası ilişki (gezegenler arası ortam) Tektonofizik
  8. 8. Kaynak Türüne Göre Jeofizik Yöntemler Tüm jeofizik yöntemler, yöntemin kullanıldığı kaynağa ikiye ayrılır. Bunlar, doğal (pasif) ve yapay (aktif) kaynak türleridir. Doğal (Pasif) Kaynaklı Yöntemler Yerin özelliklerini araştırmada doğal kaynakları kullanan yöntemlerdir Yöntem Kaynak Gravite Yerçekimi Manyetik yöntem Manyetik alan Manyeto Tellürik EM alan SP Elektrik alan Sismoloji Depremler
  9. 9. Yapay (Aktif) Kaynaklı Yöntemler Yerin özelliklerini araştırmada insan yapımı yapay kaynakları kullanan yöntemlerdir Yöntem Kaynak Sismik Balyoz, Patlayıcı E+EM yöntemler Akü Jenaratör Yeraltı Radarı
  10. 10. 10 İÇERİK Kullanılacak Yöntemin Belirlenmesi Jeofizikte, probleme yönelik uygun yöntemin belirlenebilmesi için aşağıdaki soruların yanıtlanması gerekmektedir. *Problem hangi fiziksel özelliklere bağlı (geçirgenlik, sismik hız ,gözeneklilik, anizotropi, iletkenlik, yoğunluk, vb.) ? *Poblemin boyutları ne kadar (derinlik, alan, vb) ? *En uygun geometri nedir ? *Toplanacak veri nasıl işlenecek ve analiz edilecek ? *Problem ile igili önceki bilgiler nedir ve nasıl kullanılacak ? *Farklı fiziksel özellikler birbirleri ile nasıl bir ilişkiye sahip ? Bu sorulara verilecek yanıtlar belirli bir hedef ya da problem için uygun yöntem seçimini tanımlıyacaktır. Arazide yapılan çalışmalar bir kroki yada harita üzerinde gösterilecektir
  11. 11. 2. İNCELEME ALANININ TANITILMASI VE ÇALIŞMA YÖNTEMLERİ 2.4. Arazi, Laboratuvar, Büro Çalışma Yöntemleri ve Ekipmanları 8. JEOFİZİK ÇALIŞMALAR 8.11- Sismik Kırılma, 8.1.2- Sismik Yansıma, 8.13- Spetkral Analiz Teknikleri, SASW(Spektral Analysis of Surface Wave), MASW(Multi-channel Analysis of Surface Waves), 8.1.4 REMİ (Refraction Microtremor), 8.1.5- Mikrotremör, 8.1.6- Rezistivite, 8.1.7- Jeoradar, 9. ZEMİN VE KAYA TÜRLERİNİN JEOTEKNİK ÖZELLİKLERİ 9.1. Zemin ve Kaya Türlerinin Sınıflandırılması 9.2. Mühendislik Zonları ve Zemin Profilleri 9.3. Zeminin Dinamik-Elastik Parametreleri 11. DOĞAL AFET TEHLİKELERİNİ DEĞERLENDİRİLMESİ 11.1. Deprem Durumu 11.1.1. Bölgenin Deprem Tehlikesi ve Risk Analizi 11.1.5. Zemin Büyütmesi ve Hakim Titreşim Periyodunun Belirlenmesi
  12. 12. II.4. Arazi,Laboratuar, Büro Çalışma Yöntemleri ve Ekipmanlar Hangi jeofizik çalışmalar hangi tarih aralığında ne amaçla kaç adet yapıldı Belirtilecek Örneğin: ….Serim MASW (Yüzey Dalgalarının Çok Kanallı Analizi) (Vs-Derinlik değerleri ve tabaka sayısını elde etmek için), ….. Serim Sismik Kırılma, (Vp – derinlik değerleri ve tabaka sayısı elde etmek için) ve …..Serim Düşey Elektrik Sondajı (DES), (Gerçek Özdirenç-Derinlik değerlerini bulmak için) Jeofizik Mühendisi ……..tarafından……… /…… aralığında yapılmıştır. 03.11.2014 tarihinde zemin büyütme ve zemin hakim titreşim peryodunu belirlemek amacıyla arazide ….adet mikrotremour çalışması yapılmıştır.
  13. 13. 8.0. Jeofizik çalışmalar Jeofizik çalışmalarda dikkat edilecek hususlar 1)-Jeofizik çalışmalarda, incelenen derinlik incelenen ortamın ya da araştırılan yapının jeolojik özelliklerine bağlı olarak uygun bir yöntem seçilmelidir. Yani uygulama alanının tanımlanmasına bağlı olarak kullanılabilecek jeofizik yöntemler amaca uygun seçilmelidir. 2) Mikrotremour yöntemi mutlaka olmalı onun haricinde En az iki yöntem kullanılarak elde edilen sonuçlar karşılaştırılmadır. Jeofizik yöntemler sondaj maliyetini azalttığı gibi sondajdan elde edilebilecek verilerden daha fazlasını sağlarlar . Örneğin; sismik ve elektrik yöntemler gibi en az iki yöntemin birlikte kullanılması tercih edilmeli ve gerekiyorsa problemin çözümüne yönelik diğer jeofizik metotlar da kullanılmalıdır (Örneğin; MASW, SASW, ReMi, Mikrotremor ölçümleri,..vb.). Uygulanabilen birçok jeofizik yöntem vardır. Bunlar yüzeyden uygulanan yöntemlerin dışında, kuyu logu ölçümleri, kuyu içi jeofizik yöntemler, karşılıklı kuyu ve kuyu-yüzey atışları yapılarak uygulanan yöntemlerdir.
  14. 14. 3)Ölçü profilleri sismik ve elektrik yöntemleri için topoğrafik eğim doğrultusuna, elektrik ve su şebeke hatlarına dik tutulmalıdır. 4)Hedeflenen derinlikler en az 30 metre olacak şekilde hat boyları ve ne kadar açılım yapılacağına karar verilmelidir. 5)Rapor hazırlanırken, inceleme alanında kullanılan yöntemin/yöntemlerin amacı (yöntemlerle ilgili teorik detaylara girilmemelidir) , 6)kullanılan cihazların adı, özellikleri verilmeli ama gereksiz ayrıntıya girilmemeli (cihazın detaylı teknik özelliği vs gb )
  15. 15. 7) her bir ölçü noktası için, ölçüm yerlerinin koordinatları, ölçü ham değerleri, ölçüm sonuçları, elde edilen sonuçlardan oluşturulan haritalar, tüm tablo, kesit ve grafikler yorumlarıyla birlikte sayısal ve grafiksel olarak verilmeli ve jeofizik çalışmalar diğer jeoteknik incelemelerle birlikte yorumlanmalıdır. Teorik bilgi verilmemelidir. 8)Ana başlık altında yapılan çalışmalar anlatılmalı rapor ekinde verilen lokasyon haritalarına benzer küçük bir lokasyon haritası,Google eart görüntüsü kroki ve ölçü nokta koordinatları rapor içinde verilmelidir.
  16. 16. JEOLOJİK - JEOTEKNİK ETÜT RAPOR FORMATI (FORMAT:3) VIII:JEOFİZİK ÇALIŞMALAR VIII.1. Sismik Kırılma VIII.2. Sismik Yansıma VIII.3. Yüzey Dalgası Yöntemleri VIII.4. Mikrotremor VIII.5. Jeoradar VIII.6. Kuyuiçi Sismiği VIII.7. Elektrik Özdirenç VIII.8. Diğer jeofizik yöntemler
  17. 17. S-Dalgası Hız Yapısının Elde Edilmesinde Kullanılan Yöntemler  Sismik Kırılma - Yansıma,  Kuyu Sismiği,  Sondaj verileri,  Yüzey dalgası yöntemleri, MASW-SASW-REMİ (Aktif, pasif kaynaklı).
  18. 18. 1- SİSMİK KIRILMA
  19. 19. Sığ derinlikler için yapılacak araştırmalarda aşağıda belirtilen amaçlar için kullanılabilir. - Yeraltı yapısı (tabaka sayısı, kalınlıkları, boyuna Vp, enine Vs dalga hızları)’nın belirlenmesi -Yerin dinamik ve elastik parametre özelliklerinin belirlenmesi (yoğunluk, poisson oranı, elastisite modülü, kayma (shear) modülü, zemin hakim titreşim periyodu). - Elde edilen parametreler esas alınarak, incelenen zeminin “Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik’te (A.B.Y.Y.H.) belirtilen zemin gurubu ve sınıfının belirlenmesi - Gömülü fay izlerinin araştırılması, kayma düzlemi, ana kaya sınırının belirlenmesi - Heyelanlarda kayma yüzeyi, alanı ve derinliğinin belirlenmesi vb.
  20. 20. Sismik Kırılmada dikkat edilecek hususlar; • *Hangi amaçla kaç profil sismik kırılma yapıldığı yazılmalı *Kullanılan sismik ölçü tekniği (aynı hat, yanal gibi) ve enerji kaynağını türü (patlatma, çekiç, kütle düşürme gibi) belirtilmelidir. *Ölçü profili uzunluğu hedeflenen derinliğin en az 3 katı olmalıdır. Eğer bu mümkün değilse offset uzaklığı uzatılmalıdır.. *Mutlaka baştan sondan ortadan olmak üzere en az üç tekrarlamalı mühendislik atışı yapılmalıdır. *Her başlık altında mutlaka koordinat tablosu verilmelidir *Cihazın kaç kanallı olduğu mutlaka belirtilmeli *eklerle rapor içerisindeki veriler mutlaka uyumlu olmalıdır.
  21. 21. Örnek Koordinat tablosu Serim no: Başlangıç x Bitiş x Başlangıç y Bitiş y Sismik kırılmada bulduğumuz değerler için aşağıdaki tablo konulmalı Serim no Tabaka Vp(m/sn) Vs(m/sn) Vp/Vs(m/sn) Kalınlık(h) Litoloji Formasy on
  22. 22. 8.2- MASW (Çok Kanallı Yüzey Dalgası Analizi) Yüzey dalgalarının çok kanallı analizi (MASW) yöntemi sığ zemin sraştırmalarında kullanılmaktadır. Aktif ve pasif kaynaklı yüzey dalgası yöntemleri kullanılarak yerin S dalga hız yapısı belirlenebilir. Bunun için iki adım vardır. Bunlardan birincisi incelenen alana ait dispersiyon eğrisinin belirlenmesidir. Yüzey dalgası yöntemlerin tümünde amaçlanan, incelenen alana ait dispersiyon eğrisini elde etmektir. Dispersiyon eğrisinin elde edilişi tüm yöntemler için farklıdır. İkinci adım ise ters-çözüm işlemidir. Bu işlem sırasında, dispersiyon eğrisinden yararlanılarak 1B ortama ait tabaka parametreleri (yoğunluk (r), maksimum kayma modülü (Gmax), young modülü (Ed), poisson oranı (n), bulk modülü (K), sismik hız oranı (Vp/Vs) ve Vs30 (m/sn)) elde edilmektedir. Bir Yüzey boyunca yayınan yüzey dalgaları, toplam sismik dalga enerjisinin % 70’den fazlasını oluşturmaktadır.
  23. 23. MASW Çalışmalarında dikkat edilecek hususlar *Bizim Çalışmalarımızda hangi amaçla kaç profil ölçü alındı yazılsın *Sismik kırılma ile aynı hat üzerinde MASW ölçüsü alındı ise bu belirtilsin ve aşağıdaki ifade *İnceleme alanında aynı hat boyunca sismik kırılma ile ilk kırılmalar okunarak Vp hızı MASW ölçüsü ile dispersiyon eğrisinden yararlanılarak Vs hızı tespit edilmiş ise bu belirtilecek *Koordinat tablosu mutlaka konulacak *Vs30 kaç tabaka görüldü ise bunun harmonik ortalaması olacak *Amacımız kırılmanın yapılamadığı yerlerde Vs30 u bulmak
  24. 24. MASW Çalışmalarında dikkat edilecek hususlar Serim no: Tabaka Vs kalınlık Vs30 litoloji formasyon 2 BOYUTLU MASW İÇİN OLUŞTURULAN DİSPERİSYON EĞRİLERİ
  25. 25. 2 BOYUTLU MASW İÇİN OLUŞTURULAN DİSPERİSYON EĞRİLERİ İki boyutlu Masw için oluşturulan dispersiyon eğrileri 2 BOYUTLU S DALGASI DEĞİŞİM KESİTİ
  26. 26. (Multi-channel Analysis of Surface Waves – MASW) Sismik Kaynak Cisim Dalgası Yüzey Dalgası Kanal Alıcılar Çok Kanallı Kayıtçı MASW yönteminde arazide kullanılan alıcı ve kaynak düzeneği (http://www.kgs.edu/software/surfseis/masw.html adresinden alınmıştır) Foti, 2000
  27. 27. 2- SİSMİK YANSIMA
  28. 28. 2- SİSMİK YANSIMA Yeraltı yapılarının haritalanması ve özelliklerinin belirlenmesi, 2 veya 3 boyutlu jeolojik modellerinin çıkarılması,gömülü faylar, anakaya derinliği ve topoğrafyası, yeraltı boşlukları saptanması için kullanılabilir. Sismik enerji kaynağı ve ölçü tekniği (geleneksel, ortak derinlik noktası, (CDP gibi) belirtilmelidir. Kaynak olarak ne kullanıldıysa mutlaka belirtilmeli ,fold hesabı,ölçüm geometrisi belirtilmeli stack sayısı veri işlem ve aşamalarından bahsedilmelidir.
  29. 29. Sismik Yansıma ve Kırılma Yöntemlerinin Kentsel Alanlardaki Problemleri  Yüksek Gürültü Seviyesi,  Geniş Alıcı Dizilimlerine İhtiyaç Duyulması,  Sismik Enerjinin Sediman Tabakalarda soğurulması,  Düşük Hız Zonları
  30. 30. Günümüzde En Sık Kullanılan Yüzey Dalgası Yöntemleri YÜZEY DALGASI YÖNTEMLERİ AKTİF KAYNAKLI YÜZEY DALGASI YÖNTEMLERİ (SASW) SPEKTRAL ANALİZ YÖNTEMİ (MASW) ÇOK KANALLI ANALİZ YÖNTEMİ PASİF KAYNAKLI YÜZEY DALGASI YÖNTEMLERİ (ReMi) KIRILMA MİKROTREMOR YÖNTEMİ (f-k) FREKANS DALGA SAYISI YÖNTEMİ (SPAC) UZAYSAL ÖZİLİŞKİ YÖNTEMİ
  31. 31. Günümüzde En Sık Kullanılan Yüzey Dalgası Yöntemleri Hayashi, K., Underwood, D.’ninsunumdan alınmıştır. (www.geometrics.com)
  32. 32. Yüzey Dalgalarının Spektral Analizi Yöntemi (Spectral Analysis of Surface Waves – SASW) Kaynak Yeryüzü Yakın Alıcı Uzak Alıcı Derinlikle değişen S dalga hızının elde edilmesi için, yüzey dalgalarının dispersif karakteristiğini kullanan SASW yöntemi için arazide kullanılan ekipmanların şematik resmi (www.greggdrilling.com adresinden alınmıştır)
  33. 33. • Sismik kırılma ve yansıma yöntemlerinin kullanımının zorlaştığı durumlarda, yüzey dalgaları içeren titreşim kayıtları kullanılarak yer tepkilerinin belirlenmesi alternatif bir yöntem olarak geliştirilmiştir. • Sismik yöntemlere alternatif olarak geliştirilen ilk yüzey dalgası yöntemlerinden biri aktif kaynaklı SASW yöntemidir. Burada inceleme iki alıcı ile yapılmaktadır. Bu alıcılar ile ilgilenilen frekans aralığında faz hızı elde etmek ve cisim dalgaları ve gürültünün etkisini en aza indirgemek için alıcı mesafeleri değiştirilerek ölçü alınır. Bu durumda veri toplama işlemi çok uzun sürer. Ayrıca bu yöntemde, yüzey dalgalarının daha yüksek modları gözlenememektedir. Bir grup alıcı kullanılarak aynı özellikteki verinin bir kerede toplanmasını sağlayan MASW yönteminin geliştirilmesi ile bu problem aşılmıştır(Park ve diğ., 1999). Ancak bu yöntemlerin her ikisi de yere yüksek frekanslı ve kısa dalga boylu sinyaller gönderdikleri için inceleme derinliği oldukça düşüktür. Daha derinlere incelenebilmesi için pasif kaynaklı yöntemler geliştirilmiştir.
  34. 34. Bu yöntem iki temel düşünce üzerine kurulmuştur. Kırılma amaçlı kullanılan aletlerle ve jeofonların benzer dizilimi ile 2Hz e kadar yüzey dalgalarının kayıt edilmesi mümkündür. İkinci önemli kısım bir miktotremor kaydından p – f dönüşümü ile iki boyutlu frekans yavaşlılık ilişkisinin bulunması ve buradan Rayleigh dalgalarının diğer sismik dalgalardan ayırt edilmesinin mümkün olmasıdır. Sonuçta, gerçek faz hızının görünür hızın bir fonksiyonu olarak belirlenebilmesidir. ReMi yönteminin avantajlı tarafı hızlı ve pahalı bir yöntem olmamasıdır. Herhangi bir sismik kırılma aleti ile alınabilir ve gürültülü ortamda çalışılabilir. Trafik, ağaçların rüzgarda salınması , binaların sallanması ve yerin sarsılmasına neden olan diğer çevresel gürültüler yüzey dalgalarının oluşmasına neden olurlar. Dezavantajı açılım uzunluğunun sınırlı olmasıdır. Buda inilen derinlikle ilişkilidir Bilgi alınan derinlik normal şartlarda profil uzunluğununun yarısı kadardır. Remi-Kırılma mikrotremour
  35. 35. • Bunlardan ReMi yöntemi 24 kanallı düşey P jeofonları kullanılarak toplanan veriyi değerlendirir. Çözünürlüğü aktif kaynaklı yöntemlere göre daha az olmasına rağmen inilen derinlik fazladır. Bu yöntemde doğrusal bir dizilim kullanılarak veri toplama işlemi gerçekleştirilir.
  36. 36. Pasif Kaynaklı Yöntemler Kırılma-Mikrotremor Yöntemi (Refraction- Microtremor-ReMi) Hayashi, K., Underwood, D.’nin sunumdan alınmıştır.(www.geometrics.com) Alıcılar 
  37. 37. Dispersiyon Missouri’de(Gulf kıyısı yakınlarında, Alabama’da) kaydedilmiş, bir depremin yarattığı dispesif Rayleigh dalgası (http://eqseis.geosc.psu.edu adresinden alınmıştır) Park, C.B., 2002
  38. 38. 0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 40 45 50 55 60 65 70 75 80 JEOFON NO ZAMAN(sn) Aktif veya pasif kaynaklı yüzey dalgası yöntemleri ile analiz Veri Dispersiyon eğrisi TERS ÇÖZÜM S-dalgası hız yapısı Yüzey Dalgaları Kullanılarak S-Dalgası Hız Profilinin Elde Edilmesi Bozdağ, 2003
  39. 39. Yüzey Dalgaları Kullanılarak S-Dalgası Hız Profilinin Elde Edilmesi 0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 40 45 50 55 60 65 70 75 80 JEOFON NO ZAMAN(sn) Aktif veya pasif yüzey dalgası yöntemleri ile ANALİZ Veri Dispersiyon eğrisi TERS ÇÖZÜM S-dalgası hız yapısı
  40. 40. 0 200 400 600 800 0 10 20 30 40 50 60 70 80 S-DALGASI HIZI (m/s) DERİNLİK(m)
  41. 41. Madde Açıklamalar Sismik kayıt sistemi Alet ismi Kanal Sayısı A/D Dönüştürücü Veri Formatı Sismik Kaynak Balyoz vs Jeofon Frekans:kaç hz Jeofon aralığı: m Atış konumları Her sismik serim …. Atıştan 3 atıştan oluşur atışlar 1-2 jeofon arası ,12-13 jeofon arası ve 23-24 jeofon arasındadır. Yöntem Kırılma , masw,sasw,remi P Dalga hızı Kayıt uzunluğu : 0.15 s örnekleme aralığı 0.125 ms S Dalga hızı Masw Yöntemi Kayıt uzunluğu :30s örnekleme aralığı 0.125 ms Sismik kırılma ve yüzey dalgası yönteminin ayrıntıları
  42. 42. Elektrik yöntemler yer altı elektrik özdirenç, (rezistivite), veya iletkenliği ölçmek için kullanılır. Elektrik iletkenlik zeminin ve kayacın türünün, gözenek ve gözeneği dolduran sıvının bileşiminin ve geçirgenliğin fonksiyonudur. Elektrik yöntemler aşağıdaki özellikleri değerlendirmek için kullanılabilir: -Yeraltı jeolojik yapısı, taban kaya derinliği ve özellikleri -Hidrojeofizik özellikler; yeraltı suyu seviyesi ve kirliliği -Potansiyel heyelan ve sıvılaşma analizleri -Gömülü fayların araştırılması ve karstik boşluklarının tayini (çoklu elektrot) REZİSTİVİTE (Doğru Akım Özdirenç Yöntemi)
  43. 43. Seçilen dizilime ve araştırma derinliğine bağlı olarak elektrod aralıkları ve açılım uzunlukları belirlenir. Araştırma derinliği önceki çalışmalara, jeolojik bilgilere göre belirlenmelidir. Aranan hedefin derinliğine ve büyüklüğüne bağlı olarak da elektrod aralıkları ve son açılım boyu seçilir. Son açılım boyu araştırma derinliğinin en az üç katı alınmalıdır. DAÖ yönteminin başlıca sorunu elektrodlar ile çevre jeolojisi arasında kontak sorunudur. Görünür Özdirenç yapma-kesit verilerinin 2-B ters çözümünü yaparken şu konulara dikkat edilmelidir; VERİ TOPLAMA
  44. 44. *Hangi amaçla kaç profil ölçü alındığını yazalım *Des mi yapıldı ? Ert mi enerji kaynağı kayıt bilgisi belirtilsin *Koordinat tablosunu yazalım *Yer bulduru ve o noktaya ait resim koyalım *Eklerde ölçü karnesi mutlaka olsun *Bu başlık altında minik bir özdirenç eğrisi derinlik ve özdirenç değişim Kesitini koyalım *Her kesitin ve eğrinin altında jeolojik deneştirme ve yorum olsun *çok ölçü alınmış şa özdirenç dağılım haritası yapılsın *Umulan ve enilen derinlik hakkında bilgi verilsin *des te koroziflik tablosunu burada verelim Dikkat edilecek hususlar
  45. 45. ÖLÇÜM ADI DES 1 ÖLÇÜM KOORDİNATLARI X Y 4552047.949 419201.383 AÇILIM TÜRÜ SCHLUMBERGER ARAŞTIRMA DERİNLİĞİ (AB/2) AB / 2 = 50 metre ÖLÇÜM CİHAZI AGI SSR8 Veri işlemi için AGI firmasının lisanslı yazılımı olan EarthImager 1D programı DES 1PROFİLİ YER BULDURU
  46. 46. ÖLÇÜM ADI ERT 1 KOORDİNATLARI X Y 4552047.949 419201.383 AÇILIM TÜRÜ WENNER SCHLUMBERGER ARAŞTIRMA DERİNLİĞİ L/5= 30 metre ÖLÇÜM CİHAZI AGI SSR8 Veri işlemi için AGI firmasının lisanslı yazılımı olan EarthImager 1D programı 2 BOYUTLU ÇOK ELEKTROTLU ÖZDİRENÇ KESİTİ
  47. 47. MİKROTREMOUR Mikrotremor çalışması ile yerin doğal ve yapay etkiler nedeniyle oluşan salınımlarını kaydedebiliriz. Yer, depremler ve patlamalar dışında, doğal olarak ya da yapay etkenlerle sürekli olarak titreşir. Bu küçük genlikli titreşimlere mikrotremor ya da microseism (microtitreşim) dedir. Yüksek hassasiyete sahip sismometreler mikrotremor ölçümleri için kullanılabilirler. Mikrotremor kullanılarak zemin sınıflamasına yönelik yöntemler önerilmektedir. Yeryüzü sürekli olarak mikro ölçekte titreşmektedir. Bu titreşimler genellikle sismik gürültü olarak adlandırılır. Salınımların etkisine bağlı olarak gündüz veya gece ölçü alınması verileri etkileyecektir. Sert zeminlerde, periyot ve genlik değerleri düşük, yumuşak zeminlerde ise daha büyüktür. Bu değerlerde en üstteki katman daha etkendir. Kayıttan hangi frekansların daha baskın olduğunu, zeminin gürültü düzeyini ve zemin hakim titreşim periyodunu ve zemin büyütmesini belirleyebiliriz.
  48. 48. *Hangi amaçla kaç istasyonda ölçü alındığını yazalım *nokta sayısı *ölçü uzunluğu *kullanılan pencere boyu , pencere sayısı verilsin *veri değerlendirmesinden bahsedilsin hangi yöntem kullanıldı *cihaz ve arazi resmi koyalım Aşağıdaki tablo bulunsun Dikkat edilecek hususlar nokta Spekktral oran To Frekans Ao Ta-Tb
  49. 49. MK-1 NOKTASINA H/V SPEKTRUM GRAFİĞİ MK-1 NOKTASINA AİT ARAZİ KAYDI VE PENCERELENMİŞ HALİ
  50. 50. ***İnceleme alanında yapılan çalışmaları gösterir lokasyon haritası(halihazır harita veya uydu görüntüsü üzerine )
  51. 51. Nakamura Yöntemi (Non-Reference Site Method) SpectrumVertical SpectrumHorizontal VH / Sediment Rock 10 -1 10 0 0.5 1 1.5 2 2.5 3 3.5 4 4.5 5 BKR Microtremor Frequency (Hz) H/VRatioAmplification Frequency (Hz)
  52. 52. Zemin Grubu Zemin Grubu Tanımı Stand. Penetr. (N/30) Relatif Sıkılık (%) Serbest Basınç Direnci(kPa) Kayma Dalgası Hızı (m/s) (A) 1. Masif volkanik kayaçlar ve ayrışma-mış sağlam metamorfik kayaçlar, sert çimentolu tortul kayaçlar.... 2. Çok sıkı kum, çakıl.... 3. Sert kil ve siltli kil..... ─ ─ > 50 > 32 ─ ─ 85─ 100 ─ ─ > 1000 ─ ─ > 400 > 1000 > 700 > 700 (B) 1. Tüf ve aglomera gibi gevşek volkanik kayaçlar, süreksizlik düzlemleri bulunan ayrışmış çimentolu tortul kayaçlar. 2. Sıkı kum, çakıl.... 3. Çok katı kil ve siltli kil. ─ ─ 30─ 50 16─ 32 ─ ─ 65─ 85 ─ ─ 500─ 1000 ─ ─ 200─ 400 700─1000 400─ 700 300─ 700 (C) 1.Yumusak süreksizlik düzlem- leri bulunan çok ayrışmış meta-morfik kayaçlar ve çimentolu tortul kayaçlar. 2. Orta sıkı kum, çakıl. 3. Katı kil ve siltli kil. ─ ─ 10─ 30 8─ 16 ─ ─ 35─ 65 ─ ─ < 500 ─ ─ 100─ 200 400─ 700 200─ 400 200─ 300 (D) 1.Yeraltı su seviyesinin yüksek olduğu yumuşak, kalın alüvyon tabakaları...... 2. Gevsek kum.. 3. Yumusak kil, siltli kil.. ─ ─ < 10 < 8 ─ ─ < 35 ─ ─ ─ ─ ─ ─ < 100 < 200 < 200 < 200
  53. 53. YERRADARI YÖNTEMİ • Yer radarı (GPR) yakın yüzey araştırmaları için kullanılan yüksek frekans elektromanyetik jeofizik yöntemidir. (www.groundprobe.com/es/images/gpr_animation.gif)
  54. 54. GPR Yönteminin Uygulama Alanları  Buzulbilimi  Arkeoloji  Maden ve İnşaat Uygulamaları  Toprak ve Çevre Bilimleri  Hidrojeoloji  Gömülü nesnelerin belirlenmesinde (boru, boşluk,…vb.) kullanılır. (arsiv.ntvmsnbc.com/news/461446.asp)
  55. 55. GPR SİSTEMİ • Radar sistemi, bir sinyal üreticisi, verici ve alıcı antenler ile bir kayıt birimi içerir. • Yer radarı, bir kaynak tarafından yer içine gönderilen ve zamanla değişen elektromanyetik dalga alanlarını kullanarak yeraltını inceler. Değişken zamanlı elektromanyetik alanlar, elektrik ve manyetik alan bileşenlerinden oluşur. Bu iki alan yer altında bulunan materyallerin etkisi altında değişir ve birbirlerini etkiler. • Yer radarı tekniğinde, bu iki alandaki değişimlerin yardımıyla, yer altındaki yapıların elektriksel özellikleri gözlemlenir. Verici Alıcı arayüzey (Booth et al., 2004) 2. tabaka 1. tabaka zaman(ns) radar kesiti (radargram) mesafe (m) Derinlik(m) (V=0.11m/ns)
  56. 56. Veri Toplama Ön Hazırlık • Problemin Tanımlanması, • İstenen araştırma deriliği için uygun anten ve grid aralığının seçilmesi, • Profil yönünün ve profil aralıklarının belirlenmesi, • GPR sisteminin kurulması, • Test ölçümlerinin alınması,
  57. 57. Problemin Tanımlanması Arazi çalışmalarına başlamadan önce • Çözüm bekleyen hedefin derinliği yaklaşık ne kadardır?, • Aranan hedef nesnenin geometrisi hakkında bir bilgi var mıdır?, • Araştırma bölgesindeki ana birim özellikleri GPR yöntem için uygun mudur?, • Hedef nesne ile ana birim arasında elektriksel özellikler açısıdan yeterli kontrast (fark) var mıdır? gibi sorulara yanıt aranmalıdır.
  58. 58. Profil yönünün ve profil aralıklarının seçimi • Hedefin uzun ekseni biliniyorsa, profil yönü dik eksen yönü boyunca olmalı, • Yön bilinmiyorsa deneme profiller yardımı ile profil yönü belirlenmeli, • Üç boyutlu GPR çalışmalarında başlangıç noktaları ve/veya bitiş noktaları aynı olan, örnekleme kuramına göre düzenlenmiş(aranan en küçük hedef boyutunun yarısı veya daha düşüğü) paralel profiller ile ölçüm alanı taranmalıdır. Profil Yönü
  59. 59. *Cihazın adı ve anten frekansı mutlaka yazılacak (Yüksek frekans yüksek çözünürlük verir) *Hangi aralıkta çözümleme yapılacak ise o mutlaka yazılmalıdır(0-10m) *Yöntem içerisinde cihaz özellikleri ve veri toplanılması nın nasıl olduğu anlatılmalı *Profiller mutlaka birbirine paralel olmalı *Yüksek frekans –düşük derinlik-çözünürlük fazla *Düşük frekans –yüksek derinlik-çözünürlük az *profil başı ve sonu mutlaka belirtilmeli *koordinatlar koyulmalı *hangi program da veri işlem yapılmışsa mutlaka belirtilmeli *Her görüntünün altına yorum yapılmalı (hiperbollere dikkat edilerek) Dikkat edilecek hususlar
  60. 60. Görüntüleme Alt Profil BlokTüm Blok Alt Zaman Blok Alt İz Blok Seçilmiş Alt Blok Tüm Dilimler İz Dilimi Zaman Dilimi Profil Dilimi
  61. 61. 9.1. ZEMİNİN SINIFLAMASI Bu başlık altında tüm zemin ve kaya değerlendirmeleri yapıldıktan sonra DBYYHY EUROCODE 8 Ve NEHRR e göre zemin gubu zemin sınıflaması yapılmalıdır.
  62. 62. Zemin Grubu Zemin Grubu Tanımı Stand. Penetr. (N/30) Relatif Sıkılık (%) Serbest Basınç Direnci(kPa) Kayma Dalgası Hızı (m/s) (A) 1. Masif volkanik kayaçlar ve ayrışma-mış sağlam metamorfik kayaçlar, sert çimentolu tortul kayaçlar.... 2. Çok sıkı kum, çakıl.... 3. Sert kil ve siltli kil..... ─ ─ > 50 > 32 ─ ─ 85─ 100 ─ ─ > 1000 ─ ─ > 400 > 1000 > 700 > 700 (B) 1. Tüf ve aglomera gibi gevşek volkanik kayaçlar, süreksizlik düzlemleri bulunan ayrışmış çimentolu tortul kayaçlar. 2. Sıkı kum, çakıl.... 3. Çok katı kil ve siltli kil. ─ ─ 30─ 50 16─ 32 ─ ─ 65─ 85 ─ ─ 500─ 1000 ─ ─ 200─ 400 700─1000 400─ 700 300─ 700 (C) 1.Yumusak süreksizlik düzlem- leri bulunan çok ayrışmış meta-morfik kayaçlar ve çimentolu tortul kayaçlar. 2. Orta sıkı kum, çakıl. 3. Katı kil ve siltli kil. ─ ─ 10─ 30 8─ 16 ─ ─ 35─ 65 ─ ─ < 500 ─ ─ 100─ 200 400─ 700 200─ 400 200─ 300 (D) 1.Yeraltı su seviyesinin yüksek olduğu yumuşak, kalın alüvyon tabakaları...... 2. Gevsek kum.. 3. Yumusak kil, siltli kil.. ─ ─ < 10 < 8 ─ ─ < 35 ─ ─ ─ ─ ─ ─ < 100 < 200 < 200 < 200
  63. 63. Yerel Zemin Sınıfı Tablo.9.1.3’e Göre Zemin Grubu ve En Üst Zemin Tabakası Kalınlığı (h1) Z1 (A) grubu zeminler h1 < olan (B) grubu zeminler Z2 h1 > olan (B) grubu zeminler h1 < olan (C) grubu zeminler Z3 < h1 < olan (C) grubu zeminler h1 < olan (D) grubu zeminler Z4 h1 > olan (C) grubu zeminler h1 > olan (D) grubu zeminler Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar hakkındaki yönetmeliğine göre Zemin Sınıfı Tablosu *** inceleme alanında yer alan tüm birimlerin Zemin gurubu ve Yerel Zemin Sınıfı ayrı ayrı belirtilmeli
  64. 64. IX.2. Mühendislik Zonları ve Zemin Profili - İnceleme alanının en az 2 hat boyunca sondajlardan geçecek şekilde jeolojik enine kesiti çıkarılmalı ve kesit üzerine gözlenen her litolojik birimler üzerine jeofizik veriler ve mühendislik parametreleri belirtilmelidir. **** İnceleme alanında yer alan tüm formasyonlar jeolojik enine kesitte gösterilmelidir.
  65. 65. Yapılan tüm arazi ve laboratuar çalışmalarından elde edilen veriler ışığında inceleme alanının amaca yönelik zonlamalarının yapılması ve zemin profillerinin çıkarılması gerekmektedir. Jeolojik (Sondaj, SPT ….) ve jeofizik çalışmalardan (Sismik,DES..) elde edilen çıktılar, tüm tablo, kesit ve grafikler yorumlarıyla birlikte sayısal ve grafiksel olarak verilecek, birbirleriyle korelasyonu yapılacak, yorumlanacak ve karşılaştırılacaktır. Aşağıdaki şeilde gösterildiği gibi, benzer şekilde kullanılan tüm yöntemlerden elde edilen sonuç grafikleri ya da kesitler yan yana konularak sonuçlar yorumlanmalı, karşılaştırılmalı ve ne anlama geldiği açıklanmalıdır. Elde edilen veriler enine ve boyuna hazırlanacak kesitlere aktarılarak jeolojik yapı, katman değişimleri, YAS seviyesi, olası kayma yüzeyleri ve temel kaya derinliği ve topoğrafyası bu kesitlerde gösterilir
  66. 66. 9.3. ZEMİNİN DİNAMİK VE ELASTİK PARAMETRELERİ Jeofizik çalışmalar sonucu elde edilen sonuçlar yardımı ile hesaplanan parametreler bu bölümde verilmedir. Jeofizik çalışmalardan elde edilen dinamik ve elastik parametreler toplu olarak tablo halinde gösterilecek, jeolojik çalışmalardan Sismik çalışmalar sonucu elde edilen yoğunluk, poisson oranı, elastisite modülü, bulk modülü, taşıma gücü vb. dinamik ve elastik parametrelerin sonuçları tablo halinde veya bulunan değerlerin ne anlama geldiği detaylı olarak anlatılmalı, yorumlanmalıdır. Mühendislik parametrelerinin ne anlama geldiği, rakamsal sonuçların mühendislik açısından neyi ifade ettiği, zemin açısından ne anlama geldikleri açık bir dille detaylı bir şekilde yorumlanacaktır. İçerisinde araziyi tanımlayacak, mühendislik açısından yol gösterecek yorumların ve açıklamaların olmadığı raporlar kabul edilmeyecektir.
  67. 67. SİSMİK HIZLAR VE DİNAMİK PARAMETRELER S-1 S-2 S-3 S-4 S-5 S-6 S-7 S-8 S-9 S-10 S-11 S-12 S-13 S-14 S-15 BİRİM SIKIŞMA (P) DALGASI HIZI Vp1= 715 775 617 544 586 616 545 570 669 646 631 1006 1035 770 759 m/s Vp2= 1812 1641 1797 1726 1730 1829 1874 1845 1884 1784 1910 2079 1935 1949 1793 m/s KAYMA (S) DALGASI HIZI Vs1= 337 378 292 294 298 295 266 268 291 333 306 431 451 359 348 m/s Vs2= 864 795 813 790 825 848 805 826 874 815 925 864 906 713 813 m/s HIZ ORANI VP1/VS1= 2.1 2.1 2.1 1.9 2 2.1 2 2.1 2.3 1.9 2.1 2.3 2.3 2.1 2.2 VP2/VS2= 2.1 2.1 2.2 2.2 2.1 2.2 2.3 2.2 2.2 2.2 2.1 2.4 2.1 2.7 2.2 YOĞUNLUK d1= 1.6 1.64 1.55 1.5 1.53 1.54 1.5 1.51 1.58 1.56 1.55 1.75 1.76 1.63 1.63 gr/cm3 d2= 2.02 1.97 2.02 2 2 2.03 2.04 2.03 2.04 2.01 2.05 2.09 2.06 2.06 2.02 gr/cm3 KAYMA MODÜLÜ G1= 1821 2337 1317 1294 1354 1344 1060 1088 1335 1733 1455 3243 3576 2105 1971 kg/cm2 G2= 15098 12470 13341 12470 13608 14578 13217 13862 15601 13382 17535 15626 16877 10471 13333 kg/cm2 ELASTİSİTE MODÜLÜ E1= 4942 6282 3572 3348 3591 3632 2848 2955 3694 4572 3917 9000 9891 5729 5387 kg/cm2 E2= 40852 33586 36589 34106 36817 39743 36661 38111 42525 36617 47232 43616 45892 29796 36549 kg/cm2 POİSSON ORANI r1= 0.36 0.34 0.36 0.29 0.33 0.35 0.34 0.36 0.38 0.32 0.35 0.39 0.38 0.36 0.37 r2= 0.35 0.35 0.37 0.37 0.35 0.36 0.39 0.37 0.36 0.37 0.35 0.4 0.36 0.42 0.37 BULK MODÜLÜ K1= 5768 6708 4125 2705 3432 4068 3036 3471 5276 4211 4246 13345 14067 6876 6746 kg/cm2 K2= 46276 36505 47389 42899 41693 48380 54007 50677 51691 46278 51383 69641 54481 64280 47073 kg/cm2 KALINLIK h1= 8.95 10.11 7.55 6.59 7.16 7.52 6.55 6.89 8.23 7.97 7.69 13.22 14.09 9.64 9.63 m ZEMİN H.TİTREŞİM PERYODU To= 0.3 0.31 0.31 0.31 0.3 0.3 0.31 0.31 0.3 0.3 0.28 0.29 0.28 0.33 0.31
  68. 68. Poisson Oranı (P: Boyutsuz) Zeminin enine birim değişmesinin boyuna birim değişmesine oranıdır. Bu parametre zeminin gözenekliliği ile orantılıdır. Poisson oranı gözeneksiz ortamlarda 0,0 - 0,25 arası, orta dereceli gözenekli ortamlarda 0,25 - 0,35 arası ve gözenekli ortamlarda 0,35 - 0,50 arası değerler alır. Yani kayaçlar sertleştikçe değeri düşer. Granit ve bazalt gibi sert kütlelerde değeri 0,05 e kadar düşebilir. Poisson oranı;  = )1(2 2 2 2 2 2   S P S P V V V V formülü kullanılarak hesaplanır. Poisson sınıflaması ve hız oranı karşılaştırması(Ercan,A.,2001).
  69. 69. Dinamik Elastisite Modülü (E: kg/cm2 ) Zeminin çimentolaşma nispetini ve dayanıklılığını gösterir. Bir doğrultuda streslerin strainlere oranı olarak tanımlanır. Elastisite Modulü; E = ) 1 4)(3 ( 100 . 2 2 2 2 2   S P S P S V V V V Vd formülleri kullanılarak hesaplanır. Elastisite modülü değerlerine göre zemin yada kayaçların dayanımı (Keçeli, 1990’dan derlenmiştir).
  70. 70. Kayma dalgası hızına göre yersel birim türleri ve zemin grupları (ABYYHY, 2007).
  71. 71. Dinamik Kayma Modülü (G: kg/cm2 ) Makaslanma gerilmelerine karşı zeminin direncini ve sertliğini gösterir. Sıvıların makaslanmaya karşı direnci olmadığından kayma modülü sıvılar için sıfırdır. Kayma Modülü ne kadar yüksekse formasyonun makaslanma gerilmelerine karşı direnci de o kadar fazla demektir. Dinamik Kayma Modülü; G = d 2 sV formülü kullanılarak hesaplanmıştır. Kayma dalgası hızları – VS Kayma dalgası hızları; malzemenin şekil bozumuna veya burulmaya karşı direnci varsa oluşurlar. Kayma modülü değerlerine göre zeminlerin dayanımı (Keçeli,1990’dan derlenmiştir)
  72. 72. Boyuna dalgası hızları – VP Boyuna dalgası hızları, malzemenin sıkışma ve genleşmeye karşı direnci varsa oluşurlar. Boyuna dalgası hızlarına göre zemin yada kaya birimlerin sökülebilirlikleri verilir. Boyuna dalgası hızı ile zemin yada kayaçların sökülebilirliği (Bilgin,1989).
  73. 73. Yoğunluk – d Boyuna dalgası hızına göre ampirik olarak Telford (1976) tarafından verilen yoğunluk, aşağıdaki formül kullanılarak hesaplanmıştır. d= 0.31 x VP 0.2 Arazide boyuna dalgası hızlarından elde edilmiş yoğunluk değerlerine göre zeminin yoğunluk sınıflaması yapılır. Zemin birimlerin yoğunluk sınıflaması (Keçeli,1990’dan derlenmiştir).
  74. 74. Bulk (Sıkışmazlık) Modülü – k Bulk modülü, bir kütlenin çepeçevre saran basınç altında sıkışmasının ölçüsüdür.Dalga teorisinden elde edilen bulk modülü, aşağıdaki formül kullanılarak hesaplanmıştır (Ercan,A.,2001). K=((d(VP2 – 4/3VS2))/ (100) Bulk modülü değerlerine göre zemin yada kayaçların sıkışması (Keçeli,1990’dan derlenmiştir).
  75. 75. ÖZET OLARAK *İlk önce tüm profil ve derinlikler için zemin dinamik elastik parametreleri tablo halinde verilmeli *sonra her bir dinamik elastik parametre başlığı atılmalı *bu başlık altında; önce bizim arazimize ait değerler sonra o parametreye ait referans tablo bizim değerlerimiz o referans tabloda hangi aralığa geliyor belirtilmeli sonra da en alta 1-2 cümlelik yorum yapılmalıdır.
  76. 76. Yerel Zemin Sınıfı Tablo.9.1.3’e Göre Zemin Grubu ve En Üst Zemin Tabakası Kalınlığı (h1) Z1 (A) grubu zeminler h1 < olan (B) grubu zeminler Z2 h1 > olan (B) grubu zeminler h1 < olan (C) grubu zeminler Z3 < h1 < olan (C) grubu zeminler h1 < olan (D) grubu zeminler Z4 h1 > olan (C) grubu zeminler h1 > olan (D) grubu zeminler Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar hakkındaki yönetmeliğine göre Zemin Sınıfı Tablosu *** inceleme alanında yer alan tüm birimlerin Zemin gurubu ve Yerel Zemin Sınıfı ayrı ayrı belirtilmeli
  77. 77. JEOLOJİK - JEOTEKNİK ETÜT RAPOR FORMATI (FORMAT:3) XI. DOĞAL AFET TEHLİKELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ XI.1. Deprem Durumu XI.1.1. Bölgenin deprem tehlikesi ve Risk Analizi XI.1.1. Aktif Tektonik XI.1.2. Paleosismolojik Çalışmalar XI.1.3. Sıvılaşma Analizi ve Değerlendirme XI.1.4. Zemin büyütmesi ve hakim periyodunun belirlenmesi XI.2. Kütle Hareketleri (Şev Duraysızlığı) XI.3. Su Baskını XI.4. Çığ XI.5. Diğer Doğal Afet Tehlikeleri (Çökme-Tasman, Karstlaşma, Tsunami, Tıbbi Jeoloji vb. ve Mühendislik Problemlerinin Değerlendirilmesi
  78. 78. Gelecek depremlerin konumu, oluş zamanı, büyüklüğü ve diğer özellikleri belirsizlik arzettiği için deprem tehlikesi belirlemelerinde olasılık hesaplarına dayalı tahminler önemli karar araçlarıdır. Kentlerde deprem tehlikesinin belirlenmesi amaci ile deterministik ve/veya probabilistik yöntemler kullanılır. Deprem tehlike analizlerinin amacı, zeminin ve mühendislik yapılarının gelecekte maruz kalabileceği depremsel yükleme şartlarının hesaplanmasında gerekli olan depremsel yer hareketi ile ilgili parametrelerin (ivme, hız, deplasman) hesaplanmasıdır. Deprem tehlike analizi genellikle Olasılıksal (probabilistik) Yöntem (en küçük, büyük kareler, Gumbel) ile yapılmaktadır. 11. DOĞAL AFET TEHLİKELERİNİN DEĞERLENDİRİLME 11.1.1. DEPREM TEHLİKE ve RİSK ANALİZİ
  79. 79. Sismik tehlike analizi genellikle iki farklı başlık altında mütalaa edilmektedir: bunlanlar a) Deterministik b)Probabilistik sismik tehlike analizi, DETERMİNİSTİK SİSMİK TEHLİKE ANALİZİ Bu yaklaşımda önce proje sahasını etkileyebilecek deprem kaynaklarından daha önceden meydana gelmiş en büyük depremleri ortaya koymak gereklidir. Eğer deprem kayıt tarihçesi yeterince eski değil veya deprem kayıtlarında bazı eksiklikler sözkonusu ise en büyük deprem değeri, yerine göre 0,54 birim arasında arttırılabilir. İkinci aşamada ise, proje sahasının bulunduğu bölgenin karakteristiklerine en uygun azalım ilişkisi seçilir. Proje sahasına belirli bir uzaklıkta bulunan deprem kuşağındaki maksimum büyüklükteki depremin proje sahasında anakayada oluşturacağı maksimum yer ivmesi, azalım ilişkisi yoluyla hesaplanır (Şekil 1), Bu yaklaşımın oldukça pratik olması yanında en büyük dezevantajı proje sahasını etkileyecek maksimum yer ivmesi değerinin ortaya konulmasında rol oynayan belirsizliklerin yeterince hesaba katılamamasıdır,
  80. 80. PROBABİLİSTİK SİSMİK TEHLİKE ANALİZİ Probabilistik yaklaşım sismik tehlike analizindeki belirsizlikleri kantitatif olarak hesaba katmasından dolayı deterministik yaklaşımdan daha çok tercih edilmektedir. Deterministik yaklaşıma kıyasla çok daha fazla çaba gerektiren probabilistik yaklaşımın avantajları şöyle sıralanabilir: -sismik tehlikeyi dönüş periyodu şeklinde kantitatif olarak hesaplar, -tarihsel deprem kayıtlarım hesaba katar, -analistin deneyim ve yargısını kullanmasına izin verir, -fay lokasyonu ile ilgili eksik verileri dikkate alır, sismik tehlikeyi spekral .iyme, hız, çteplasman ve şiddet cinsinden vßrme esnekliğine sahiptir (TERA Corp., 1980), Probabilistik sismik tehlike analizi aşağıda sıralanan aşamalardan oluşur: -deprem kaynaklanmn geometrisinin ortaya konul ması, a -herbir deprem kaynağının magnitüd-frekans ilişki» sinin belirlenmesi, -analizde kullanılacak azalım ilişkisinin seçimi ve -yer hareketinin aşılma ihtimalinin hesaplanması
  81. 81. Probabilistik yaklaşım aynı zamanda depremlerin zamana bağlı olarak meydana gelişini temsil eden bir stokastik metoddan da faydalanır, Yayınlanmış stokastik metodlar arasında en basit olanı ve sıkça kullanılanı Poisson modelidir, Bu modele göre deprem oluşumu zaman ve mekandan bağımsız olup, iki sismik olaym aynı yer ve zamandan oluşma ihtimali sıfıra yaklaşır. Deprem oluşum frekansının deprem magnitüdü ile ilişkisi genellikle Gutenberg-Richter bağıntısı olarak bilinen aşağıdaki formülle ifade edilmektedir: log N (M) = a - bM (10) Burada, log N(M) ^belirli bk alanda ve zaman aralıgındaki (çoğu zaman 1 yıl) M' e eşit veya daha büyük deprem sayısı, W » sıfırdan büyük magnitüdlü depremlerin toplam sayısı, b = frekans-magnitüd eğrisinin eğimidir, Deterministik yaklaşımda olduğu gibi probabilistik yaklaşımda da bir deprem kaynağında oluşabilecek maksimum deprem büyüklüğünü belirleme zorunluluğu vardır,
  82. 82. Her iki yöntemde de deprem kaynaklarında (diri faylar) meydana gelebilecek en büyük depremin büyüklüğü, magnitüd (büyüklük), şiddet veya en büyük yer ivmesi olarak belirlendikten sonra analizde kullanılması gereken azalım (sönümlenme) ilişkilerinin belirlenmesi gereklidir. Fay uzunluğu belirlenip, oluşturabileceği en büyük deprem magnetüdü belirlenir. Bu depremi o fayın üretme olasılığı ve dönüş peryodu hesaplanır.İvme azalım ilişkilerinden seçilen bölge veya noktada oluşabilecek en büyük ivme hesaplanır. Bulunan ivme değeri yönetmelikteki ivme değeri ile karşılaştırılır.
  83. 83. İnceleme alanı merkezli 100 km yarıçaplı bir alan içinde kalan depremler için Poison Olasılık Dağılımı ile Probablistik Deprem Risk analizi yapılmıştır (Şekil–10.6) (Özçep, 2005). İnceleme alanı ve yakın çevresini 100 km yarıçaplı bölgede, aletsel (1900-2012) kayıtlara göre, Ms=4.0 büyük depremler harita üerinde gösterilmeli ve katalog verileri rapor ekine konulmalıdır. Aletsel depremler için yapılan analiz sonucu büyüklük-sıklık bağıntısı hesaplanır. Bu analiz esas alınarak gelecek 25, 50, 75 ve 100 yıllık hesaplanan olasılık değerleri tablo şeklinde verilir. Probablisitik deprem risk analizlerine göre olasılık hesap tablosu. D (Yıl) için Olasılık (%) D (Yıl) için Olasılık (%) D (Yıl) için Olasılık (%) D (Yıl) için Olasılık (%) Tekrarlama Periyodu Büyüklük (M) 10 50 75 100 (Yıl) 4,5 87,4 100,0 100,0 100,0 5 5 79,2 100,0 100,0 100,0 6 5,5 69,6 99,7 100,0 100,0 8 6 59,5 98,9 99,9 100,0 11 6,5 49,6 96,7 99,4 99,9 15 7 40,5 92,5 98,0 99,4 19
  84. 84. Deprem probabilistik risk analizi program çıktıları.
  85. 85. XI.1.4. Zemin Büyütmesi ve Hâkim Periyodunun Belirlenmesi “XI.1.4. Zemin Büyütmesi ve Hâkim Periyodunun Belirlenmesi” adlı başlık altında jeofizik çalışmalardan elde edilen değerler yazılmalı, ayrıca Kanai (1984) tarafından geliştirilen formül ile de hesaplama yapılmalı, elde edilen sonuçlar karşılaştırılarak yorumlanmalıdır. Ansal ın tablosu verilmeli bizim zemin büyütmemiz hangi aralıkta kalıyor ise altına 1-2 cümlelik yorum yapılmalıdır. .
  86. 86. Sonuç ve önerilerde jeofizik olarak neler yer almalı Kullanılan jeofizik yöntem belirtilsin (Kırılma , masw , remi, mikrotremour,rezistivite v.s.) 1)Kırılma ve masw için Tabaka sayısı, vp, vs oranları vp-vs oranı elastik ve dinamik parametrelerin bulunduğu tablo verilsin Jeolojik deneştirme ve yorum yapınız . 2) Zemin grubu zemin sınıfı D.B.Y.Y.H.Y E göre Eurocode -8 e göre ve Nehr e göre 3)Mikrotremour ise to, ta, tb, 4)zemin büyütmesi ve ansal a göre sınıflama ve yorum 5) Rezistivite ise kaç tabaka ? bu tabakaların özdirenç değerleri kalınlıkları ve derinlikleri ve hangi jeolojik birimlere denk geldiği, kohezyonu ve su içeriği 6) Deprem risk analizi 1-2 cümle ile yorum yapınız kaçıncı derecede deprem bölgesi, Ao 7)Vs hızlarımıza göre sıvılaşma riski olan yerlerde eşik ivme ve periyodik kayma gerilesine göre yapılan sıvılaşma analizi sonuç ve önerilerde değerlendirilmeli Kullanılan jeofizik yöntem belirtilsin (Kırılma , masw , remi, mikrotremour,rezistivite v.s.) bütün bunlar 1-2 cümle ile özetlensin gereksiz literatür bilgisi verilmesin.
  87. 87. EKLER ve HAZIRLANACAK RAPORLAR IÇIN GENEL HUSUSLAR
  88. 88. Sayısal verilerin (tüm ham ve işlenmiş sayısal veriler için ölçü türü, yer, tarih, zaman, operatör adı ve varsa, ayar ve düzeltme parametreleri ile birlikte) raporun ilk defa getirileceği zaman, CD ortamında idareye teslim edilmesi gerekmektedir. Elde edilen verilerin grafikleri ve derinlik kesitleri (özellikle Vs hızları için derinlik kesit ve piklenmiş kayıt çıktıları) Zemin Büyütmesi Haritası (1/5.000, 1/10.000) Zemin Hakim Titreşim Periyot Dağılım Haritası (1/5.000, 1/10.000) Fotoğraflar (yapılan çalışmanın yapıldığı yerdeki, jeofizik çalışmanın orda yapıldığını gösterir fotoğrafı, yöntemin ve cihazın anlaşılabilir olması gerekmektedir ve geniş açı ile parselin yerini belli edecek şekilde çekilmiş fotoğraflar olmalıdır) Vp – Vs – Vp/Vs (her 5 mt için) derinlik değişim haritası arklı yöntemlerle elde edilen verilerin aynı grafik veya
  89. 89. İL MÜDÜRLÜKLERİNDEN GELEN JEOLOJİK ETÜT RAPORLARINDA BELİRLENEN EKSİKLİKLER 1- Genelge eki formata uygun olarak hazırlanmadığı (konuların uygun başlıklar altında anlatılmadığı) 2- İnceleme yapılan yer ile ilgili daha önceki tarihlerde düzenlenen jeolojik etüt raporlarının incelenmediği ve raporlarda bunların bahsedilmediği, 3-Bazı raporlarda, genel jeoloji kısmının gereğinden fazla anlatıldığı, bazı raporlarda ise hiç yazılmadığı, 4- Rapor içerisinde önerilen önlemlerin hangi kurum tarafından nasıl yapılacağının belirtilmediği, 5-Rapor eklerinde, inceleme alanına ait kadastro, imar paftaların konmadığı, paftalara raporda adı geçen afetzedelere ait konutların ve Afete Maruz Bölge sınırlarının işaretlenmediği,
  90. 90. 6- Bazı raporlarda, fotoğrafların eklenmediği, bazı raporlarda, ise eklenen fotoğrafların nereye ait olduğunun belirtilmediği, 7-Bazı raporların sonuç kısmında sonuca varılmadığı ve Başkanlığımız elemanlarınca incelenmesinin istendiği, 8-Bazı genel hayata etkili/etkisiz olurlarının raporlarla örtüşmediği, (……………..) 9-Rapor hazırlayan teknik personelde jeoloji –jeofizik mühendisinin olmadığı, (Müdürlüklerde olmaması durumunda Valilik bünyesinde görevlendirme ile temin edilebilir.
  91. 91. TEŞEKKÜRLER
  92. 92. SORULAR, GÖRÜŞLER VE ÖNERLERİNİZ İÇİN Melike.ozturk@csb.gov.tr

×