O slideshow foi denunciado.
Utilizamos seu perfil e dados de atividades no LinkedIn para personalizar e exibir anúncios mais relevantes. Altere suas preferências de anúncios quando desejar.

Kemal pasha the saturday evening post

752 visualizações

Publicada em

Öner Akgerman’ın 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı vesilesiyle (orijinal tıpkı basım ve Türkçe’ye çevrilmiş olarak) hazırlatıp yolladığı 20 Ekim 1923 tarihli Amerikan“The Saturday Evening Post” dergisinde yayınlanan“Kemal Pasha” başlıklı makaleyi sizlerle paylaşmak istedim. Yazıyı okurken sizlerin de en az benim kadar duygulanıp Cumhuriyetimizin ilanından dokuz gün önce yayınlanan bu yazıyı arşivinizde
saklayacağınıza eminim. Mustafa Kaya

Publicada em: Notícias e política
  • Intimacy has never been so much fun! Buy the clinically proven men's natural supplement that helped guys increase satisfaction by 71.43%! ▲▲▲ http://t.cn/Ai88iYkP
       Responder 
    Tem certeza que deseja  Sim  Não
    Insira sua mensagem aqui
  • New E-book Reveals Unique Holistic Strategies to Cure Acne. Discover How To Quickly And Easily Cure Acne Permanently...Even If Everything Else You Tried had Failed... Without Drugs, Without Over The Counters, and Without Nasty Side Effects - Guaranteed! ▲▲▲ https://bit.ly/2SaU9sk
       Responder 
    Tem certeza que deseja  Sim  Não
    Insira sua mensagem aqui
  • Are You Heartbroken? Don't be upset, let Justin help you get your Ex back. ★★★ http://ow.ly/mOLD301xGxr
       Responder 
    Tem certeza que deseja  Sim  Não
    Insira sua mensagem aqui

Kemal pasha the saturday evening post

  1. 1. s.. a ,, r p Ö.: I S... uo.. . A u., . nü. ıt u ` . A .c s a... n n.. a x u ş . O ç m n.. H_ _. __ı _T 1. _ 4 M, ödé*ö7â'ıêğ{êbîxwiêğs"{îîf .,-_.._%,~ jî; ş---g _» ~,-_- --;---.›~ -r-__-%-,-_ -- 7-›-
  2. 2. Aziz dostlarım Tarih söz konusu olduğunda yapılan en vahim hata; dönemin şartlannı görmezden gelerek, geçmişi bugünün verileriyle değerlendirmektir. Bu durum, hayatın tüm alanlarında felakete yol açan "bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmak” yanlışından farklı değildir. Cumhuriyetin ülkemiz ve halkırmz için getirdiği kazanımları değerlendirirken sık sık bu yanlışa düşüldüğfmii gözlemliyorum. Oysa o dönem halkımızın hangi sosyoekonomik şartlar altında yaşadığı, uluslararası konjonktürün hangi şartlara zorladığı, cumhuriyeti kuran kadroların karşılaştığı güçlükler, bu güçlükleri aşnıalarım sağlayan idealist tavrın halka dayanan etkisi, temelleri atılan devletin kuruluş prensipleri ancak o dönemin koşulları içerisinden değerlendirildiğinde hakkıyla kavranabilir. Cumhuriyetin ilanından 9 gün ewel yayınlanan, az bilinen bir yazı bu sürece içeriden tanıklıkla ışık tutuyor. Cumhuriyet ilanına giden süreç öncesinde Gazi Mustafa Kemal ile bir röportaj gerçekleştiren Amerikalı gazeteci Isaac Marc0sson`un The Saturday Evening Post için kaleme aldığı kapsamlı makale, ülkemizin kuruluş sürecine dair yaşananları insani öğelerle zenginleştirmek ilginç noktalara dikkat çekiyor. Ülkemizin Cumhuriyet ve Demokrasi konusunda derinlere uzanan köklerini bütün açıklığıyla ortaya koyan bu yazıyı ve çevirisini, Cumhuriyet Bayrannmız münasebetiyle siüerle paylaşmaktan büyük onur duyuyorum. Bu vesileyle, 1923 sonbaharında ülkemizin yaşadığı büyük sıçramamn bayrannm coşkuyla yaşamanızı dilerim. Saygılanmla, Öner Akgerman İzmir, Ekim 2014
  3. 3. :ı THE SHTURDJİY EVENING POST October 20,192.? H t' i? .iy İsmim: F: Mwrccossom 'Pndııy the shumbling, tim& up in the Armtuliun hills ha:: vt|rlll*ld' sişgııificntıcv. ll: is no! ii m' !Lt rt-Uıınslfuctßd Turkish . ı1'ıl Lu› hrullllkîfßluf& ol ıhemuxt 'il mıiu purııry uxperiments zuisı: the home of ı lktsharıw give him vlislinut among th:: few . A: rt-vvxıılrd by the lıittcr llL' ll tırîıl ':ır. w uİJl Äluâçdullîll viu with lııın ı ing :ıtagu u! cum- ;l tlıtrst' three rt-- ;- .ir ııı-xı-tj u tlclinite result lll llV-H. Leniııe lmpuaed tut . turungı. fıvTW' :ııııl blood. hlusso- .ıı .ı A lll'l'*lvlt›ll zıxırl puliıivul tut-tatar› ,tıp il. «im ~. l- inıımıiıutl lıirıısell. Kemal hul um, ın. .t vmııttıı rıuuuı› tt› victory ami 'livhxlvıl l: ~ m tlıv -ım-«Liıııc cnnqueror, hut ı..-t nı. îl 1 .lLll ızniqut- syswm of admin- »lîlll mm: nhnııst iım-ıı mim nr, ın 11106339 nl ıht- ınlıurıııtıı llılctvxl lıistoriıınsı. :vr-suß with an elemvııı lurxııly lıı-got. ol tltc ıhtg. of hi: position. To .ın hu i.. ıın-ruly :i Turkish 'lJUHl with some kind of :ıiıvırl t . ı luiıımi l ul lı [ıl` llıı ;tu-Lu llLlllll ınil: .tı i. « . ı I Thu Brilitth Durdu- Il.'llf ,uwıliritııi lxfltlü' it nıuı-h beıtvr, Itır he trustruıt-.i llw Inuu u( tlml immense lwroism ıriltcn ın iıl-rwl :anıl 'og-any un the :home of Utılliptıli. 'l`iıt› titııvkıx how :m evun coatlier lşııııwl - i lwtilldk* ll!' '..ı_«' th:: orıcımizt-r of ıhv ` _v [İıul l. ılly tlıııııı tht-m intu llxr :akil in Lıtlt- ul tlıı- fliühı tuıxiplt-!e ılvlıucltrs ııf timılcrıı Lıııııga AI Allltırr.: i Lılkrtl with this mu: iu ;ı vrltintl llvıur .ıf Un mır-lıorıı Turkiıth Gnvıvrn- ınnnl. Ti.- l..u; (funlı-rt-ııvı- m:: al the llfrüklltg lıtıiltl. .'ır U.' pr- still hungin the lmlnıımv. l)ııl_' tht tlııy lwl t-, ltzıul Bey, th.- Prmıv Ällxıtslı-r, Iıaıi .mid tom::: "lf they lLlı--ıllll-»l Whlll wm- llıry vut; hun› il.." 'l'hıı ııir wıu hnrgtdwltiı tt-ıırdtın .ıml tmuı-rıainty. Ovrrtlıvuvulılvd "îtunullmûllüd llıı' unrrit-tttııışî tır:: wire of the :hleltıin 1 bad-Lnvclud m› lux tı› - ~ lîtı nın. ilk: th:: govr-mmı-nl ibn-ll. revolvcd zılıuul. ll l. lıı diıliııııîty- ııl upprunßll und in the grlm and dramntlı: quality nl' mt› ,setting, Aııiııaliu Mıu- utrunuly ruminiscnnt of my Jınımvy u yuıır .aga tu llw Suuûıvm Chinvz-'u !mm tâ .we Sun Ynuştu.. Itetwmıhi md Karaali-ads :ı cerrahı altınları!) l'i.al`ll in .ı şort. n( inspîr-'d lı-ııılvr. Each hı:: M: ltinıllnış; ideal ul .A .w!Ldısıt-mıiııutiıın ıhııv. l›. ıhı› hyqırmluct. ul lnllt-ıı rlYq-lrt', llıvrı: the pdrßlltl 0nd::. Rıvmul 1.4 the man nl lviuud ;md iron-nn orlvntuliıtd 'ßhvmıırck, iLs lt wm- tlııgxvd. rutlılıştn. invincılıle; while Sun Yalman ts tlıı! ıtr. ,unu :ııitl vmıry, eternal 911W!! 0( ßlßußı “d Wllll .u ııımiy ımliıivul tutumunu-and I might add. Km" urtırııcııh il: tlıu pmverblnl m! hu lives. Turkey for the farki t 'l'l`ll mvn. m› with th›- pı-oplı& bûhihd than, You lmu› unut lltd' ştrıkıng ClıllllîL-ıt. whih- Chjng [loundcß m “şgll-llixll invrıedlblt- ıuılitiı-ı-.l clıuos. ıliıo to lnn-wmt Uıııilllc( n! z-vllıslı purpose anıl lııtl: n( lc-.ıılı-rshlp, Turkey ham vuııv .ın u lınıııı..:›-:tı~-ııu mıtlou tur tht- (ım. tim» in ltıt lmıı( :ın-J hlııııdy ltıatııry, with dı-linrd lrııntit-ra. n real lısımrlıııııl_ anıl il mıtiuııııllcıiıi “gm am; nm; ,hhpe the ıiı1~Lıtıy< n! llııi Muli-.ııııınıılıııı wtırlrhunvl lnt-idıvııliılly adım Auıt-riizuıı nıınrııor ınplfülikıı): in lhı- Nı-ur EMF!.. “lurkayl-ıızlıı-Tur a "'İl"ll"W slogan. Tlıvîıisrruıııe-xıt. ;imi itml-lrutitııı ..r ılıv wl-ıılv ;htınılilılfıll «ivolutiuır- it lı litllu lı::: tlınn u :umit-lı: ulu-n you rI-ullzr that in 191!! 'ruyı..,_ .u :u ıııtısiraıtu .ı ıl-ı . t .md bnıikrııptcş' coulıl Lnı v lıwı - lıı." hmm Kamal Plihil. Ilı- ama the rual tıltpcllv» n! m› trip u› 'lhırlcı-y. Cm›- ıtantıunıılr wıilı its xl-«tıiıınu nıımıııva and mıtınrtru, and ,mu u qiıı-t-ıi moon:: tıitics dwpizo› its dilin' milßhlflßvnrt. m:) n; lurr. tıut !mm m, n..." 4,! my _arrival ım th» shot-w ”f my uulıiızrı ll-ırıı nu› ;nlı-fi-:ğ wılş' vrntrrv-rl nn Axıgıını. 1 ;m1 t-ıntu n .i dillsıı-ılt liınv lnr thv- rmtliıtılitvn ul tlılıı Ilulıltlııit Thu l...ı:. mı› Fıııilı-rrtzrı* WR* IDPMTMU nıiıvd, ;anıl llll- !ıılîlî- 'ııtı-ıl noııııw- scvmrıl mor» distnnt than tur. .l .ulah- n! 'as r tlzll ı-xL-tril. Tlıl' atmış' ol om» ;ı-.ıtitm unvu Liı-s rlrh-LH n; m! toııennd color, vchilezi vur Allied llIJPl mi» av. ;lltkîlıuî iu the Buyurun or liuomed at ını-run- u ııııd alınık-ı du: fırını .ım-m fu .ananın uca. "ça-n avına› ıkı local !cıktı aıüâJılı ını" target prartluo ln the Sa:: o! Marmara. Tht- capital in the Anatolian hlllıs had become even mum lnıctaotbıe, Evıry burrlı-r based on ıııspldorı. ıloofuau; and general resentment. n! the tnrrlıznvr~the uauıl Turkhıh trilogyv all !led up with endleârî red 119% "Grind wardı::. lt III a combination tıkanma: m m:: American action. My :tubsıqucnt wıperitrııct-s cmphaslıed the lruth of the wello lmown Klpling story which deal: vdo; nm (n. g( m enıır› ıvılc Yımkve in tht› Orion: ııhniı optum, Hum; **nın 'lie-ı altın! vtho trîıîd to bunla the Eau' To' add to all th& handlçap hugo: n! temneıımeııt :md atin-avına, thy Turka had bezin: to renlizo. not without lrrltılitıı. Ihıt the eousıırumatiou of the Cbtzstt-r Concvs' lion nan noteoeuyas lı lookedoupaper. The !ım civüinn who :::cevabını ıpplledlor permission to ga wllnzom had been conıpdled. !o linke: ıt Constınıinuple :um-n wıeks bvhım ha got his- wıîcız~ıı ı visı la czıllıd In Turk- lsh. 'two or three utherı, had deımned .for lıomı› ln ilknur* ::fu-r .tour wwk: of watt-ltfn! and lrııiuem lnıîllllf› T'“' provpı-tt Wax not pmmßırız. “Wien I-,pıtld'nW.T_e=<Il<-tıts &öznur Admiral Mark_ İ& Brlstol. !hı-American High commıtsiuner. ım my IM. duy in Conmnıiııonle. Ilııvqktıd m. 'ıld tı. uı-ttiııtaw 5,1305, lfıvpıbmpuygıv. m,, ,ritm, D( intrududion w Dn-Adnan Bey, then the pdncîgg] rppnmı-nullllt' Dİ Angora ln Constantîııoplçı_ ;Iugugh whom nil ıwmlts had to pınar. > ı mı: to see lılıirlî the tamam sunum Forte. the ?milli 015W and the scene of so much nîııiıtvr 'lwrlnbh history. Bere the xordid tools olnbduışimıid, the End sultan. and ßthem m3 ım uumpuimg_ livvd ılıc-l: day. l expnrtteıi to am] g", amca," ,aman h,, zmpouing ası m richer mıittı ln hßıtoq, m.. ıfgyıııun o! S!. Sanki!- İ* ııroved m hr. ;ı am» fgmbllug, yallow building wıllıout the ılighıut ;annuum o( architectural beauty. and HİTMIRİY in need o( diuîıılcvcdnğ. . In Adım, ne, ı ;ama my anı Turkish ıılly. Hanover. I dismvared him 10 he aman oftîiewûrld With I hmm ud ıına-rıxııvoqtloıık. 554 d KN!” h' Ü* precarious days nl the rıatlonnlist movemenı. lıı› lIGUDİnIÃ' the Emil: vice presiderıt of the Angora Guvgmmmu_ Mıırrover, he huıl unnthtvr cisim to filme, [nr ha is the hushund of the rvnnwned Halide llumım, the furemost: woman reformer of Turkey, whom l Mu !att-r tu meet lıı intermtiııg virı-tıııı- atunces n! Munich, and Whom. am”, win ı... dimrltıeit-tl in u suhsequent article.' Alım", Bey, lıuwever. is not. what we wouıd mu u professional husbnnd in Ameriga_ Long int Iure he rullied to the Kemalist Cnllsu lu- tut..- widtıly known us one of the ııblest physiviaııs in Turkey. He ııt once sent a telegram m .Angora 35k. ing tur my permîtuion to go. This p..m“^ss;.~,,, lu coııcretely umbodietl in a mshum MM.. said mıssiru~whiclı is lssued by m,, çonsm", rinople prtıfeı-t uî police. Back iu the days ol' the Great Wur it wmı a dilllcult procedure u› gel. the so-called wlıiw Diss which ,nahlmı the holdı-r to go n› the front. Compnn-d win. the rovetvd permission to visit Angora, that pass Will ulıouı as inuctmıllıle us 5 pumiç lıtuıdbill, m& l was now to diaz-oval Adnan Boy told me that. he would huy,, m, uııawer !rom Angora in ahtıuı three days_ ı found that three days was liku un. Rûmn" word srirhuu which tvchnically means uçm. mediately" but when t-mployed i" amiun m. rather inek o! action on its own pound_ mu_ nlly sııells "nan month." Rıd ıTııpe Eıımnglvmqııg, APPER u week ;ım-med the American Em_ bunny inquired of thuSublimu Forte if (hı-y had heard about my application, bu! no »mm hud come. A law duyu later 'Furkixh oflit-izıl. dom went mad. An order wa.: prnımılgntnl that no ullen except. u! British. Frtıııclı ur Italian nııtiunality could enu-r or low,, Cm› nınllnopla without the cunst-n! of Angum, People who had left Paris or London. and that. included vıriouı Amcricans, with existing ,.,._; dentiıls. were held up at the Turkish rı-onıgi., duplte the fact that the order lmd been İxguul :fu-r they had ıtırued. Thanks to Admiral Bristol& prompt und pemlatent andeuvom. the tronıier lıun ww [med from Anıerimna. Angora became !Wumpßd avg-f- nichtwlth uiegnphic aroma and requesuı. ana ı felt thm mina wa: nomplately lost in the new und growing gittim., Lieunwlılle I had ıcquired ı line upstanding young Türk_ Reschıd Bay by name, who ıtpoka English, Prgnçh mm German tluently, a.: drıgoman. which means oouriur ,md [memnun No alien can :o to Angora without ,ud, ,m ım, because. aıvç lıı a low liıolnted ıpou. the only languagıı ;polo-n in Anatolia i: Turkish. Reschad Bey wu Nun). a,, Inherlunee from Robert Iıııbrie. who lmd juu retired after uyur a: American conaul at: Angora, Reschnd B”. had been lila lnterpreuar. Much contact with Imbrie had ucqunînwd him with American way: and m. umoughıy aympııthlzcd with my imputlcnce over the delgy_ ne had :ozgışıiißpâllmı: :::zora hırnaelt md ıent some ıelegrnms _At e explntîon of the second week A ' ' mndş u peraonıl ıppeal to Adnan .Bey to tanga? xnlxsıoıı, ındıa second strong (dogum Wen; ;mm th, sun lımt- Pami to Angora. Other Turkiılı and American indi› viduals whom l had ını-t added their mqugmg by wire o; room› I wııı occuplııi with other work, bu: l had tuily ıı linşiıod “mount g! tinin: at my dhpom] md when .u ,m, mod and done, kanal was the principal prim ot the trip “d ı W” ü"t"ms“°d W 'FM him. Early in July them. m” lw” mm” BW İ° NIKON to find nur. just Whnl n” “mulm “u H" “@1311884 un the morning of lllL' `1"°“""› wlwn" "WHM w my hot/ı.] from atmıdinc th.. Iııdepeıitlı-ııım Day celebratlon at the mnbussy l found u. Ivlwzrnm !rom Angora ııddruıssed m Retclınd Bey in my tüm frontone 01'lik Irk-nda in the gvvıımmenl. saying that “W Wmßsw" W K0 to Angora had been wind nine days “(9197 Y* OH Ü!! previous morning the Subllme Pom- “d “dim Ü*** Angora wu still silent on my request_ Upon !nvmizıziun Kimin that lıı m. tıngle of red “P9- Iİ- 'he Pkk-cıtır: ol police the coveted !elegıım h...] belen-shaved under n pile ot paper: ııııd no om› knew any. thing about lt und] along search. bıstigııted It my fequçışı_ had dlıduscd the ıuıxlously ıwullgd message. ll »rus n Wvlully Turkish procedure. and julll thı" kind ut thing that ışını: hıvt› happtmed at. ın nmıaıai bureau ımywhenr lıı China. Before Rpschıd Bey repormd tu me :her his return I hadtho maite m my pouıestıion and Was getting ready to start.
  4. 4. Dimcıılt na was this tim: step. it wmı mntched in various ımndicıw by neıırly every sıage of the ıctuul jam-ney. Again l was to run afoul of Turkish› umciul (lccree. ln ordinary circumstuncß. i( l had ban a Turk I could have boarded a train at Haidar Pasha. which is just across the Bospurus by Kerry (rom Canatantinople und the &zihnin; o! the Anatolian :action o! the much-dincuszıed Berlin-m-Bngdad Rıilway. and gone wltbmıt change to Angora in ıpproıiınımly tßtnßy- seven hours. It hıppeııed, huwever. th:: the whole Turkish Frm; of euıısizla:- w 2595350 ,mn wıs mcuih. L. 'w 0215'. im ' .. ,ii h; Ezo Bır-tasa, am? !Ubsûftıut-'nîly by motor all day acma: the Anı- Wlljm Plmn ID lfırıKeuy. where he would pick up the tüm İmfn Hhıdır Pasha. instead of twmty-ıcßvm hmm. thıs trip-und it wıs the one I had to make- 1°°k @Kim-IY any-five hours. _çWlZ 'O Anları these dayı is like making sn uxpe- dıtıon to the heart of Chinı or Africa.. In the first plıqe you tnust carry yanı- own food. There m other prelunmına. One of the most essential, even i( it is not: the most ıasthetic. is to secim: lıılf ı duman tin: °r "WG powder. The moment you Inve Constant& "Ople -şud !or :hat matra- evan while you ne within the sturıed precincb ol the great city-you make the ncşıuııntanae of eııdlıss little visitor! of every can- cemıble kind und bize. Appamıtly the ıvaraxe 'I'm-k he:: become ::nana or la.: hayra::. m t& c inrmıcîa cî var› ' :m: M: 'urun E21. wii-Mare ci &versin-n to lt. "` Mnnâßy ui :the Az. H _ 5.519_ __ ı, ı_ıv. Angora. ınd the lıithlul Reschnd Bey, x mal. u,, JWPMY to Mudnnla !(20613 the S::: of Mırınorı in 'Mİ i'm***- ”ÜVİIİR a: noon. UltiÃi lxiowueıxfur-r, Mutmnfß. w the Cicek _let a, 'ıvhan the Br i am! urmtos had come within a law tm ol ıctuıl «Amman nt Cluuıık. md war between the two power: seeıııı-d !nevi- “blk General-Sir Chıırles Hırinuton, corumınder of thıı British force:: in 'I'm h 'e ` “w “@111342 @Naim (md Her !îöiuılî "LEE SJİTZİRDÄY EVENlkVfî PG”, '-11 ,imal y ;n t lmtl him-ı m-ı tlıt- English ılo is tu start -ı liııul. ıtblybuîld a clmrclı. wlıilı- lln- l~ So lt; ma: in Anntolia. lt WE.! with n cvrtzıln rt-grı-t m.: l I next nıoming to tl-.ıı ılı-::r lîr- = same ilivver tlıut hroiıght ı - starwd on the all-day run tı› l :kim ol Drum l saw tlıu ı` Greek dîsıistı-r. Din-lu.! İllııth', x. Iıundmds of motor trm- ' Gncks-'ıvhißlı tlh: Tur tıouhln to rı-ınuw tır .tl«h' L - the opnn country rııim-ıl izi lıııı: ' *` ovı-ryside. Wlıol-ı Ytililk.' l.,.-ı !n v the Gmllçx had pr› m! ııv. t-.r ni lwlieved to bt- thı- l , urı- .' '- ,, but-k much Inslvr thıııı tı. ı ?ra 1;. E “Il-IRK in Llıı- r- ..ı . t mımv, rivulml in lı ismin. mvun› “ıhu plat lnnır ıh iküll .wıirv-..uil l' the . :ıl . ıl v n:: !hı- w pLtip ı z üntırv- nl ltıht. or itnvl P--lxzı _ imi lcııuı i ı urtr-.lıılrnı m. tM und ümid the grev-u hlll~ ttıut x- the- civilizatlon of tlıı- N« .EY t... « VhERNIGHT 'bi' Villaae buram hıncını. Tlıeıımnllıtone "ılğîğuî um nuıy where the cotıhvreneewu held la now “cîuptud :ll Turkish !ımily :md lı overrıııı With ehlldrm. K 'gm tümüne the !oranına İtmrnry tu Brusı in th» w “m” "i" l İl!. wa tuvalet-l in ı brınd-neıı- ııQImg-.txıoıowßqıı . 7'r.ı› gunu.: !rama n: .rh-guru urıv ul thv !uxnııus ins uıti~ Kollu. t. wma! liyhtiidqınu .urunu w: _ r im tlL-îtırıgtllşlıtll llmu lııır lırıstulry. Üul. i:: her plı_ suni ' vııulıl il› '. i; __ 4 uıaiııt old lady, still »vt-:ıring llli' Wltilı! vıııı zıt t - Emanet› penguin, ıcılııt, me her story. turu . ıl. she had been bom in Lyuus, hı France. oightysiutu i'm-ın - ml ya,, ıgo, :ud came to Anatolia with her tatlım. ı »ilk ,xperı, when ah» tvu.: &Kanky-yuh Bmw is thr- emu-r o: une Turkish :ilk industry. whivh ms touııdod and is “şu ıugely umumi by the hmıdt. Mıdune bad mum-d the propriı-wr o! the hun-J shortly ım: her Myra_ m& ım his death took mm: the operation. ww_ ;nn-au und dayandı-ını Isı-at about har, but ,he ınaintalııed her :cı-eng Vmy. _Sbv hud !imi in Tu› k,, su lung that she mıxed Turkish words with hı~r “men, Listening to tııırpıtmr lu thıt (mgrıuıt cu viroıî› mem, md with th? memory o( the ı-xcellenl. Prvnch diline: she bad served. made it dixicult for me to mıl- îze that! was lı: Anatolia ınd nut iu haince. Ammlia, let me mid. i& buuedry so tır na nlcohtxl la ,onw-nod_ The que resım! th:: mıdaım mil-mat w” that thııTurltıecaled “Phcrwme tatlar. 1nd only han-un m4 _magma knew when thmgsmk wgulıi be lihkd. It is Wuftlt moutîûnîllll that duru-z they-abı days I swnt a.. Aııawlîa l &it-ver suwlı drop of karışır, _It is about m.. mly planı-r iu them-etki whgre prohıbıtion sec-ım to prohibit. Cunstııntinople tuş dıfîvrenı._ınd law. story, ın Mimım,, puma; got another uvıdtrnce o! a nurl- m. hanımla of colonial_ expîinsıon. When _you knock ahu; g,, mum_ ;hd gspeciully thı- outlyıng pin-ea, you discover !Int certâiıı rana; fullom' ıleûniterult-.ı when ım› are implanted 'ni ıoreixn »051- Thr !im llünzlhat tarımın.: ısının; g ` Kadının: u Fanlı/tuzu( :Af: Pıx
  5. 5. THE SHTURD/IY KEMßL PßSHß /Cnııflrıuınl from Dag: s- Kemulk resiılenriv. about the only uııv fit ` -;ı nn Xlw harıl sent. lor Full- m' . iıı 'Turkey, than l hegan ıuzıiıııunve ol the liulı› trav› ı put m0 ilch into Anutqlin. [n, Estunt littlı- NxıturP guıdos h. durumları Fnr hours the country had become muro anvl morı: ruggeıl. The lı-rtile lowluııtls with lhı~ir liı-lds ol wnving rurn und zmn*- ful ;ını-n wan- nrıw lar lıı-hind. As we- 'ı hml ituur ' intn the hills we muld set› «uumsiuiıııl ılıwh hıgtım gnats. lt was u dulı, hhı-_ılt pnıspm-t, hut every Inch nl grouıid. :i: İaır 1x (hu ı-_ve crıultl see. anıl be› yuntl, lıuıl lnıısn [might nvıvr. At nıın- tık-low:: thı› rwxt morning: we crnsst-d u nurruw :İFVLLYII _îhut wqund lztzily zılııııg. Althııııgh ı aig-mliı-ant ın appear- ımcr. ı ct- must ııl Elli' other histrıric rivers. it will l)ı< llnnUITCâlllZPd in 'Turkish Sung and ` ln :ıll tlın years to come the .ıçvmıllvrs whom you lîncl İn thr- will r ULlDl the &pir story nl' what g its rocky banks. This -lııultirlg rivr-r was the fa- , vlııvlı nıarlctul the high tirlı? ı ııllı-:Nive und th» place when› i mymudtéiuilasldêstmrnlı- tlııı ııııint where WH rrgßtğýd, t' .reelıs WF-TQ hurled back and LİK-ll' uılı-ı in› lırııltrvn. What the Marne ınuun› ın l-'ruılı-t› .ıntl the Piave tu Italy, that i› [hu Ssıhuriı: Lu tlu- vıew Turkey. lt nıtırlçrı thı- mr, wlınru rose the star n! lıope. .Umıınl vr> l rvulized it a pnll ol Hlnrıkın tln* ı riııblo outpıxıt of u city. lııvvllK-d uhrniıl. 'I'm/n l saw scattered mûrltltlßtı :md nıınnreth :ıuırl: unrl whitı- in thı› surzliuhl.. .md lıefure _l-.ıııg we »rem iıı ,uyarı “l`h~ rzıilwuıy suıtmn is in the out› skirtx o thv lııtrıı und l had to drive for lu m gut to my lodging. l dlsıtumlorts n( th› tri l Lı› something nl n thrill when nll: lhı› tmm. A( last l win in uithuııt ışn-cıetit-nt. perhaps_ in thı› liman' uz' t-ıxıltzııtiıııı. After their bltlurll tır-st 'ıll Erzurum und C the KGmI-lllnln had .set u their 5- v. nıncntııl :Ilıop in this squali . dilııphhıtml nnıl hull-liurned Village ut une ..umnnlıl -›l :h uıtolıun ruııtl. lt was not withuut ıL~ı h l association because .mt-u the ırruılzttlırrı cşımpod hero. and later 'İumerlzııw the 'Fvrrıblv had overwhelmed tlı Stıltzıxı Bayezid in :I famous battle anıl L-ıırrluıl him url to the East n:: prisonıır. ßngora, th: ..Flrangı Capital .Unmst ııvurıziglıt the gmpulation had umwn lrnm Lan thousand to sixty thousand. “filli the ııtlveıit nl the Grand National _hß-Plnhli', us the 'Furkiıslı pıırlinmvnt is t-allml. ı-ıımı› the vuhiııel. nll the members u( thn gux-ı-rnmıırit. und the lnnıtmm-ulıh- huıumı uppulıtlllgvs n( nutıunııl administra- Lgmnv pm; (m: uwrthruw of the Greek-i last 'ı r, Augoru wzm also the general hand› ıiuurtt n.' lhu Turkish Army .anıl its Chlûl ._. ılııw, .Xngııru was more like u i nıinirıg town in lhı- Fırat Ilush nl ;ı lmıım riııın tl « npitııl tı( u govvmment luttırıı ı sotırro n! cuncern in ;over liurtıııoaıx t-hurınılloı-ry. Evlery hoıme. Irıdu-ıl t-vnry Pxrußü hu- ıı huhıtutinn. in wwkwl :mil iuınnıwl with uzople. lmbriu. th(- Anıt-ricurl r-ııısul. wma-A creed to live !or u veaı' ın ;ı frı-ight mr Whllth was plıeed nl: ın; tlLxpnsul M' th" îWTmmmt- MOR* ..vı-r. hı' lnul u› strugg ı: hard to hnng en to gm.. nmkı-:tlıllt home. The shop: ın priml- tiw. ;ııııl llıurı- zırı' 0711)' *WQVWTÂUTBYIU dm. u gunu...” ı-:ıııld pntronıze. . ”uwıs :u m› knııw _them do not exıat. 'nn, mumu( upprıuıvlı ıs the ıtrcalled han, ;which La the Turkish word !or hımm. 'nm gvı-rugl' Turkish yıllngı: Iıuıı for trav- eıt-rs i:: inc-ruh: :ı »vhıtewzııhed ıtmçture with .ı ıluutlhınglv. u-lıerı: cunıvın dmenı park :lıı-ir nuzlr-a (ır culnûlß ntnıght ındıleep ..mum U,, platformu. lt lıı fullot ıtmoı- ,ıhen, und ıııher thıııgs mon.- visible. H _Nu ımu- uny rloubt about the pıtrl- uthun wh ' Watt- “ h unınmtı-sıthe new 'IÄırkiıh nwvement ,vuu 111W& O" Y _m KO W "IQ" m lmt-e it (lıspullı-d. Amld III 111110& .m- .humbnhıı- luvk ol comfort yuu find hıgh Umcmß_ mum' t.! them forma: nmbıaındoru who umrt' lın-d in the :Meınd luxun' 0' Luntluıı. Pııris. llerlıtı. [inme or Vienna. ılııing Ilıt-ir dullY “d” wuh lommde' 'ıhppilv l had taken out wma lnıurancc :ıgaiım thı- physlcııl diacomlon th:: ts the ,H, n', ,_......,.›.v yııllılr lıı Angurı. Alu-r to ourupy is thre building remodeled for the tıs:- of Lhı: Neur Esat Relief wurkers. whirh had lntcly been ucquirod by th:- reumıentatives of the ChK-stor Conıvsiuıı. Belorv leaving Cionstantinople l got per- mission w ocrupy this estahlishment. und it was ıı godsentl in more way! thnn (me. By :mm:- miraclp. hut due mııinlş' to the three old Annenizın servaııts whom I ke t husy acruhhing the !lama und ::irina the mu, l had m› use !ar my insert powder. In (act l carried it back with me to Con- stantinuple and exchınged il: for some other and more mthetic commodlties. This reference to the Chester Concmıılun recıılln a atrildng fact which was home in upon me belen› l had hem in Angora half ıı day. Everybody. !rom the must mggvd boot Iuızk up. not only knows all about the conoession but regards it na the unluiling pnmıceaı !or Turkish weulth and expansion. Ask u Turkish peasnnt alınut it und he will tell ou that it means a railroad :ıiding ım his arın next munth. There ls ı blind. al- mnst pntlıetic laith 'tn the ahility ol' the' Chester r-uııı-esionnirvs tn wurk ım ?co- nomiı- transfunnatîon. Thin i: anı.- musun why in Angora u elsewlıere in Turkey the Amerimn is. lar thi- mument. the lavurite alien. But the whole Chester matter will be taken up in ıı later article. Reason: far the Cholcı By this time yuu will hıvv asked the lıuestlon. Why ılid the Turka pit-.k this unkempt apology' nl a town as thnircapital? Thu answer is interesting. Thr- fust mn- :iidunıtiıın wa: delenae. Angora i:: more than two lıunrlred nıiles !rom the sea. und uny invadirıg army. atı the Grveks lcund out tu their cost. must live on the country. Even in (1339 nl' immediate attack there is n uvild und ruggı-d hinterlaııd which ::Hurda :ın nvenue ul escape. But thln in merely the ::xtemal mann. If ıı Turk is ı-undid he will tell ynu that [Kerlmps the real motive far all this isolation ıs to krep the peısıınnel o! the zuvernment out nl mischiof. At Cortstantinople the official i: cn the old atam ing g-rııund ol illîcit official intercoume. he Nationalist Government is taking no chance:: during its ıwriod o! transition. It was Kemal Pasha who selected Angora. and in this choice - yrıtı have a hint ul the man's diuretion. Althuııgh the Turk: mnintain thnt Angom is the iıermıınent seat ol government and that t n› unwilling foreign govamments must amına' or later establish themaelva yPur: until Cnnsmııtino le wıll come bıck 5 .leanwhile Angon ' tı› iLıi own us capital. ı will continue- tıı he the Waahiııgwn ol the . now Turkny. while Constnntintıple will be its New York. The principiıl thnraughfare ol' Angnra w unpnved. mmhlinu. und the Hızı-ce sun beats drıwn upon ita incesııant dust und din. AL m1:- end is n lnw stucco building ûying the red Turkish !hız with its white nar :uıd vreaeent. Here. alter the perınnality of Kemal. is what might he mlled the soul of the Turkish Government. of the Grand National Aasemhl . ln it Kemıl wııs olected prmidenl.. ın hem the Lausunna Trenty wu conllrmed. Over the pmidenvs cluıir lung: this Dıusıge from the Karan: "Solve your problem: by meeting together and (list-nas- ıng them." In Kartal'a nßlcc just serum the hıll is another mıxim from the uıme source. which sayı: "And conııult them ln rullnx." In this lnt-qunted sentence you have the keynote ol Konu& creed. bccıuse up to thiıı time he hu eni-ulu!] 'avoided the . premgııtives o! dimcorıhip, though tu ıll ıntenm und purposes he is ı dictıtor, and t' ontnuytıte t in could nıstiily continue ğohîıoriış, 1,1:: lâisl n; His plctum hangı in every shop und reddetme. The Grınd Nationıl Assembly is unique mm: all purliamenury battle; in that it ' not onl nlectı the praident a! the body, who Is ikewiae the executive !icad ol the 5 aıixnıteı the members : nation. but lt ıko d arthe ulılnet. including the premier. B ' th!! procedure ı uvernmmt unnot r . nı la th ı "W DNrrgwr fıila lo gut n vote of mnßdenu. Il ıı aıbiııet mlniıter is found unddnhle he lıı raruyved by the lıtzlve bod . ı sut-unsur ın nımad. ım! business the Euvarnment :bu on without lnterruption. POST EVENING l~ll She Herself. Would Choose This Gih A WHrrıNt; G& DAvıs hâlcsh llag eınhndies the gif( quali~ tics that touch every &mir nine fancy-style, beauty. uscfulncss. He who wmıltl avoid the com. nıonplace should select this Princess hlztry Sunset-an cx› quisite design radiating rhc delicatc blending of red gold. green gold and platinum colorx. .- fııstidiotıs gift for hirrhtlzıys. weıldings, :ınniverazırics. Your leading jewclcr or jewelry dc› purtment is now showing thi› :md other chıırming Waw-ist. ö( Dıwıs Mcsh Bugs. Wurrınn B! Dııvıs Comuuıv Vhlnıllle umran Caunty ye& “Hulûsi” Maınchııu-ıu mifillg 67 @CIVİS Miles/z ?dgs ' In (hu Bener Ürßdß!. Made o! the lhmoıısîvhıuıgsddmad Mask How many DOLLARS Eleıveit toyaul You know [vom your own :xperienu whıt duman lı done ta yuur (ben. canıma. rugı ınd furııiturı: evcry year by unter: thıt Jo na( roll und tum ııııily. Tom urpuu. ıcratclnd Econ, ııııixıed Iunıiturı come !mm dmuln: lumi- tuı: ıbouI-utrı ::Kurt lor you Ind in. wwaıedhouıaholdraıtı. It is the semt ' ! 5 2 une ln .nılınd or Prınoe. when ' Cat down the:: cost: with Bauîck Canan.' Pmtnct your Hoorı ınd lumiturı with &hac paket rolün: und easy Iıırning tutun. So roııvimed are we ıhıt one set ol four All Four :will this 35c Save? there. it is probably only a question ol . Buıiıık Cuma in yuur home will :mb: yuıı ııııliu the dollırı thıt complete aquipnıcııı nl tlıueuılarıvlîllııve. lhılwnıngiving ı trial ne! ı! 25% under the &gulu- prioı Don 'I Mü! !Mı Special Trial Offır Weolfuýnuloriırydıyııcomplıuıot of (nur Hındıoına Buick Winrd Swivel Bıııı Plıuıd Cumcrı fm ınedîum wégrlıı wuodaı tut-aim:: s:: ıııpvtı. ruıı or liı-ıo› leum. ıt the xuııjhbla prim of 35: pır ıatuqulırntıllpâeuSbıûçrımol İourDiunuüVdvıtRadHbndahu: Culzrı İl:: 75cpifüßhqııluprieeîlln). Onlyaneıaxunbeuıınınyoıupuıuı. Raıııambortlıîıiııuiıloûu-unly. Sand kır your ım. now!
  6. 6. *db litıırnii› THE SJITURDAY al rep; " .reseiıta _ bforthisfchçlarg- estgpublishıng company 'ın-the worldmif ounıvould make. :ıs ndreds of our suba scriptiofı '›v0r.kcrs.` up !o $lÇ5O mı .hour in yqur ;pare 'timm SĞHJWİÖIV th:: coupon below; İ- THE. CUETIS FUBLISHING COMPANY EVENING POST The delegate: to the A aınlniy" rrre, :-5 mum, »lerle by the _pr ı: .. But. all this is by »vaý of i.n1;r0tlut:iîiüı.. i was in th:: ken uf Kemal :md Llmjkvla now was to seéhim. 'J had Irriverl nc nnnn mı. u Wednasıjlay nnzisjıroriiptlş' sent Rif-Ağ s 'Buy to seellnu! Bey. thtaprenııier, m u mn _I` hadnlprter of inireıgluıstion :from Admırnl Bristol. 'The &biner; Waa in almost; mn- 'tinuous session on account". of the crisis m; 'Lausaıina, 'and I wma ımabla to sm lıixn until the tollovıvinîimoming ne ninm_ Iıpcntthıae ourıwıth lılmmthe foreign omuz, n duy ıtuceo building mm- gerly turııîshed, but :live with the per- sonnll o! lu :biat occupnııt. Rauf Beyi.: the nı oryremier-he v::: :simit-nl of the› old Tnrlnsh Nıvyş-«ınd has the (rank, blunt, whoiesome manner n! the ,aeafnring ` man. Hejs the only mpmbér nfthc cabîımr., lğy ihéjvny. Whh speak: English, nndAlıo `told !ne thaî he hnd y_ A ılRorseveltat the Whiteflîause in 1903. .He vğns one o] the ;ğığominenffîfurks 'deported by th:: British to ;Malta in 1920. Ingxileğ he snid, his ` v _ . , ` he inwnnittenb roıiııs ö; Tur: sA-rtrnnın_ vııvıwc ~Posınw ' rımchğtihim Lhrpngh friendlýnavııl affı He had ?end these magazines sn thomughly' that he_ quotedl lnngexlırnızts [rom them. Heİhad been pşırtinularly innerınıied in :w articleoîmine-ahoutû eralsmutsur -ı ,idehhofÇsell-determî on has hüipréd shâıiie theînew- Turkish pbl x ,IE W!! Rauf Bey who made ilahe nmıoint- ,mentfor me to see Kemal Pasha al. his house' on_ the Ioilowing aks-moon gt ıîvc Wclock: Thu original 'plan xvmıfhr hııilı ^ 'us' to dine. 'there *that evening. ently this wıs changed benım, n; Ran y putit. "The Ghııih lıı-hmm :re visit»- iırjnhîm. and his house Lu urowdnd." By 'the mem "hı-law" you ::an :w how &ne ly Rauf Be had ıdnpied kirası-Ji to etten: phmseo ogy. The_.premier'ı referans to the Ohal ro- quireaan explanatiom_ Ordinı-ırily' Kemal is relerred _to m Angora by the 'praletanint as the Pashiı. The 'educated Turk, hmm› 'ı..-r invıriıbly ve: him his .inter .ııi i Conqueror. battered down the gıncınople .and ?le hloeğnıidarıh ou? the os benn. eprou t e mı ım:) nn only three uzan. One w Topal Tuba. _the 'hero p! . Plııvn the aecdmlwaııvMukhrar Pasha, the H› ucroıçoltha Greek: ııı meme 2903. wlv - = 2:52** :r agvmvzzxm* . i !ı e ırteen . mme an( WR n.' the loppawalted intervîawwwith Kemal. He i?? ın_ ğ kiosk. _ıs thîTııı-b Clilatvîı a. at ,c au ayı, :ı aort o. summer se t› emen( about; üveımilesheyond An ara. Motor cars atéîscârıie in ,mizahi, ap !had to iirive nm. .in a' luw-neâked imrriage. İRest-_hnd B?' W: ş v. ,ttte îliîrwiıi” 1ımaıî .rîîfîiğîvîn “'55” " rin.' Gjuulîı 'Résîdğııca Aiwe nearéd Kanal-î_ &bade we hegan tdencounter troopa, whınncrtéased in num- 'bers the !arlher 'we went. These soldier& re nted one o! (he many preuıutians tı &:2 to naieguard Kemal! hfe because he h in ourl 'dangerotassassinıtinn hysoıııe enrıged› reel: or Annenin::. Seveml at›- &emptrhıvaılready beenmnde to shoot and in one insanca his-campıınlon ı Tu 'sn omeenyı-ıa_ seriauıly manager by the would-,bç._assassm. _ _ _ .Two prevıous-"Iîurlcısh leaderı. both ol them tools o! the Gemma. the noêorious Tılu: Paha uıd bla auta in erime, the no les: odious Enver Pasha. met violeni. dum: :her thaıworid Wır. But Kemal repre- Ü . sent! ı dißerent-ldnd ntqtewarduhip. .. Soon ııı aımcıivv white atana house. !need with red, ıurmountinz ı verdnnt hill. and ıurrouuded hy ı aaa: gırden und almund ama întıırview. A: the. rîglnwasısmal erıtone enttage. Rmchad Bey. who bul been there before. îpfurmed me that this vmrKemaVı ütıbhshmenc. 'ıvhich ını the :il: a! the Turkish nıtian. I might. have azhmie hmm it because -the gam-d ofıenulax became thîclcer. When 1. ım' l ` ~ .mı .-.* Lhı: 'l ımm› ınürBı - rımmı .l îisuııi _ w. ım› nı. (Vnh :unu-Iş ım r W!! 5- i. İ zııîmrs, aııu r'ı r nnly llıs› d' ' ııllimulıım ırıırıvd mı› in . 'Flıurıı ii the type t-,ı drınm first lıy rlzıısr-n u! İ 'he is nearlysix îı-r ah:›ulıle.;urııl m almost unvmın) are the ması rı-vr ir› ll nın::. anıl J. P. “Organ, Ku . s :ıro slerl:: ru; us [lı of ııarruw klrßhgvr. A! imi _ iûr hvîı ha!. :Arr- Tu . lzılonıi. His yt-llmv hâl' from the ferah in .his lınmd 'huni-ss refute (hı- mallylonks lilçı- :ı ;nı have nwr seen Kvmaıl m. hours and :ı half that I qn, features went tlırm _ Iaxation only unv an imn mask. :ıml face. l expectııl stand hı› »vas nyoming ı-nm ` :md paLeııL-ic-:ılrıı-r cl eûllur and :ı lılus» (iç. He iııuktxi us il 'nm resmen: İo s flısıhiı› tiun in Park Lunt. L . Nm- Ynrk. Kemal. l mi; lıeen asticklıtr fur d 'H calpaı', the high ın..- l I we reached the mumu› we were ıtopped I by ı :mt und ::kd to tell our businmı. ı - www.: mzswşgwzo:: t vri é ın e ' ı &Tu ıîme. z l In ı law moınentı he mtumed and ea- ths› vmılcımılry Kullan! ,nm ı carteduainbouıeliıtleııone conıze. which said, "Peıhnııs m› h. " . I XEIBIİJISO& u ı mccpdnn room. Baro I next room for nur Ulir. .J 'THE CUR11S PUBUSHING COMPANY 400 lndrmıdonu-Squn. Piilnldplnı. Pınmvlunlı Guııiıınını wıııı. lı-ıuııı ın abibnıııı a.. uhinı. ı .ama Ulu( n› ım.. ın .ıncı your 5.0. .nlu ın locııl ııpıvıınmlvıs. . the ı-ulıinm roıım. :Un- hum . . _ ,. _ l l l ı I I ı s,... . _ !ound the Ghııih tııherixı-Lıw. Mouam- ı'm m i:: liniiiwrıılic~rık m.. _ . i_........._..........._._.._..........____.._.._.,,_._ mp: (hghakııy Bçy. who ıs the riclıvâl ,vc.,....~,.,...ı .m pw.. M.,
  7. 7. alın wrı .r iluşiun, Err ınıırcrirılx' ;ıml trsrwl rirring «iıußm -› :lıuicssciıcu ıul natisfacrion in [mumya-ar, On i ta. f', ;ıııir rhc Quccn Quality nam:: lx _vnur sururvr- g', . i (hr yıluxlg: nl' «nrixfıxcrion to cvı-ry Wczırcr 4./ [m, Jl. 89 Bickford Street. .ıııucııııııg 517055 R UI D-a ibret-ını:) ıımkl in the ullıufnlbll, :bmw: aı (hun Ona/Ir; :::nda lıı :oft- Irııırıl Jıırımııı limanı Pro/mr!. - und ııuıdt :piri mr!! ml: aıırl ~ f rnßbı-r-rup valflıırlırrl. amı› Your .Surety of Satisfactiorı rtsuf( mu lırl in :Aılrlîrnriı: şrih-r ş m L. ping with yımr rcquırcıvıcnh ~ (inna .uld ;ıll (hr nlcctlvs nl Quceıi Quality Styles for Women . Quulilş" “ûuupı'..miı", Flcnırrır luıluckctl . ımru_ '.ılk.ingSliocıfzır-“uıııczı:ımlChıLlvru m-:i Slylck !hr Äliucs uml Children ı i.." ;alrrzinıujmm (İl: ıımııß n::: , r 'vcvrrrrr, Hıdır] .uıııIr/viİı/rrıı u-i/İ 'rııcxxırxs G. PLANT COMPANY' Boston, 20, Uuss. THE SETURDHY llııc_ 452 lndeýkmlrııu Squıır. Plulıdcluhlı. Pıvıııııylıınlı mı yanı mı. pan. (N11, pımherro ımıpı ıı.. bni I ııuır . F; to ım ulu( ik& lılvc. Nuıııı _ , ^ ir.. i: fuat& is.: .A ı ^ r .. lsuasl .l UNLILSS _vou have all the money ycıu want you can't. For we will pay _vou liLıerally in cash. month after monthı lıır ı'.ı.›. plıüındnl work that need not ıuLı- ulu: minute lrom your rcgular job. Ymn ;ırolllx will bc juııt so much extra ıııuncy rır› lıclp with rcgular expcmıea. to huy ılıiııga you want that you can't quirc :ıllıırcl-tosquander. if you like. $l0O.ÜO Extra Before Christmas r(l`,.'lll nı-.v muny lucıl submtiplîoıı rcpmoııırn- ı ı. w. ııl The Äııtıııdng/ [ıkcnlnı Pul, The Ladlu' İlanı: _joumııl amd Tİk Country Gentleman .ııt ::JVHÄV lhcir cnmingı ın buy Chriıı- ııuı-ı uilıı. Tlıc canmiuimıı und ham: ılııı( wa pıy &hun will. in litanlly score! ol ones. ımounı to avcı $00.00 between now und th: dmc whın th: mumu must bı bought. And ı lıundıul auıdallıın will huy ı lo! d worthvıhilı ıilul Cındumuı, Planı :und l .lafı No ` ' -Yet He Karne& 998.90 Hiı. Fin! Month. Hıny E. Hutdıirıaoa. of Nm Jıırııv. botu: var& :hour the müdlıücklulnr. WH. Býîht ısıda! hlnvumhıı helin! ::und !WHO-and lıı hu city anı anını-yansıtıcı. ?TT Supvlîeı. Equip- İÄlJAııenI. Inılrııclîuıı Yanından iıvıııı pııııy. Viııcllyııı w “mumu wwrtU-ı "oyou.î..'ı`ı..ı.ıı.ıiıa'âß°buuımnııı. ...g 5..... &Ahu-a- mêğgıpwîîhngı ' EVENING POST Eautlnued from Payı HZ' i the way into the adjaoent salon. With Rauf ' Bey a!. my right and Kemal UTI the left, wp sat rlnwn zıt a small table. A hutler. no less well gronmed than his master, brought the inevitahle think Turkish coHee and siga- İ rettes. Thu interview hozan. Although the Ghuzı' kncıwu lmth Frnnth . and German, he prelem to talk Turkish thrnugh ım interpreter. Altar l had ex- preısed. ::gain in my alleged Frnnch. the ::mat pleusuro l hnd in meetin him, Rauf Boy interpnsed the sutement t mt perhnps j i: might hı› be::: (or the great man :o rurry mı iıı his own language. This was agrred upon. und hencelorth the premier ııclod :ıs ~ intermvdiary. Kemal had eomehnw heard ol' the dilli- ı-ulties and delavs which had ntuanded my :np rrı Angora. İle nl nnre apolngized, nay- ing that in the hundicaps that besnt ud~ mmistratinn in such a place as Angm-ıı such things were liahle to hnppen. Then lıı› added. "l am very had you came. KV:- wnnt Americumı in 'şurkßy, lnr thvy can !um understand uur uspiratiuns." Then, straight from the shnulrler. as il were, and in the (semtine, clear-cut way lıs- has nl' eıprmıing hirrısell-it is almost like :ın nmmr giving :ı command-he asked, "What do vou want me to tell you?" "First ol all," I replied, "can you give m0 some kind ol message m the American people?" _ There wuu mvthod in tlus query because l knıew that he lelt lrlendly toward Anıer- iran& und that it would immadiately loosen the flow of speeclı. It i.: n maneuver in lıı- tervievring tarritum people that seldom fall& tn launrh the talk wave. ßdmlratlon for Washington Without the ılighwıt lıultııion-and l might add that ıhroughout. the entire convemutînn he never lalwred lor a reply- he mid: "With great plemıure. The ideal of the . United State: is our ideAl. Dur Natiumıl Part. promulgutad lıy the Grand National ' ıkssemblş' in January. 1920. i!. precisely like yrıur Declzıraüon o! Indvpendenvıa › lt only demands lrnedom nl our Turkish land from the invader und contml o! nur awn destiny. Indapeudence. that is all, Itls the ::barbar and nnveııant nl nur pen lo, ınd tlıls chuter we propuse tn delon a! any cost. “Turkey und America are both dumur› melez. lrı !ant the Turkish Government. uı mim-lt is the must demon-ati: In the world. t in hand nn the ıbsrılute aavemigrıty ol the people, and the Grind National As- sembly, its reprßsentatiw hody. is the judiı-.iııL lngislnıive :md executive power. Batu/em Turkey und America. u xisıwr (leanncıııic-s there should be the cloıtsst relıı~ tiuna. " ln the Held of Economic relıtlonıı Turkey and the United States run work together to the greatest mutual ıdvıntage. Our rich ıuıd vıu-ied national resource-ı should pmvı› attı-active to American capital. We wel- come American anlatımı- in our develop- manz because. unliku the aıpital of any nıher coun ', American money la fm› from the polıticıl lııtrigue that. anlmıta the doulinga n( European nıtîpns with un. In other wardı. American gmpıta] daa not rııise !ba !lag a: soon as it u ınveated. "We have already given one cana-ete evidence o! our hith and cunllderım ın Annan by &ing the Cheater (tunus- aîım. lt i.: rally a tribute to the American lr. pegıhll my life l have had lnspinıtion in th:: lives und dead: o! Washington :md Lincoln. Between the orlglnııl Tlurteen Suta: ınrl the new Turkey ıa ı curimıs kinııhi . Your ası- American: :nm: ol! the Brit yaka. Tur ey !us durum: el! the old yaka ol em- pire wıılı ıll the En& and corruption !hat ıt cnrried. ınd w at vyııı worae. the selfish meddllnıı of other unter::. America slm;- led through to iudapendenıý and Jumper- -. We m: now lıı th: mıdır o krawl] w ich is wîmııcin the bîrtılı of a ııatiım. Wltlrmncriun lı p we will nchiav: mu› tim.' Then leanln; lpnrıı-d, and with the only nnimaıion he duıplıyed througlmut the whole tutan-Im, he naked: _ "Do g:: lmrıw why Washington ınd lincoln ve ılwı ıppealad to me! I will tıIlyuu why. hey worloed aalely lol' the glury und emınmpaılon o( the Uulted Satı-s, while malî other Praddmîs seems& Du have wanted !or :hı-lt uwn delnaıtlcm. The highest lnrm of public service !ı un- Ielâsh ndan.." October 20,192.? ”What is your irlttzıl nl' gnvornmeut?" l nnw uskud. ”ln nthnr words, ılr› you still believe in Panvlslam mıd in the Panr Turanianism izleri?" “ [will tell you hrieliy," was tlıermpnnsn. "Pamlslam reprpsentcd a iederntion hzısoıi nn the rrımmunity ul rwligirııı. Pan- Tıırunianism emhndierl tlu› sarm- kinrl rıf cıımmıınity m' eller! and umhitiun, hıuml mı race. Both were wrong. The idea nl Pan- lslam really died r-enturies ago :it the gntr-;w ol Vienna, :ıt the furthest narrlı nl thn Turk- ish advanre in Europe. Fnn-Turhhianisuı perished on the pluins uf the lîzL-xt. "Bul h ol' these rnrıvemr-nts «vere wrunp ber-aus& !hav iwrı› hased nn the irlea n! mm- uoü. whic means form' und im ıerialinııı, or many yaıırs im erialism nminaıc-ıl Europa Bu! Imperia lsm is cloomerl. Ym: Ilnd lhv answer in the WIN-k nl (inrmnııy. Austria, Russia. und in the Turkey ıhm was. Dıımııcmcy is the hope ol' the human raw. "You may think il: Strange thıu. (L Turl. und a soldier lik? myaoll' who 'has lie-on lvrrıl In war should mlk this way. But llıi: i.' rm-isplş' the idea that is behind the rıow urkı-y. We want nn force. m) vnnrliısst, We want to he let alone und pnrmiveıl ın work out. our own econonıic :md pallll-“ul ılestiny. Upon this i& rr-.areil ıhr› wlıo ntmctur? ol' the new Turkish ıiemnvrı y, which. ıııc me add. represenıs the Amm-iraıı İIlER, with this diHemneı--we :iro one hiz state while you are forty-eighi, " My idea of natloımlism is that o! :ı pen› ple ol kindred hirth, religion und wmpvra- ment. For hundreds n! years the Turkish Empire win a conglomerate human uıass in which Turks lormed the minoı-lty. Wl› had nther smmlled nıinorities, und they havc- breıı the source nf most ol' our troublm. That, und the old idea ol conqunst. Our* reuun why Turkıry loll into detay was that :the waıı exlıausted hy this very lıusinesa nl dillicult rulcrshîp, The uld empire Mis much tar› hig and it laid iteıell open to (rou- ble at every turn. "But that nld idea ol fort?, vonqiıest ex ımsion is (lcud in Turkey (orıwww. ııl empire was Ottoman. Ir m1.. I. fu -- lt is now bnnished !ram !hız irncıbııl: We are now Turks-rınl Turks. This why we ıvınt n Turkey o the 'hırka, lıasıwl on that ideal of salßdetermination whirlı was so well ayrı-sad b Woodrow Wilson. lt means nıviopalism, ut not the kind nı' selflxh uadqnnluuı that has Irustrated sel( determînatııın in so many part:: u( Eurnpv. Nor does il. mean ıırbîtrary tzırill walla :ınıl fronliam. lt does sigîıily thc open rloıır ru trade, econunuc regnneruıinu. s real (arri- torinl putriotism as nmbudied in n homo- lnnd. Alper all these years 0! lılnaçl :md canıma!. the Turks have zıt last atcainr-ıl ;ı latherlaııd. Iuı fmntiers lmve lıııen ılolinrııl, the trouhlesomı: minoritivs art.- dispı-ruııl. and il. is behind these trnnticm thux w- propose to make our stand ;md work .mı our own Kalvatînn. We propnse to lıı.' master: in nur own house." Kımalfı Coıutructluı Program .İlinin he learıed tıowıırd me and said in hıs s arı› staccnto lnslıion: " Du yuu know what luis obstructed En› ro ım pqıce und reconsrruction? Simply thıs-tlıeınterlervnce alone nation with an~ uther. lt i: part o( the selfuh grasping n:ı~ tlouulîsm to which l have ulreıdy reform). lt lıı: led to the suhstitutiou o! pullu ~ economia. The Gemıın repınıtıons ı S! 01113' une example. Tlıe curse o( lhr '-'url'.l ıs petty politia. "There nm nntions whn would lılnrl: nur lıard~won Turkish inde dont-e: wlın m» cry our uıtînnılism ın say it is mr-rc-ly :ı cımoutlııge to hide the denir: lor cnnqu of our neighbom on the cast. and who m:: tain that we are not ca able of evonomic administration. Well. ey shall sea "Tha ürst and foromost idea nl the new 'hırkey is not politicnl but econonıiıv. 'ıı want to br.- art o! the world nl prmlurtinil na well a.: o consumptlon." "What :pacino: aid can the United Stan-s render this new Turkey ol younı? " l asked. _"Many things," came !rpm the blnnd zıınt st my lelt. ”Turkey u esantiıılly ;ı puanını! land. We must stand_ or full by our ıgrlculture. In the program for rw neriman three main activities stand ou! ey um ızriuıılture. trıınııportation uml lıygmie. for the death rate ln our villagu iı npPallmKly lßrze. 'hat tıka ıgricıılturc. We must de› velup n. whole nmv adamı› n( lıınııing_ nm ıhruu h the eßtnblluhmenl nl :ı2r2ruIL mil :dum n, in which Amurîm nm lırlp; ...J mm
  8. 8. through the iııtroduction of motora and other modern farm machinery. We must develo new crops. such as cotton. und expnn our old onu, auch as tobacco. The motor. whether on the highway or the ların. willşe our lirsliısid. m h] B r " ransp `aniıequ yvi . o are the World ar the Gormans had lnid_ out a oomşrehensive sohaıne of h-smportatıon for Tur , but ıt was hased upon economıc absorption of the country by them. Hap- pily we are rid of the German::. and so far ns am ooncerned. th will never get hack to authority. We loo to America to do- velop our much-needed railroads. This h: one mason wh wo gave them the Chostor Concession. İ' hope that the American: realize what this ::onceden means to us. lt in not only the hope of adequate trans- port. hut tba building of new parts And the exploitotion of our national resources, pnneipılly oil. "In the matter ol' lıyglene we_ have al- ready installed a ministry of snmtatiqn as part of the cahinet and every eflqrt will be made to prevent the lnfantmortalıty. Here America can again help. "While l am on the mudur of economios let me deal with another question of Vital important» to the . now Gulu-y. Tho tra edy of Turkey ın the paat was the sel sh ıttitude of the great European power: towards one another in rospect of her commercial development. It wns the iııevltable result of the great game of con- rossion mobbing. The powers were like dogs in o manger.. If th failed in their dcsires they made ıt their uainm? to keep rivols out us well. It ıs recisely what has been going on ın China or cars. but Ha? will make oo China out Turkey. e will laaiıt upon the open door iorevnrybody :ıs it was enımcısted b John H . an ::quality o! oppottunlty or all. If t e Eu- ropean powera do not like this procedure they can keep out." ' What is your panaeea for the present world malady?" X next asked. "Intelligcnt ooöperation and not uırin- tolligorıt suıpicion and distrust." was the swift retort. _ “Is the Iaaazue of Nations the reınedy?" l continued. "Yes and ncü" came from Kamal. "The [renginin error en in that lt sets up certain nation: to rulo, and other nationa to be ruled. The Wilsonıan Idea of self-deter- minatiou seems to be strangely lost." When I asked Kemal il he warm tavorot ııllyinz Turkey wıth the league of Nations he ıınswered: “Conditlonall . but the League as at prısent opera _ remolnsan ex 'montJ' On two aıgnıfıcant subjects emel haa siews of liar internet. They ara Ger- manyın Bolshevlaın. .ll Iubtlı Gama l ım batı-ayin: no oonßdencewhenl (hat long before the Great War. wbi proved so curtly to his country largely he- cause of German coasnlrnqy. he pematontly opposod the German ıntrıgııe &Constan- tinople. lt wa: his vıolent ohıection to everything qernıan that oauıçd Enver Pısha. who with Talent Pasha dividod the mıstery of govçrnrpent durlnz the vur. to .ee-ek to break bım ın the army service and getblmoutofthew-ı . _ instead of «adını eınal s :yarım Enver provided him with the ineıms of redeomîn Turkey and making lıımself the nation lıero. Kartal'a antazonlnn to the German: today is no losa ronounoed.. With the Bo ahevists Kemal played ı nubtlenndvliıınınızlme- In &benı-odayı ol the Nıtionahst moveıneut he had urgent mad of ::mı and munıtinnn. He ınglod with Moscow until ho got what ht- wanted i.. th. ;dupe of supplıes, and then gıwe them the cold shouldı-r. At that tımı- the Bulshevists loolted upon the new Turk: aa heaven-born allies for the red oonquest of the whole Noar East The!' We& th& !İm to recogniao the A889" GWWWPQH" 5nd still mnintain an elzıborate muxnonthore. Kemal and hiachiel colloagucs nre con- vincedthntBolshcvism ıınapııwd ghvponlg and. is on the down Fm?- “Âlîe B°l°â think that they h" n Willmz %901 ın Kemal they havt IBM-h** ?iclîmmî- Upon one subject of un veren] mta-res um emgudpntlonpf hırlnsh women. Kom h.. deßulk o imana. Ho not onlyfıvorıı the ultimate gxmishmont. of the veil bul: wma www, ;q ba part and :irc-el of the public me_ Hi; views run in la wlse: "Our women 0118” V7 m? ”N81 “l men lıı education and activity. From the THE SHTURDHY EVENING POST 1-15 enrlîaıt timoeoflalım there havııbeenv .. women sınavı. author: and oratoı-s. uwell , as women who o ned ıchools and de- liver-ad leotııres. T o Moslom religion avon erdem women to oducauı tbcrılsolvos to the same standard annen. In thowırwith the Greek: Turkishjvumm ro lnocd the ıh- sent man ın all land: of wor at home. and even undertook the transport of munirims l and supplies for the army. _ It was done in l ' response to a true socıoloızıral principlo- naıııely. that women should oollaborate with menln mlringıociatırbotteraod stronggr. "It is_ supposed that in Turkey women :isa their llveıs in inactivity and in idlenesî. hat la ş calunıny. In the whole of Turkey. e_xce t ın large townı. the women› work sude y side with the men in the Belde. and apzıte in the national work gonerıılly. t ls only in lara:- towns that Turkiah women are soqueetemd by their lıusbıınds. This arlaes from the fact that our women veil and cloistor themselves more than their roll 'on orders. Tradition has gone toofar . in is respect." l During the whole intervioıv. seve for the l two ocosıslons when he leaned forward to ` -, .. ' şemalı-anita his points. Kemal had sut nrvct › ` ın ' ehair, ırınokin ::imi-etten rontinu- *- ally. The only time ere muz the ıılightost ın leation ol a. bırak in those !tony fmıttıres: waı when we started to ::lisansı mor» or less' personal afiaiıs at the end of the› talk. and when 1 ,told him that I had not marrind because I unvelod eo much and that no wife would stand auch İnat-sanat action. He tbereupon said: “I have only lately nıarried myself." Madam: Konu! l This namı-all !onda to the romanca in Kemal'e life. ke other Inan of iron he hu hls one vulnersble point. and having mot Mndarue Kemal I can undorntand why he ruocumbed_ I heard the whole story at firat hand and ın _this fashion: While wa were ın the midst o( the infer- viow the hutler enter-ed and whlx Nd something ın Kemal'e nar. Instant he turned and said. not without prlde, Ma- dame Konu! in coıninz down. ' _ A few moment: later the most attrııctıve 'Purküıh amman I had yet met entercd~l should say lided -into the room. She w:: of medium ei ht, with a full Oriental fanı; und brilliant ark ayna. Her every mon» nıent was grnce imal!. Although shn were n aort of non-Turkish co.: turne-dt was dark blun-she had retninod the charmin head- dress' which is usually worn with t lE vırll and which, amordinîz to the old Turkish custom. muaf. wmp &teb hide the hair. The ve' howovor, was absent, for mndarno lı ona the emandpııtısd ones, and some of hor brown iri-ışın:: peepL-d uut from henoath the uihng cover. A subtlo por- fume @mana from her. Shı-wnsavlaual- izatiou of !eminim Paris Ilttmlly adomlng the Angora scene. Kemal presented :ne tohiswife. em loy- ing Turkish ın the ıntroduction. _ nd- droawd her in French and she re bt-d In admirablr- English: in fact. alın ha ı Brit- ish amount. The mason wns that ahı- had spcnt some ol her school llft' in England. later ebe ıtudind lu France. Madam:- Kernıl at onca took hor seat at the_ tablo ınd llstenrıd to thorcross examirıatıon ol * Tlıc Man's lndla-lllııc the Woı-zmıfs İnflîv Ü( Wllj-ll ilme-hu da::: :xcluıive feature: Ilıcıı Pm' l' ll" :head of the "ordinnry" umbrella- Distlnctlvcshnpcanılcomfurısblcczrrrvlnulcnulı Ten rths lnalcud ol' night Xvindpmrıf zip& !har "spill" rlıc wind Grcnrcr prurı-ninn nlfordcol by :vida ırrund Lanet-r service ngsurml by sıurdv curumıcııxın v - The India given you nam far your money. From SLM ro ŞSQW-lc payı m inalır un nn India. Memuru-amd br ROSE BROTHERS COMPÂNY. Lnncoslcr. l`.1. :ml m Canada by THE sacma( umuııeıul cu. Trrrimm 9 J, l f: f? . g.? It A: f_ e.. iz; m a .w ; n-;ıdaçnyuı ' Ouıırnııııod "The little :ıınlnulla with the Elg spr-um!' Indiaı for men. women. children and fur rrnvclnrs i gor the Cİ1aa'14iziaîg a ga” @ride her husband with interest. Shortly alrerhar arrival Kı-mal was nun- . Inonnd luk› the next 'room, where the unhl- net 'ııı still in sewion, and during. his ııhgence ah› told mc the ıtoryof her lifv. whıchliın rhanning complıvmnnt to tlu! nar- l rative of her dtatinzuished hushandE-mon' ıtrânuııluxhearver.: h. 1 .ayın d z otateru voıııozı timatı.' is the ama( merchant of Snı n. which l haa bor-u for yı-an: the economıc capital of ; Turkey. Hor namn iaLutife. To this must r he added nie_ word hmm m, which in Turkey l may mean either "Mlsı."or.".lrs." Thus l bdore her mnrriıızo she was Inıtife llnnum. 7 Şfaho om lotvned her full marrled namı' now . lt would e Ufo Ghızl ltluıL-ıphg 'Kernşıl Bulma» l . During the onrl dıye ol the Gmzkwar ' . - :the wma alternato ın Paris and London. . ' In the autuınn o_ mı shr- rı-turıınd to" Smyrna. whıch was then in the hands of .~' the Groekn, who had ımprisoneıl her father and who evçntuall ' :meta-cl her on thi- - ı charge ol bmn a _urkish spy. Shı› was , _ '› aontenced to elentıon in her own home ı with two Grvalr soldier: on guard lie-fare . Chtödooîaýiîîıne alâ:: spênt thrm- moıâlâıııy ' ne o re» scntriva su en l vınlshcd. Thvrn was the buuue and din o( ı l @earzs i Alf 73111- jezvc/crîc SUMATRA l'l5.l'l .s n.-....uı.ı .~ ~ ı = m.! rıziı İ Jı "nu
  9. 9. THE SRTURDHY l-lti Multiplying Man-power ll› the man with piclt and slıovel the digging ol hole: lnr n-!rplıone pole: is a slow sncl arduous taslt. Under lnhırzıhlc mil conditions three to live hole: arc for him .ın rıvumgı: day's work. Under adverse conditions per- lınn ile cıın account for only one. When the hole is dog. «Jiglıl or ten men are required to raise the pole with piltes. But thc hole-beter with daniel: attached. operated by only tim-c mcn, can erect as many a: eighty pole: a day, n-luasiııg for other teleplıooe work upwards oi foıty men. H undreds of devices toquiclrentelephoneconstructîon. to increase: its salety to the em loyce, and to effect otono- ııîic› arc being utilized in the ll System. ' dır: «runştdntly being made tofind the better and short:: way lu do .ı given job. Each tool invented for the in- tluıtry must be developed to petiection. lıı llıv aggrcgale these device& to multi ly msn-power tncnıı zıııeııunuous yeariy saving of time, la r and money llnouglıfıut ilk: whole System. Without them tele- phuııc service would he renclcrcd neither as pmmplly. ı rllıciı-ntly nor a: economically as it is to-day. "BELL SYSTEM" Anamenu TELEPHONE AND TELEGRAPH company AMD ÂSSOCIATED COMPANIES On: Mia. On: Syıuı, Uıiıaııl Senin. ııdılldivıddınıaılßııırsrrıia Crnln Eli. ı.' in powdıılıNrılteı v; m mumu ...mm ' - [ar All Agu Halo-uc u: mumu ını Cıncmo. l::. Wlhvoid lmitsüons-Substitutes CluP: Round IHCHI ud Milano-ısısı ûıbll ,ıll, 15th nrul Frig. m4. Ivllşjlü ılaimllû) R6', ca JJ) .« sol!) up. hızım' exrumcm İndir' . is n... ı... m. n... FRANS r. GLARK. nın-ı llullıllnğ. nn va& EXTRA MONEY tvu... mavi: Ihııllerı. o. Ilııı ireumm mı food..!! [sonuçlarından: Ilıs hnx' ın ım. pirluıe (Pıııl SutunolOhıo) ucu! s.. le ..ı d-d n.. mantı. Van. ılimıı ...d quırlııı ...ışını in bu ııodateyer) ye-k. Pıul ua u-_ı .ım ...y ını Min... .ı.... ins. m. wlııııı .a ı... m. m..., lwı ...wun-ıq. › ~ . '.`r. bı ..o &fiilhmm”.lîLLW$2î.“.ı'L?;l°';':ı'-”İ'Âiî'.'iî'1p sağa" hımm( Inn: ıéuh “ıırrlıy :harman to !nl ın your und- Cum (ım, [oo, tanıttı bılpyw ;u tutamaz. Jun und :Hut-Im İ# The Cudi: Publishing Company, Sales Dîvîıion «ıs tutumunu. sonra rakamına.. &nışan-ı'm . . wants rı-lsşntion write his bıoışruplıy." EVENING POST hıısty retrent. and eırly the next morning ğ the coııquering Turks roıle into Şmyıjııs.. A few da 's later Kamu] t-ntered uı tînumplı at. the ead of his vicwrious army. Let mo tell thermt in madımak own rmlve words. which were: "Although I had never met Mustnpha Kemal l invited him to be our guest during hi.: stay in Smyrna. l udmirtrd hi: uoumge, pıttriotişsm and leadeiship, und ha scepuxl mir invitatitın. l found thııt we had com- mon idmls for the ramnıtruıvtian of our country. und Ister we discovered that we had something else in common. Not long ııItm-wırdı forty to tlfty of our friends were inv-itai wtbs house for tea. The multi. ru the Turkish registrar is called. wuı sum- monedınd withoutun 'previousınııounw mont wr- were msrrit . Our wedding ring was brought to us- later from Lıusnnno by Ismet Pasha." Mıdamalûzmalspoke with lrunkadminı- tiorı about her hushnrıd. "He ls not only a great pıtrlot uıd soldier but ho iz& also un unselßsh leader," shs said. " Hr- huu huilt u. sınavın nf govsmment that. mm function without him. He wants alısolutely nothing for htmwelf. Hı- would be willinx u› retire ;tt any time if he were ızonvinood that his idrııl _of the self-determined Turkey will provıuL _ _ "l :ım :atını ıs ıı »aort of srnnnuenm for him. l read und tmrısluto the foreign paper: for him, play the piano when e. und l huve started to "Whıt sro your husband& diversions? " l asked. "He loves music und when ha dna find time to :md he sbıorhs uncieııt history." was the re ly. Then Pointin to thrm play- ful pupıx t ınt gımbo ed on t ıe tloor st. our feet she sddud: "I hıvu also provided tum with those littlt- dogs to whom he has be- ” come much samimi." Thu snıpstıot of Konu] reproduoed lıı this article shows . the pupa. Education Bolum Juffrast Mıdıme Kamal ha; definite ideııs ıbout the future of 'Turkish women. Like Halide Hınuııı. slm is strong for emuncıpııtıorı. Along Chi-i line she mid: _ "l believe in aqunl righu for Turkish vmxrıerı, which meıms the right to vote und to ait in the Grand National Assembly. l muintain. hrıwover. that hı-fnre ısuflrııge und public servi::.- must come education. lt would he. slvsurd to impose :rutin: on ignonınt pousuııts. We must luıve su ools for women uvr-ntuıılly. mnducted by women. lt is llound to be u slow proot-rs. l ım in faıvor of ubrdishinf the veıl. hut this vvlll alsa) ho ı grııdun development. We want no quick changes. lt must he ` evolution instı-.ıd of revulution. "On onu suhioçtj have Html!!! VW*** Education and rılmıon m _Turkey must be mount:: and dßtirıct. Thu: hı my ideal ol' lhemcntıl upliltol th:: women of m ' ritmi." Vebı~;;ıntodı~cı.~~ books. Mut- tomy surprlx: l found thst lllndume Kanal wus agı-ıcııtndmiıwroflmgrfollow. She uoted th:: whole of the Psalm of Life. wns eqmıı inu-ı-ıı- Lcd to llnıl how wall she know mta. Shout-y mid lîyron. l rvferrtd mu, (ne: iha; ın the old days Byron's books vıt-rı: lorbıddvrı ın Turkey on :account o( bi: pro-Greek mıntimrnts. whcreupon ;bu mınırkod vivıicioıul , “All such ro- oudurıı- :irc now part o! t e burled Tur 'ish ıwst." ı Ar. ım.- junctvrr. Kurul returrıod, md thı' thrı-rtds o! th» inlurvııgw with him were İckvd up. “hun m› wncludı-d, mili-gbi; :ud cum.: ınd it was time to I had brought with ım- u phoıoçmph o the Ghuzl dut I hnd obmlnıd in Angora. !t was taken in the ı-urly_ days of 1920. As ho loolced Tıt. it: he Said xnstfully "That rs- miııd-Lme of nıy yonth." He olmedi: and then gave. mı› two others st my uest. The furuuells were now said. ın I left. Arı I dmve_ llıcli to _Angora through the garip-mış: night. hnilf-d ut intcrvalı by ava ılry pırıl-als. lor- tln- watch on Kom] in- anin; with the dnflf. ıııdwltlı _buldu ::Alla echnînlz across the still ılr. lirezılızud that I had established canın& with e_ md donıinatinz pemoımlrty, s unique yutm- ıtnonıç mrn. It rrrnnıns only to revoıl the somıswhst briıv! anıl_ crowdtd t: mn of Kemal'e life so lar. ,He Lumen-uno anobscumlpetty v- i-mmont otllızîld run! wzm born orty yen:: o at Salonılâ. whlch vnıs than under tht-'Tur ' h th::. Thıı› _Isa of hi› birth here has given .. to the vrıdwpreud bebe! that hı: is u-Jvwuvhich :-, not :mı: The ıurmlse October 20. 192X was natural because during the Spanish persecutlons Salonlki become the havan of innumemble oppressed lsrsolitas. Here. ını ı-Lwwhem in the Turkey that was. and is. they huvo become important factor-sin lıoth I e commercial and the political life. The Turks ıre u mbted race. hwwzver, ha- nımı n! the old ltch for tonquert. ınıl Kemal& mother had u :ıtnıiıı of Albuniın in her. Kemal was dostlned for the army and ın the proper age orıtered the militxry school st Monnxtir. Once in the army. he im- preıscd his colleagues by a ren! love ııf soldierin . Themunpw. ıewas n nationzıl- İst. ln t we day-s this was herury. benım:- Turk wins ın the grip ola eorrupt stewurd- :thi w ich combined control of both Church arı state in the sulmnıte. ln other words. the sultan was not. only mler but aa grand uıliplı was ıılso defendar of the Islth. .- comrudeıof Kemal& early soldierinı: days wld me ın Constantinotılv that when the Comrnittee of Union and Prom-ısı: which wıu controlled by Enver Pasha, ıınrl which brought. :boot the revolution o! 1908 ınd the counter ravolutiun of 1909. was nt the height of its power. the futum ananı-i- patcr of his country ıutid: "Than poli- ticiamı src boıınd to !nil boaıusc they reprıuunt a dimi and not u country. Their motivaı nre purely politioal. Some duy l shall help to rrdeem Turkey." Like Na- poleon, he bellçved that he wss a man of dıısuny, and hıs subuequent rırhievements hıve count-med thst early belic!. Kurtul a! th: Dardaııcllcı lt is interesting to add that n!. a time when smart othcers in Turkey had brilliant rmpocts in politiu Kemal stuck to his pro- emion. He fought in Tripoli a inst the ltalinns, but it wa: not until t e World Wur that he from the more or lam :non ı o t ::average oftioeı-'s life. Wıiih" İZ antipathy for the Gerrmıns. hı- nsturally oppused Turkey's erıtrsnce into the wsr on the side of the Central Power-s. At once he incurred the bitter enmity of Enver Pasha.. snd this hostility became mom ucutt- during the yan-s of the oonflivt. Enver tried in every way to humhle him. but he was too good n soldier to be tankeri. At one time he tomportrily left the front ro ıccompany the future Sultan Mobxım- merı VI. then the mwrı prince. on ı stuu: visit. to Cıormsny. Prior to the Dardıınellm csmpnign Kamu! wıs ı colonel of infumry. Even tx-Jnre th:- British and F`rvnch made their lll-fıtıxl lsnding he had been given ı rsommaml ım Gallipoli. Soon ııfter. he was made :ı brigadier general› - this gave hlm the title of Pasha-und he took over the l9th Division. When th:: noturiouzt Liman von Sondan: fall from fsvnr he hemme om› of the Chief mnking Turkish ntlicerı on the poninsııl::. Most. plc da not know thnt it wns lsrgel t rnugh Kemal! quick jud en!. that t c Durdanalles expedıtion ful . On the duy that the Australian: mad:: their hısmne attack nt Anzac Beach. Kamal had ordered the two ben rvglmcnta of his dİvi-'ion on pıuada. fully stnıip fnr a mnneuvr:- ıgsinst the very hııig u where İli& 5111805. us the Australinrıs war: known. were about to opcrnte. When the news of thelınding and o( the dofeıit of thu Turkish trooııa a] the unut first reanhed him it. was mupl with the information that the movornunt wu merely ı ldnt. and with n rc-quext that he would detıoh only one ' rom t , und From “%93 mor** “o m.. the dîrsotim of the ıdvnrıco. that this wus nu mars foint but s serious snack. ile book it on hiınscll st once to orda' ıll time bıtttaılions stsndlng on pıuıde to ::m-y out their preurmnged mann-over. They were lolluwcd by the whole ol anemnd regiment und :mountain bnttarywhiclı Mustaphı him f stedıınddiıected. Hehıdoom- mumu ooommsnderolthnouıcrdivision u well ıs hi mom ı-.ıutioırs super-inis. ınd had, in fıct, saved the siuııtlon. At the close of the World War Turkey lay prostnte. The British Floct was in the BNPOİILIİ, and the Suları und his sdvîsem were under the thumb of the AJlieıs. When the Arrnistioe of Mudms was slgned in 191!! andthe 'lhrkswrrenderrıl, Kanal huıljıßt returnod !rom Psleıttlne, whom, after u hcrulc ıtruggle. he saved the Turkish renr- He uns now made in. r-generıl ofthermınsnmoftheTur foroaıirı Aslı Minor with ı view to bringing order out the ::bnm into whirh the duleuwd Turkish Army bud bean plungıd. !Cuallılucd n b... ru›
  10. 10. İNCE the Kum-arpa& has become dominant in cuiî butrons, some folks czımlessiy call ali sap-arabic hutrons by :hat name. Do not make this mis- take. Be sun: the rıanıe Kurma-pa:: is stampçd on the haci: of the but- tona you buy. Then you will know you are getting smarmw of design und real quality plus "the map that lam aiifetlınc." There's no other way to be sure-Loolcl uııoîllinrırazı Send for Balıklar ami Corner Dun Chart "D" Thu nm E... “Yılda Gun-ram Anuımo IM"- ı (dır-n Jul-w nl IUUJJJIY kılfıuıındınd n... .. THE SHTURDJIY (continual Irem tagı ıll! In May. 1919. the Greek: occupied myrna. which they had lon cuveınd. Thıs ill-ndviced procedure was ne alnımat entirely to Lloyd Cinema. and. although the. British premier did not reulizrs it at the time. was the linıt of the eventı that hurled him from r. Just M ıt marked the beginning of ulti- maw disaster for the Greek!. and the final ovarthrow of Uoyd George. no did it at the same time mean that Kemah great hour had come. The occupııtion o! Smyrna by the Greek::. to other with the brutal wny thuy impcıeed t eir vıill. was the npxırk. u lt were, that started the name of the new nıtlonılim in Turka . Fnr up Beyond rıcnım ww Kemal with the n-mnınts of an nrmy vchirh he had been sent to demobilim and disarm. As news of the Greek outı-ages in and around Smyrna. and account& of the deportation of man of his Constantinoplı› telle-algısı; by the rltish filtered in. he reıılizcd t at the time to strike was at hand. instead of demohilîutîon and diaarınameııt h: sent out ı mil for arma and volume::: with which to resîat what he helinvrd was the inevitable extlnı-tion of his country. He hozan to organize a counter government whose platform was the liboration of Turkey l from foreign dnmlnıtlon. Since he was the hand and front of the movvment his fol- lowers came to b: called Kvmallsta. The . firat capital of this new nationılîst mor& i ment was Enerum. in what wu Turkish Armenin. later it was moved to Sivas. and otu' in 1920 to Angora. earıwhlle the Sultan'a ıwemment at Canetantlnople. at Allied dictation, had l sent pcremııtory word to Kemal to return. When he refustrd ho was oullawed and sen- tenced to death. This only added to his gruwlng popularity. Kemal a !ask naar twofold: Ona hate uras to "Drive out the Greeks." n t o slogan became; the other was to perfect the Na- tlonaiist Gavemmvnt. Bnth eonsumrna- tions were achlevved. They îred the zaniusand suat of military eadenhip on the one han , and iman organiziag ıtawmanshlp on the other. kemal com- bined all these neoes 'qualltiea in himself. Thern is nu space em to racount the story o! those tv::. yeni: ol' nghtlng in which the Greeks advanced as far as the Sulari: River. which muans that they were forty nıilea from Angora. and how under Kemal and the no kus astute Ismet Pmıha. who ls n ıoldlr-r and not n diplomat by training. the invadprs wrrre driven hack into the sea. lt lıı an cift-told tala. Turkcyîı Nıw Coııılfmliaıı What noncems us ınıinly is the :yanını of government that Kamal created amid the nrdship and dlxeumfort of Angora.' and with @very alien hand except ours rıised against him. It il: rmılly u strikinz ::ivm- ture in dı-mncrı '. Altho h not au tech- nioally deslgnzı . lt is !or a prıcticnl and working urpoam a mpublic. Undı-rt eso-calledNationalPıctadopted by !hr Grand National .keıembly in An ra in 1920 the Turks pınllrled the Amı› min Declaration of Indepeudeuce. R dvclırrd. :mon othoı' things. that "lt is ı funda- nıenta eondition of our lite :md soutinuod exîateııce that we. like every muntry. should enjoy complcu- indeppndencv and Iiborty in the matter of ruwurinz thv metni ol' our dwelopment. iıı order that our national nnd eoonoınlc development should ho ren- dßrßd po-Niblc." Thr-ınew Turkish Constitulion i: omhodı led lıı what is known :u the Fundamental Lan', whıolı doom: that the sovcreigmy at the nation This with th:- nation n: FWYÜVTİ b!! ilk' Grand National Awembly "VCWİ b? th!' pc-aple. This ıısapmbly tılonr› cıın .doclarmvıır armııke peace. lt olm-is i:: rısırient-thh oflıvı- now held Kemal imha-who :s the oilirîul of t o ııımı. AI l hnvo alrvnndş' poırıtvd out. th# ruıwmhly !İSO Clmost* the members of the cublnvl. Farnorv sızniacmı m... these innova- tlnnsnvhen you conzıidnr the pası. hîstnry o! Tuîkvy. is thr nlwoluto separatlon of church and state. Tin› sultan bıısmeaı !s link-had. and thahmıd of the hîmlem hith reposes in ı mhnh named by n.. Grand National Assomhlü Ile ruhunun: ua spiritual chic-Y of th:- ohanımodnn world bu( han no lnüumcr- uno.. Turkish ılîsirs. In briel. ho .is the_ pope nl the Simleıns. This sepamtion o! church and state has ı h): mr-_zıning for the lowîıznr-r and m; bulunma ıntnmts. Until the National& muvemı-nt ııurtol' nxlraturrltoriııiity under EVENING POST the nam:- of mpltiılatinns nxlatod. These vrrsro nemmıry urıdvr tlın old rfqimv he› muse rvligion and lııw war:: r-loavly related. The clıurch throve upon the lgııuranoa und ıuperıtition nf thr- mııasos. The Pinus Foundation-tim Eri-u!. as it is cnllr~dv~ which oontrola nil chureh proporty. is um› of th.) rlchıst trust.: in the world. llrm-o, il! hı China. the alien lıııd to hzıvo lıiu ııwıı courtn. One ..I the nm thing.: that Kr-nılıl did ws to ılmlish th:: r-urıitiılurions. With thr› oonrts ıpurgod of mligiom lnllılnncr ıhı› alien now :ıs ı square dnul. Fırlama! Characnrlıucı By-this time you vrlll have reıılla-.od that Krmal is nu ordinnry person. Wlwn you ıtuılý the man and his rnvthod you disoovnr that two qualitîes undr-rliı› hi: a-atountlinz porfomıımco. On:: îsdoggndness of purpno which marrhes at the hehmt of an iron will; the other is his: profoımd rospent far public o ixılan. Althmıgh the udored of hi pm› pe, who have implicit faith in hı ;ula- ment. he has. from the start. consulwl them in overystvp. When hu wnnlA to put overa pro 'ition he :om to the mméûs and throug the agency ol' what wv ahaıılıl ::ıll a' town meetin acılıs' hia msn_ S0 in his reiations with t ıe Grand Nrıtltııınl Aa- semblış". Alt ough ile İs a stickler far smart cictha und eti uuttr› hi< whole illâ hns !ım-n marked by ı iroct slm lirity. Wlıan lın went to tin* front tu lrzı the lıst stand nl the Turks against the advancin Greek: the only document that ha left bo ind wns the following hrlof nııtn f" Dr. Adnan Bey. who was then vire prmiden.. ol the Grand National Aakembly: Tu İM Virr Hniıirııf oy' ik: Grand National . Aıırıııbi:: l ım lı-rıving for ille fmı-ıı. and l ıak you ldn y to taktı r-nre nl my ıflıirs during my absent-e. Musa-avm. Kızın. Ilrodılent of the Grand National Assembly. Compare the failurc› ol' Enver Hıalıa with the success of Kemal Pasha and you czın see how they dilin-ed in sunum". Envw went at lıı nheııd to th:- fultillıneılt of his p f hc struck a atom› wall hr trial tı: :ıttar it down. Evenıuaily hr- suc- cumhed. Kemal. whm ho rneets nn ah. stada. wait: pationtly until hı› mn gut around it. and he mually alı-m his ı-zııis. The ationee towhichi voiustnlludvd ıtood h in good sto-.ıd at Sukariıı which &present; the pnuk of his miliuıry cart-vr. For dayı the outlook wnu rlımporntm. Rvşri- ınont alır-r rvgimoııt haci lll-vn hurlod inat the Grımkı. wlıo lcıuglıt ıheın hack mth ııırriblnlnsş. Thrır dix' nal gvnorrıli vrerc› lcillıvd in the first days ıîghtiug. 'l'url~;~ îah disaster uı-»mrd innviulhlo. An ordr-rly dushnd up to Kemal saying !hal .ınnxlınr pcsition had hee-n lost. Tunnnil ragml ..ll round him. but tlır cnmmmıdnr in pisi.! stood unmovvd and witlınul n... sllvlıtıß. expreuion on that sphinxlilu- İJCÜ. A! the critical hour ho gave :ı qıxlrl xmnl o! command and flv› thousand pi. kr-ıl troopa. which ho had irc-pt in T--svrvı- ..ml undbr' cover. lı-uped into :ıcıi.›ıı. Their înııtruıvtions wen- not to ılrn until th. w the xvhiter- of thv ıvnomfs oyna. Thıvy l . vıl thu tido ınd the Grw ' rvtrıuıt bvgur.. .For the moment Kemal i.: »ııvvure m. ıl.. dizzy eminance wlwre the İiĞv of hi› 11V› compliıılımoııts. aidvd h - lhé lılrno~l l n- ıivd awlaim uf his pı-u n. has lunrlrıd l On August fourtwnth ust bı› u-:m r... prıwîdent of the Gmnd Nıırimız.! A: Onl ' una vote wa: Cast against him. for amı-t Pasha. anıl llı impı-.wiuıı t m.: Kemal so lıonorml h vmineııt :Lx-ılıînlv. Thus lar two cum lı hlı-ıınıvhilr› lu truunwıı . . am' lm donlînııtıt-s ~-ir. !am he ' :lo-milleti Defnııse of Right-ı Pnny, wlıım thr- Pouplfé Pa _'. :md v l-.ir-h h cnlly nn oppmitiurı. Anuılıı-r u ovîntunl dovelop und tlw ` PU iLicııl ivlcion will ırlsv. More imınexiiate is the› uısk ni tmnsl..! ing that kindlin forınuln of ı-cıınoıııic :md litir..! ıwl vdctermination. Un' Älumıa hattı of thı- now Turkey. im.. void anıl Ernrtlml reality. Thu (umull ıintl ıhurıliıtg &ve diud out. ?cm0 'Ü' signı-Ai. Tiw- uıounds x.! ounlli-rt mm( nnw bu lıouıııl lig). kemal& real los: ..s national lç-:ıdı-r. tlıı-re» fore, will hr m bring ordu: and ro- oufo! the turk ami ruîn wrought .yt yerin nf alman .uıntînunııs u-arfnrv, Whath-'r .ıs ın-unumlc nıeı-siulı llu 'rıill dupiiçnte hi ' *tnuvırling record in til .i ;md forum rerrıaırx tr› bu' »u -.. Vlı..:0~.= fan› hokLı-oııı for him. hı› h u alreıdş- wmıvn himulf lnrglıia the hî: tory of h? tinıw. NB Radio clear- or radio "c hatter" How tu ınake your radio set ıvork iıvltm' VERTWIIERF.. ten.! o( tlııııısaıııia of mdirı owncr: hmc adnplod the Atın(- method lı› ar-cıırı- lnuıl. dur hroudmstlıın. Fveıı Htutiıııll& 500 Ip as tar :ıs 3000 ınilvs :mııy ;ın- being tlnrly heard. The result: lıavc been mzın olmus. Loud. clmr radio Convert& Are mm recolved with neu. which .ım-ı- naemed capable uf prııduclrışı nrılş' inin!. weak ıırdistnrrrd. :ılnıııqr ım› lntelllglhle souıııls.. Rndio nm! :oıııııl vnğinı-Prk, nfvrr long research lımo perfvclhl nm Instruments whirh. ınQı-ılırr. lnr nura maximum vulunıo. rlııriıy am! distance. First th?) .lrcigııı-.I :ı anın-ml ıypo ıı( 'âmpliiyirıu lrııııv formu- wlılclı ılııus nm llislnff -lwı the voice xınd mualml ruııgv. Sn ı.. 5.000 cycles. lu 4.23 to l nı Wıırkx with any vavuum rııhr rnııılp, ciılwı dry or suımge lmuury type. OPERA SINÜIÄR OR PQRHA TI.' Dincwtlnn ırı .ı r.ı.ı..~ ..ı-ın pamıı tadını ı.. Jnıimve un ı-lnıır-ruıınnl› [nazim: .l› Thin lı the Acme -1 :ladin Fraquency Ampllh-iıın `l`rzına~ lux-mor. “lhßn used in ııue arasın' ol' nınpllhuıtlon ıconıisliııg ui ;ı &emmi tube. Ihr- Acmc A-l itself ;md cı-rnln nılnıır :ıpıuıtılıixl lı DTOCİIICQ› alınmış. rlıaır aiuıuıla in ;my huni sı-I. “han nu. Acme A-Pn ..rc ııwd. ..ıı lcıııı› Klcer- speaker or mhz-r Imıd spesıkinşt &evim will aivu land. ıclı-ıır. un- diıtoned music. Build.: up iucımıiııg u-rwcs TIIRN they nrrlrvıed ;ı ıaccuml luurummt which gives ..uy w! dram-r nıncr. lı fıııildu up ılu› nfrunnlh uI ılu- lıımnılııu Lullû u-.ıven hvinh' Ilıı-_ .ııı- :ıcııvıl ou lı) tlw drtı-cınr. S0 signnls Inım fııı' disııınl ılıııinns ıulıiviı llJYı- nı-vı-r before lıı-cn ..f suflirivııı sırmgılı u› muse ılıı- deıccınr m m› nın now bı- NÜCUİÜd-*Jnd uitlı lila' :ıld n! kum.- ka”. nımuı 1..... ırıuq, am_ m.. ıllıııırıul Aıınıvfll ılııı «urunu lnırru› nı--ııılı ılıv Arnı-*Hııılıo r.. ı ..cx `ıııpli~ fylılu TVIIHQinIIHıİ, .ıud lı ır lı- ln Ihrı-ı› - üre» R-ı, k- ~....v k-ı, o... man !hun one une ı-I rmlıı- Hhpvfllı) .ııııpllticatlun Send for baokla IN onnı u o macun mı ben ıeıulrı wlıfı .ırıvır 'l“ı.. luımm, ...mah are ..şu ..ı ;ıll rıuıhuıoı ...ı ı... ...,.ııı.. ..ı-m «ım- uul Dihlnrılıın. vıhhl. ...ıı ..nıy Oxpluıııı lıuvı n. adult Iln- ı.. w n 'IrLlIUCJİvH . ful In tıııllslıı ' Infllml ..w c n! rrnuwlylr Thı- !ım-nı ;nın ı-ıg-Lıını how lrı get Audi.. :ml kı!... Ampl .::nın .m m. “m, m.. urun llûw-Ilır m: ı l . ım unu Im 3..... ...m . . ....r~.nı,ı ACfsiE ` /oı- umPİI/İrd/kw7 Ilı- Arıılr v.' "ş l furIIİurInrI' ı Ihqın nl und r ..m4 tııue kd. k .I :ıııd R-l Kadin Frmıuııı.) Tranı› İıııîlivri u-ll fıvr Si açın::. hımm ııııi nırçırıcıı Ilırır›
  11. 11. -r-v Ü rı- _ı Tv -r ,A »vw _ı / m7/ 4 1A t' ,I/*IA i ~ ım' / 'TİP/r /İ ı /-:.ı._4 tı- 1-1-41- i-? ı- 'ı-p(ı:/<,›;/(/ ı- İR zamanlar Ankara, sadece kedileri ve keçileriyle ünlüydü. Bugün, Anadolu'nun uzak tepelerindeki bu eski, hantal şehrin, dünya çapında başka bir önemi var. O, sadece yeniden kurulmuş Türk Devletinin başkenti ve dolayısıyla bütün çağdaş demokrasi deneyirrrlerinin en renklisinin merkezi değil, aynı zamanda Dünya Savaşmın acı sonuçlarının ortaya çıkardığı birçok önemli şahsiyet arasında sivrilen -ta.rn unvamyla- Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın da yaşadığı yer. Savaş içinde doğmuş olan Türk Devletinin kritik bir saatinde, bu kişiyle Ankara'da konuştum. Lozan Konferansı dağılmak üzereydi. Savaş veya barış hâlâ boşlukta sallanıyordu. Daha dün Başvekil Rauf Bey bana şunlan söyledi: “Eğer Müttefıkler savaş istiyorlarsa, istediklerini elde edebilirleı”. Hava, gerginlik ve belirsiz- lik doluydu. Sıkıntılı çevrenin üzerinde, kendisini görmek için bu kadar yol gittiğim şefin taviz vermez varlığı dolaşıyordu. Hükümetin kendisi gibi, olaylar da onun etrafında dönüp duruyordu. Seyahatin güçlüğü, çevrenin çetin ve dramatik karakteri açısından Anadolu, bir yıl önce Sun Yat-Sen'i görmek için yaptığım Güney Çin cephesi gezisini çok andırıyordu. Onunla Kemal arasında belli bir benzerlik vardır. Her ikisi de, bir çeşit ilhanıla dolu liderlerdir. Her ikisinde de, yıkılmış imparatorlukların yan olan o alevli bağımsızlık ideali mevcuttur. Paralellik burada sona eriyor. Kemal, kan ve demirden bir insan, bir doğu Bismarckh; sebatlçâr, acımasız, yenilmez. Oysa Sun Yat-Sen, rüya ve hülya içinde, kaderin ebedî oyuncağı; atasözündeki kedinin ne kadar çok canı varsa, onun da o kadar çok siyasal hüviyeti -hatta ekleyebilirim ki, o kadar çok hükümeti- var. Türkiye Türklerindir U kişiler ne kadar farklrysa, arkalarındaki milletler de 0 kadar farklı. Çarpıcı bir karşıtlık da burada. Çin, bencil arnaçlann bitmek bilmez çatışması ve liderlik yokluğu yüzünden, inanılmaz denilebilecek bir siyasal kaos içinde çzılkalanırken; Türkiye, uzun ve kaııh tarihinde ilk defa, belirli sınırlara, gerçek bir vatana ve müslüman dünyasının kaderine şekil verebilecek -bu arada Amerika'nın yakm doğudaki ticari özlemlerini de etkileyebilecek bir milliyetçi hedefe sahip, homojen bir ırıillet olarak ortaya çıktı. Yeni slogan, “Türkiye, Türklerindir". Bütün bu hayret verici evrirrıin aracı ve ilham kaynağı Kemal Paşa'dır; 1919'da Türkiye'nin, yenilgi ve itlâs sonucu, olabileceği kadar düşkün olduğu hatırlanırsa, bu neredeyse bir mucizedir. Türkiye gezimin gerçek hedefi oydu. Parlayan cami ve minareleriyle peıişanlık_ içindeki haşmetine rağmen hâlâ şehirlerin kraliçesi olan İstanbul'un kendine özgü cazibesi vardı ama, Haliç kıyılarına vardığım andan itibaren benim ilgim Ankara'da toplanmıştı. Bu tntkunun gerçekleştirilebilmesi için gniç bir zaman seçmiştim. Görünüşe göre, Lozan Konferansı çıkmaza gitmişti; uzun zamandan beri beklenen barış, her zaman- kinden dann uzak görünüyordu. Savaş hali, hâlâ devam ediyordu. İşgal ordusu, sokaklara savaşçı bir renk ve hava verirken, büyük bir Müttefik donanması da ya Boğaz'da demirli duruyor veya Marmara denizinde at:ış tatbikauna çıkıyordu. Anadolu tepelerindeki başkente ulaşmak daha da güçleşmişti. Her engel, sonu gelmez bürokratik bağlarla sürüp gidiyordu. Çabuk iş görmek isteyen bir Amerikalı için böyle bir kombinezon bir felâketti. Daha sonraki deneyinılerim, Kipling'in, doğu ülkelerindeki enerjik bir Yankee'nin akıbetini anlatan ünlü hikâyesindeki gerçeği doğruladı. Adarrnn mezar taşında şöyle yazılıydı: “Doğuyu acele ettirmeye çalışan ahmak, burada yatıyor." Mizaçtan ve diğer şeylerden kaynaklanan bütün bu engellere ek olarak Türkler, Chester imtiyazımn gerçekleştirilmesinin, kağıt üzerinde göründüğü kadar kolay olmayacağını anlamaya başlamışlardı ve bu da onları tedirgin ediyordu. Ankara'ya gidiş izni alabilmiş en son sivil, vesikasını -vizerıin Türkçe adı- alabilmek için, THE SATURDAY EVENING POST 7* f." /-4 İstanbul'da yedi hafta beklemek zorunda kalmıştı. Diğer iki üç kişi ise, dört haftalık meraklı ve sonuçsuz bekleyişten sonra, öfkeyle ülkelerine dönmüşlerdi. Başarı ümidi parlak değildi. İstanbul'daki ilk günümde, Amerikan Yüksek Komiseri Amiral Mark L. Bristol'e saygı ziyaretinde bulunduğumda, kendisinden Ankara'ya gidebilmem için yardm: istedim. Bana hemen, o zamanlar Ankara'nın İstanbul'daki baş temsilcisi olan Dr. Adnan Bey'e bir takdim mektubu verdi; bütün izin belgeleri ondan geçiyordu. Dışişleri Bakarılığı'nın bulunduğu ve Türk tarihinin pek çok uğursuz olayına sahne olan ünlü Babıâlfde kendisini görmeye Kızıl Sultan Abdülhamid'in kirli aletleri ve işbirlikçileri, günlerini burada geçirrnişlerdi. Yapının, tarihteld zengin kardeşi Ayasofya Camii kadar heybetli olacağmı umuyordum. Oysa mimari güzellikle en küçük ilgisi olmayan ve tenıizlenmeye şiddetle muhtaç, kirli, düzensiz yayılma gösteren, sarı bir bina karşıma çıktı. Adnan Bey'in şahsında ilk Türk müttefıkimi buldum. Üstelik kendisinin geniş ve cömert görüşlü, tecrübeli bir kişi olduğunu da keşfettim. Milliyetçi hareketin güç günlerinde Kemal'in ilk yardımcılarmdan biri oluşu nedeniyle, Ankara Hükümetinin ilk başkan vekili olmuştu. Ayrıca, başka bir nedenden dolayı da şöhreti vardı; 'Türkiye'nin önde gelen kadın refomıcusu ünlü Halide Hanmfın kocasıydı. Gidiş izniırı için Ankara'ya hemen bir telgraf çekti. Somut olarak bu izin, Istanbul Polis Müdürlüğünce verilen bir belgede -yukanda değinilen vesikada- ifadesini buluyordu. Dünya Savaşı günlerinde, sahibine cepheye gitme iırıkânım veren ve beyaz paso adı verilen bu belgeyi elde etmek güç bir işti. Şimdi anlayacaktırn ki, peşinde koştuğum Ankara'yı ziyaret izniyle kıyaslandığında bu paso, halka dağıtılan el ilanları kadar kolay sağlanır bir şeydi. Adnan Bey, Ankara'dan yaklaşık üç gün içinde cevap alacağım söyledi. Anhyordurn ki, üç gün, Rusça seichas kelimesine benziyordu; bu kelime, sözlük anlamı olarak "hemen" demekti ama, kendi ülkelerindeki faaliyetler, daha doğrusu faaliyetsizlikler, hakkında kullanıldığı zaman genellikle "gelecek ay" anlamına geliyordu. B ürokratik Güçlükler İR hafta geçtikten sonra Amerikan Elçiliği, Babıâlfden, müracaauma bir cevap gelip gelmediğini sordu; hiçbir cevap gelmemişti. Birkaç gün' sonra Türk memurları çılgına döndüler. Ingiliz, Fransız ve Italyan vatandaşları dışında lıiçbir yabancının, Ankara'nın rızası olmadıkça İstanbul'a girip çıkarnayacaldarı hakkında bir emir çıkarılrmştı. Mevcut izin belgeleriyle Paris veya Londrıfdan yola çıkmış kişiler -ki içlerinde bazı Amerikalılar da vardı- Türk smııında bekletiliyorlardı; oysa emir, onlar yola çıktıktan sonra çıkarılrmştı. Amiral BristoFün vaktinde ve ısrarlı çabaları sonucu, sınır yasağı Amerikalılar için kaldırıldı. Bir gün içinde Ankara, protesto ve başvuru telgraflarına boğulmuştu; ben de, kendi dilekçeınin, yeni ve artan kargaşa içinde tümden kaybolmuş olacağuıı düşünüyordum. Bu arada, İngilizce, Fransızca ve Almancayı akıcı şekilde konuşan Reşat Bey admda iyi, dürüst bir Türk gencini dragoman, yani kurye ve tercüman olarak sağlaınıştım. Hiçbir yabancı, böyle bir yardımcı olmaksızm Ankara'ya gidemez; çünkü tek tük yerler dışında, Anadolu'da konuşulan tek dil 'Iîirkçe'dir. Aslında Reşat Bey, Ankara'da bir yıl Amerikan konsolosluğu yaptıktan sonra daha yeni emekliye ayrılmış bulunan Robert Irnbrie'den miras kalmıştı. Reşat Bey onun tereürnanıydı. Irnbrie ile yakın temasları sayesinde Amerikan âdetlerini öğrenmişti; gecikmeden dolayı duyduğum sabırsızlığı da gayet iyi anhyordu. Onun da Ankara'da büyük etkisi vardı; benim için arkadaşlarına birkaç telgraf çekınişti. iznirnin İkinci haftanm sonunda Amiral Bristol, 20 EKİM 1923 ı- ç ilk; [ITH [JT, (1 (-1 7,4. V - ıyı/l. 'İ/*J bulgu: lı ı-v- çabuklaşnrılrnası için Adnan Bey'e kişisel bir müracaatta bulundu ve Babıâlfden Ankara'ya sert bir ikinci telgraf gitti. Tanıştığım diğer Türkler ve Amerikalılar da telgrafla başvurularıru buna eklediler. Şüphesiz başka işleriın de vardı ama önümdeki zaman kısıtlıydı ve her şey bir yana, Kemal bu gezimin başlıca ödülüydü; onunla görüşmeye kararlıydım. Bu yüzden Temmuz başlarında Reşat Beyi, durumun ne olduğımu öğrenmek için Ankara'ya gönder- dim. Ayın dördüncü gününün sabahında yola çıktı. Elçiliktelci Bağımsızlık Günü töreninden otele döndüğümde, Reşat Bey'e hitaben Ankara'da hükümetteki arkadaşlarından birinden benim adresime gönderilmiş bir telgraf buldum; Ankara'ya gidiş izuimin, dokuz gün önce tellendiğini söylüyordu. Oysa önceki gün Babıâli Ankara'dan isteğim hakkında hâlâ ses çıkmamış olduğunu bildirrrıişti. Araştır-inca anladım ki, Polis Müdürlüğündeki bürokrasi yumağı içerisinde önerrıli telgraf, bir kağıt yığınının altına atılrruştı; talebim üzerine başlatılan uzun bir arama, sabırsızlıkla beklenen mesajı ortaya çıkarana kadar da kimse, onun hakkında bir şey bilrrıiyordu. Bu, tipik bir Türk usulüydü; tam Çin'in herhangi bir yerindeki "bir resmî dairede vuku bulabilecek cirısten. Reşat Bey dönüp de dummu bana bildirrneden önce, vesika elime geçmişti ve harekete hazırlaruyordum. Bu ilk adım ama, asıl seyahatin hemen her merhalesi de eşit derecede güçlüklerle doluydu. Gene resmî bir Türk kararrıarnesiyle başım derde girecekti. Eğer bir Türk olsaydım normal şartlar altında, araba vapuruyla İstanbul'un hemen karşısında Boğazm karşı kıyısında olan ve çok tartışıhnış Berlin-Bağdat Demiryolunun Anadolu bölümünün başlangıç noktasını teşkil eden Haydarpaşéfdan trene binebilir ve yaklaşık yirmi yedi saatte vasıta değiştirrneksizirı Ankara'ya varabilirdim. Oysa, 250.0()0 kişiden hayli fazla olan tüm Türk Ordusu, İzmir'in ötesinde demiryolu boyunca seferber edilnıişti. Hiçbir yabancıya bu seyahati yapma izni verilrrıiyordu. Nispeten -"nispeten"i bile bile söylüyorum- kolay olan bu demiryolu yolculuğu yerine yabancı, gemiyle Mudanya'ya sonra trenle Bursa'ya, daha soııra bütün gün otomobille Anadolu ovasını geçerek Karaköy'e gitmek, orada da Haydarpaşa trenini beklemek zonmdaydı. Yirmi yedi saat yerine, benim de yaptığım bu yolculuk, tam elli beş saat sürdü. Parlak güneşli bir pazartesi sabahı İstanbul'dan Ankara'ya hareket ettim. Amiral Bristol, Yüzbaşı T.H. Robbins komutasındaki bir denizaltı avcı botunu emrime vermişti; böylece kalabahk ve hiç de temiz olmayan yolcu vapurundan kurtulabildik. Yarumda, Mütarekeden sonra Türkiye'deki ilk Amerikan Yüksek Komiseri olan ve şimdi de Ankara'da ticarî bir görevi bulunan Lewis Heck ve sadık Reşat Bey olduğu halde, Marmara denizini geçerek Mudanya yolculuğunu dört saatte yaptım ve öğleyin oraya vardım. 1922 Kasırmna kadar Mudanya, Türkiye haritasında bir noktadan ibaretti. Yunan yerıilgisinden sonra, Ingiliz ve Türk Orduları Çanakkale'de fiilî bir çatışmadan birkaç metre uzaktayken ve iki devlet arasında savaş kaçırulmaz görünürken, Türkiye'deki İngiliz Kuvvetleri Kumandanı General Sir Charles Harrington ve Ismet Paşa Lozan'da Müttefik delegeleriyle böyle neşeli bir kovalamaca oynayan İsmet- burada buluştular ve birinci Lozan Konferansfmn öncüsü olan ünlü mütarekeyi burada gerçekleştirdiler. Madam Brotte ve Oteli ÖY, bir gece içinde üne kavuştu. Konferansın yapıldığı rıhtrmın yanındaki küçük taş evde halen bir Türk ailesi oturuyor ve çocuklar evi doldurup taşırıyor. Kırk millik Bursa yolculuğunu, günde iki kere sefer yapan oyuncak trenle yapacak yerde, Bursah bir tüccarın yeni almış olduğu yepyeni bir Amerikan arabasıyla seyahat ettik; gelmesi telgraila errıredilmiş olan bu araba, limanda bizi bekliyordu. Tepeler, zeytin ağacı yığrnlarından görün- müyordu; vadilerde ise bol bol tütün ve rıusır yetişiyordu.

×