O slideshow foi denunciado.
Utilizamos seu perfil e dados de atividades no LinkedIn para personalizar e exibir anúncios mais relevantes. Altere suas preferências de anúncios quando desejar.

Analiza odchylen kontrola wykonania budzetu

2.758 visualizações

Publicada em

Publicada em: Negócios
  • Entre para ver os comentários

  • Seja a primeira pessoa a gostar disto

Analiza odchylen kontrola wykonania budzetu

  1. 1. Analiza odchyleń jako narzędzie kontroli wykonania budżetu
  2. 2. Budżetowanie – przygotowanie planów finansowych 1/2 2  W procesie budżetowania, plany operacyjne przedsiębiorstwa są wyrażane w pieniądzu, co pozwala w kolejnych okresach na: - mierzenie i ocenę osiągniętych wyników finansowych - podejmowanie ewentualnych działań korygujących  Menedżerowie działów, będących ośrodkami odpowiedzialności, przygotowują szczegółowe budżety operacyjno – finansowe  W firmie produkcyjnej odpowiedzialność za wybrane elementy budżetu może zostać przypisana w następujący sposób odpowiedzialność Przychody ze sprzedaży Bezpośredni koszt materiaów Bezpośredni koszt pracy Wielkość sprzedaży Dział sprzedaż Dział zakupówDział produkcji Dział kadr Cena produktu Cena zakupu Zużycie materiałów Praco- chłonność Mix materiałów Mix pracowników Stawka godzinowa
  3. 3. Budżetowanie – przygotowanie planów finansowych 2/2 3 Sposobem kwantyfikowania planów operacyjnych może być zastosowanie rachunku kosztów zmiennych, w którym produkty wycenia się według kosztów zmiennych (bezpośrednich) wytworzenia. W pierwszej kolejności planowana jest wielkość i cena sprzedaży, która jest podstawą do szacowania przychodów oraz planu produkcji i kosztu wytworzenia. Koszt wytworzenia może być budżetowany wg standardu, który odzwierciedla założenia organizacji odnośnie: - ilości, jakości, zużycia i ceny materiałów - pracochłonności i kosztu pracy Osiągane wyniki finansowe przedsiębiorstwa różnią się od wielkości budżetowanych, czego przyczyną są powody obiektywne (np. zmienność otoczenia rynkowego) lub niska jakość planowania (np. błędy planistyczne). W analizie wykonania budżetu ważne więc jest wyjaśnienie zidentyfikowanych, istotnych, odchyleń. dane jednostkowe PLN PLN wielkość sprzedaży 12 000 per szt 15 000 per szt cena sprzedaży 1 800,0 1 219,7 koszt materiałów kg per kg kg per kg materiał A 5,0 30,4 5,0 13,0 materiał B 11,6 21,6 20,0 8,0 materiał C 24,8 11,2 15,0 13,0 razem 41,4 16,4 40,0 10,5 koszt pracy rg per rg rg per rg pracownik A 6,0 40,0 4,0 30,0 pracownik B 22,0 10,0 15,0 8,0 pracownik C 12,0 20,0 10,0 14,0 razem 40,0 17,5 29,0 13,1 koszt wytworzenia 1 380,3 800,0 jednostkowa marża na pokrycie 419,7 419,7 budżet wykonanie ?Czy rozumiemy powody odchyleń
  4. 4. Budżetowanie – wariancje (zagadnienia ogólne) 1/5 4 ? Powody występowania odchyleń kosztu materiałów i pracy Zużycie materiałów uzależnione od ich jakości Dostępność (zastąpienie) materiałów wpływa na proporcje zużycia Jakość materiałów wpływa na straty technologiczne Proces produkcyjny wpływa na straty technologiczne Wielość dostawców i popyt rynkowy wpływa na cenę zakupu Cena nabycia w walucie wpływa na ostateczny koszt zakupu Praca w nadgodzinach wpływa na koszt wynagrodzenia Technologia wytwarzania wpływa na pracochłonność Technologia wytwarzania wpływa na rodzaj (koszt) kompetencji pracowniczych Błędy (metodologiczne) w planowaniu wpływają na finalne wnioski z analizy  Patrząc na osiągnięte rezultaty, Zarząd może być zadowolony z wyników finansowych: jednostkowa marża jest na planowanym poziomie, wzrosła łączna marża na pokrycie, wzrosła także rentowność sprzedaży  Jednak zaobserwowane odchylenia od budżetu, na poziomie łącznych jak i jednostkowych wielkości są znaczne  Dzięki pogłębionej analizie przyczynowo-skutkowej wariancji, możliwe jest zrozumienie zaobserwowanych (istotnych) odchyleń, ocena każdego z ośrodków odpowiedzialności oraz ocena wpływu działań ośrodka na wynik przedsiębiorstwa. Dzięki temu, w kolejnych okresach organizacja będzie mogła podjąć ewentualne działania korygujące Wyniki przedsiębiorstwa osiągnięte w okresie budżet wykonanie tys. PLN tys. PLN tys. PLN % przychody ze sprzedaży 21 600,0 18 295,5 -3 304,5 -15,3% koszt materiałów -8 163,8 -6 300,0 1 863,8 -22,8% koszt pracy -8 400,0 -5 700,0 2 700,0 -32,1% marża na pokrycie 5 036,2 6 295,5 1 259,3 25,0% % marży 23% 34% jednostkowa marża (PLN) 419,7 419,7 0,0 0,0% zmiana
  5. 5. Budżetowanie – wariancje (odchylenia łączne) 2/5 5 Na potrzeby raportowania zarządczego, kontroling finansowy przygotowuje raport uzgadniający łączne odchylenie pomiędzy budżetem a wykonaniem. Prezentacja pokazuje bardziej złożoną naturę odchyleń. Okazuje się iż: - spadek ceny sprzedaży produktu nie został w pełni skompensowany wolumenem sprzedaży - odchylenie ceny zakupu materiałów miało pozytywny efekt na marżę, przy czym zużycie materiałów było wyższe od oczekiwanego - koszty pracy spadły w rezultacie niższej stawki, jak i wyższej wydajności pracy Uzgodnienie wyniku przedsiębiorstwa w okresie tys. PLN marża na pokrycie - budżet 5 036,2 odchylenia cena sprzedaży -8 704,5 wielkość sprzedaży 1 259,0 cena materiałów 4 980,0 zużycie materiałow -1 075,2 stawka pracy 1 950,0 wydajność pracy 2 850,0 razem 1 259,3 marża na pokrycie - wykonanie 6 295,5 Ochylenie jednostkowych (budżetowanych) wielkości budżet wykonanie PLN PLN PLN % cena sprzedaży 1 800,0 1 219,7 -580,3 -32% koszt materiałów 680,3 420,0 -260,3 -38% koszt pracy 700,0 380,0 -320,0 -46% marża na pokrycie 419,7 419,7 0,0 0% wielkość sprzedaży (szt.) 12 000 15 000 3 000 25% zamiana W okresie firma zwiększyła sprzedaż o 25%; aby to osiągnąć obniżono jednostkową cenę sprzedaży o 32%. Spadł także jednostkowy koszt wytworzenia produktu (o 42%), na co złożył się zarówno niższy jednostkowy koszt materiałów oraz pracy. Łączny efekt powyższych zmian spowodował, iż rzeczywista jednostkowa marża nie zmieniła się w porównaniu do budżetu.
  6. 6. Odchylenie kosztu materiałów cena zużycie razem tys. PLN tys. PLN tys. PLN materiał A 1 305,0 0,0 1 305,0 materiał B 4 080,0 -2 721,6 1 358,4 materiał C -405,0 1 646,4 1 241,4 razem 4 980,0 -1 075,2 3 904,8 Budżetowanie – wariancje (koszt materiałów) 3/5 6  Odchylenie kosztu materiałów można przeanalizować poprzez wyznaczenie wariancji cenowej i ilościowej - korzystne odchylenia z tyt. ceny mogą świadczyć np. o efektywności działu zakupów (negocjacja niższej ceny), lub być wynikiem zakupu po niższej cenie gorszych materiałów, co wpływa niekorzystnie na ich większe zużycie  Materiał C jest nabywany w walucie. Negatywne odchylenie od ceny pokazuje, iż firma jest narażona na ryzyko kursowe, które całkowicie zniwelowało pozytywny efekt spadku ceny zakupu w EUR - firma może podjąć decyzję o zabezpieczaniu się przed ryzykiem np. kupując kontrakty typu „futures”  Zamiast analizy zużycia każdego z materiałów menedżerowie mogą uważać za celową analizę wariancji z tytuły proporcji („mix”) oraz uzysku („yield”) Taka dekompozycja zużycia materiałów pokazuje, iż: - w wytworzeniu produktów zużyto więcej niż planowano (w standardzie) droższych materiałów - zużyte materiały pozwoliły na wyprodukowanie większej ilość produktów, niż pierwotnie zakładano 1 1 2 3 Dekompozycja zużycia materiałów odchylenie (proporcja) odchylenie (uzysk) razem tys. PLN tys. PLN tys. PLN materiał A -77,1 77,1 0,0 materiał B -2 848,7 127,1 -2 721,6 materiał C 1 505,5 140,9 1 646,4 razem -1 420,3 345,1 -1 075,2 Wpływ kursu walutowego na koszt zakupu materiału C cena zakupu EUR kurs PLN / EUR cena zakupu PLN budżet 2,7 4,1 11,2 wykonanie 2,5 5,2 13,0 tys. PLN odchylenie wynikające z ceny zakupu 186,7 odchylenie wynikające ze zmiany kursu -591,7 łączne odchylenie -405,0 3 2
  7. 7. Budżetowanie – wariancje (koszt pracy) 4/5 7 Odchylenie kosztu pracy stawka wydajność razem tys. PLN tys. PLN tys. PLN pracownik A 600,0 1 200,0 1 800,0 pracownik B 450,0 1 050,0 1 500,0 pracownik C 900,0 600,0 1 500,0 razem 1 950,0 2 850,0 4 800,0 Dekompozycja wydajności pracowników odchylenie (proporcja) odchylenie (pracochłonność) razem tys. PLN tys. PLN tys. PLN pracownik A 210,0 990,0 1 200,0 pracownik B 142,5 907,5 1 050,0 pracownik C -390,0 990,0 600,0 razem -37,5 2 887,5 2 850,0  Odchylenie kosztu pracy można przeanalizować, obliczając odchylenie wynikające ze stawek oraz wydajności pracy Dane liczbowe pokazują, iż przedsiębiorstwo poniosło istotnie niższe od standardowych koszty pracy. „Oszczędności” wynikały zarówno z niższych stawek płaconych pracownikom, jak i większej wydajności pracy.  Podobne jak w przypadku kosztu materiałów, dla menedżerów istotna może wydawać się analiza wariancji kosztów pracy z tytuły proporcji („mix”) oraz pracochłonności („yield”). Taka dekompozycja ta pokazuje, iż: - w analizowanym okresie, produkty były wytwarzane przez lepiej wynagradzanych niż planowano (w standardzie) pracowników - czas pracy poświęcony na wytworzenie produktów, pozwolił na wyprodukowanie większej ilość produktów, niż wynikałoby to z przyjętych standardów 1 2 2 1
  8. 8. Budżetowanie – wariancje (jakość planowania) 5/5 8  Plany finansowe zawierają element niepewności m.in. co do przyszłego poziomu cen sprzedaży, jak i oczekiwanych kosztów produkcji (efektywność operacyjna, cena zakupu materiałów, stawka pracy)  Może się jednak okazać, iż niektóre założenia budżetowe (standardy) nie są realistyczne lub bazują na błędnych przesłankach. W rezultacie przygotowany budżet nie jest wiarygodnym planem finansowym  Po stwierdzeniu i akceptacji takiego faktu, analiza odchyleń pomiędzy danymi rzeczywistymi a budżetem nabiera zupełnie innej perspektywy i może prowadzić do odmiennych wniosków, w szczególności do: - innej oceny jakości planowania finansowego w spółce - odmiennej oceny efektywności operacyjnej ośrodków odpowiedzialności Wpływ jakości planowania na analizę wyników PLN wielkość sprzedaży 15 000 per szt cena sprzedaży 1 332,0 koszt materiałów kg per kg materiał A 5,0 10,4 materiał B 16,2 7,2 materiał C 17,4 15,6 razem 38,6 11,4 koszt pracy rg per rg pracownik A 6,0 25,5 pracownik B 17,6 9,6 pracownik C 12,0 14,0 razem 35,6 13,8 koszt wytworzenia 929,7 jednostkowa marża na pokrycie 402,3 zaktualizowany budżet tys. PLN marża na pokrycie - budżet 5 036,2 odchylenia - planowanie przychody ze sprzedaży -1 620,0 koszt materiałów 1 567,7 koszt pracy 1 050,6 razem 998,3 odchylenia - działania operacyjne cena sprzedaży -1 684,5 wielkość sprzedaży 0,0 cena materiałów 535,4 zużycie materiałow -239,2 stawka pracy 286,9 efektywność pracy 1 362,5 razem 261,1 marża na pokrycie - wykonanie 6 295,5
  9. 9. Budżetowanie – analiza wariancji (podsumowanie) 9  Rolą funkcji finansów w przedsiębiorstwie jest m.in. wsparcie organizacji w przygotowaniu planów finansowych, odpowiedniej alokacji zasobów oraz ocena, z perspektywy finansowej, podejmowanych działań  Budżetowanie nie jest jednak domeną wyłącznie kontrolingu finansowego - istotne jest zaangażowanie kontrolingu operacyjnego oraz wspólne budowanie mierników służących ocenie działalności operacyjnej, a także wyników finansowych - ścisła współpraca tych funkcji pozwala na tworzenie wiarygodnych budżetów  Aby móc efektywnie zarządzać wynikiem firmy, w tym kosztami, kluczowe jest - odpowiednie wyznaczenie standardów kosztowych - bieżące monitorowanie wyników, m.in. poprzez analizę odchyleń  Wiarygodna analiza istotnych wariancji pomiędzy budżetem a wykonaniem pozwala na: - zrozumienie powodów odchyleń - inicjowanie działań naprawczych - dostarczenie menedżerom informacji istotnych dla podejmowania decyzji
  10. 10. MDDP Business Consulting – kluczowe obszary kompetencji 10 DEDYKOWANE ROZWIĄZANIA INFORMATYCZNE • Planowanie i budżetowanie • Raportowanie zarządcze dla Grup Kapitałowych • Konsolidacja sprawozdań finansowych • Restrukturyzacja – redukcja kosztów • Optymalizacja procesów biznesowych • Key Performance Indicators (Balance ScoreCard) • Projektowanie struktur organizacyjnych • Warsztaty strategiczne • Zarządzanie projektami – metodologia • Outsourcing menedżerów projektów • Narzędzia IT wspierające zarządzanie projektami ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI PLANOWANIE, RAPORTOWANIE I KONSOLIDACJA POPRAWA EFEKTYWNOŚCI DORADZTWO TRANSAKCYJNE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM • Wsparcie w transakcjach kapitałowych i pozyskiwaniu kapitału (Due Diligence, wyceny wartości) • Doradztwo w sporach • Audyt wewnętrzny • Zarządzanie ryzykiem i SOX
  11. 11. Michał Szczypiński e-mail: michal.szczypinski@mddp.pl

×