O slideshow foi denunciado.
Utilizamos seu perfil e dados de atividades no LinkedIn para personalizar e exibir anúncios mais relevantes. Altere suas preferências de anúncios quando desejar.

Abiotic natural resources of Armenia

1.324 visualizações

Publicada em

Abiotic natural resources of Armenia

  • Abiotic natural resources of Armenia: actually this presentation was includen in the most favorited presentation of all time on SS. http://www.slideshare.net/most-favorited/all-time?language=hi&media=all
    Thanks slide share team for this honor, for appreciate!!!!
    Frankly yours: Loucine Ghalechyan.
       Responder 
    Tem certeza que deseja  Sim  Não
    Insira sua mensagem aqui
  • Thank you my friends for your comments!! Thank You that you liked Armenia, the Armenain's music!
    I think that every country in our planet is beyond the comparision as Armenia!
    Have a nice weekend as well !
    Loucine Ghalechyan
       Responder 
    Tem certeza que deseja  Sim  Não
    Insira sua mensagem aqui
  • Beautiful places and very nice music!
    Thank you,,,,
       Responder 
    Tem certeza que deseja  Sim  Não
    Insira sua mensagem aqui
  • Good morning dear Loucine ,thank you for this nice tour !! Very beautiful photos and very nice music. Wish you a beautiful day! Best greetings from Greece. I wish you also a wonderful weekend. Nikos
       Responder 
    Tem certeza que deseja  Sim  Não
    Insira sua mensagem aqui

Abiotic natural resources of Armenia

  1. 1. Օդ<br />ՀՀ-նԱբիոտիկբնականռեսուրսները<br />Ջուր<br />Հող<br />Ընդերք<br />
  2. 2. ԷԿՈՆՈՄԻԿԱ<br />ԷԿՈԼՈԳԻԱ<br />
  3. 3.
  4. 4. ՀայաստանիՀանրապետությանտարածքումկանէկոլոգիականմեծտարողություն, իներցիաունեցողերեքտարածաշրջաններ՝ Լոռի-Տավուշ (անտառապատվածությունը՝ 28%), Զանգեզուր (13%) եւՍեւանալճիէկոհամակարգ<br />Տավուշ<br />Զանգեզուր<br />Սևանալիճ<br />
  5. 5. Մ. Ն. Սկատկինըգրել է.<br />« - էկոլոգիականդաստիարակությունըշատկարևորկենսախնդիր է , որիլուծումից է մեծմասամբկախվածշրջակամիջավայրիպահպանությունը և մարդուառողջությունը:<br />
  6. 6. Հերոսիմա & Նագասակի1945թ<br />Ճապոնիայիհասարակությանմեջձևավորվեցէկոլոգիականգիտակցություն<br />
  7. 7. ՆՕՕՍՖԵՐԱ<br />ԲՆություն+Մարդ+Հասարակություն<br />
  8. 8. ԷԿՈՆՈՄԻԿԱ<br />Ինչպե՞ս պահպանել,ինչպե՞ս օգտագործել:<br />ԷԿՈԼՈԳԻԱ<br />
  9. 9. Օդ<br />
  10. 10. O<br />O<br />O<br />O<br />Մթնոլորտումթթվածնիպարունակությունըկազմում է 20.94%:<br />
  11. 11. Բնապահպանությաննախարարությանվիճակագրությամբ` անտառածածկ է Երևանիտարածքիընդամենը2 %-ը :<br /> <br />Անտառներիկրճատման,քիմիականարդյունաբերությանաճիհետևանքով` թթվածնինվազումըօդումկդառնաէկոլոգոէկոնոմիկականուշադրությանառարկա: <br />
  12. 12. Առաջինմարդածինհրդեհներիհետևանքովմթնոլորտըկորցրեցողջթթվածնի0.02%ը, իսկձեռքբերեցածխաթթուգազի12%-ը: <br />
  13. 13. ԸստակադեմիկոսՖ. Ֆ. Դավիթայի, 2020թ-ինմթնոլորտումկանհետանամոտ 12000 մլդտոննաթթվածին (0.77%): <br />
  14. 14. Ջերմոցային<br />Էֆֆեկտ<br />
  15. 15.
  16. 16. Ածխաթթուգազ CO2<br />Ջերմոցայինգազեր<br />ՄեթանCH4<br />Նիտրոօքսիդ<br />H<br />
  17. 17. Հայաստանըմիացել է Կիոտոյիարձանագրությանը2002թ-ին<br />Կիոտոյիարձանագրության<br />Մաքուրզարգացմանմեխանիզմիշրջանակներումնախատեսվում է Լուսակերտիթռչնաբուծականտոհմայինֆաբրիկայիտարածքումկառուցելկենսագազիգործարան: <br />
  18. 18. Ըստգիտնականների , եթեարհեստականորեն ` ինքնաթիռներիօգնությամբ ,Երկիրարտանետելաերոդիսպերսհամակարգեր` 1մլնտոննա, ապաըստիրենցհաշվարկների, այդհամակարգերիարտանետումը,կնվազեցնիարևիճառագայթներիհոսքըդեպիերկիր 1%-ով, որնէլկբերիիրհերթինջերմաստիճանի 1oC-ովնվազմանը:<br />
  19. 19. Արև<br />Օքսիդացում<br />Քայքայում<br />Չորմնացորդ<br />Խոնավմնացորդ<br />Արտանետմանաղբյուր<br />Արտանետվողգազերի, աերոզոլերիչորմնացորդներ<br />Թթվայինմնացորդներ<br />Բնականամոնիակ<br />Ջերմոէլեկտրոկայաններըտարեկանմթնոլորտենարտանետում33 տոննածծմբայինանհիդրիդ, այնկարող է վերածվել50 տոննածծմբականթթվի: <br />
  20. 20. Օզոնայինշերտըինտենսիվկերպովկլանում է Արևիկոշտուլտրամանուշակագույնճառագայթները:<br />ԵՐԿԻՐ<br />
  21. 21. Էկզոսֆերա<br />Թերմոսֆերա<br />Մեզոսֆերա<br />Օզոնայինշերտ<br />Ստրատոսֆերա<br />Տրոպոսֆերա<br />
  22. 22. Միջինումմեկավտոմեքենանմեկտարվաընթացքումմթնոլորտ է արտանետումմոտ 200կգածխաթթուգազ, 60կգազոտիօքսիդ, 40կգածխաջրածին, 3 կգմետաղական և ռեզինեփոշի, կապար, պոլիկոնդենսացվածարոմատիկհամակարգեր և այլն:<br />
  23. 23. Ավտոմեքենաներիցարտանետումներիքանակությունըգերակշռում է Նալբանդյանփողոցում: <br />Նալբանդյանփողոց<br />Աբովյանփողոց<br />
  24. 24. Մեքենաներըմարդկանցիցյոթնանգամավելիարագենստեղծվում:<br />
  25. 25.
  26. 26. Կտրուկկրճատվելենմայրաքաղաքիկանաչտարածքները: ԹվարկվածգործոններըպատասխանատուենԵրևանիաղտոտման97 տոկոսիհամար: <br />  <br />
  27. 27. Ստեղծվելենհատուկկետեր, որտեղյուրաքանչյուրմեքենատարվամեջմեկանգամպետք է ենթարկվիստուգման` պարզելու, թեարտանետվողգազըորքանո՞վ է համապատասխանումթույլատրելինորմերին (ծառայությանարժեքը1200 դրամ է):<br />
  28. 28. ՀՀներկրվողմեքենաներիքանակությունըմինչ2009թ-ը<br />
  29. 29. Բրոնխիալասթմա<br />ԸստՀՀգլխավորթոքաբան` ԱնդրանիկՈսկանյանի. <br />- Վերջինտարիներինասթմահայտնաբերումենքնույնիսկ1-2 տարեկաններիմոտ: <br />Շնչառականուղիները`առողջ և հիվանդ<br />
  30. 30. Պաշտոնականտվյալներիհամաձայն` արտանետումներըՀՀ-ումպակասելեն40-90 %-ով, սակայննույննյութերըօդայինավազանումպակասելենընդամենը12-30 %-ով:<br />
  31. 31. Հայաստանում մթնոլորտայինօդի վնասակարնյութերիարտանետումնամբողջությամբկազմել է206,5հազարտոննա: <br />Արտանետումներ<br />
  32. 32. Վնասակարարտանետումներիքանակիմեջտոկոսայինբաժնեմասովառաջինըբենզինն է` վտանգավորարտանետումներիմոտ77 %-ը: Դիզելայինվառելիքի և բնականգազիայրումից 2006 թվականին 17 հազարականտոննավնասակարարտանետում է արձանագրվել, դրանցիցյուրաքանչյուրիբաժնեմասըկազմել է11 %:   <br />
  33. 33. Ալավերդուպղնձամոլիբդենայինկոմբինատ<br />ՀՀ-ումվնասակարնյութերիարտանետումների65,1%-ը կազմում է ծծմբայինանհիդրիդը :2008թ. Ալավերդուպղնձամոլիբդենայինկոմբինատըարտանետեց22,4 հազարտոննածծմբայինանհիդրիդ: <br />
  34. 34. Մթնոլորտայինտեսակարարարտանետումներնըստմարզերի2001թ:<br />Ընդհանուրարտանետումներիմեծմասըբաժին է ընկելԵրևանքաղաքի, Արարատի, Լոռու և Կոտայքիմարզերիկազմակերպություններին, որոնցգումարայինարտանետումներըկազմելեն16.4 հազ. տ. կամընդհանուրարտանետումների96.5 %-ը: <br />
  35. 35. Արարատի և Հրազդանիցեմենտիգործարաններ<br />2009թ. ցեմենտայինփոշուպարունակությունը Հրազդանիմթնոլորտում4,6 անգամգերազանցել է ՍԹԿ-ն,իսկԱրարատում` 4.1 անգամ: <br />
  36. 36. Նկատելի և սպասվողգլոբալտաքացումըՀՀ-ում:<br />1935- 1990թթ-ներինմթնոլորտայինջերմաստիճաանիանոմալիաներըընդամենըփոփոխվելեն ± 10C-ի սահմաններում:<br />Ուսումնասիրվածժամանականահատվածում, ՀՀ-ումօդիջերմաստիճանիամենանկատելիբարձրացումդիտվել է ձմռանը` 0.8 0C-ով, գարնանամիսներին` 0.19 0C,ամռանը` 0.73 0C, և նվազումաշնանը` 0.1 0C-ով: ՀՕԿհաշվել է ջերմաստիճանայինգլոբալփոփոխությունները` հաշվիառնելովջերմոցայինգազերիարտանետումները: Ստացվածարդյունքներըցույցտվեցին, որՀայաստանումօդիմիջինջերմաստիճանը2100թ-ի համարկբարձրանա1.7 0 C-ով:    <br />Հայաստանումմթնոլորտայինօդիջերմաստիճայինփոփոխությունները 1935 – 1990թթ-ներիհամար:<br />
  37. 37. Գազիցփոշուկլանմանսարքերըլինումենմեխանիկական և էլեկտրականբնույթի<br />
  38. 38. Կերամիկական, ապակիարտադրմանգործարաններումարտանետումներիմաքրմանհամարօգտագործումենցիկլոններ և հիդրոդինամիկփոշեկլանիչներ:<br />ՑԻԿԼՈՆ<br />
  39. 39. Ջուր<br />
  40. 40. Քաղցրահամջրերիանվերադարձկորուստներըկազմումեն150կմ3/տարի, այսինքն` քաղցրահամջրերիհամաշխարհայինպաշարներիշուրջ 1%-ը: Պետք է հիշատակել, որմիայն2000թ. քաղցրահամջրերիկորուստներըկազմելեն300կմ3 :<br />
  41. 41. ՀՀՋՐԱՅԻՆՌԵՍՈՒՐՍՆԵՐԻՀԱՄԱՌՈՏՆԿԱՐԱԳԻՐԸ<br />
  42. 42. Առկաջրայինռեսուրսներից, Հայաստանըօգտագործում է միայն35 %-ը, իսկմնացած65%-ը ՀՀ-իցդուրս է արտահանվում: <br />35%<br />65%<br />
  43. 43. 1. Մակերևութայինջրեր<br />Հանրապետությանտարածքումհամեմատաբարխոշորգետերնեն. Արաքսգետիավազանում` Ախուրյանը` Կարկաչունվտակով, Մեծամորը` Քասախվտակով, Հրազդանը` Մարմարիկով, Արփան` Եղեգիսով, Որոտանը` Սիսիանով և Գորիսով, Ազատը, Վեդին, Մեղրին և Ողջին, Կուրիավազանում` Դեբեդը` Փամբակ և Ձորագետ<br />վտակներով, Աղստևը` Գետիկով, Տավուշը և Հախումը, որոնքունեն 100 կմ և ավելիերկարությունկամ 1000 կմքառ. և ավելիմեծջրհավաքավազան: <br />
  44. 44. Հայաստանիտարածքումեղածլճերըհիմնականումբարձրլեռնայինեն և փոքր, բացառությամբ` ԿովկասիՄարգարիտ` գեղեցկուհիՍեվանա  լճից, որիմակերեսըկազմում է1326 քառ.կմ և գտնվում է ծովիմակերևույթից1897 մբարձրությանվրա:<br />
  45. 45. ՀՀմյուսլճերիցկարելի է նշել` Արփի, Քուր, Ակնա, Այղր և Սևլճերը, որոնցումկուտակվածմակերևութայինհոսքիջրերըմասնակցումենաղբյուրների և գետերիսնուցմանը: <br />
  46. 46. ՀՀ-ն հիդրոլոգիականցիկլիամենավերջինհաշվարկներիհամաձայն, ամենտարիտեղումներիտեսքովլրացուցիչգոյանում է ավելիքան17.6 մլրդ. խորանարդմետրջուր, իսկմոտ11.5 մլրդ. խոր. մետրջրիքանակությունենթարկվում է գոլորշիացման: <br />
  47. 47. ՀՀ-ն ջրայինբալանսըլրացվում է 2 անդրսահմանայինջրայինաղբյուրներիհաշվին. 0.94 մլրդ. խոր. մետրջրիգետայինհոսքըկատարվում է ՀայաստանիԱրաքսգետից, իսկջրի1.19 մլրդ. խոր. մետրդեպիԱրարատյանարտեզյանավազան է հոսումԹուրքիայիստորգետնյաջրերը: <br />
  48. 48. Հայաստանիգետերիմեծմասըփոքր, արագահոս և լեռնայինեն, որոնքարտացոլվումենձնհալքների, աղբյուրների և ստորգետնյաջրայինդրենեժայինցանցիմիջոցով: <br />
  49. 49. Գետերիընդհանուրհոսքըկազմում է 7.15 մլրդ. խորմետր, որիցմոտ6.25 մլրդ. խոր. մետրգոյանում է երկրիներսում: Աղբյուրներիտեսակարարկշիռըկազմում է 1.6 մլրդ. խոր. մետր, իսկդրենեժայինստորգետնյաջրերինը`1.43 մլրդ. խոր. մետր: <br />
  50. 50. ՀՀ-ն հիմնականգետերիբնութագրերը  <br />
  51. 51. ՀՀ-ն հիմնականլճերիբնութագրերը  ըստմարզերի`<br />
  52. 52. 2. Ստորգետնյաջրեր<br />ՀՀ-ը այնեզակիերկրներից է, որտեղ 1 մլն-իցավելբնակչությունունեցողմայրաքաղաքԵրևանիջրամատակարարումնիրականացվում է ստորգետնյաաղբյուրներիջրերով, առանցլրացուցիչմաքրմանգործընթացիանհրաժեշտության: <br />
  53. 53. Ստորգետնյաջրերիպաշարների 70%-ը բաժին է ընկնումԱրարատյանհարթավայրին: Խիստսակավաջուրենհանրապետությանհյուսիսային (Աղստևգետի և Կուրիմանրվտակներիավազաններ) տարածքները, ինչպեսնաևԱրագածլեռանհյուսիսարևմտյան և արևելյանտարածքները (Ախուրյանգետիավազանիմիջինհոսանքները):<br />
  54. 54. Հայաստանումառկաընդհանուրվերականգվողստորգետնյառեսուրսներըկազմելենտարեկան 4.1 մլրդ. խոր. մետր, որիցմոտ 1.6 մլրդ. խոր. մետրըերկրումառաջանում է աղբյուրներիձևով, իսկ 1.4 մլրդ. խոր. մետրըսպառվում է գետերում և լճերում: Հայաստանումսկզբնավորվողխորքայինստորգետնյաջրերըմոտավորապեսկազմումեն1.0 մլրդ. խոր. մետր: <br />
  55. 55. ԽորքայինստորգետնյակարևորագույնաղբյուրներենհայտնաբերվելԱրարատյանարտեզյանավազանում: Արտեզյանհորերըարտադրումեն5-100 լիտր/վարկյանջուր` առանցմեխանիկականջրհանի: <br />Ստորգետնյաջրայինռեսուրսներիպաշարներըըստտվյալներիկազմումեն2.4 մլրդ. խոր. մետր, որից66%-ը գտնվում է Արարատիարտեզյանջրավազանում<br />
  56. 56. Աղբյուրներիմոտավորապես25%-ըպարունակումեննիտրատների, նիտ-րիտների և<br />ֆտորիբարձրկոնցենտրացիաներ: Որպեսզիհնարավորլինիկանխելհետագաաղտոտումը, ստոր-գետնյաաղբյուրներիշրջակայքումպետք է ստեղծվենսանիտարականգոտիներ: <br />
  57. 57. Արարատյանարտեզյանավազանիմիքանիջրհորներպարունակումենհանքայինտարրերիբարձրբաղադրություն(0.5-իցմինչև 2 գրամ/լիտր), որըգերազանցում է առողջապահականընդունվածստանդարտները, այդպատճառովջուրըչիթույլատրվումօգտագործելխմելունպատակով:<br />
  58. 58. Մակերևութայինջրերիաղտոտմանաղբյուրներնեն` <br />կենցաղային- տնտեսականհոսքաջրերը;<br />արդյունաբերականհոսքաջրերը;<br />արդյունաբերականգործարաններից և բնակավայրերիցմակերևութայինհոսքաջրերը;<br />գյուղատնտեսականհոսքաջրերը;<br />հանքահորային և հանքայինտիպիհոսքաջրերը:<br />
  59. 59. Կեղտաջրերիմաքրումըիրենիցներկայացնում էինժեներո- էկոլոգիական և էկոլոգո- էկոնոմիկականսուրդրվածխնդիրներից: <br />
  60. 60. Կեղտաջրումառկադիսպերսվածմասնիկներիմաքրումնիրականացվում է`<br />
  61. 61. Կեղտաջրումառկամանրդիսպերսված և կոպիտմասնիկների (d>10-3 սմ) մաքրումնիրականացվում է`<br />
  62. 62. Հոսքաջրումլուծվածանօրգանականթթուներից և հիմքերիցառաջացածաղերիանջատմանհամարգոյությունունենտարբերեղանակներ, որոնցից, տնտեսականառումով, նպատակահարմարենիոնափոխանակման և հետադարձօսմոսի (ուլտրաֆիլտրման) եղանակները:<br />
  63. 63. Կեղտաջրումառկալուծվածօրգանականմիացություններպարունակողհոսքաջրերիմաքրումնիրականացվում է`<br />
  64. 64. Թունավոր և ռադիոակտիվաղտոտմանենթարկվածդժվարվնասազերծվողհոսքաջրերիմաքրմանհամարտարածում է ստացելվերջիններիսթաղումըընդերքիխորըշերտերում, ծովիհատակում (հատուկկոնտեյներով) և այլն: <br />
  65. 65. Ամենտարի, Համաշխարհայինօվկիանոս է նետվումավելիքան2-10 մլն. տոննանավթ: ՀիմնականումաղտոտվածենՄիջերկրականԾովը, Ատլանտյանօվկիանոսը և նրաափերը: Մեկլիտրնավթըզրկում է քառասունհազարլիտրծովիջուրըձկներիհամարայդքանկարևորթթվածնից: Մեկտոննանավթըաղտոտում է 12կմ2օվկիանոսիմակերևույթ:   <br /> <br />
  66. 66. Ժ. Ի. Կուստոյինտվյալներիհամաձայն, օվկիանոսիվերինշերտերում և 300մխորությանվրաառկաենկապար, սնդիկ, կադմիում, որոնքսպանումենձկներին, նույնիսկ` մարդուն: <br />
  67. 67. Ժ. Ի. Կուստոնգրում է` «- Ծովըդարձել է կոյուղայինփոս, ուրնեխումենբոլորաղտոտիչները` աղտոտվածգետերիցարտահոսած - բոլորաղտոտիչները, որոնքանձրևներնուքամինհավաքումենմերաղտոտվածմթնոլորտում, բոլորայնաղտոտողնյութերը, որոնքարտանետվումենայնպիսիթունավորկառույցներիկողմից, ինչպիսիքենլցանավերը:Այսպիսով` պետքչէզարմանալ, եթեաստիճանաբարայդկոյուղայինփոսումկյանքըվերջանա »:<br />
  68. 68. Ջ ՈՒ Ր Ը Կ Յ Ա Ն Ք Ի Հ Ի Մ Ք Ն Է<br />«- Ջուր, դուչունեսոչհամ, ոչհոտ, ոչգույն, քեզհնարավորչէնկարագրել, քեզնովհիանումեն, չիմանալով, թեդուինչես: Չիկարելիասել, որդուանհրաժեշտեսկյանքին, դուհենցկյանքնես: Դումեզերջանկությունեսբերում, որըչեսկարողբացատրելմերզգացմունքներով: Քեզնովմեզենվերադառնումմերուժերը, որոնցհետմենքարդենբաժանվելէինք: Քոբարյացակամությամբմերմեջկրկինսկսում է փոթորկելմերսրտիչորացածաղբյուրները» :Անտուան- դե- Սենտ- Էկզյուպերի<br />
  69. 69. Հ<br />Ո<br />Ղ<br />
  70. 70. Հող<br />իրենիցներկայացնում է բնականռեսուրս, որըչիավելանումշահագործմանժամանակ, բայցփոխում է իրհատկությունները` բերքատվությունը<br />
  71. 71. Հողայինռեսուրսներիմշտականկորուստներըլինումեն` <br /><ul><li>Հողիէռոզիա` պայմանավորվածբնականբուսականծածկույթիփոփոխություններով ,
  72. 72. Տարբերօբյեկտներիկողմիցգրավվածմեծմակերեսներ
  73. 73. հողերիերկրորդայինաղակալում `պայմանավորվածհողերիոչդրենաժայինոռոգումից և ջրիանկանոնհոսքից
  74. 74. ագրոտեխնիկայիոչճիշտկիրառմանարդյունքումբերքատվությանկորուստ
  75. 75. հողիդեգրադացիա` կապվածմետաղական և ոչմետաղականօգտակարհանածոներիարդյունահանմանհետ
  76. 76. հողիքիմիականաղտոտում</li></li></ul><li>
  77. 77. Հանքաքարեր<br />
  78. 78. Հայաստանումհայտնաբերվելենշուրջ 60 տեսակիօգտակարհանածոներիպաշարների 667 հանքավայրեր, որոնցտնտեսական-համախառնարտադրանքն  ընդերքումգնահատվել է ավելիքան170 մլրդդոլար: <br />
  79. 79. Ընդերքօգտա-գործմանհիմնականոլորտներնեն.<br /><ul><li>° ընդերքիերկրաբանականհետազոտությունները,</li></ul>° օգտակարհանածոներիարդյունահանումը,<br />° հանքավայրերիուսումնասիրության և շահագործմանհետչկապվածընդերքիօգտագործումը:<br />
  80. 80. ՓորձագետներըառանձնացնումենՊետականհաշվեկշռումգտնվողհանքավայրերի 3 խմբեր՝<br /><ul><li>Հանքավայրերնորմալտնտեսականպաշարներով, որոնցշահագործումընպատակահարմար է մրցակցայինշուկայիպայմաններում:
  81. 81. Հանքավայրերսահմանափակվածտնտեսականպաշարներով, որոնքկարողենշահագործվելհատուկաջակցությանպայմաններում (հարկայինարտոնություններ), ինչպեսնաևհատուկտեխնոլոգիաներիկիրառմանդեպքում:
  82. 82. Հանքավայրերսահմանափակվածտնտեսականպաշարներով, որոնցշահագործումըներկապայմաններումտնտեսապեսաննպատակահարմար է:</li></li></ul><li>ՀՀ-ն տարածքումհայտնաբերվածեն 92 մետաղականհանքավայրեր : ՍակայնպաշարներիՊետականՀաշվեկշռումհաշվառվածեն և նախնականգնահատվածմիայն 18 տեսակմետաղների և 47 տեսակոչմետաղականհանքայինհանածոներիպաշարներ: <br />
  83. 83. 1980 թվականինՀայաստանիարտադրանքի 4.9%-ը կազմումէրհանքաարդյունաբերությունը, որումոչմետաղականհանքայինաղբյուրներըկազմումէին 2.4%: <br />
  84. 84. ՀՀ-ն հիմնականոչմետաղականբնականռեսուրսներըզբաղեցնումեն 575 հանքավայրեր<br />
  85. 85.
  86. 86. ՀՀ-ն ոչմետաղականռեսուրսներըըստօգտագործմանոլորտի:<br />
  87. 87. Քվարց<br />Բազալտ<br />Գրանիտ<br />Տուֆ<br />
  88. 88. ՀՀ-ն մետաղականհանքավայրերը<br />ԽՍՀՄՕգտակարՀանածոներիՊետականՀաշվեկշռի, 01.01.1991թ. դրությամբԱնդրկովկասիմոլիբդենիպաշարների 99.9%-ը (մոլիբդենիարտադրությամբՀայաստանըԱՊՀ-ի երկրներումզբաղեցնում է 2-րդտեղը), ոսկու 80%-ը, պղնձի 85%-ը ( պղնձիարտադրությամբ` 3-րդտեղը), երկաթիավելիքան 50%-ը հաշվառվածենեղելՀայաստանիտարածքում:<br />
  89. 89. Պղնձիպաշարներիզգալիմասըկենտրոնացված է պղնձա-մոլիբդենային (Քաջարան, Ագարակ, Լիճք), ինչպեսնաևպղինձ- պիրիտային (Կապան, Ալավերդի, Շամլուղ) և ոսկի-բազմամետաղային (Շահումյան, Արմանիս) հանքավայրերում: Հայաստանըհարուստ է նաևմոլիբդենով (Քաջարան): 1952թ-իցգործում է Զանգեզուրիպղնձամոլիբդենայինկոմբինատը` Քաջարանիպղնձամոլիբդենայինհանքիբազայիվրա: Ագարակիհանքավայրըշահագործվում է 1963թ-իցսկսած: <br />Կապան<br />Շահումյան<br />Քաջարան<br />Ագարակ<br />
  90. 90. Պղնձիև մոլիբդենիպաշարներիզգալիմասըկենտրոնացված է նաևԹեղուտիպղնձա-մոլիբդենայինհանքավայրում:<br />Թեղուտ<br />
  91. 91. Մոլիբդենիարդյունաբե-րականստացումը:<br />Այսպրոցեսըուղեկցվում է ֆլոտացիոնմեթոդովհանքանյութիհարստացումով: Առաջացածկոնցենտրատըայրումեն` մինչևМоО3 -ի առաջացումը` <br />2MoS2 + 7O2 -> 2MoO3 + 4SO2,<br />МоО3 –ը ենթարկումենհավելյալմաքրման` այնջրածնովվերականգնելով. <br />MoO3 +H2 -> Mo + H2O<br />
  92. 92. Ոսկուզգալիպաշարներկանոսկու (Սոթք, Մեղրաձոր, Լիճքվազ-Թեյ) և ոսկի-բազմամետաղային (Շահումյան, Արմանիս, Ազատեկ, Գլա-ձոր, Մարջան) հանքավայրերում:Սոթքիհանքավայրումմաքուրոսկինմոտ 200 տոննա է, և դավերջնականթիվըչէ:<br />Սոթք<br />
  93. 93. ԵրկաթիհանքավայրերըտեղակայվածենԿոտայքիմարզում, և ներկայացվածենհիմնականումՀրազդանիսկարնային և Աբովյանիհիստերո-մագնատիկհանքավայրերով: <br />Հրազդան<br />Աբովյան<br />
  94. 94. ՀՀ-ն բոլորուսումնասիրվածհանքերիարդյունաբերականյուրացումնուշահագործումըկազմում է 32մլնտոննա` տարեկանվերամշակմանհամար: Հումքիարդյունավետօգտագործումըհնարավորություն է տալիսարտադրել140 հզ. տոննամետաղայինարտադրանք, 30մլնտոննատարբերշինարարականնյութեր, որոնցընդհանուրարժեքըկազմում է 1600 մլրդ. դրամ:<br />
  95. 95. Պինդօգտակարհանածոներիպաշարներըկշռայինտեսքովորոշվումենհետևյալընդհանուրբանաձևով` <br /> Q = V d,<br /> <br />V -ն հանքամարմնիծավալն է (մ3)<br /> d –ն հանքաքարիծավալայինզանգվածն է ընդերքում (տ/մ3):<br /> <br />V = S m,<br />S -ը հանքամարմնիմակերեսն է հզորությանըուղղահայացհարթությանվրա<br /> m –ը հանքամարմնիմիջինհզորությունն է:<br />
  96. 96. Օգտակարբաղադրիչիպարունակությանպաշարըկշռայինտեսքովորոշվում է հետևյալբանաձևով.<br />P = Q c<br />P –ն օգտակարբաղադրիչիպաշարն է<br />c –ն օգտակարբաղադրիչիմիջինպարունակությունն է հանքաքարում:<br />Եթեc –ն ներկայացված է տոկոսներով, ապա`<br />P = Q c/100<br />S = S1cosα<br />S1–ը հանքամարմնիմակերեսն է չափվածհատակագծիվրա<br />α –ն հանքամարմնիտարածմանհարթությանըուղղահայացհարթության և հատակագծիհարթությանմիջևկազմածանկյունն է<br />
  97. 97. Շնորհակալություն<br />

×