O slideshow foi denunciado.
Utilizamos seu perfil e dados de atividades no LinkedIn para personalizar e exibir anúncios mais relevantes. Altere suas preferências de anúncios quando desejar.

Singelpark Leiden: aanbevelingen voor de volgende fases

1.923 visualizações

Publicada em

Het Singelpark is goed onderweg om het langste, mooiste en spannendste stadspark van Nederland te worden. Team Singelpark van Stadlab Leiden, dat samen met de gemeente en diverse partners in de stad in de periode 2009 - 2012 de basis voor het plan legden, zien met trots hoe een groot deel van het park in 2020 is opgeleverd en hoe populair het in korte tijd is geworden. Het team komt met vijftig aanbevelingen - van quick wins tot grotere ingrepen - om de komende jaren tot het park te komen zoals zij dat bij de oprichting beoogde.

Publicada em: Meio ambiente
  • Entre para ver os comentários

  • Seja a primeira pessoa a gostar disto

Singelpark Leiden: aanbevelingen voor de volgende fases

  1. 1. 1 Singelpark Leiden: aanbevelingen voor de volgende fases Team SingelparkStadslab Leiden, 3 december 2020
  2. 2. 2
  3. 3. 3 Singelpark Leiden: aanbevelingen voor de volgende fases In september2020 zijnalle nieuwebruggenende eerste nieuwe parkdelenvanhetSingelparkopgeleverd.Eenprachtige mijlpaal,waarwe metzijnallentrotsop mogenzijn! Eenmooie aanleidingvoorhet vijfkoppige TeamSingelparkvanStadslabLeidenom achtjaar na dato samente kijkenhoe hetparker voorstaat. Daarvoor gebruiktenwe onze elf ‘GuidingPrinciples’:richtlijnenvoorde ontwerpers,die we opstelden na eengrote brainstormsessie op18 januari 2012 met tweehonderd inwonersenorganisaties uitLeideninNieuwe Energie. De deelnemersaandie brainstormvormdeneenbontemix vanonder anderenomwonenden,architecten,kunstenaars,botanici,historici, ingenieurs,ondernemers,vastgoedeigenaren,politici,ambtenaren, evenementenorganisatorenenvertegenwoordigersvanmaatschappelijke organisaties. Diverse deelnemerszijndaarnaopenigerlei wijze betrokken geraaktbij de ontwikkelingvanhetSingelpark. Hetuiteindelijke BeeldkwaliteitsplandatLolaLandscape ArchitectsuitRotterdamenStudio Karst uitZürichhebbenopgesteld, isgebaseerdopdeze richtlijnen. Om metonze belangrijkste conclusiete beginnen:we zijntrotsopde eerste resultaten! HetSingelparkbegintechtte levenbij inwonersvande stad énbij bezoekersvanbuiten.Steedsmeermensenwetende wegte vindennaarhetnieuwe parkopenrond de historische vestingwallenvan Leidenenmakenhetzeskilometerlange ‘rondje Singelpark’. En belangrijkernog:ze waarderenhetgoed,blijkensde velereactiesdie binnenkomen. Hetisgeweldigomte zienhoe hetharde werkenvanzo veel inwonersenorganisatiesinde stadnuzijneerste vruchtenbegintaf te werpen.Achtjaarzijnwe vastberaden blijvendoorwerkenaanhet realiserenvande gezamenlijke droom:hetlangste,mooisteen spannendste stadsparkvanNederland. Op maandag21 september2020 kwamhetTeam SingelparkvanStadslab Leidenvoorheteerstinacht jaar weerbij elkaar.Nadatwe iedervoorzich (delen) vanhetSingelparkde voorbije maandenal haddenbezocht, hebbenwe directnade openingvande vijf nieuwe Singelparkbruggenhet hele rondje gelopensamen.Inde wekendaarnahebbenwe de gelegenheidgenomenomvele inwoners,organisatiesenbezoekerste sprekenoverhoe zij hetparkbeleven. Bij onze rondgangdoorhetpark hebbenwe de vorderingen zoalsgezegdbekekenmetde ‘guiding principles’vandestijdsopnieuwalsrichtsnoer:inhoeverrewordthetpark zoalswe hetmet elkaarhebbenbeoogd?Waarzijnwe blij mee?Waaris nog werkaan de winkel opkorte enoplangere termijn? We lopenze in ditrapport éénvooréénaf. We hopendatonze aanbevelingen strategische richting,concrete ideeënennieuweenergiegevenaanalle betrokkenpartijenom samende volgendefasesinte gaan. Leiden, 3 december 2020 StadslabLeidenTeamSingelpark|JeroenMaters,GeertCrielaard, Michelle de Roo,CorSmit,FonsVerheijen
  4. 4. 4
  5. 5. 5 Onze top10 ‘quick wins’ 1. Investeerinonderhoudenbeheervan hoog niveau 2. Start campagne ‘AdopteereenmeterSingelpark’ 3. Verduidelijkde bewegwijzeringwaarde route nietduidelijkis 4. Opende hekkenbij3e Binnenvestgracht– Energiecentrale 5. Leg eentijdelijke vlonder/pontonaanin Witte Singel bij WSD- complex 6. Fatsoeneerenvergroende speelplaatsop hetArsenaalplein 7. Haal eenaantal parkeerplaatsenwegin belangrijke zichtlijnen 8. Maak géénvlonderrond de Hortus, maar verlaag de hegbij de 5e Binnenvestgracht(of maak kijkgaten) 9. Onderzoekmogelijkheidextraentree vanuitKatoenpark naar Begraafplaats Groenesteeg(die ’savondsdicht gaat) 10. Stimuleeromwonendenomgevel- enstoeptuinenaante leggenen plaats klimmersbij grotere blinde muren(w.o. Energiecentrale) Onze top10 ‘big wins’ 1. Haal de dam uit de Maresingel 2. Maak de Jan van Houtkade eentot eenvolwaardig parkdeel vol historie 3. Laat park boven (auto)verkeerprevalerenopde plaatsenwaar autoverkeerde binnenstadbinnenrijdt 4. Trek de Singelpromenade aan de volledige buitenzijde door 5. Maak van Energieparkeenindustrieel landschapspark 6. Maak van verkeerspleinLammermarkteenCultuurpark 7. Biedruim de ruimte voor het Singelparkbij de HumanitiesCampus 8. Plaats vierSingelparkKiosken,in elke windstreekéén 9. Ontwikkel rondomMuseum Volkenkunde eenspannende etnobotanische ‘Tuinvan de wereld’ 10. Openhet Singelparkin 2022 (LeidenEuropeanCity of Science) met eengrootse zeskilometerlange SingelparkParade
  6. 6. 6
  7. 7. 7 Hier wordenwe blij van: kleinmaar fijn 1. De tuinendie door inwonerszelfwordenaangelegden beheerdzoals in hetRembrandtpark, de 5e BinnenvestgrachtenStadstuinderijHet Zoete Land 2. Het kabouterhuisje inhetPlantsoen 3. Trotse inwonersdie toeristenvriendelijkhelpenbijhetvindenvan de weg 4. Het Singelparkals ‘Corona-ommetje’ 5. Zwemmeninde singels opsnikhete dagen 6. Het sedumdakop de Zijlpoort 7. De vrolijke brugwachter die op afstand wandelaars op de Loviumbrug toespreekt 8. Mensén dierdie de ogenuitkijkeninhet Ankerpark 9. Singelparkwandelroutesdie de deur uit vliegenbijde VVV 10. De populaire Singelparkrondwandelingenmetenthousiaste gidsen En natuurlijk:het winnenvan de eerste nationaleLoopAwardvan het PlatformRuimte voor Lopen! Hier zijnwe trots op 1. Het hele planwerkt: fraaiere en betertoegankelijke parkenzorgen ervoor dat veel meerinwonersmet elkaar genieteninde buitenlucht. 2. De hele stad werkt aan de realisatie van de Singelpark-droom.Metde Vriendenvan hetSingelparken de gemeente Leidenalsde grote motoren. Het Singelparkzorgt voor verbinding,trots en inspiratie inde hele stad en hetzet Leiden(inter)nationaal opde kaart. 3. Eenheel nieuw,onverwacht mooi deel van de Leidse binnenstad wordt ontdekt: de industriële noordoostkant. Maar ook andere verborgenpareltjes,zoalsde 5e Binnenvestgrachten Begraafplaats Groenesteeg. 4. De nieuwe bruggen! 5. De nieuwe parkdelen,metfraaie en diverse beplanting 6. De Singelpromenade langsde Maresingel buitenzijde,met fantastische wilde bloemeninvoorjaar 7. De arboretumroute,in samenwerkingmetde Hortus ontwikkeld 8. De Singelparkpoorten,routebordenenplantenbakken 9. De Singelparkdoorgangbijde Hortus botanicus en hetnieuwe pad bij de Sterrewacht 10. Het team van SingelparkinBedrijfdat met diverse doelgroepeneen deel van het beheerenonderhoudverzorgt
  8. 8. 8
  9. 9. 9 1. Het Singelpark moet eengroene long om de dichtbebouwde binnenstadvanLeidenworden Is hetgebiedrondde Leidse singelsgroenergewordendanhetwas? Heb je continuhetgevoel datje ineenechtpark loopt,onderbomen, over gras, langswater, bloemenenplanten? Veel ruimte voormeergroeniser nietinonze dichtbebouwde binnenstad:elkemogelijkheid,hoe klein somsook,zou je daarom moetenbenutten omgroentoe te voegenen blikensteenwegte halenof tegente houden. Inalle opzichtenwasenis zo veel mogelijkgroenvanhoge kwaliteitinhetSingelparkde belangrijkste doelstelling:voorde belevingvanhetparkbij bezoekers, maar ook voorduurzaamheidsdoelenzoalsCO2-afvang(de stadLeiden heeftde meestverontreinigdeluchtvanalle stedeninNederland), regenwateropvang,tegengaanhittestress, geluiddemping, versterkenvan biodiversiteit… Onze conclusie isdater (nog) nietzoveel vierkante metersgroenbij zijn gekomen,maardat hetbestaande groenwel eenbeduidendhogere kwaliteitheeftgekregen plekken(bijvoorbeeldParkde Put,Huigpark, Blekerspark,Ankerpark).Daarnaastervaarje de singelsalsgroene long veel beteromdatje ernu continu,zeskilometerlang,langs kunt wandelen.Voorheengingje overde singelsenzatje meteeninde dicht bebouwde binnenstadof buitenwijken. Vanhetfeitdatwe de grootste vestingwallenvanEuropaomonze stad hebben,wasdestijdsweinig besef. Wat ook goedwerktisde fantastische arboretumroutedie in samenwerkingmetde Hortusbotanicusisopgezet:doorde uitleg op bordjesbij diverse bijzondere bomengaje veel bewusterkijken naarde natuur,enbeleef je dientengevolge hetgroenookveel beter. Veel bomen die nunet geplantzijn,moetennoggroeien:ietsomnaaruit te kijken! Waar wél substantieel groenistoegevoegd, zie je meteenhetpositieve effect,zoalsbij hetSterrenwachtpadvanKaiserstraatnaarSterrewacht. Of de PietOudolf-tuinaande voetvanMolenDe Valk – vroegernietmeer dan eenheken eenheg.OokStadstuinderij HetZoete Landaande Zoeterwoudsesingel pastinditrijtje:hetzieternietalleenschitterenduit, maar hetwordt ookonderhoudendoorvrijwilligersengebruiktals pluktuinvoor120 huishoudens,enbrengtzomensennatuurdichterbij elkaar. Maar ook alle kleinerebeetjeshelpen:we wordenblij vande geveltuinen die doorinwonersi.s.m.de VriendenvanhetSingelparkzijnaangelegd,de Singelpark-plantenbakken,de klimopdie vanhetappartementencomplex aan de Oude Herengrachteengroene zuil gaatmaken envooral de minituintjes dieherenderdooromwonendenzijnontwikkeldenworden bijgehouden(zierichtlijn2). Nade kwaliteitsverbeteringvanhet groenop diverse andere plekken zie je meteeneengrote toenameingebruik en waardering. Hoe groenerenbeterdie nieuwe parkdelenworden,hoe groterhet contrast wordtinhet ‘rondje Singelpark’metde parkdelendie nogte versteendzijnendaardoornietof nauwelijkswordengebruikt.De meest stenige gebieden,waarhetparkgevoel echtontbreekt,enwaarje het Singelparkgevoelalsgeheel echtkwijtraakt,zijnde delenbij hetWitte Singel-Doelencomplex vande UniversiteitLeidenaande zuidkantenhet Energieparkaande noordkant. Bij hetEnergieparkspeeltdaarnaastmee dat geparkeerde auto’shetbeeldbepalen.OokhetLakenpleinende Kaarsenmakersstraatbestaatnuvooral uitsteenengeparkeerde auto’s, maar daar wordt – in combinatie vanmetde aanlegvaneen natuurspeeltuinvan speeltuinverenigingDe Doorbraak – gelukkigal aan gewerkt. De tuinvanMuseumVolkenkunde heeftfraaie elementen,maar isook stenigenoogt wat gedateerd.Hetzoumooi zijnals deze ineen nieuw,groenjasje gestokenkanworden enzoeeneigentijdsvisitekaartje van hetmuseuménvanhet Singelparkkanworden.
  10. 10. 10 Het minstzijnwij te sprekenoverde Lammermarkt.Hetisbeterdanhet was nude auto’sverhuisdzijnnaarde parkeergarage onderde grond.De molenisnubovendienveel beterinhetzicht.Maar hetis nogietwat het kan zijn.Alshiergeenevenementenopplaatsvinden(watmeestentijds hetgeval isen zal zijn),danisheteengrote desolate vlakte waarniemand gebruikvanmaakt.Een drukverkeersplein,inplaatsvanhetCultuurpark als‘Grande Entree’vande binnenstaddat hetzoukunnenzijn.Hetis een gemiste kans datde grootste openruimte van de dichtstbebouwde stad van Nederland géénverblijfskwaliteitheeft,dathetgrootste cultuurclustervanNederlandhiernietzichtbaaris,endateenstaddie duurzaamheidhooginhetvaandel heeftstaanopdeze prominenteplaats kiestvoorsteeninplaatsvangroen. Groen vangtregenwateraf, reduceerthitte,verminderthetgeluidvanhetgemotoriseerdverkeer en vangt de CO2-uitstootaf, vergrootde biodiversiteit. We realiserenons goeddat een grote openruimtesnodigisomgrotere evenementenopte latenplaatsvinden, endaterinde binnenstadnietechtalternatievenzijn. Maar metenige creativiteitengoede wil zoudenbeide functies –die van park endie van evenemententerrein –veel beterinbalanskunnenraken. Aanbeveling1: Vormde Lammermarktom tot eengroenCultuurpark,in samenwerkingmethetStichtingCultuurkwartier,de Vriendenvanhet Singelparkende buurtverenigingen eningoedoverlegmetde belangrijkste organisatorenvanevenementen.Onderzoekwelke ruimte eninfrastructuurje inde toekomstwerkelijknodighebtvoor evenementen.Biedalleenruimteaanevenementendieeen duidelijke relatie hebbenmetde omgeving.Pasde Lammermarktzoaan dat deze eenplekwordtwaarde buurtende bevolkinggraagwillenverblijvenén die eentoonbeeldwordtvande duurzame ambitiesvande stad. Denk bijvoorbeeldaanhet‘campingmodel’:attractiesvoorde 3oktoberkermis wordenin‘tuinkamers’opgebouwd,zoalstentenopde campingtussen bomenenheggen.Zijnde attractiesweg,danblijftnogsteedseen aantrekkelijkterreinover.“3Oktoberwashere”– 365 dagenperjaar herinnerthetparkaan de kermis. De kermiswordtmeteende groenste kermisvanNederland–eenattractie opzichen passendbij Leiden. Maak daarnaast werkvan‘verrijdbaargroen’opde plekkendieje echt open/steenmoethoudenvoorevenementen.
  11. 11. 11 Aanbeveling2: Maak inde aanloopnaar de grotere herontwikkeling (o.a. woningbouw)hetEnergieparkalvastgroener. Denkbijvoorbeeldaanhet latenbegroeienvande blinde murenvande elektriciteitscentrale met snelle groeiers (eventueelincombinatie metmurals).KijknaarZollverein EssenenLandschaftparkDuisburgNord hoe je van industrieel erfgoed eengeslaagden spannendparkkuntmaken. Vormparkeerplaatsenom tot tuin.Er zijntwee grote parkeergaragesinde directe omgeving.Leg onderandere eentuinaanmetondermeerLeidse ‘industriële’beplanting alskatoen, gerst,tarwe, rogge, hop, gagel,moerasrozemarijn, vlas, hennep, tabaksplant,jeneverbes,wedde, boekweit,haver,spelt, meekrap, indigoplant,grote kaardenbol,wouw etc.Hierwerdinde Leidse fabriekenonderandere brood,sigaren,jenever,bier,touw,verf,linnen eninktvan gemaakt.Eengroene ode aan hetrijke industriële verleden van Leiden. Engoedpassendbij éénvande belangrijksteuitgangspunten van hetSingelpark:maximalediversiteitinbeplanting.
  12. 12. 12 Aanbeveling3: Doe alvasttijdelijkegroene ingrepenbij hetWSD-complex, enfatsoeneerenvergroenhetspeeltuintjeophetArsenaalplein. Ditishet minstaantrekkelijke deel vanhetSingelpark. Ookeentijdelijke eenvoudige groeneopknapbeurtvanhetopzichzeerfraai op hetzuiden gelegenterrasvanhetrestaurantinhetLipsiuszouhelpen. Aanbeveling4: Maak van de tuinvan MuseumVolkenkundeeen spannendenfraai etnobotanischvisitekaartje vanhetmuseum.Denk bijvoorbeeldaan‘Moestuinenuitde wereld’: vanSuriname totChina,van Marokko tot Peru,maar ook de strakke Hollandse wisselteeltvolkstuin en de statige Franse potager.De tuinenzoudenmisschienonderdeel kunnen uitgaan makenvan hetLeidse schooltuinenproject?Of eentuinmet ‘plantendie de wereldgeschiedenisveranderden’:die aande basis stondenvan oorlogenvrede,verslavingengenezing,vaneconomische voorspoedentegenspoed,die werdenaanbedenof verguisdetc.inalle delenvande wereld. Zowordtde tuinvanhet museumeenattractie op zichdie extrabezoekzal genereren. (N.B.Eenteamisbezigomvoor2022, alsLeidenEuropeanCityof Science is, eendergelijkegrote etnobotanischeexpositie/evenementvoorte bereiden). Aanbeveling5: Legverticale tuinenaanopplaatsenwaarnauwelijks plaatsis voorhorizontale beplanting.We denkendaarbij inde eerste plaatsaan eenverticale tuin langsde Marepoortkade enbij hetWSD- complex.Hetappartementengebouwbij de entree vanhetBlekersparkis eengoedvoorbeeldvanhoe hetkan. Aanbeveling6: Maak werkvan de echotuinen (zieBeeldkwaliteitsplan) aan de buitenkantvande singels:daarverheugenwe onsop.Alsde wilde bloemenhunwerkinhetvoorjaarhebbengedaanaande buitenkantvan de singels,nemende echotuinenmetvaste planteninzomer ennajaar hetstokje over.Zoblijvende buitensingelshethele jaarspannend. Bijvoorbeeldde bocht in de Maresingel terhoogte vande Marnixstraat wacht opeenechotuin.
  13. 13. 13
  14. 14. 14
  15. 15. 15 2. Het Singelpark moet van envoor alle Leidenaars zijn Het Singelparkisvanalle Leidenaren.Daarzijnwe misschiennogwel het meeste trotsop. Viade StichtingVriendenvanhetSingelparkzijnvele Leidenarenbetrokkenbij hetbeheerenonderhoudvanhetpark,maar ookbij programmering,advisering,communicatie,fondsenwervingetc. Nude hele stadde afgelopenmaandenfysiekkennisheeftkunnenmaken metde bedoelingvanhetSingelpark,ishetmomentumdaarommeer vrijwilligerste werven uitalle geledingenvande bevolking,meer ‘vriendjesvooreentientje’, meersponsors. Het Singelparkisechtvooriedereen.Alleparkdelenwordenveel beter gebruiktdanvóórhet Singelpark,mede dankzij de betere bereikbaarheid van deze delen.Je zietsteedsmeermensenhet‘rondjeSingelpark’lopen, op elkmomentvande dag. Alleen,alsstelletje of ingroepen,al danniet onderleidingvaneenenthousiaste gids. De ‘lockdown’alsgevolgvande Covid-19-uitbraakinmaart2020 gaf de nieuwe onderdeleneen onverwachte ‘vliegende start’:heel veel inwonersgebruiktende nieuwe parkdelenvooreenommetje vlakbij huisenontdektenopdie manierhet Singelpark-in-wordingendaarmee onontdektedelenvanhunstad. Maar meernogdan hetbezoekaanhet Singelparkviel onsietsandersop: op diverse plaatseninhetparkwaar inwonerszélf eendeelvanhetpark hebbenaangelegd,onderhoudenof beheerdishetprachtig!Denk bijvoorbeeldaanStadstuinderij HetZoete Landaande Zoeterwoudsesingel,de Rembrandtuinbij hetGalgewater, de moestuin- in-bakkenopde 5e Binnenvestgracht,de tuinnaastTabuaan heteinde van de Witte Singel en lastbutnotleast de diverse parkdelendie onderhoudenwordendoorde vrijwilligersvanSingelparkinBedrijf,zoals hetHuigpark. Juistopdeze delenspatde liefdeervanaf endat geefteen bezoekaan hetpark eenpositieve ‘vibe’. Ookgoedom te constaterenisdatLeidse ondernemersnual profijt hebbenvanhetSingelpark.Horecagelegenhedendie eerstwatmeer afgelegenwaren,liggennuopeensalspleisterplaatsenaande route.Ook bijvoorbeeldde nieuwe bloemen- enplantenwinkel inde Zijlpoortiseen mooie passende toevoeging. Ookvoor mindervalide mensenmoethetSingelparkgoedtoegankelijk zijn.Nietalle nieuwebruggenzijnbijvoorbeeldtoegankelijkvoor rolstoelersof mensendie slechtterbeenzijn.Somskanhetnietanders, enzijner omrijd-/looproutes.Maarop andere plekkenzoudenmetkleine ingrepende toegankelijkheidkunnenwordenverhoogd.Denkhierbij bijvoorbeeldaaneenpaadje langsde drie traptreden inhetAnkerpark vanaf de brugbij hetLooiersplein,ende trapvanSterrewachtlaannaar Vijfde Binnenvestgracht. Voormensenmeteenvisuele beperkingkande Hapynionbrugmogelijkeente grote uitdagingzijnomdatde bakstenen traptredennauwelijksvanelkaarte onderscheidenzijn. Aanbeveling 7: Benuthetmomentumomnogmeervrijwilligers, donateursensponsorste wervenvoorde VriendenvanhetSingelpark. Werf vooral gerichtondergroependie zichwatmindersnel vanzelf aandienen,zoalsjongeren. Kijkbijvoorbeeldonderde inmiddels duizendenvolgersopInstragramenFacebookof je interessante en enthousiastemensengerichtkuntbenaderen. Aanbeveling8: Programmeeractiviteitenwaarbijde verbindingtússenal deze groepenwordtversterkt(jongenoud,bewonerenbezoeker, academicusenarbeider, verschillendeculturele achtergronden).Zokan hetpark nog beterbijdragenaande sociale cohesieinde stad.
  16. 16. 16 Aanbeveling9: Stimuleerenondersteunomwonendenenandere Leidenarenruimhartigomzelf eendeel vanhetSingelpark aante leggen ente onderhouden.Binnende kaderszoalsovereengekomeninhet Beeldkwaliteitsplan,omzowel eencontinuekwaliteitenuitstralingte garanderen.Investeerinde uitbouwvanSingelparkinBedrijf. Laatde GeveltuinExpressrijdenommensen hetzomakkelijkmogelijkte maken eengevel- of stoeptuinte beginnen.
  17. 17. 17 Aanbeveling10: BouwSingelparkKioskenbij grotereparkdelenals ontmoetingsplekkenvoorbezoekersenvrijwilligers,enalsplekkenwaar de Vriendenvan hetSingelparkzichtbaarzijn. Denkbijvoorbeeldaan kioskeninhetHuigparken inhetPlantsoen. Inde kioskkunje eenkop thee of limonade of bijzonderplantje kopen,maarookeenknapzak, verrekijker,schaakbord,schildersmaterialenof gitaarlenen. Eneen basketbal,bij hetHuigpark! Verderkande kioskhetuitgiftepuntzijnvoor routebeschrijvingenvoorwandelaarsen tuingereedschappenvoor vrijwilligers. Aanbeveling11: BekijksamenmetexpertswaarinhetSingelparkde toegankelijkheidvoormindervalidenkanwordenverbeterd.
  18. 18. 18 Aanbeveling12: Brengverlichtingaanlangsde doorgaande padenvanhet Blekerspark,hetAnkerparkenhetPlantsoen.We denkendaarbij subtiele verlichtingdie uitsluitendde wandelpadenverlicht.Eenmooi voorbeeld vindje langshetwandelpadlangsde Witte Singel bijde Sterrewachtlaan. In de winterishetal vroegdonker.Voorenna hetavondetenzijnernog véél inwonersdie de benenstrekkenmeteenrondje Singelpark,hebben we geconstateerd.Omte wandelen,hardte lopenof de honduitte laten. Rondvraagbij mensendie we tegenkwamenleerdedatenige verlichting metname het gevoel vanveiligheidzouvergroten.Inalle andere parkdelenisal voldoende verlichtingvooreenaangename enveilige avondwandeling.
  19. 19. 19
  20. 20. 20
  21. 21. 21 3. De Singelgracht moet het leidende elementinhet Singelpark zijn De meestgestelde vraagde afgelopenmaandenwas:wanneerkunnenwe hetvolledigerondje singelsnuvaren?De dam in de Maresingel die warm enkoudkoelwatervande energiecentrale scheidt maaktdatnu onmogelijk.Vele botenvarenzich dagelijksopde damvast.Door het openenvande dam krijgenwe eraande noordzijde 1,5kilometer vaarwaterbij,wordende vernieuwdenoordelijke parkenbeter toegankelijkvoorwaterrecreanten,zal de (over)drukopde grachtenen singelsinde restvande stadietsafnemenenwordtde doorstroomvan waterrichtingzee bevorderd(eenwensvanhetHoogheemraadschap). Vanaf hetwaterkun je dan echtde volledigesingelgrachtuit1659, de grootste vanEuropa, involle glorie ervaren. Pereigenboot,huurbootof rondvaartboot. Daarnaast ishet de bedoelingdatje ookvanaf landmaximaal kunt genietenvande singelgracht. De Maresingelterhoogte vanhetHuigpark laat zienhoe hetoveral zoumoetenzijn.Vanalle kantenisde singelgracht te beleven.Zowel aande binnenkantalsaan de buitenkantloopje over wandelpaden metvrij zichtophetwater.Dat isnietalleenmooi,maarhet isook hetmakkelijkstnavigeren:volgde singelgrachtenje vindtvanzelf de route. Een vande belangrijkste uitgangspuntenvanhet Beeldkwaliteitsplan. Op eengrootdeel vande route wordthet contact metde Singelgracht echterverbroken.Aande buitenzijde vande Zijlsingel enHerensingel ontnemenhagenenschuttingenhetzichtopde gracht. En aan de buitenzijde vande Zoeterwoudsesingel,de Witte Singel eneendeel van de Rijnsburgersingelontbreektde doorgaande promenade.Je moetdan hetvoetpadaan de kant van de huizenvolgen,waardoorde singelgracht achter eenrij geparkeerdeauto’s,tweefietspadenentwee autorijstroken verdwijnt.Aande binnenkantvande singelgrachtmoetje af entoe binnendoorsteken. Je raaktop die momentenhetcontactmetde Singelgrachtkwijtbij begraafplaatsenZijlpoortenGroenesteeg,bij De Meelfabriek,bij de HortusBotanicus,bij hetWSD-complex (Reuvensgebouw)en bij de energiecentrale. Aanbeveling13: Haal vóórhet vaarseizoenvan2021 de dam bij de energiecentralewegzodathetmogelijkwordtomnietalleeneenrondje singel te lopen,maarookte varen. Het WaterambachtLeidenheefteen aantal ideeën hiervoorbedachtdie relatief eenvoudiguitvoerbaarlijken eneenhaalbaarheidsonderzoekverdienen.Bijvoorbeeldeenschot,een sluisof eenbuis waarmee hetwarme koelwaterwordtafgevoerdnaarde Haarlemmertrekvaart(N.B.zo’nbuiswaseerderde tijdelijke oplossing toende Maresingel werduitgebaggerd –alleenzouhij nuinde singelgrachtenmoetenwordenafgezonkeninplaatsvanbovengronds lopen).
  22. 22. 22 Aanbeveling14: Openof verwijderde hekkeninhetEnergieparkzodatje vanaf de 3e Binnenvestgrachtongehinderdzodichtmogelijk langshet waterkuntlopen.Idealiterzouje langsde schoorsteentussende oudbouwende nieuwbouwvande energiecentrale kunnenlopenén tussenhetwaterzuiveringsgebouwaande singel ende nieuwbouw. Aanbeveling 15: Trekde hele Singelpromenade directlangsde buitenzijde van de singelgrachtdoorlangsde volledige singel–dusbehalve de Maresingel ookde Rijnsburgersingel, Witte Singel, Zoeterwoudsesingel, Herensingel,Morssingel en Zijlsingel.Streef dezelfde kwaliteitnaalsbij de Maresingel. HerschikwoonbotenconformBeeldkwaliteitsplan. Aanbeveling16: Leg (optermijn) eenwandelpadaanaande buitenkant van begraafplaatsZijlpoort(N.B.volgenshetbestuurvande begraafplaats was de toestemmingvoorditpadal in1969 gegeven). Aanbeveling17: Overlegmethetbestuurvande stichtingBegraafplaats Groenesteegof ereentweedetoegangshekkankomenvoorvoetgangers aan de kant van de vissteigerachterspeeltuinverenigingDe Doorbraak. Aanbeveling18: Leg eentijdelijke vlonderaanachterhetReuvensgebouw, van PaterbrugtotArsenaalplein,zodatje altijdaande singelkantomhet WSD-complex kuntlopen,totdatde HumanitiesCampuseris.De omlooproute viade Cleveringaplaats binnendoorisverre van aantrekkelijk,enonduidelijk,ende doorsteekdoorhetReuvensgebouwis lastigte vindenen bovendien inavondenenweekendengesloten.
  23. 23. 23 Aanbeveling19: Maak inhetplanvoor de Humanities Campusruimplaats voor hetSingelpark,metwandelpadendirectlangsbeide zijdenvande Witte Singel. Aanbeveling 20: De mogelijkheden vaneensteiger/wandelpadaande buitenzijde vande HortusBotanicus wordenonderzocht.We zijngeen voorstandervan deze oplossing.Hetzouhetfraaie enherkenbare uitzicht op de Sterrewachtende Hortus vanaf waterende buitensingel te veel verpesten.Enomdatde steigerverderinhetwaterzoumoetenworden gesitueerd(omdatwandelaarsandershetHortus-terreinopkunnen stappen/springen),wordthetvaarwater(te) smal.Lieverzienwe een tweede kleinere entreepuntterhoogte vande kioskbij de Sterrenwacht (waarnu de tourniquet is),of eenbeperkterevariantwaarje naar binnen kuntdoor je Museumjaarkaartof online tickette scannen. Aanbeveling21: Verlaagde hoge hegbij de Hortus aan de kant van de 5e Binnenvestgracht,of maakruimhartige doorkijkjes,zodatje continu visueel incontactblijftmetde vestingwallen/singel alsje buiten openingstijdenoverdeze (opzichergfraaie!) omlooproute loopt. Daarnaast vormendeze doorkijkjeseenmooie etalagevoorde Hortusen wordenwandelaarsaangemoedigdde tuin(betaald) te bezoeken. Aanbeveling22: Onderzoekof ereenoplossingisomde geparkeerde auto’sop de Boisotwal elderste accommoderen:ze ontnemennuhet zichtop de singel.
  24. 24. 24
  25. 25. 25 4. In het Singelpark moet je lange en kortere rondjes kunnen wandelen, rennen, fietsenenvaren Hét verbindendelementinhetSingelparkzijnde nieuwe Singelparkbruggen.Ze zijnprachtiggeworden!Waarje eersttelkensom moestlopen,kunje nudichtbij de singel het‘rondje Singelpark’ blijven lopen.Opde bruggenhebje eenmooi uitzicht,zoalsde twee prominente bruggenoverde Oude ende NieuweRijn.De Binnenoostsingelbrugmaakt eenrondje directlangsde Havenmogelijk.Je zietmeteendatalle bruggen intensief wordengebruiktdooromwonendenenbezoekers:ze voorzien duidelijkineenbehoefte. Hetrondje Singelparkis dusnugrotendeelste lopen.Zeskilometerblijktprecieseenfijneafstandvoorveelmensen. Daarnaast ishet de bedoelingdatje ookkortere rondjeskuntlopen,aan weerszijdenvanhetSingelpark,vanbrugtot brug.Dat luktnogniet overal. Zie hiervoorde aanbevelingen11t/m 17. Aanbeveling23: Maak eenaantrekkelijkedoorsteekvande Zijlpoortbrug langsde noordkantvan de poort richtingBegraafplaatsZijlpoort.Ditfraai gelegengebiedje isnunogrommeligenoverwoekerd.Eenverbeterde doorsteeklangsde entree vande nieuwe bloemenwinkel nodigtuittot wandelenenverpozen. Aanbeveling24: Vervangde dambij de energiecentrale dooreen voetgangers- enfietsbrugdie het fietsverkeervande Driemanschapskadedirectnaarde binnenstadbrengt.Maakhiereen iconische brugvandie de sfeervandit deel vanhetpark uitstraalt: innovatief,duurzaam,creatief/speels, cultureel,industrieel.
  26. 26. 26
  27. 27. 27 5. Het Singelpark strekt zichuit vande gevels aande binnenzijde tot de gevels aande buitenzijde Begrijpelijkerwijslagde nadrukinde eerste fase vande aanlegvanhet Singelparkopde herinrichtingvande binnenkantvande singels. Waarde buitenkantvande singelswelisaangepakt,bij de Maresingel,zieje een grote kwaliteitsverbetering. Diverse bewonersmaaktenophunbeurt gevel- enstoeptuintjesomde omgevingnogverderte verfraaien.Opde delenwaardeze slagnognietheeft plaatsgevondenishet‘één parkgevoel’ beperkter.Of,inhetgeval vande Zijlsingel eneendeel vande Herensingel,afwezig:ditdeel ishelaasvooral eenverkeersriool met nauwelijksverblijfskwaliteit. Aanbeveling25: Trekhet ‘conceptMaresingel’doornaarde hele buitenkantvande singelgracht:eendoorgaande promenadedirectlangs hetwater.Maak fietsstratenen investeerinextragroen,echotuinen, klinkerpadeninplaatsvangrijze stoeptegels. Moedigomwonendenaan om samende buitenkantvande singelste verfraaienente onderhouden. Aanbeveling26: BetrekStadstuinderij HetZoete Landnadrukkelijkerbij hetSingelpark.De tuinderij ligtnunogverscholenachter bosschages. Door eenopeningte makennaarde Witte Singel krijgthetgebiedeennog groenere enruimere uitstraling. Aanbeveling27: BetrekhetSlachthuisparkbij hetSingelparkdooréénof twee openingente makeninhetheklangsde Maresingel.
  28. 28. 28
  29. 29. 29 6. Het Singelpark moet autoluwzijn(park gaat vóór verkeer) Op ditpuntis hetSingelparknognietzoalswe hetin2012 met elkaar beoogden. Opdiverseplaatsenwaarauto’soverde singel de stadin rijden,winnenzij hetvanhetparken de gebruikersvanhetpark.Ditis eigenlijkbij de meeste autobruggenhetgeval:de JanvanHoutbrug, de Utrechtsebrug/Plantagelaan, de Singelbrug,de de Herenpoortsbrug, de Weverbrug,de Zijlpoortsbrug,de Schrijversbrug,de Valkbrug,de Rijnsburgerbrug. Bij al deze overstekenraakje hetparkgevoelkwijtenop sommige plaatsenis overstekenvoorwandelaarsronduitgevaarlijk. Ook de oversteekvanLoviumbrugnaarBegraafplaatsZijlpoortisoverigens gevaarlijk.Hierzouden (brom)fietsersmoetenwordenafgeremddie hard onderde Zijlpoortdoorgaan. Daarnaast staan geparkeerdeauto’sopsommige plaatsenzodaniginde wegdat zij zichtop singel engroengrotendeelsontnemen,en/of aanleg van groenonmogelijkmaken.Ziehiervoorookonze aanbevelingenbij richtlijnen1en3. Aanbeveling28: Brengalle locatiesinkaartwaar auto’shetpark doorsteken,enzorgvoorduidelijke, veiligeengroene oversteekplaatsen voor wandelaars,zoalsgoedomschreveninhetBeeldkwaliteitsplan,zoals Valkbrug,JanvanHoutbrugen Rijnsburgerbrug(foto’sonder), Zijlpoortsbrug,Oosterkerkstraat,Utrechtse Veer,Plantage,Noordeinde,
  30. 30. 30 Aanbeveling29: Haal geparkeerde auto’szoveelmogelijkuithet zicht/zichtlijnen.Ditgeldtmetname voorde grote parkeerplaatsen rondomde Energiecentrale,maarbijvoorbeeldookvoorde ingangvan hetSterrewachtpark.Vervangparkeerplaatsen doorgroen. Aanbeveling 30: Neem(fiets)verkeersremmendemaatregelen bij de Zijlpoortvooreenveiligere overgangvanLoviumbrugnaarBegraafplaats Zijlpoort.
  31. 31. 31
  32. 32. 32
  33. 33. 33 7. Het Singelpark moet de gelaagdheidvan Leidens rijke verledenlatenzien Nergensinde stadzie je de gelaagdheidvanhetrijke verledenzogoedals inhet Singelpark.Vanstadsmurenenstadspoortennaaraardenwallen, van bolwerkennaarparkenenbegraafplaatsennaarindustriële revolutie. De stadvan academici aande zuidkantende stadvan arbeidersaande noordkant.De botanische geschiedenis:vanZochertotOudolf.Overal zijn verhalente vertellen,invalshoekenzijneindeloos.Datwasvóór het Singelpark al zo,maar doorde doorgaande wandelroute ontstaan doorgaande verhalen.Enopdiverse plaatsenzijnmonumentenenhun omgevinginhetkadervanhetSingelparkprojectveel fraaiergeworden. Denkaan de stadspoorten,de begraafplaatsen,de molens,de Sterrewacht…Kortom:we zijnhierzeertevredenover.Opeenpaar plaatsenkunnenverhaleninhetSingelparknogsterkerwordenaangezet. Aanbeveling 31: Leg de focusbij de herontwikkelingvanhetEnergiepark op hetzo goedmogelijkzichtbaarenbeleefbaarmakenvanhetrijke industriële verledenvanLeiden. Zetde industriële monumentendaarvol inde schijnwerpers:de energiecentrale,hetvoormalige Closen Leembruggen,de voormaligevuilverbranding,de slachthuisgebouwen. Vul ze in metambachtelijke encreatieve bedrijven,kunstencultuuren bijpassendehoreca. Hetontwikkelplan vanBamBamenPronckis gaaf! Aanbeveling32: Brengde tweeling weersamen:muurtorens OostenrijkenBourgondië. HerbouwmuurtorenBourgondië aan de Jan van Houtkade in eigentijdsestijl opde fundamentendieernogzijn(bij de SintJacobsgracht).In de geest de Delftsche PoortinRotterdam. Maak vanmuurtorenBourgondië eenpermanente expositie over hetbelegenontzetvanLeiden. Metsel (delenvan) de stadsmuur tussenBourgondië enOostenrijk eenmeterop,enmaak hierzitjes in,zeter eenminibiebbij:een leestuin.Je ziterfantastischop hetzuiden,metje gezichtinde zon,onderlommerrijke bomen,enzicht op de Zoeterwoudsesingel. Haal minimaal éénrij (betaald) geparkeerde auto’sweg(aan de waterkant),maakvande straat eenfietsstraat,enleg eenmooi wandelpaddoorhetgroenaanvan PlantsoennaarBoisotwal.
  34. 34. 34 Aanbeveling33: Herbouwde muziekkoepel inhetPlantsoendie vroeger bij hetMusis Sacrumin hetPlantsoenstond. Eenontmoetingsplekvoor buurten bezoekers,eneenmooie klassieke toevoeginginde openlucht voor Leidenalscultuurstad. Ideaalvoorbijvoorbeeld kleinschalige zondagochtendconcerten(niette vroeg!) van blazers- en strijkersensembles,voortango-orkestof koren. Aanbeveling34: Haal zo veel mogelijkverkeers-enreclamebordenetc. wegdie hetzichtop monumentenen natuurbelemmeren,of verplaats ze.Bijvoorbeeldde reclamezuil voorMolende Valk,of het voetgangersbordpal voorde Morspoort,of de bordenmetwaterhoogte middeninde nieuwe beplantingvanhetBlekerspark.
  35. 35. 35
  36. 36. 36
  37. 37. 37 8. Het Singelpark moet de binnenstadende buitenwijkenverbinden Het Singelparkisondermeerdoorde extrabruggenende vernieuwing van de parkdelenveel toegankelijkerenaantrekkelijkergeworden.Delen die voorheennauwelijksgebruiktwerden,trekkennuveel meer bezoekers. We vermoedendathetSingelparkdoorinwonersuitalle omliggendewijkenwordtgebruikt,endatookinwonersvanverderweg een‘rondje Singelpark’lopen,maarzekerwetendoenwe datniet. Daarvoor zounaderonderzoeknodigzijn. Watwe wel al wetendatvoor ruim60.000 Leidenaren,de helftvande Leidse bevolking,hetSingelpark binnen500 meterlopenligt.HetSingelparkdoorkruist18buurtenenis hetdichtstbijzijndegroenwaarzij eenserieuze wandelingkunnenmaken. Aanbeveling 35: Doe in 2021 eenonderzoeknaargebruik,waarderingen effectvanhetSingelparkonderbezoekers die errondlopen.Wie komen er,hoe vaak komenze er,wat vindenze ervan,welke rol speelthetpark inhun dagelijksleven?Hoe kunnenwe hetparknogverderverbeteren om tegemoette komenaanhunwensen?Mogelijkdatditonderzoek samenmetstudentenvande UniversiteitLeidenen/of de Hogeschool Leiden(viahetprojectComOn) kanwordengedaan. Aanbeveling 36: Ontwikkelaantrekkelijke groenecorridors tussen Singelparkende restvande stad. Denkhierbij aanaantrekkelijkegroene routeslangshetwaterde stadin.Bijvoorbeeldlangsde Haarlemmertrekvaart, de Vliet(JanvanGoyenkade/Schelpenkade),de Slagmolensloot(CronesteijnkadeenwandelpadlangsTrigon) ende Nieuwe Rijn(UtrechtsejaagpadendoortrekkenRijnkade).De DriemanschapskadelangsNieuwLeydenrichtingMaresingel kanalsmooi voorbeelddienen. Daarnaastopandere belangrijke plekkende binnenstaduitzoalsnaarde Kooi (aansluitingopKooipark), Lammeschansweg,OudHortuszicht,Morsweg. Zorgervoordatje het Singelparkvanverre al ziet vanuitdeze stratendie haaksopde singels staan.
  38. 38. 38
  39. 39. 39 9. Het Singelpark moet ruimte biedenaanpermanente, tijdelijke enspontane activiteiten, enplekkenzonder activiteiten Kinderenzwemmeninde Zoeterwoudseingel. Jongerenbasketballenin hetHuigparkof makengebruikvanhetnieuwe Calestenicspark. StudentenstudereninhetPlantsoen.Jonge gezinnenenopa’senoma’s verzamelenzichrondde nieuwe speeltoestelleninhetBlekerspark. Vrijwilligershelpenbij hetonderhoudvanhetpark.Omwonendendoen eenommetje metde hond.Hardlopersmakengebruikvanhetwandelpad aan de buitenkantvande noordelijke singels.Watersportliefhebbers ontdekkensteedsmeerde volledigesingel.We slagenerinomeenparkte makendat vooralle interessesietsbiedt endatverbindt.Buurtbewoners uitde binnenstadénde omliggende wijken,maarookuitde rest van Leiden,wetenhunwegnaarhetSingelparkte vinden. Enorganiserenook eigenevents:vanbasketbaltoernooitjestotkinderfeestjes,van plantenverkooptot buurtbarbecues. Aanbeveling 37: Hou er bij verdere programmeringeninrichtingrekening mee dat we hetSingelparknietgaanover-programmeren:ermoetvoor mensendierruimte blijvenvoorrustige plekken,envoormensendie spontane activiteitenwillenorganiserenzoalseenkinderverjaardag. Aanbeveling38: Programmeerzodat de identiteitvande diverse parkdelenwordtversterktenhoudtprogrammeringtegendie daar afbreukaandoet.Sport hoort vooral in hetHuigpark,een schildercursus eerderinhetPlantsoen,natuurlijkspeleninhetKatoenparkengrotere culturele manifestatiesopde Lammermarkt. Aanbeveling39: Programmeerdaarnaastaf en toe activiteitendie de identiteitvanhetSingelparkalsgeheel benadrukken.Datkangaan om themarondleidingen(bomen,kunst,monumenten,industrie,Leidse ontdekkingenetc.).Voorkomdaarbij eenwildgroei aanbordjes:houhet vooral bij gidsen,rondwandelingenvanaf papier,podcastwandelingenen evt.QR-codes.Maar ookde tijdelijke kunsttentoonstellingmeteen beperktaantal grotere werkendie nuinde maakis,past prima. Maak een Singelpark-agendawaarinalle toegankelijke activiteiteninhetSingelpark overzichtelijkvermeldstaan.
  40. 40. 40
  41. 41. 41 10. Het Singelpark moet zo’nsterk merk wordendat we er bezoekers enaanvullende financiering mee kunnen werven Er zullennogmaarweinigmensen enorganisatieszijndie het SingelparkinLeidenníetkennen – enveruitde meeste mensen hebbenerpositieve gevoelensbij. Ookin de regioenin Nederland wordthet parksteedsmeer bekend. De Vriendenvanhet Singelpark,de gemeente Leiden enandere partnersinde stad hebbenheel goed communicatiewerkverricht. Zowel ‘onsite’alsopsociale media,inde persetc.Grote complimentenookvoorde vrijwilligersdie ditopzo’n professioneel niveauwetente doen. Aanbeveling 40: Start vanaf voorjaar2021 eengrote adoptiecampagne onderinwonersenorganisatiesalsextrafondsenwerving.Degenendie willendoneren,wordenvermeldmeteen naambordje methunnaamerin gegraveerdinde doorgaande singelpromenade aande buitenzijde of binnenzijde.Elke maandstellenwe twee delenvan 50 metervooradoptie beschikbaar,te beginnenmet 50 meterHuigparken50 meterPlantsoen, waarvoormensenzichkunneninschrijven.De openingvande naambordjesvierenwe meteenfeestelijk groepsfotomomentmetalle donateurs. Zij komeninonze SingelparkWall of Fame. Opdeze manier halenwe maandelijks extrafinanciëlemiddelenop, die we kunnensteken innog beteronderhoud,beheerenprogrammeringvanhetSingelpark.In totaal hebbenwe zo’n6.000 meterte vergeven,dusinde eindsituatie levertdatzo’n300.000 euroop, minuskostenis dat netto250.000 euro. Aanbeveling 41: OpenhetSingelparkin hetvoorjaarvan2022 (European Cityof Science) opeenwijzedie pastbij de ambitiesvanhetpark:groots! Organiseereenoptochtvanzeskilometerlengte,metallefanfares, scholen,sportverenigingen,tuindersverenigingen,historische verenigingen,omwonendenetc.enloopmetditlange lint van6.000 menseneenrondje Singelpark. Vraagalle botenbezittersomsameneen rondje Singel te varen. Nodigde Koningende Koninginende (inter)nationale persuit. Gebruikdeze datumalsdeadline enstokachter de deurvoor hetafrondenvan zo veel mogelijkdeelprojecten.
  42. 42. 42 Aanbeveling42: Ontwikkelpodcastseriesdie je kuntbeluisterenalsje een rondje Singelparkloopt.Bijvoorbeeldéénpodcastoverde totstandkomingvanhetSingelparkalsburgerinitiatief,éénoverde verdedigingswerken,éénoverde dierendie je ertegenkomt,éénover kunstwerken,éénmetverhalenuithetdagelijkslevenaande singelsin 1659, éénoverbekendeLeidenaarsdie aande singelswonenenwoonden etc.etc. Aanbeveling43: Maak nogmeerroutes interactieveroutesinapp-vorm, waarbij je themawandelingenzoals bovenkuntinstellen.Zodraje telefoonherkentdatje opeenlocatie inhetthemabent,kunje naar een bijpassendverhaalluisteren. De izi.TRAVELappdie al gebruiktwordt, voldoetprima. Zo’nnieuwethemawandelingkanbijvoorbeeldookeen kinderwandelingzijn,waarbij kinderenbij elke speelplek,maarookbv bij de volière inhetPlantsoen,eendenk- of doe opdrachtkrijgen. Aanbeveling44: Benaderde (inter)nationale persomverhalenoverhet Singelparkte makenalsgrootburgerinitiatief enalsgroot park.Maar houdnu al goedinde gaten dathet Singelparknietté drukwordtmet bezoekersvanbuiten,zoalsbij andere populaire parken(zoalsThe High Line inNewYork) soms hetgeval is.HetSingelparkisinde eerste plaats voor buurtbewonersenLeidenaren. Aanbeveling45: Leg bij alle horecagelegenhedeneninalle winkelsinen rond hetSingelparkroutekaartjes/foldersvande Vriendenneer. Aanbeveling46: Schrijf hetverhaal vanhetverleden,hethedenende toekomstvanhetSingelpark.Waarkwamhetidee vandaan?Watwaren de doelen,zijnze gehaald,watmaakthetparkbijzonder,watwillenwe nog bereiken?De korte versie kanactief wordenuitgedragendoor iedereendie bij het Singelparkbetrokkenis.Voorde lange versie iseen boekoverhetSingelpark alslangste,mooiste enspannendste stadspark van Nederland opzijnplaats. Aanbeveling47: Onderzoekwie hetSingelparkbezoekt,watmenervan vindtenwelkeffecthetparkheeft.Gebruikdatvoorgerichte marketingplannen, maarookvoor ontwerp,programmeringetc. Ditkan d.m.v.kwalitatief onderzoekenookkwantitatiefonderzoek(bvvia Google – registratie mobieletelefoons,of infraroodbezoekerstellers). Aanbeveling48: Start een(web)winkelmetSingelparkgadgets,zoals koffiemokken,plattegronden, bloemenvazen,snoeischaren, tuinhandschoenenetc.HetSingelparkheeftinmiddelsfans!
  43. 43. 43
  44. 44. 44
  45. 45. 45 11. Het Singelpark moet zogoed wordendat het de stad samenbrengt entrots maakt Het Singelparkisecht‘vande stad’geworden,zekerinde mooie voorjaars- enzomermaandenvan2020 toenhetene na hetandere parkdeel enalle bruggengeopendwerden.Het isnual nietmeerwegte denken.Datgeeftenergieom hetparkde komende jarennogcompleter enbeterte makensamenmetalle inwonersenorganisatiesvande stad. Aanbeveling49: Hou vol!Vierde totnu toe behaalde successen,en gebruikde energie dievanuitde stadvoelbaarisomsamende uitdagingenaante gaan die ernog liggenomvanhetSingelpark daadwerkelijkhetlangste,mooiste enspannendste stadsparkvan Nederlandte maken!
  46. 46. 46 En verder… We eindigenmetonze belangrijksteaanbeveling(nr50):geef onderhoud enbeheerabsolute topprioriteit!DraagvlakvoornieuweSingelpark projectenhoudenwe alleenalsbestaande parkdelen(beplanting,paden, gazonsetc.) in perfecte staatvanonderhoudverkerenénomwonenden eenveiliggevoelhebbenenweinig overlastervaren.Daarnaastisheteen feestomeenparkte bezoekendaterspik enspanbij ligt.Dat zal meer inspanningvereisen.Zozatendeze zomerprullenbakkentotoverde rand toe vol en begonafval te zwerven.Idealiterzouer optermijneen ‘dedicated’onderhouds- enbeheerteamkomendathetpark op een efficiënte manierdagelijksschoon,heel enveilighoudt,zoalsje ookbij grotere parkeninhetbuitenlandziet.
  47. 47. 47 Dank! Restons nogom onze grote dank uitte sprekenaaniedereendie het Singelparkmogelijkmaakt. De vrijwilligersvande Vriendenvanhet Singelpark,StadslabLeiden enbuurtorganisaties,politici enambtenaren van de gemeente Leiden, de ontwerpers enaannemers,de kunstenaars enprogrammeurs, de aannemers, de UniversiteitLeidenende musea, ondernemersenvastgoedeigenaren,sponsorsenfondsen.Samenlaten zienwelke mooieresultatenerontstaanalswe eendrachtigsamen werkenaanhetrealiserenvan onze stadsdromen. HetSingelpark is daarmee nietalleeneenprachtige toevoegingaande stad opzichzelf, maar hopelijk ookeeninspiratiebronvoorandere (burger)initiatievenin de stad nu eninde toekomst!
  48. 48. 48
  49. 49. 49
  50. 50. 50
  51. 51. 51
  52. 52. 52

×