O slideshow foi denunciado.
Utilizamos seu perfil e dados de atividades no LinkedIn para personalizar e exibir anúncios mais relevantes. Altere suas preferências de anúncios quando desejar.
HIDROKARBURET
DHE VETITE E
TYRE
Permbajtja:
 Hyrje.
 C’jane komponimet organike?
 Hidrokarburet e llojet e tyre.
 Perftimi dhe perdorimi.
 Djegia e k...
HYRJE
 Kimia organike është degë e kimisë, qe studion
konponimet e karbonit.Ne komponimet organike
te karbonit bëjnë pjes...
 Konponimet organike i karakterizojnë disa veti
fizike dhe kimike që i dallojnë nga konponimet
organike(tretshmerinë,pika...
Hidrokarburet dhe llojet e tyre.
 Hidrokarburet bëjnë pjesë në grupin e kimisë organike , dhe janë komponime të përbëra
p...
Perftimi dhe perdorimi i
tyre.
 Hidrokarbutret perftohen me dy metoda:
1) Përftimi i alkaneve me anë të sintezës së Vurci...
Djegia e karbureve.
 Hidrokarburet aktualisht janë burimi kryesor i botës së energjisë elektrike
dhe ngrohjes burimeve (s...
Industria Hidrokarbureve
 Bazuar ne studimet komplekse mbi tregun dhe infrastrukturen si dhe ne zhvillimin strategjik afa...
 Alkanet të njohura gjithashtu si vajra, janë komponimet
kimike që përbëhen vetëm prej elementeve të karbonit C dhe
hidro...
Alkenet
 Alkenet janë hidrokarbure të pangopura me dy
atome të hidrogjenit më pak se Alkanet, me
formulë të përgjithshme ...
Eteni
HC nn 2
Eteni është (një alken me 2 atome të karbonit)përfaqësuesi më i
thjeshtë i alkeneve, me formulë molekulare ,...
EMERTIMI DHE IZOMERIA E
ALKENEVE
Emërtimi i alkeneve është njësoj sikurse i
alkaneve, por prapashtesa “an”[Alk(an)]
zëvendësohet me prapashtesën “en”[Alk(...
Emrat dhe formulat për katër anëtarët
e serisë homologe të alkeneve
Alkinet
 Alkinet janë hidrokarbu
re që kanë të paktën një
lidhje trefishe në mes të
dy atomeve të karbonit,
me formulë Cn...
Reaksionet
 Alkinet janë të përfshirë në shumë reaksione
organike.
 Reaksionet elektrofile të shtimit
 Shtimin e hidrog...
EMERTIMI
 Ngjajshëm si
dhe hidrokarburet tjer
a edhe alkinet
emërtohen në bazë
të numrave greko-
latin duke ju shtuar
pra...
Një mijë vjet pritje për shiun e
metanit në Titan
 Në hënën e Saturnit Titan ekzistojnë vende ku shiu bie një
herë në çdo...
Ekspozimi ndaj Benzines dhe
rreziqet shendetesore
 Benzina është një substancë shumë toksike e
përbërë kryesisht nga hidr...
 Gëlltitja - ndodh kur një person pa dashje konsumon ujë te
ndotur me benzine. Ushqimi që ka qenë i gatuar me ujë te
ndot...
 PUNOI: IRIDA PAJENGA (LIDER)
EUAN KRASNIQI
ENXHI KODUZI
ENIS SEJDINI
KLEA GJEVORI
KLEO BANO
KLEVI KRYEZIU
Próximos SlideShares
Carregando em…5
×

Hidrokarburet dhe vetite e tyre

23.453 visualizações

Publicada em

Projekt Kimi

Publicada em: Ciências
  • Sex in your area is here: ♥♥♥ http://bit.ly/39pMlLF ♥♥♥
       Responder 
    Tem certeza que deseja  Sim  Não
    Insira sua mensagem aqui
  • Follow the link, new dating source: ♥♥♥ http://bit.ly/39pMlLF ♥♥♥
       Responder 
    Tem certeza que deseja  Sim  Não
    Insira sua mensagem aqui

Hidrokarburet dhe vetite e tyre

  1. 1. HIDROKARBURET DHE VETITE E TYRE
  2. 2. Permbajtja:  Hyrje.  C’jane komponimet organike?  Hidrokarburet e llojet e tyre.  Perftimi dhe perdorimi.  Djegia e karbureve.  Industria e hidrokarbureve.  Alkanet.  Alkenet.  Alkinet.  Kuriozitet: Shiu I metanit ne Titan.  Ekspozimi ndaj benzines dhe rreziqet shendetsore.
  3. 3. HYRJE  Kimia organike është degë e kimisë, qe studion konponimet e karbonit.Ne komponimet organike te karbonit bëjnë pjesë jo vetëm ato komponime që gjenden ne botën e gjallë, por edhe ato konponime qe perfitohen ne monimeve inorganike në ato organike)dhe përfitimi i amoaniakut nga metani(shëndrrimi i konponimeve organike në ato inorganike).
  4. 4.  Konponimet organike i karakterizojnë disa veti fizike dhe kimike që i dallojnë nga konponimet organike(tretshmerinë,pika e vlimit dhe e shkrirjes,djegëshmëria,struktura kimike,reaksionet kimike)etj.Konponimet organike i paraqesim me formulë molekulare,racionale te strukturës etj. Në kiminë organike bëjnë pjesë: Komponimet organike të karbonit,
  5. 5. Hidrokarburet dhe llojet e tyre.  Hidrokarburet bëjnë pjesë në grupin e kimisë organike , dhe janë komponime të përbëra prej dy komponentave kryesorë karbonit dhe hidrogjenit. Hidrokarburet janë burime të rëndësishme në ushqimin e njeriut si përbërje e frutave, karotës në përbërjen e vajit të bimëve të larta, po ashtu gjenden edhe në përbërjen e naftës, gazi nëntokësor. Hidrokarburet janë të ndara në hidrokarbure aciklike dhe hidrokrbure ciklike. Hidrokarbure aciklike 1) Hidrokarburet e ngopura ndryshe quhen Alkanët dhe kanë karakteristikë lidhjen njëfishe të cilat gjatë emërtimit marrin prapashtesën AN dhe kanë formulë të përgjithshme CnH₂n+₂. 2) Hidrokarburet e pangopura ndahen në Alkenët dhe Alkinët. Alkenët si karakteristikë e kanë lidhjen dyfishe dhe gjatë emërtimit marrin papashtesën EN dhe kanë formulë të përgjithshme CnH₂n. Alkinët kanë karakteristikë lidhjen trefishe gjat emërtimit marrin Hidrokarburet Ciklike 1) Cikloalkanët emërtohe n nëse emrit të alkanit i shtohet parashtesa CIKLO dhe kanë formulë të përgjithshme CnH₂n ku n≥3. 2) Cikloalkenët emërtohen nëse emrit të alkenit i shtohet parashtesa CIKLO dhe kanë formulë të përgjithshme CnH₂n- ₂ ku n≥3.
  6. 6. Perftimi dhe perdorimi i tyre.  Hidrokarbutret perftohen me dy metoda: 1) Përftimi i alkaneve me anë të sintezës së Vurcit 2) Gatitja e alkaneve në laborator  Perdorimi i hidrokarbureve dhe gjendja e tyre: 1) Hidrokarburet janë një nga burimet më të rëndësishme energjitike të tokës. Mbizotërues të përdorimit të hidrokarbureve është si një burim i djegshëm i karburantit. 2) Në formën e tyre të ngurtë, hidrokarburet marrin formën e asfaltit. 3) Metani dhe etani janë në gjëndje të gaztë në temperaturat normale dhe nuk mund të jetë i lëngshëm nga presioni i vetëm. 4) Propani dhe butani është megjithatë lëng i lehtë, dhe ekziston më së shumti si një lëng. 5) Pentani është i lëngshëm në temperaturën normale, që zakonisht përdoret në kimi dhe industri si një lëndë gati pa erë të fuqishme. 6) Heksani është gjithashtu është një jo-polar, jo-aromatik, tretës, si dhe një pjesë e rëndësishme e zakonshme benzinë. 7) Heksani dhe oktanit - alkanët, alkenët dhe cikloalkanët izomerik janë komponentët kryesorë të benzinës,naftës, dhe përzierje tretës industriale.
  7. 7. Djegia e karbureve.  Hidrokarburet aktualisht janë burimi kryesor i botës së energjisë elektrike dhe ngrohjes burimeve (si për shembull në shtëpi për ngrohje) për shkak të energjisë së prodhuar duke djegur. Shpesh kjo energji është përdorur si drejtpërdrejt në ngrohjen si ngrohës në shtëpi, të cilat i përdorin ose të naftës apo gazit natyror. Diegia e hidrokarbureve është përdorur për të ngrohur ujë, e cila pastaj është qarkulluar. Një parim i ngjashëm është përdorur për të krijuar energji elektrike në termocentralet. Metani liron vetëm një dioksid karboni (CO2) për dy Molekulat e ujit (H2O).  Veti karakteristike të hidrokarbureve janë që ata prodhojnë avull, dioksid karboni dhe nxehtësi gjatë djegies dhe se duhet oksigjen që djegia të ndodhë. Hidrokarburi më i thjeshtë, metani, digjet kështu:  CH4 + 2 O2 → 2 H2O + CO2 + Energji  Një tjetër shembull është propani:  C3H8 + 5 O2 → 4 H2O + 3CO2 + Energji  Djegia e hidrokarbureve është një shembull i një reaksioni kimik ekzotermik.
  8. 8. Industria Hidrokarbureve  Bazuar ne studimet komplekse mbi tregun dhe infrastrukturen si dhe ne zhvillimin strategjik afat mesem dhe afat gjate ne vend dhe rajon, Qeveria e Shqiperise ka percaktuar tashme dy zona per zhvillimin e infrastructures detare dhe bregdetare ku do te ndertohen terminale te importimit dhe eksportimit te nenprodukteve te naftes , Vlora (ish zona SOD PVC-se) dhe Durresi (zona Portoromanos).  Qeveria Shqiptare eshte duke punuar ne drejtim te diversifikimit te furnizimit me burime energjetike me baze hidrokarbure vecanerisht ne drejtim te nxitjes se investimeve ne kete fushe per investitoret vendas dhe te huaj Shqiperia tashme eshte anetare e Komunitetit te Energjise per Europen Juglindore duke nenshkruar edhe Traktatin e Komunitetit te Energjise ne tetor 2005 te cilen e ka ratifikuar edhe Kuvendi i Shqiperise.  Nafta dhe gazi do te vazhdoje te dominoje furnizimin e tregut Shqiptare ne burime energjetike edhe per dekadat ne vazhdim. Nafta gazi dhe nenproduktet e tyre e kane rritur kontributin e tyre ne konsumin final te energjise.  Aktualisht nenproduktet e naftes zene mbi 60% te plotesimit te nevojave me burime energjitike te tregut te brendeshem ,tendence e perafert kjo dhe per tregun rajonal.Ne se do te diferenconim nga pikpamja gravitative rritjen e konsumit teketij burimi energjitik ne dekaden e fundit peshen me te madhe e ka Sektori i Transporteve.
  9. 9.  Alkanet të njohura gjithashtu si vajra, janë komponimet kimike që përbëhen vetëm prej elementeve të karbonit C dhe hidrogjenit H ( p.sh., hidrokarburet) , ku këto atome janë të lidhur së bashku ekskluzivisht nga vetëm lidhje (dmth, ato janë komponime të ngopura) aciklike çdo strukturë (dmth. unazore) .  Çdo atom i karbonit duhet të ketë 4 lidhje qoftë C-H ( dmth, të lidhet me atome të hidrogjenit ) apo lidhje C-C ( dmth,lidhje me atome tjera siç është karboni ) , dhe çdo atom i hidrogjenit duhet të jetë i lidhur ( bashkuar) për të një atom të karbonit .  Një varg i atomeve të karbonit është i njohur si strukturë karbonike.Në përgjithësi, numri i atomeve të karbonit përdoren shpesh për të përcaktuar përmasat e alkanëve ( p.sh., C₂ - alkane ).  Hidrokarburet e ngopura kanë formulë të përgjithshme CnH₂n+₂ kurse për radikalët CnH₂n+₁ku atomet të karbonit janë bashkuar në një strukturë. Hidrokarburet e ngopura janë të ndarë në alkane dhe cikloalkane , ata nuk kanë struktura të ngjajshme dhe në kuptim të gjërë cikloalkanet nuk janë alkane. Megjithatë , ndonjëherë cikloalkanet janë quajtur alkane ciklike , i cili mund të jetë konfuze sepse në të vërtetë alkanet quhen alkane aciklike .
  10. 10. Alkenet  Alkenet janë hidrokarbure të pangopura me dy atome të hidrogjenit më pak se Alkanet, me formulë të përgjithshme . Alkenet përmbajnë një lidhje dyfishe në molekulë. Alkenet përmbajnë dy e më shumë atome të karbonit. P.sh.: Eteni. Varësisht nga raporti që ekziston ndërmjet atomeve të karbonit dhe hidrogjenit, hidrokarburet e pangopura ndahen në: alken, të cilat përmbajnë dy atome të hidrogjenit më pak se alknai përkatës, dhe alkine me katër atome më pak.  Alkenet janë hidrokarbure të pangopura të cilat në strukturën e molekulave të tyre përmbajnë një lidhje dyfishe ndërmjet dy atomeve të karbonit. Alkenet përfitohen nga nafta me procesin e krekingut, me çhidratimin e alkooleve në prani të HC nn 2
  11. 11. Eteni HC nn 2 Eteni është (një alken me 2 atome të karbonit)përfaqësuesi më i thjeshtë i alkeneve, me formulë molekulare , me formulë racionale dhe me formulë 3D. Eteni përdoret si lëndë djegëse për makina, si tretës organik, për shpejtimin e pjekjes së frutave dhe të përimeve, për përfitimin e lëndëve plastike, të etanolit, etandiolit dhe të lëndeve plasëse. CHCH 22 
  12. 12. EMERTIMI DHE IZOMERIA E ALKENEVE
  13. 13. Emërtimi i alkeneve është njësoj sikurse i alkaneve, por prapashtesa “an”[Alk(an)] zëvendësohet me prapashtesën “en”[Alk(en)]. Te alkenet zbatohen të njëjtat rregulla sikur të alkanet, por e kanë një ndryshim, se te alkenet zgjidhet vargu karbonik më i gjatë, që përmbanë lidhje dyfishe dhe numërtimi i atomeve fillon nga skaji, që e ka lidhje dyfishe më afër.
  14. 14. Emrat dhe formulat për katër anëtarët e serisë homologe të alkeneve
  15. 15. Alkinet  Alkinet janë hidrokarbu re që kanë të paktën një lidhje trefishe në mes të dy atomeve të karbonit, me formulë CnH2n-2. Të alkinet janë historikisht të njohur si acetilen ose acetileni në varg, edhe pse emri acetilen po përdoret edhe për t'iu referuar posaçërisht anëtar i vargut të thjesht, i njohur si etin (C2H2) duke përdorur nomenklaturë zyrtare të IUPAC.
  16. 16. Reaksionet  Alkinet janë të përfshirë në shumë reaksione organike.  Reaksionet elektrofile të shtimit  Shtimin e hidrogjenit për të dhënë alkenë apo alkanë . Një katalizator efektiv është për shembull Lindlar katalizator (katalizator homogjen) , në konvertimin e fenilacetilenit dhe stirenit.
  17. 17. EMERTIMI  Ngjajshëm si dhe hidrokarburet tjer a edhe alkinet emërtohen në bazë të numrave greko- latin duke ju shtuar prapashtesat IN për alkinët dhe INIL për alinët radikal.
  18. 18. Një mijë vjet pritje për shiun e metanit në Titan  Në hënën e Saturnit Titan ekzistojnë vende ku shiu bie një herë në çdo një mijë vite, është konkluzion ky i një hulumtimi të fundit astronomik. Toka dhe Titani janë botët e vetme në sistemin diellor, ku lëngjet bien nga lart në sipërfaqen e fortë edhe pse në Titan bie metan, e jo ujë.  Përllogaritja bazohet në gjetjet e sondave Cassini dhe Huygens rreth furtunave me shi të cilat ndodhën më 2004 dhe 2010.  Titani të befason me faktin se si është “i njëjtë, por i ndryshëm” nga Toka. Erërat dhe shiu kanë formuar sipërfaqen, duke krijuar kanalet e lumenjve, liqenet, bjeshkët dhe brigjet. Por, atje hidrokarburet e lëngëta zënë vendin e ujit. Në Titan, temperatura e sipërfaqes ka vlerën mesatare prej -179 C.
  19. 19. Ekspozimi ndaj Benzines dhe rreziqet shendetesore  Benzina është një substancë shumë toksike e përbërë kryesisht nga hidrokarburet të cilat kane shkalle toksiciteti të ndryshme. Benzina përmban rreth 150 substanca kimike, shumica e këtyre kimikateve te permbajne : Toluen, Etilbenzen dhe Xylene.  Ekspozimi ndaj Benzinës mund të ndodhë në disa mënyra:  Nepermjet mjedisit. Ekspozimi ndaj benzinë qe mund të shkaktohet nga rrjedhja e tankeve nëntokësore  Thithja – ose inhalimi ndodh më shpesh kur benzina është përdorur në një
  20. 20.  Gëlltitja - ndodh kur një person pa dashje konsumon ujë te ndotur me benzine. Ushqimi që ka qenë i gatuar me ujë te ndotur gjithashtu mund te shkaktojë nivele të larte te demtimeve shendetesore nga benzina .  Kontakti me lëkurën - Ekspozimi ndaj benzinës mund të ndodhë edhe nepërmjet kontaktit të lëkurës . Kimikatet në benzinë perthithen nëpërmjet lëkurës dhe ekspozimi i zgjatur ndaj ketyre perberesve con ne demtime serioze te lekures.  Rreziqet shëndetësore gjate nje ekspozimi afatgjate ndaj benzinës • Lekura - kontakti i zgjatur me lëkurën mund të jape nje tharje te lëkurës, duke shkaktuar plasaritje, acarim, dhe pezmatim te saj. Edhe pse të rralla, reaksione alergjike janë raportuar.  • Gjaku - pjesëtarët e ekuipazheve te cisternave te benzinës dhe piktorët kanë pasur efekte negative në gjak për shkak të ekspozimit të zgjatur dhe të përsëritura ndaj benzinë s .  • Sistemi nervor periferik - Benzina përmban një shumëllojshmëri të Parafines si psh n-heksani. Ekspozimi i zgjatur kundrejte n-heksanit është i njohur per shkaktimin e dëmeve të parikthyeshme ne sistemit nervor periferik.  • Sistemi Neurologjik - Ekspozimi afatgjatë ndaj benzinës ndikon shumë ne funksionet neurologjike. Në fakt, efektet mbi kapacitetin e kujtesës, aftesite intelektuale, dhe psikomotorike
  21. 21.  PUNOI: IRIDA PAJENGA (LIDER) EUAN KRASNIQI ENXHI KODUZI ENIS SEJDINI KLEA GJEVORI KLEO BANO KLEVI KRYEZIU

×