O slideshow foi denunciado.
Utilizamos seu perfil e dados de atividades no LinkedIn para personalizar e exibir anúncios mais relevantes. Altere suas preferências de anúncios quando desejar.

Μουμού - Ιβάν Τουργκένιεφ

1.397 visualizações

Publicada em

Publicada em: Educação
  • Seja o primeiro a comentar

  • Seja a primeira pessoa a gostar disto

Μουμού - Ιβάν Τουργκένιεφ

  1. 1. Παιδική Λογοτεχνία Moυμού Ιβάν Σουργκένιεφ Όνομα:Γεωργιοπούλου Ελένη Καθηγητής:Kόκκινος Δημήτρης Σμήμα: Eδικής Αγωγής Διδακτικό Έτος: 2007 - 2008
  2. 2. ΢κέψεις πάνω στο διήγημα...
  3. 3. Επέλεξα να παρουσιάσω τη Μουμού, γιατί καθώς τοδιάβαζα με εντυπωσίασε και με προβλημάτισε οτρόπος που παρουσιάζει ο συγγραφέας τονκωφάλαλο ήρωά του και μέσα απ’ αυτόν τηναντίληψή του για την ανθρώπινη υπόσταση.Αρνητικό και θετικό μαζί. Αναπηρία από τη μία –στοιχεία που αντισταθμίζουν το πρόβλημα από τηνάλλη. Σίποτα δεν είναι μαύρο ή άσπρο,συνυπάρχουν και τα δύο σε μια συνεχής πάλη. Ηπροσωπική σύγκρουση που δίνει και τη λύση οδηγείτη ζωή μας στο επόμενο βήμα.Εμείς που στεκόμαστε από τη μεριά του ειδικού τιμπορούμε να κάνουμε για να βοηθήσουμε τ΄ άτομαμε ειδικές ανάγκες στην πορεία της ζωής τους;
  4. 4. ΙΒΑΝ ΣΟΤΡΓΚΕΝΙΕΥO Ιβάν Σουργκένιεφ, Ρώσος μυθιστοριογράφος,ποιητής και θεατρικός συγγραφέας, γεννήθηκε το1818 στο Οριόλ της Ρωσίας και πέθανε το 1883 στοΜπουζιβάλ, κοντά στο Παρίσι. Ήταν γιος ενόςαξιωματικού και μιας πλούσιας και δυναμικήςγυναίκας, της οποίας η μορφή διαφαίνεται σε διάφοραέργα του. Προσπάθησε να προωθήσει τονεξευρωπαϊσμό της Ρωσίας, χωρίς όμως να επιτρέπειστην κοινωνική κριτική να υποβαθμίζει την τέχνη τηςγραφής του. Η λογοκρισία που δέχτηκε ήταν ηαφορμή για να φύγει οριστικά από τη Ρωσία και ναεγκατασταθεί μόνιμα στο Παρίσι, όπου καιαναγνωρίστηκε. Μερικά από τα έργα του είναι:«Πατέρες και παιδιά», «Καπνός», «Μια παράξενηιστορία», «Ένας μήνας στην εξοχή» κ.ά.
  5. 5. Τπόθεση
  6. 6. Ο Γκαράσιμ ένας Ρώσος, κωφάλαλος,δουλοπάροικος ζει και εργάζεται στο αρχοντικόμιας αριστοκράτισσας ως θυρωρός – φύλακας. Oμεγαλόσωμος και καλόκαρδος Γκαράσιμ εκεί στηνπόλη θα ζήσει έναν αγνό και ανεκπλήρωτο έρωταστο πρόσωπο της Σατιάνας, μιας υπηρέτριας τουαρχοντικού. Λίγο μετά βρίσκει τυχαία ένα μικρόθηλυκό σκυλάκι, του δίνει το όνομα Μουμού, μιαλέξη που βγαίνει από το μουκάνισμά του και τοπαίρνει μαζί του. Μεταξύ τους αναπτύσσεται μιαδυνατή σχέση πίστης και αφοσίωσης.Η πανέξυπνη Μουμού κερδίζει την προσοχή τηςαρχόντισσας και θέλει να την κάνει δική της. ΗΜουμού όμως δεν αναγνωρίζει για αφεντικό τηςκανέναν άλλον εκτός από τον Γκαράσιμ και της«δείχνει τα δόντια της».
  7. 7. Η αρχόντισσα, εκνευρισμένη, δίνει εντολή νααπομακρυνθεί το σκυλί από το αρχοντικό. Η εντολήτης εκτελείται, αλλά η Μουμού βρίσκει το δρόμοκαι επιστρέφει στο αφεντικό της. Ο Γκαράσιμ τηνκρύβει μέσα στην καμαρά του για να τηνπροστατεύσει, αλλά τον προδίδει το γάβγισμά της.Πολιορκείται απ’ όλους τους δουλοπάροικους γιανα παραδώσει το σκυλί και πάνω στην απελπισίατου δίνει την υπόχσεση και την τηρεί να πνίξει οίδιος το σκυλί στο ποτάμι. Μετά το τέλος της Μουμού, ο κωφάλαλος γίγανταςεγκαταλείπει το αρχοντικό και επιστρέφει στο χωριότου, που ζει απομονωμένος με μόνη συντροφιά τοβουβό του πόνο.
  8. 8. Γ καράσιμΟ Γκαράσιμ είναι το κεντρικόπρόσωπο μέσα στο έργο. Όλα ταγεγονότα έχουν αναφορά στοπρόσωπό του και ταυτόχρονα γίνονταιαφορμή για να ξεδιπλωθεί οχαρακτήρας του και η ζωή του ωςδουλοπάροικος στα χρόνια τηςτσαρικής κυριαρχίας στη Ρωσία.
  9. 9. Η ιδιαιτερότητα
  10. 10. Ο Γκαράσιμ είναι ένας νέος άντρας, μεγαλόσωμοςκαι ρωμαλέος. Ένας «γίγαντας» όπως αναφέρει οσυγγραφέας, δυό μέτρα ψηλός. Η σωματική τουδύναμη είναι ασυνήθιστη, σχεδόν υπερφυσική.Μέσα στο κείμενο υπάρχουν κάποιες παρομοιώσειςπου εκφράζουν ολοζώντανα το γεγονός αυτό.…Και ήταν χάρμα να τον βλέπεις όταν όργωνε, κιέλεγες, καθώς έγερνε με τις τεράστιες παλάμες τουστο αλέτρι, πως μόνος του αυτός, δίχως τη βοήθειατου εξαντλημένου αλόγου, έμπηγε το υνί στο στήθοςτης γης· ή όταν θέριζε το κατακαλόκαιρο και νόμιζεςπως το δρεπάνι του δούλευε έτσι που θα μπορούσενα θερίσει ένα νεαρό δάσος από σημύδες. Κιέβλεπες ν’ αναδεύονται οι μακρουλοί και σκληροίμύες στις πλάτες του σαν μοχλοί.
  11. 11. Ο ήρωας μας είναι κωφάλαλος από γεννησιμιούτου. ΢υνεννοείται με χειρονομίες με τους γύρωτου και χρησιμοποιεί το μουκάνισμα για ναεκφράσει κυρίως τα αγαθά του αισθήματα. Μετη σωματική του δύναμη εκδηλώνει τηδυσαρέσκειά του, το θυμό του και οτιδήποτε τονενοχλεί στους άλλους.…Μάλιστα όταν μια νύχτα έπιασε δυόκλέφτες, τσούγκρισε τον έναν με τον άλλο έτσιπου σπάσανε τα μούτρα τους τόσο άσχημα, που δεχρειάστηκε να τους παραδώσουν στην αστυνομία.
  12. 12. Η ιδιαιτερότητά του δεν του στερεί την ικανότητανα σκέφτεται, να ερωτεύεται, να πονά, να αγαπάκαι να ονειρεύεται όπως όλοι οι άνθρωποι. Σονβλέπουμε να ερωτεύεται την Σατιάνα, τηνπλύστρα του αρχοντικού και να ονειρεύεται τηζωή μαζί της. ...Από εκείνη την ημέρα δεν την αφήνει πιαήσυχη: όπου κι αν πάει, ξεπροβάλλει μπροστά της,της χαμογελάει, μουκανίζει, κουνάει τα χέριατου... ...Σην αγάπησε: για τη μειλίχια έκφραση τουπροσώπου της, για τις ντροπαλές κινήσεις της,ένας θεός ξέρει!
  13. 13. Σο γεγονός όμως ότι είναι κωφάλαλος σε συνδιασμόμε το παρουσιαστικό του και τη σχεδόν υπερφυσικήτου δύναμη τον διαφοροποιεί αισθήτα από τουςάλλους δουλοπάροικους του αρχοντικού. To«ελάττωμά» του τον οδηγεί στην απομόνωση. Ηέλλειψη επικοινωνίας επιδρά καθοριστικά στοχαρακτήρα του και διαμορφώνει συμπεριφορές πουστα μάτια των άλλων πολλές φορές αγγίζουν τα όριατης υπερβολής και της χαζομάρας....Έτσι, σαν υπνοβάτης κουνάει τις χερούκλες του.Αδύνατο να τον τιθασέψεις. Γιατί; Διότι, όπως και οίδιος γνωρίζετε Γαβρήλο Αντρέιτς, είναι κουφός, καισαν να μην έφτανε αυτό, είναι και κουτός σαν τηνπατούσα μου.
  14. 14. Η εικονογράφηση του διηγήματος είναιυποτυπώδης. Κάποια λιγοστά ασπρόμαυρασκίτσα απεικονίζουν τον ήρωα και κάποιεςστιγμές δράσης. Η εικόνα δε λειτουργεί ωςμέσο κατανόησης του κειμένου, ούτεαναγνωρίζεται η αναπηρία του ήρωα. ΢τα χέρια μας έχουμε όχι ένα παιδικόπαραμύθι, αλλά ένα διήγημα που διαβάζεταικαι από μεγάλα παιδιά. Η εικόνα στηνπερίπτωση αυτή θα μπορούσε να λειτουργήσειδευσμευτικά στο μυαλό του αναγνώστη.
  15. 15. Ο χαρακτήρας
  16. 16. Ο Γκαράσιμ είναι κυριολεκτικά ένας «αθώοςγίγαντας» με καρδία μικρού παιδιού. Η καλοσύνηκαι η τρυφερότητα που τον διακρίνουνεξωτερικεύονται επιλεκτικά στη γυναίκα πουερωτεύεται και αργότερα στο σκυλάκι του, τηΜουμού, γιατί κατά βάση είναι ένας εσωστρεφήςάνθρωπος, κλεισμένος στον εαυτό του, χωρίς πολλά-πολλά με τους άλλους. ...Όλη τη νύχτα ασχολιόταν με το σκυλάκι, το χάιδευε,το σκέπαζε και στο τέλος κοιμήθηκε πλάι του μ’ έναχαρούμενο και ήσυχο ύπνο....Μερόνυχτα όλοκληρα δεν έβγαινε έξω. Ο αμαξάς οΑντίπκα έλεγε μετά πως είδε από την κλειδαρότρυπατον Γκαράσιμ να κάθεται στο κρεβάτι του κρατώνταςτο πρόσωπό του μες στις παλάμες του.
  17. 17. Ζει με τάξη, εργάζεται με ζήλο και είναι συνεπήςστις υποσχέσεις του. Ούτε σκέψη να ξεφύγει απότα μετρημένα. Χαρακτηριστικό κάθε αδύνατηςφύσης που αποφεύγει το τυχαίο και το άτακτο....Γενικά ο Γκαράσιμ ήταν τύπος αυστηρός και σοβαρός και αγαπούσε σε όλα την τάξη. Ακόμα και τα κοκόρια δεν κόταγαν τα τσακωθούνε μπροστά του, αλλιώς τα περίμεμε συμφορά!
  18. 18. Από την άλλη τον χαρακτηρίζει ένας προσωπικόςηθικός κώδικας, μια εσωτερική ελευθερία, που τονκάνει να νιώθει ελεύθερος μέσα στη σκλαβιά του.Χαρακτηριστικά που απορρέουν ίσως από το«ελάττωμά» του και την έλλειψη επικοινωνίας πουεπιφέρει αυτό. Φαντάζει έτσι στα μάτια μας άφοβοςκαι κάποιες φορές γίνεται βίαιος απέναντι σ’ όσουςεκδηλώνουν συμπεριφορές αντίθετες στην ηθική του....Μια μέρα στην τραπεζαρία η αποθηκάριος τωναπρόρουχων, προϊσταμένη της Σατιάνας, την πείραξετόσο που η δύστυχη κόντεψε να βάλει τα κλάματα.Σότε ο Γκαράσιμ τινάχτηκε πάνω, άπλωσε την πελώριαχερούκλα του, την ακούμπησε βαριά πάνω στο κεφάλιτης ασπρορουχούς και της έριξε μια τόσο άγρια ματιάπου εκείνη κόλλησε το πρόσωπό στο τραπέζι.
  19. 19. Επίλογος΢τάση – βλέμμα των άλλων
  20. 20. Η γριά - αρχόντισσα τον θεωρεί άξιο και πιστόφύλακα του σπιτιού , γι’ αυτό και δεν τον τιμωρείόταν έχει ξεσπάσματα βίας στους άλλους. Ηιδιεταιρότητά του της προκαλεί συναισθήματα λύπηςκαι σε κάποιο βαθμό τη διασκδάζει κιόλας, εφόσονδε δημιουργεί προβλήματα στην εργασία του. Ότανόμως απαιτεί να φύγει το σκυλί από το αρχοντικό,τότε ο Γκαράσιμ αντιμετωπίζει τη σκληράδα τουαφέντη προς το δουλοπάροικο....Η παράξενη γερόντισσα όμως έβαλε μόνο τα γέλιακαι υποχρέωσε μάλιστα την ασπρορουχού να τηςεπαναλάβει κάμποσες φορές πώς ο Γκαράσιμ με τηβαριά χερούκλα της κόλλησε το κεφάλι στο τραπέζι.Σην επόμενη του ’στειλε ένα ρούβλι. Σον επιβράβευεκαι ως πιστό και σίγουρο φύλακα.
  21. 21. Η Τατιάνα, η φοβισμένη και άβουλη πλύστρατου αρχοντικού που ερωτεύεται ο Γκαράσιμ τοναντιμετωπίζει με τρόμο. Σο ενδιαφέρον που τηςδείχνει της προκαλεί μεγάλη ταραχή και φοβάταιπως ο Γκαράσιμ θα την σκοτώσει αν μάθει για τογάμο της με τον τσαγκάρη, τον Καπιτόν. Γιαπρώτη και τελευταία φορά βλέπουμε την Σατιάνανα εκδηλώνει κάποια συναισθήματα για τον ήρωακαι να στέκεται απεναντί του χωρίς φόβο, μόνοόταν εγκαταλείπει το αρχοντικό με το μέθυσοάντρα της.…Η Σατιάνα, που ως εκείνη τη στιγμή υπέμενε μετη μεγαλύτερη απάθεια όλες τις κακοτυχίες τηςζωής της, δεν άντεξε, δάκρυσε, και καθώς ανέβαινεστο κάρο, φιλήθηκε χριστιανικά τρεις φορές με τονΓκαράσιμ.
  22. 22. Οι άλλοι δουλοπάροικοι του αρχοντικού θεωρούν τον Γκαράσιμ κακότυχο και εκφράζουν συναισθήματα λύπης γι’ αυτή του την κακοτυχία. Από την άλλη όμως πιστεύουν πως η αναπηρία του είναι έργο του σατανά και όταν αναφέρονται στο πρόσωπό του του αποδίδουν χαρακτηρισμούς όπως «σατανάς», «ξορκισμένος», «στοιχειό» κ.ά. ΢τα μάτια τους φαντάζει άσχημος και αποκρουστικός, γεμάτος χαζομάρα και εκφράζουν την άποψη ότι είναι ανίκανος να παντρευτεί και να κάνει οικογένεια. ...«Γιά δες ο μουγκός, ο σατανάς, ο ξορκισμένος!» ...«Εκείνο το στοιχειό, το σκίαχτρο της στέπας, την κυνηγάει...»...Πώς ν’ αναφέρω στην Κυρία ότι ο Γκαράσιμ κάνει κόρτε στην Σατιάνα; Σι σόι σύζυγος θα ’ναι αυτός;
  23. 23. Σον φοβούνται και νίωθουν αδύναμοι μπροστάτου, όπως ακριβώς φοβάται ένας άνθρωπος τηνεπίθεση που μπορεί να δεχτεί από ένα αγρίμι. Σαυτόχρονα τον αναγνωρίζουν ως άξιο δουλευτήστο αρχοντικό και σαν έναν άνθρωπο που κρατάειτις υποσχέσεις του....«Εντούτις, αυτός θα με σκοτώσει, μα το Θεό,Γαβρήλο Αντρέιτς, σαν μύγα θα με λιώσει...…«Αφήστε τον , Γαβρήλο Αντρέιτς», είπε ο ΢τεπάν.«Θα το κάνει, αφού το υποσχέθηκε. Έτσι είναιαυτός…Αν υποσχεθεί κάτι, τότε είναι σίγουρο».
  24. 24. Οι ιδέες που έχουν για τη διαφορετικότητά τουκαι ο φόβος που νιώθουν, εξαιτίας τηςυπερφυσικής του δύναμης, στέκονται εμπόδιοστην επικοινωνία μαζί του. Έτσι, χωρίς φανεράνα τον απορρίπτουν, τον απομονώνουν και τονκρατάνε μακριά από το δικό τους κόσμο....Ο Γκαράσιμ έριξε μια γρήγορη, αυστηρή ματιάσε όλους, δεν απομακρυνόταν στιγμή από τοδιάδρομο με τα δωμάτια των κοριτσιών και θα’λεγες πως μάντευε ότι κάτι κακό του σκάρωναν.
  25. 25. Η «ιδιότητα» του δουλοπάροικου, που έχει οήρωας μέσα στο διήγημα, αυτόματα δηλώνει καιτη θέση του μέσα στο κοινωνικό περιβάλλον. ΟΓκαράσιμ ζει σε μια κοινωνία όπου η αξία τηςμονάδας είναι έννοια ασύλληπτη καιταυτόχρονα η αναπηρία του λειτουργείαπαξιοτικά σε τέτοιο βαθμό που να συγκρίνεταιη ύπαρξή του με αυτή του ζώου. ...Και να που κουβάλησαν τον Γκαράσιμ στηΜόσχα. Μεταφυτευμένος τώρα στην πόλη, ένιωθεστενόχωρα κι απορούσε, το ίδιο όπως δεν θακαταλάβαινε τι του συμβαίνει ένας νεαρόςταύρος, γερός, που τον πήρανε απ’ το χωράφι μετο ολόχυμο χορτάρι...
  26. 26. Ο Γκαράσιμ και οι άλλοι...Η σχέση του με τη Μουμού
  27. 27. Ο Γκαράσιμ δεν αναπτύσσει με τους άλλουςδουλοπάροικους προσωπικές σχέσεις. Σουςθεωρεί όμως, όπως αναφέρει ο συγγραφέας,«δικούς του ανθρώπους» και υπακούει στιςεντολές τους. Δείχνει την ενόχληση του σεανεπιθύμετες συμπεριφορές, αλλά ταυτόχροναείναι δίκαιος μαζί τους και κρατάει πάντα τολόγο του. Αντιμετωπίζει με σεβασμό και αξιοπρέπια τοαφεντικό του, την αρχόντισσα και νιώθειλιγότερο φόβο γι’ αυτήν, απ’ τους άλλους.
  28. 28. Ο μοναδικός άνθρωπος που πλησιάζειπερισσότερο είναι η Σατιάνα, η πλύστρα τουαρχοντικού, που της εκφράζει τον ερωτά τουκαι ονειρεύεται να την κάνει γυναίκα του. Οέρωτας όμως αυτός μένει ανεκπλήρωτος και οΓκαράσιμ κλείνεται ακόμα περισσότερο στονεαυτό του. ...Γελώντας ανόητα και μουκανίζοντας τρυφερά,της έτεινε ένα κουλούρι – πετειναράκι, μεψευτοεπιχρυσωμένα τα φτερά και την ουρά.
  29. 29. Σο κενό που νιώθει έρχεται να το καλύψει η σχέση που αναπτύσσει με το σκυλάκι που βρίσκει τυχαία στο ποτάμι. Σο ζωντανό αυτό αποτελεί για τον ήρωα το μόνιμο υποκατάστατο της ανθρώπινης επαφής, γι’ αυτό και στέκεται δίπλα του κυριολεκτικά σαν μάνα. Η σχέση αυτή τον ισορροπεί και του δίνει νόημα ζωής.Όταν όμως εξαναγκάζεται, από την πίεση της αρχόντισσας να αποχωριστεί το σκυλί του – το πνίγει στο ποτάμι - παίρνει και την απόφαση να φύγει μια για πάντα από το αρχοντικό. ...Ο Γκαράσιμ δεν άκουσε τίποτα: ούτε το βιαστικό γρύλισμα της Μουμούς καθώς έπεφτε, ούτε τον παφλασμό του νερού. Γι’ αυτόν, η πιο θορυβώδης μέρα της ζωής του ήταν σιωπηλη, δίχως ήχο, τόσο, όσο δεν είναι η πιο ήσυχη νύχτα για μας.
  30. 30. Επίλογος
  31. 31. Ο Σουργκένιεφ στο διήγημα αυτό χρησιμοποιεί τονήρωα του σαν σύμβολο για εκφράσει το λαό μ’ έναδυτό και αντιφατικό τρόπο. Από τη μια τις αδυναμίεςτου (αναπηρία του ήρωα) και από την άλλη τηναντισταθμιστική του δύναμη (υπεφυσική δύναμηήρωα). ΢ίγουρα οι δυνάμεις που κρύβει ο λαός, παρά τιςαδυναμίες του, τον βοηθούν να ισορροπίσει και ναστέκεται στα πόδια του. Αυτό καταδεικνύεται από το γεγονός ότι ηαρχόντισσα ενώ φαίνεται να επιβάλλει την απόψή τηςκαι να θανατώνεται το σκυλάκι, (σύμβολοτρυφεράδας και καταφυγής του ήρωά μας) ο ήρωαςαπό τα θετικά του στοιχεία βρίσκει τη δύναμη τελικάνα αντιδράσει και να φύγει από την υπηρεσία της.
  32. 32. Οι τελευταίες μου σκέψεις...
  33. 33. Σελειώνοντας το διάβασμα η απογοήτευση που είχα για την απελπισμένη κίνηση του ήρωα να πνίξει το σκυλί του μετριάστηκε, γιατί τελικά ο Γκαράσιμ, αν και βιώνει μεγάλη μοναξιά, κάνει την επιλογή του και αντιστέκεται σ’ αυτά που δεν του ταιριάζουν.
  34. 34. Και επανέρχομαι στο ερώτημα που μεβασανίζει από την αρχή του βιβλίου. Εμείς μεποιον τρόπο παρεμβαίνουμε ως ειδικοί;Καθώς σκέφτομαι την πάλη του ήρωα και τηναντιφατική του υπόσταση, οδηγούμαι στηνιδέα ότι η αναζήτηση, η καλλιέργεια και ηεπιβράβευση αντισταθμιστικών στοιχείων σταάτομα με ειδικές ανάγκες αποτελεί τη βάσητης δική μας προσέγγισης, για να πετύχουμετους στόχους μας. ___________

×