Iliada (Homeri)

Diana Lamaj
“Iliada”
Homeri
Mitologjia greke
Ndertimi dhe subjekti I vepres
• Këngë dhe tregon ngjarjet e 51 ditëve nga viti i fundit të luftës së Trojës,
duke pasur si strumbullar të veprimit zemërimin e Akilit, princit të fisit të
Mirmidonëve, kundër Agamemnonit, kryekomandantit të ushtrisë greke.
• Ngjarjet që tregohen, përshkruhen ose permenden në Iliadë janë këto:
• Fiset greke kanë dhjete vjet që nën komandën e Agamemnonit, princit të
Mikenës, po luftojnë rreth mureve të Trojës pa asnjë përfundim. Ushtria
greke po shfaroset nga një murtajë që i ka dërguar perëndia Apollon, pse
orakullit të tij, Krisitt, i ka marrë si skllave të bijën Agamemnoni dhe s’ka
dëgjuar t'ia ktheje t’etë. Pasi falltari Kallkant zbulon para së gjithëve
shkakun e së keqes, nga e cila po vuajnë grekët, Akili, prijësi i Mirmidonëve,
kërkon me këmbëkunglje që të lirohet bija e Kristit për të zbutur mërinë e
Apollonit. Agamemnoni është i shtrënguar të pranojë, por për inat i
rrëmben me forcë Akilit skllaven e tij, Brizeidën. Akili zemërohet dhe
tërhiqet nga lufta bashkë me njerëzit e vet. E ëma e tij, perëndesha Teti,
merr nga i pari i perëndive, Zeusi, premtimin se do ta kthejë rrjedhën e
luftës në dëm të grekëve. Si hiqet menjëanë Akili, Agamemnoni e prijësat e
tjerë nuk kanë sukses në përpjekjet e tyre për të siguruar fitoren. Dështon
edhe orvatja për t’i dhëne fund luftës me anë të një dyluftimi në mes dy
shkaktarëve kryesorë të saj: grekut Menela, i shoqi i pare i së bukurës
Helenë, dhe trojanit Parid që erdhi e ia rëmbeu. Zhvillohet një luftë e
përgjakshme, në të cilën marrin pjesë dhe perenditë, që ndihmojnë njërën
pale, të tjerët tjetrën.
• Në dyluftimin e zhvilluar midis heroit trojan Hektorit dhe trimit grek Ajaksit nuk
fiton as njëri as tjetri. Pas një dite armëpushimi lufta ndizet përsëri. Më kot
Agamemnoni kërkon të pajtohet me Akilin e ta tërheqë përsëri në luftë. Fitorja
kalon në anën e Trojanëve që i ndjekin armiqtë gjer në llogoren e tyre. Ushtria
greke thyhet keq dhe zë të tërhiqet nëpër anijet. Në këtë gjendje kritike Patrokli,
shoku më i ngushtë i Akilit, i lutet heroit që t'i jape armët e veta dhe ta lejojë të
marrë pjesë në luftë. Kur patrokli del në fushë të luftës I veshur me armët e shokut
të vet, Trojanët kujtojnë se është Akili dhe të tmerruar ikin përpara tij, po më pas
ai vritet nga Hektori. Akili, sapo merr lajmin e hidhur, në kulm të pikëllimit vendos
të marrë hakun e shokut të tij. Pajtohet me Agamemnonin dhe përgatitet të dale
përsëri në fushë të luftës. E ëma I sjell atij një pale armë të reja. Beteja rifillon e
tmerrshme. Akili bënë kërdi ndër Trojanët. Këta ia mabthin këmbëve, të llahtarisur
përpara tij. I qëndron vetëm trimi Hektor. Pas një dyluftimi Hektori vritet dhe trupi
i tërhiqet zvarrë pas qerrës së ngadhnjimtarit. Pastaj përshkruhen varrimi i Patroklit
dhe lodrat e ndryshme që bëhen për nder të tij. Si fashitet zemërimi, Akili pranon
që ta marrë kufomën i ati i Hektorit, Priami. Poema mbyllet me vajtimet e gruas, të
nënës dhe të kunatës së Hektorit, (Andromaka, Hekuba dhe Helena) mbi kufomën
e heroit Trojan që ra në fushë të luftës duke mbrojtur vendlindjen e tij.
• Si shihet “Iliada” është një poemë legjendare-historike, ku vendin e parë e ze lufta
e paraqitur kryesisht nga ana e saj heroike. Po aty kemi edhe përshkrime të
fuqishme të ndjesive njerëzore, ndër personazhet shquhen figura madhështore e
Akilit, luftetar I patrmebur, i papërmbajtur, hero i lavdisë, shembull dhe figura më
njerëzore e Hektorit, mbojtës trim e plot vetmohim i atdheut të vet, bashkëshort e
prind i dashur e i ndjeshëm. Ndër figurat e grave spikat figura e Andromakës, tipi
më i bukur fisnik i bashkëshortes që na ka lënë letërsia e vjetër.
•
Por kush ishte e bukura per te cilen u
keputen ne lule te rinise mijera burra
?
Cila ishte vdekatarja qe kercenonte
edhe hiret e perendive ?
Helena (greq. Helene) - e bija e Zeusit,
zotit suprem dhe e Ledës, më e bukura
prej të gjitha grave vdekatare.
• E ëma e saj, Leda, ishte gruaja e Tindareut, mbret i Spartës me të
cilin ka pasur dy fëmijë, bijën Klitemnestrën dhe djalin Kastorin. Me
bukurinë e vet Leda e ka magjepsur edhe vetë Zeusin.
Kështu Zeusi u shndërrua në mjellmë dhe magjepsi Ledën. Nga
dashuria e saj me perënditë, Zeusin, u lindën dy
fëmijë: Helena dhe Polideuki. Tindareu nuk ka pasur asgjë kundër
pjesëmarrjes së Zeusit në shumimin e familjes së tij, andaj fëmijët e
vet dhe thjeshtrit, i ka rritur si duhet. Me djem nuk ka pasur
vështirësi të posaçme. Që të dy u bënë trima të famshëm dhe
arritën në qiell ku edhe sot ndriçojnë si Bineqët ose Dioskurët. Edhe
me Klitemnestrën, së paku deri sa ishte e re, nuk ka pasur
vështirësi. E martoi për Agamemnonin, mbretin e Mikenës.
Vështirësi më të mëdha ka pasur me Helenën.
• Ishte ende vajzë tejet e re, ndërsa për bukurinë e saj është folur
larg, andaj e dëshironte Tezeu, mbreti i Athinës dhe me ndihmën e
shokut të vet Piritout, e rrëmbeu. E çliruan vëllazërit Kastor dhe
Polideuk dhe e këthyen në shtëpi.Së shpejti në Spartë erdhën
krushqarët e rinjë për Helenën. Me kohë aty u gjenden të gjithë
mbretërit dhe fëmijët e mbretërve akeas, të cilët dëshironin të
martohen. Grindjet e tyre rreth Helenës gati e sollën Greqinë deri te
gremina e luftës. Katastrofën e pengoi mendjeprehtësia e Odiseut,
mbretit të Itakës. Ai në mënyrë të thjeshtë, origjinale, e këshillon
Tindareun: që t'i lejë anash të gjitha konsideratat dinastike dhe
politike e t'i lejojë Helenës që ta zgjedhë burrin sipas dëshirës së
vet. Krushqarët u pajtuan me këtë mendim dhe me betim u
obliguan se zgjedhjen e saj do ta pranojnë pa kurrfarë kundërshtimi
dhe se fituesin nuk do ta vrasin dhe në asnjë mënyrë nuk do ta
fyejnë, por në çdo gjë do t'i ndihmojnë.
• Me fat ose pa fat, i zgjedhuri i saj ishte Menelau, vëllau i
Agamemnoit. Pas martesës i lindi e bija Hermiona dhe kur Tindareu
vdiq, Menelau e trashëgoi fronin spartan. Çdo gjë ka qenë në rregull
madje as Menelau dhe as Helena nuk kanë parandjerë se çka po u
pergatit ndërkohë fati.
• Atëbotë në shpellën e kentaurëve ishte dasma e Peleut, mbretit të Ftisë me
Tetidën, hyjneshën e detit, në të cilën kanë marrë pjesë të gjithë zotërat. Vetëm
Erida, hyjnesha e grindjes, nuk ka qenë e ftuar që mos t'ua prish harenë. Erida e
fyer për t'u hakmarrë në mesin e hyjneshave Afrodita, Hera dhe Ethena e hudh
mollën e artë, në të cilën shkruante „më të bukurës". Hyjneshat menjëherë si një,
donin ta merrnin mollën, sepse secila prej tyre, gjë që është e kuptueshme, e
konsideronte veten më të bukur. Ndërkaq nga kjo lindi grindja në zgjidhjen e së
cilës nuk ka dashur të ndërhyjë as zoti suprem Zeusi. Dëshironte ta ketë qetësinë e
vet andaj i urdhëroi zotit Hermes që ta marrë mollën dhe t´i dërgojë hyjneshat në
malin Ida, jo larg Trojës, ku jeton bariu i quajtur Parid. Ky le ta zgjidhë këtë
mosmarrëveshje.
• Paridi ishte i biri i Priamit, mbretit trojan. Arsye e mirë e vendimit të Zeusit ka
qenë, sepes jetonte në mal e jo në pallatin mbretëror. Para lindjes së Paridit e ëma
e tij ka ëndrruar se do ta lindë një vravashkë të ndezur, e cila do ta ndezë Trojën.
Magjistari ëndrrën e ka shpjeguar në mënyrë që djali që do të lindë do të jetë
shkaktar i shkatërrimit të Trojës. Për këtë arsye mbreti i Trojës urdhëroi që fëmija
menjëherë pas lindjes të dërgohet në malin Ida dhe atje të vendoset në kaçubën e
pyllit. Fëmijën e mori dhe e ushqeu arusha, e pastaj e gjet bariu Agelau dhe e rriti
si fëmijë të vetin. Për prejardhjen mbretërore të Paridit ka ditur vetëm Zeusi.
•
• Kur Paridi e pa Hermesin, lajmëtarin e Zeusit, deshti të ikë, por i ra ndërmend se Hermesi do
ta zë gjithsesi dhe kështu e dëgjoi urdhërin e tij. Paridi e mori mollën dhe filloi t'i shikojë
hyjneshat. Të triat i dukeshin njesoj të bukura. Mendoi gjatë dhe vendosi mu atëherë kur
hyjneshat ndikuan në të në mënyrë që ligjet dhe gjyqet njerëzore në esencë nuk lejojnë.
Gruaja e Zeusit, Hera, i premtoi pushtet mbi tërë Azinë, hyjnesha e luftës Athena, famën
luftarake, ndërsa hyjnesha e dashurisë dhe e bukurisë Afrodita gruan më të bukur në botë.
Dhe Paridi mollën ia dha Afroditës.
• Për Helenën atëbotë as që kishte ndëgjuar, por Afrodita bëri që Paridi sa më shpejtë ta njohë.
Rrugëve të fatit Paridi së shpejti arriti në Trojë, ku e njohu motra e tij, Kasandra, magjistare
dhe profeteshë e famshme. Mbreti Priam, i cili ka vuajtur gjatë për shkak të braktisjes së të
birit të vet, kështu që e pranoi me gëzim të madh dhe e fut në pallatin mbretëror. Këtu
Afrodita e porosit Paridin që ta ndërtojë anijen dhe të lundrojë për në Spartë, vend i njohur
për nga bukuria e grave të tyre. Paridi e ndëgjoi përkundër pikëllimit të madh të Herës dhe
Athenës të cilat për shkak të shkeljes së sedrës, si atij, ashtu edhe Trojës i kanë dëshiruar çdo
gjë më të keqe.
• Mbreti Menelau e pranoi Paridin dhe shokun e tij, Enenë, i cili e ka përcjellë ashtu siç u ka hije
mysafirëve nga Troja e famshme. Për nderë të tyre ua përgaditi gostinë dhe i njohtoi me
gruan e vet. Po se Paridi u gjet fytyrë për fytyrë me gruan më të bukur prej të gjitha grave
vdekatare, në shikim të parë u dashurua në të. Edhe ai i pëlqeu asaj. Ditën e dytë Menelau
kërkoi ndjesë prej mysafirëve të vet, sepse, për shkak të nje pune të ngutshme, ka qenë i
detyruar të udhëtojë për në Kretë. U dëshiroi qëndrim të këndshëm, ndërsa Helenës i
urdhëroi që t'ua plotësojë të gjithë dëshirat. Arsyeja pse Helena fjalët e burrit ia ka shpjeguar
vetes mjaft gjërë, para së gjithash fajin e kishte Afrodita. Ka nxitur te Helena aso dashurie, sa
që ka harruar burrin vet, të bijën dhe atdheun dhe fshehtas lundroi me të në Trojë.
•
Ndertimi I vepres
• Rhapsody:A Distemper (epidemic). Wrath (anger)
• 5.2 Rhapsody B: The dream, the meeting and the list of ships
• Rhapsody C: Oath. Teichoskopia. Alexander and Menelaus duel
• Rhapsody D: Violation attached vows and deception of Agamemnon
• Rhapsody Q: Diomedes Excellence
• Rhapsody Z: Hector And Andromache Speech
• Glaucus and Diomedes in the battlefield
• Hector and Andromache dialogue
• The Rhapsody: Hector And Aiana duel. Still retraction
• Rhapsody H: Colo battle
• Rhapsody I: Embassy toward Achilles. Lita
• K Rhapsody: Doloneia
• Rhapsody L: Agamemnon Excellence
• M Rhapsody: Battle around the walls
• Rhapsody N: Battle on In like nafsin
• X Rhapsody: Deception of Zeus
• The Rhapsody: Tough battle surrounding ships
• W Rhapsody: Patrokleia
• P Rhapsody: Menelaos Excellence
• Rhapsody In: The armor of Achilles
• Rhapsody T: Minidos aporrisis
• PC Rhapsody: Theomachia
• Rhapsody V: Battle riparian
• X Rhapsody: Murder of Hector
• Rhapsody PS: HABD on Patroklῳ
• Rhapsody Z: Ransom for Hector
1 de 9

Recomendados

iliada analize , Analize e Iliades por
iliada analize , Analize e Iliadesiliada analize , Analize e Iliades
iliada analize , Analize e Iliadesssuseree34b8
106.2K visualizações23 slides
Historia e skënderbeut por
Historia e skënderbeutHistoria e skënderbeut
Historia e skënderbeutenis vladi
24.2K visualizações7 slides
"Greqia e lashte" Projekt Historie por
"Greqia e lashte" Projekt Historie"Greqia e lashte" Projekt Historie
"Greqia e lashte" Projekt HistorieMatilda Gremi
23.1K visualizações11 slides
Llojet e teksteve por
Llojet e teksteveLlojet e teksteve
Llojet e tekstevesindi21
113.8K visualizações10 slides
Projekt "Letersi": Katedralja e Parisit - Viktor Hygo por
Projekt "Letersi": Katedralja e Parisit  - Viktor HygoProjekt "Letersi": Katedralja e Parisit  - Viktor Hygo
Projekt "Letersi": Katedralja e Parisit - Viktor HygoAldrin Pashku
10K visualizações15 slides
Dante aligeri, Komedia hynore "Ferri" por
Dante aligeri, Komedia hynore "Ferri"Dante aligeri, Komedia hynore "Ferri"
Dante aligeri, Komedia hynore "Ferri"the blue bee
84.5K visualizações40 slides

Mais conteúdo relacionado

Mais procurados

Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore por
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boteroreXheni Marku
109.9K visualizações9 slides
Don kishoti por
Don kishotiDon kishoti
Don kishotiArmando Selvija
42.1K visualizações9 slides
Jeronim De Rada por
Jeronim De RadaJeronim De Rada
Jeronim De RadaMuki Huduti
12.4K visualizações7 slides
PROJEKT: GJERGJ FISHTA DHE ” LAHUTA E MALCIS” por
PROJEKT: GJERGJ FISHTA  DHE  ” LAHUTA E MALCIS” PROJEKT: GJERGJ FISHTA  DHE  ” LAHUTA E MALCIS”
PROJEKT: GJERGJ FISHTA DHE ” LAHUTA E MALCIS” #MesueseAurela Elezaj
50.3K visualizações24 slides
Zhvillimi ekonomik shqiptar por
Zhvillimi ekonomik shqiptarZhvillimi ekonomik shqiptar
Zhvillimi ekonomik shqiptarBleona Çoba
22.6K visualizações9 slides
Dramatika por
DramatikaDramatika
DramatikaMegi Braka
12.6K visualizações11 slides

Mais procurados(20)

Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore por Xheni Marku
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Xheni Marku109.9K visualizações
Don kishoti por Armando Selvija
Don kishotiDon kishoti
Don kishoti
Armando Selvija42.1K visualizações
Jeronim De Rada por Muki Huduti
Jeronim De RadaJeronim De Rada
Jeronim De Rada
Muki Huduti12.4K visualizações
PROJEKT: GJERGJ FISHTA DHE ” LAHUTA E MALCIS” por #MesueseAurela Elezaj
PROJEKT: GJERGJ FISHTA  DHE  ” LAHUTA E MALCIS” PROJEKT: GJERGJ FISHTA  DHE  ” LAHUTA E MALCIS”
PROJEKT: GJERGJ FISHTA DHE ” LAHUTA E MALCIS”
#MesueseAurela Elezaj50.3K visualizações
Zhvillimi ekonomik shqiptar por Bleona Çoba
Zhvillimi ekonomik shqiptarZhvillimi ekonomik shqiptar
Zhvillimi ekonomik shqiptar
Bleona Çoba22.6K visualizações
Dramatika por Megi Braka
DramatikaDramatika
Dramatika
Megi Braka12.6K visualizações
Shqiperia e mesme por Arlinda
Shqiperia e mesmeShqiperia e mesme
Shqiperia e mesme
Arlinda 38.8K visualizações
Trevat Shqiptare Ne Greqi por olinuhi
Trevat Shqiptare Ne GreqiTrevat Shqiptare Ne Greqi
Trevat Shqiptare Ne Greqi
olinuhi10.7K visualizações
Mjedisi yne-lokal por olinuhi
Mjedisi yne-lokalMjedisi yne-lokal
Mjedisi yne-lokal
olinuhi22.5K visualizações
Vepra Komedia Hyjnore. Dante Aligeri por Ergi Nushi
Vepra Komedia Hyjnore. Dante AligeriVepra Komedia Hyjnore. Dante Aligeri
Vepra Komedia Hyjnore. Dante Aligeri
Ergi Nushi55.7K visualizações
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme por sidorelahalilaj113
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshmeProjekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
sidorelahalilaj11353K visualizações
qyteterimi i hershem ne mesopotami por Sindi Ramadani
qyteterimi i hershem ne mesopotamiqyteterimi i hershem ne mesopotami
qyteterimi i hershem ne mesopotami
Sindi Ramadani21.2K visualizações
Greqia e lashte por Lahe Isufaj
Greqia e lashteGreqia e lashte
Greqia e lashte
Lahe Isufaj37.5K visualizações
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz) por Denisa Caushi
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Denisa Caushi7.7K visualizações
HEKURI: HISTORIA, INDUSTRIA DHE PERPUNIMI I TIJ por irlindi
HEKURI: HISTORIA, INDUSTRIA DHE PERPUNIMI I TIJHEKURI: HISTORIA, INDUSTRIA DHE PERPUNIMI I TIJ
HEKURI: HISTORIA, INDUSTRIA DHE PERPUNIMI I TIJ
irlindi10.6K visualizações
Letersia dhe Folklori !!!! por #MesueseAurela Elezaj
Letersia dhe Folklori !!!!Letersia dhe Folklori !!!!
Letersia dhe Folklori !!!!
#MesueseAurela Elezaj38.8K visualizações
Hamleti, model i analizës së veprës por #MesueseAurela Elezaj
Hamleti, model i analizës së veprës Hamleti, model i analizës së veprës
Hamleti, model i analizës së veprës
#MesueseAurela Elezaj3K visualizações
Projekti me instrumente muzike por S Gashi
Projekti me instrumente muzikeProjekti me instrumente muzike
Projekti me instrumente muzike
S Gashi30.9K visualizações
TESTE LETËRSIA 12.docx por daskakamakak
TESTE LETËRSIA 12.docxTESTE LETËRSIA 12.docx
TESTE LETËRSIA 12.docx
daskakamakak3.8K visualizações
Mjedisi dhe njeriu por Klarisa Klara
Mjedisi dhe njeriuMjedisi dhe njeriu
Mjedisi dhe njeriu
Klarisa Klara29.1K visualizações

Mais de Diana Lamaj

Ahmet Zogu por
Ahmet ZoguAhmet Zogu
Ahmet ZoguDiana Lamaj
1.4K visualizações12 slides
Ahmet Zogu por
Ahmet ZoguAhmet Zogu
Ahmet ZoguDiana Lamaj
3.8K visualizações12 slides
Veshjet tradicionale te Shqiperise por
Veshjet tradicionale te ShqiperiseVeshjet tradicionale te Shqiperise
Veshjet tradicionale te ShqiperiseDiana Lamaj
40.8K visualizações80 slides
Shqiperia ne fokus por
Shqiperia ne fokus Shqiperia ne fokus
Shqiperia ne fokus Diana Lamaj
10.3K visualizações65 slides
Fotografia dhe aparatet fotografike por
Fotografia dhe aparatet fotografikeFotografia dhe aparatet fotografike
Fotografia dhe aparatet fotografikeDiana Lamaj
2.7K visualizações12 slides
Shkenca e matematikes Biografi te matematikaneve te shquar por
Shkenca e matematikes Biografi te matematikaneve te shquarShkenca e matematikes Biografi te matematikaneve te shquar
Shkenca e matematikes Biografi te matematikaneve te shquarDiana Lamaj
21.6K visualizações22 slides

Mais de Diana Lamaj(20)

Ahmet Zogu por Diana Lamaj
Ahmet ZoguAhmet Zogu
Ahmet Zogu
Diana Lamaj1.4K visualizações
Ahmet Zogu por Diana Lamaj
Ahmet ZoguAhmet Zogu
Ahmet Zogu
Diana Lamaj3.8K visualizações
Veshjet tradicionale te Shqiperise por Diana Lamaj
Veshjet tradicionale te ShqiperiseVeshjet tradicionale te Shqiperise
Veshjet tradicionale te Shqiperise
Diana Lamaj40.8K visualizações
Shqiperia ne fokus por Diana Lamaj
Shqiperia ne fokus Shqiperia ne fokus
Shqiperia ne fokus
Diana Lamaj10.3K visualizações
Fotografia dhe aparatet fotografike por Diana Lamaj
Fotografia dhe aparatet fotografikeFotografia dhe aparatet fotografike
Fotografia dhe aparatet fotografike
Diana Lamaj2.7K visualizações
Shkenca e matematikes Biografi te matematikaneve te shquar por Diana Lamaj
Shkenca e matematikes Biografi te matematikaneve te shquarShkenca e matematikes Biografi te matematikaneve te shquar
Shkenca e matematikes Biografi te matematikaneve te shquar
Diana Lamaj21.6K visualizações
Gjakmarrja por Diana Lamaj
GjakmarrjaGjakmarrja
Gjakmarrja
Diana Lamaj16.8K visualizações
Filma te bazuar ne libra por Diana Lamaj
Filma te bazuar ne libraFilma te bazuar ne libra
Filma te bazuar ne libra
Diana Lamaj2.5K visualizações
Fizikanet e medhenj por Diana Lamaj
Fizikanet e medhenj Fizikanet e medhenj
Fizikanet e medhenj
Diana Lamaj15.1K visualizações
Edit Durham por Diana Lamaj
Edit DurhamEdit Durham
Edit Durham
Diana Lamaj435 visualizações
Dhuro gjak , shpeto jete! por Diana Lamaj
Dhuro gjak , shpeto jete! Dhuro gjak , shpeto jete!
Dhuro gjak , shpeto jete!
Diana Lamaj5.3K visualizações
Antikiteti ne Shqiperi ( Pasurite kulturore) por Diana Lamaj
Antikiteti ne Shqiperi ( Pasurite kulturore)Antikiteti ne Shqiperi ( Pasurite kulturore)
Antikiteti ne Shqiperi ( Pasurite kulturore)
Diana Lamaj6.1K visualizações
Adolf Hitler por Diana Lamaj
Adolf Hitler Adolf Hitler
Adolf Hitler
Diana Lamaj1.7K visualizações
Jeronim de rada por Diana Lamaj
Jeronim de radaJeronim de rada
Jeronim de rada
Diana Lamaj2.6K visualizações
Metoda per parashikimin e motit por Diana Lamaj
Metoda per parashikimin e motit Metoda per parashikimin e motit
Metoda per parashikimin e motit
Diana Lamaj10.2K visualizações
Naim Frasheri dhe vepra e tij por Diana Lamaj
Naim Frasheri dhe vepra e tijNaim Frasheri dhe vepra e tij
Naim Frasheri dhe vepra e tij
Diana Lamaj10.7K visualizações
Ndotja e ajrit por Diana Lamaj
Ndotja e ajrit Ndotja e ajrit
Ndotja e ajrit
Diana Lamaj69.6K visualizações
Parlare d’Italia por Diana Lamaj
Parlare d’ItaliaParlare d’Italia
Parlare d’Italia
Diana Lamaj453 visualizações
Shpallja e pavarësisë së Shqipërisë por Diana Lamaj
Shpallja e pavarësisë së Shqipërisë Shpallja e pavarësisë së Shqipërisë
Shpallja e pavarësisë së Shqipërisë
Diana Lamaj4.1K visualizações
Shqiptaret e famshem ne bote ( George Tenet Ish-drejtor i CIA-s) por Diana Lamaj
Shqiptaret e famshem ne bote ( George Tenet Ish-drejtor i CIA-s)Shqiptaret e famshem ne bote ( George Tenet Ish-drejtor i CIA-s)
Shqiptaret e famshem ne bote ( George Tenet Ish-drejtor i CIA-s)
Diana Lamaj1.3K visualizações

Iliada (Homeri)

  • 2. Ndertimi dhe subjekti I vepres • Këngë dhe tregon ngjarjet e 51 ditëve nga viti i fundit të luftës së Trojës, duke pasur si strumbullar të veprimit zemërimin e Akilit, princit të fisit të Mirmidonëve, kundër Agamemnonit, kryekomandantit të ushtrisë greke. • Ngjarjet që tregohen, përshkruhen ose permenden në Iliadë janë këto: • Fiset greke kanë dhjete vjet që nën komandën e Agamemnonit, princit të Mikenës, po luftojnë rreth mureve të Trojës pa asnjë përfundim. Ushtria greke po shfaroset nga një murtajë që i ka dërguar perëndia Apollon, pse orakullit të tij, Krisitt, i ka marrë si skllave të bijën Agamemnoni dhe s’ka dëgjuar t'ia ktheje t’etë. Pasi falltari Kallkant zbulon para së gjithëve shkakun e së keqes, nga e cila po vuajnë grekët, Akili, prijësi i Mirmidonëve, kërkon me këmbëkunglje që të lirohet bija e Kristit për të zbutur mërinë e Apollonit. Agamemnoni është i shtrënguar të pranojë, por për inat i rrëmben me forcë Akilit skllaven e tij, Brizeidën. Akili zemërohet dhe tërhiqet nga lufta bashkë me njerëzit e vet. E ëma e tij, perëndesha Teti, merr nga i pari i perëndive, Zeusi, premtimin se do ta kthejë rrjedhën e luftës në dëm të grekëve. Si hiqet menjëanë Akili, Agamemnoni e prijësat e tjerë nuk kanë sukses në përpjekjet e tyre për të siguruar fitoren. Dështon edhe orvatja për t’i dhëne fund luftës me anë të një dyluftimi në mes dy shkaktarëve kryesorë të saj: grekut Menela, i shoqi i pare i së bukurës Helenë, dhe trojanit Parid që erdhi e ia rëmbeu. Zhvillohet një luftë e përgjakshme, në të cilën marrin pjesë dhe perenditë, që ndihmojnë njërën pale, të tjerët tjetrën.
  • 3. • Në dyluftimin e zhvilluar midis heroit trojan Hektorit dhe trimit grek Ajaksit nuk fiton as njëri as tjetri. Pas një dite armëpushimi lufta ndizet përsëri. Më kot Agamemnoni kërkon të pajtohet me Akilin e ta tërheqë përsëri në luftë. Fitorja kalon në anën e Trojanëve që i ndjekin armiqtë gjer në llogoren e tyre. Ushtria greke thyhet keq dhe zë të tërhiqet nëpër anijet. Në këtë gjendje kritike Patrokli, shoku më i ngushtë i Akilit, i lutet heroit që t'i jape armët e veta dhe ta lejojë të marrë pjesë në luftë. Kur patrokli del në fushë të luftës I veshur me armët e shokut të vet, Trojanët kujtojnë se është Akili dhe të tmerruar ikin përpara tij, po më pas ai vritet nga Hektori. Akili, sapo merr lajmin e hidhur, në kulm të pikëllimit vendos të marrë hakun e shokut të tij. Pajtohet me Agamemnonin dhe përgatitet të dale përsëri në fushë të luftës. E ëma I sjell atij një pale armë të reja. Beteja rifillon e tmerrshme. Akili bënë kërdi ndër Trojanët. Këta ia mabthin këmbëve, të llahtarisur përpara tij. I qëndron vetëm trimi Hektor. Pas një dyluftimi Hektori vritet dhe trupi i tërhiqet zvarrë pas qerrës së ngadhnjimtarit. Pastaj përshkruhen varrimi i Patroklit dhe lodrat e ndryshme që bëhen për nder të tij. Si fashitet zemërimi, Akili pranon që ta marrë kufomën i ati i Hektorit, Priami. Poema mbyllet me vajtimet e gruas, të nënës dhe të kunatës së Hektorit, (Andromaka, Hekuba dhe Helena) mbi kufomën e heroit Trojan që ra në fushë të luftës duke mbrojtur vendlindjen e tij. • Si shihet “Iliada” është një poemë legjendare-historike, ku vendin e parë e ze lufta e paraqitur kryesisht nga ana e saj heroike. Po aty kemi edhe përshkrime të fuqishme të ndjesive njerëzore, ndër personazhet shquhen figura madhështore e Akilit, luftetar I patrmebur, i papërmbajtur, hero i lavdisë, shembull dhe figura më njerëzore e Hektorit, mbojtës trim e plot vetmohim i atdheut të vet, bashkëshort e prind i dashur e i ndjeshëm. Ndër figurat e grave spikat figura e Andromakës, tipi më i bukur fisnik i bashkëshortes që na ka lënë letërsia e vjetër. •
  • 4. Por kush ishte e bukura per te cilen u keputen ne lule te rinise mijera burra ? Cila ishte vdekatarja qe kercenonte edhe hiret e perendive ?
  • 5. Helena (greq. Helene) - e bija e Zeusit, zotit suprem dhe e Ledës, më e bukura prej të gjitha grave vdekatare. • E ëma e saj, Leda, ishte gruaja e Tindareut, mbret i Spartës me të cilin ka pasur dy fëmijë, bijën Klitemnestrën dhe djalin Kastorin. Me bukurinë e vet Leda e ka magjepsur edhe vetë Zeusin. Kështu Zeusi u shndërrua në mjellmë dhe magjepsi Ledën. Nga dashuria e saj me perënditë, Zeusin, u lindën dy fëmijë: Helena dhe Polideuki. Tindareu nuk ka pasur asgjë kundër pjesëmarrjes së Zeusit në shumimin e familjes së tij, andaj fëmijët e vet dhe thjeshtrit, i ka rritur si duhet. Me djem nuk ka pasur vështirësi të posaçme. Që të dy u bënë trima të famshëm dhe arritën në qiell ku edhe sot ndriçojnë si Bineqët ose Dioskurët. Edhe me Klitemnestrën, së paku deri sa ishte e re, nuk ka pasur vështirësi. E martoi për Agamemnonin, mbretin e Mikenës. Vështirësi më të mëdha ka pasur me Helenën.
  • 6. • Ishte ende vajzë tejet e re, ndërsa për bukurinë e saj është folur larg, andaj e dëshironte Tezeu, mbreti i Athinës dhe me ndihmën e shokut të vet Piritout, e rrëmbeu. E çliruan vëllazërit Kastor dhe Polideuk dhe e këthyen në shtëpi.Së shpejti në Spartë erdhën krushqarët e rinjë për Helenën. Me kohë aty u gjenden të gjithë mbretërit dhe fëmijët e mbretërve akeas, të cilët dëshironin të martohen. Grindjet e tyre rreth Helenës gati e sollën Greqinë deri te gremina e luftës. Katastrofën e pengoi mendjeprehtësia e Odiseut, mbretit të Itakës. Ai në mënyrë të thjeshtë, origjinale, e këshillon Tindareun: që t'i lejë anash të gjitha konsideratat dinastike dhe politike e t'i lejojë Helenës që ta zgjedhë burrin sipas dëshirës së vet. Krushqarët u pajtuan me këtë mendim dhe me betim u obliguan se zgjedhjen e saj do ta pranojnë pa kurrfarë kundërshtimi dhe se fituesin nuk do ta vrasin dhe në asnjë mënyrë nuk do ta fyejnë, por në çdo gjë do t'i ndihmojnë. • Me fat ose pa fat, i zgjedhuri i saj ishte Menelau, vëllau i Agamemnoit. Pas martesës i lindi e bija Hermiona dhe kur Tindareu vdiq, Menelau e trashëgoi fronin spartan. Çdo gjë ka qenë në rregull madje as Menelau dhe as Helena nuk kanë parandjerë se çka po u pergatit ndërkohë fati.
  • 7. • Atëbotë në shpellën e kentaurëve ishte dasma e Peleut, mbretit të Ftisë me Tetidën, hyjneshën e detit, në të cilën kanë marrë pjesë të gjithë zotërat. Vetëm Erida, hyjnesha e grindjes, nuk ka qenë e ftuar që mos t'ua prish harenë. Erida e fyer për t'u hakmarrë në mesin e hyjneshave Afrodita, Hera dhe Ethena e hudh mollën e artë, në të cilën shkruante „më të bukurës". Hyjneshat menjëherë si një, donin ta merrnin mollën, sepse secila prej tyre, gjë që është e kuptueshme, e konsideronte veten më të bukur. Ndërkaq nga kjo lindi grindja në zgjidhjen e së cilës nuk ka dashur të ndërhyjë as zoti suprem Zeusi. Dëshironte ta ketë qetësinë e vet andaj i urdhëroi zotit Hermes që ta marrë mollën dhe t´i dërgojë hyjneshat në malin Ida, jo larg Trojës, ku jeton bariu i quajtur Parid. Ky le ta zgjidhë këtë mosmarrëveshje. • Paridi ishte i biri i Priamit, mbretit trojan. Arsye e mirë e vendimit të Zeusit ka qenë, sepes jetonte në mal e jo në pallatin mbretëror. Para lindjes së Paridit e ëma e tij ka ëndrruar se do ta lindë një vravashkë të ndezur, e cila do ta ndezë Trojën. Magjistari ëndrrën e ka shpjeguar në mënyrë që djali që do të lindë do të jetë shkaktar i shkatërrimit të Trojës. Për këtë arsye mbreti i Trojës urdhëroi që fëmija menjëherë pas lindjes të dërgohet në malin Ida dhe atje të vendoset në kaçubën e pyllit. Fëmijën e mori dhe e ushqeu arusha, e pastaj e gjet bariu Agelau dhe e rriti si fëmijë të vetin. Për prejardhjen mbretërore të Paridit ka ditur vetëm Zeusi. •
  • 8. • Kur Paridi e pa Hermesin, lajmëtarin e Zeusit, deshti të ikë, por i ra ndërmend se Hermesi do ta zë gjithsesi dhe kështu e dëgjoi urdhërin e tij. Paridi e mori mollën dhe filloi t'i shikojë hyjneshat. Të triat i dukeshin njesoj të bukura. Mendoi gjatë dhe vendosi mu atëherë kur hyjneshat ndikuan në të në mënyrë që ligjet dhe gjyqet njerëzore në esencë nuk lejojnë. Gruaja e Zeusit, Hera, i premtoi pushtet mbi tërë Azinë, hyjnesha e luftës Athena, famën luftarake, ndërsa hyjnesha e dashurisë dhe e bukurisë Afrodita gruan më të bukur në botë. Dhe Paridi mollën ia dha Afroditës. • Për Helenën atëbotë as që kishte ndëgjuar, por Afrodita bëri që Paridi sa më shpejtë ta njohë. Rrugëve të fatit Paridi së shpejti arriti në Trojë, ku e njohu motra e tij, Kasandra, magjistare dhe profeteshë e famshme. Mbreti Priam, i cili ka vuajtur gjatë për shkak të braktisjes së të birit të vet, kështu që e pranoi me gëzim të madh dhe e fut në pallatin mbretëror. Këtu Afrodita e porosit Paridin që ta ndërtojë anijen dhe të lundrojë për në Spartë, vend i njohur për nga bukuria e grave të tyre. Paridi e ndëgjoi përkundër pikëllimit të madh të Herës dhe Athenës të cilat për shkak të shkeljes së sedrës, si atij, ashtu edhe Trojës i kanë dëshiruar çdo gjë më të keqe. • Mbreti Menelau e pranoi Paridin dhe shokun e tij, Enenë, i cili e ka përcjellë ashtu siç u ka hije mysafirëve nga Troja e famshme. Për nderë të tyre ua përgaditi gostinë dhe i njohtoi me gruan e vet. Po se Paridi u gjet fytyrë për fytyrë me gruan më të bukur prej të gjitha grave vdekatare, në shikim të parë u dashurua në të. Edhe ai i pëlqeu asaj. Ditën e dytë Menelau kërkoi ndjesë prej mysafirëve të vet, sepse, për shkak të nje pune të ngutshme, ka qenë i detyruar të udhëtojë për në Kretë. U dëshiroi qëndrim të këndshëm, ndërsa Helenës i urdhëroi që t'ua plotësojë të gjithë dëshirat. Arsyeja pse Helena fjalët e burrit ia ka shpjeguar vetes mjaft gjërë, para së gjithash fajin e kishte Afrodita. Ka nxitur te Helena aso dashurie, sa që ka harruar burrin vet, të bijën dhe atdheun dhe fshehtas lundroi me të në Trojë. •
  • 9. Ndertimi I vepres • Rhapsody:A Distemper (epidemic). Wrath (anger) • 5.2 Rhapsody B: The dream, the meeting and the list of ships • Rhapsody C: Oath. Teichoskopia. Alexander and Menelaus duel • Rhapsody D: Violation attached vows and deception of Agamemnon • Rhapsody Q: Diomedes Excellence • Rhapsody Z: Hector And Andromache Speech • Glaucus and Diomedes in the battlefield • Hector and Andromache dialogue • The Rhapsody: Hector And Aiana duel. Still retraction • Rhapsody H: Colo battle • Rhapsody I: Embassy toward Achilles. Lita • K Rhapsody: Doloneia • Rhapsody L: Agamemnon Excellence • M Rhapsody: Battle around the walls • Rhapsody N: Battle on In like nafsin • X Rhapsody: Deception of Zeus • The Rhapsody: Tough battle surrounding ships • W Rhapsody: Patrokleia • P Rhapsody: Menelaos Excellence • Rhapsody In: The armor of Achilles • Rhapsody T: Minidos aporrisis • PC Rhapsody: Theomachia • Rhapsody V: Battle riparian • X Rhapsody: Murder of Hector • Rhapsody PS: HABD on Patroklῳ • Rhapsody Z: Ransom for Hector