O slideshow foi denunciado.
Utilizamos seu perfil e dados de atividades no LinkedIn para personalizar e exibir anúncios mais relevantes. Altere suas preferências de anúncios quando desejar.

öRgütleme ve eşgüdüm

5.674 visualizações

Publicada em

Publicada em: Educação
  • Entre para ver os comentários

  • Seja a primeira pessoa a gostar disto

öRgütleme ve eşgüdüm

  1. 1. 25/05/13 1ÖRGÜTLEME ve EŞGÜDÜM
  2. 2. 25/05/13 2A. ÖRGÜTLEMENİN ÖNEMİ VE TANIMI Planlama süreci, örgütün amaçlarınaulaşılması bakımından tek başınayeterli değildir. Planlama süreci ile çizilen örgütstratejisinin uygun bir örgütleme ileuygulanması zorunludur. Yaptığımız plan mükemmel bile olsa, iyibir örgütleme ile takviye edilmediğisürece bir işe yaramayabilir.
  3. 3. 25/05/13 3 İnsan kapasitesinin hem fiziksel hem dedüşünsel olarak, her işi tek başınayapabilmesine olanak tanımadığını, formalörgütlerin oluşmasının en temel nedeni olarakbelirtmiştik. Aynı neden örgütleme için de sözkonusudur.Örgüt amaçlarına ulaşmada farklı insanlarınfarklı yeteneklerinin biraraya getirilmesidüşüncesi, örgütlemenin çekirdeğinioluşturmaktadır.
  4. 4. 25/05/13 4 Bir çuvalı tek başına taşımakapasitesine sahip bir kişininörgütlemeye gereksinimi yoktur. Ancakbu çuval, tek başına taşınamayacakkadar ağırsa, çevredeki kimselerinyardımına başvurulur. Çuvalı sırtınaalacak kişi ile çuvalı kaldıracak kişilerinbirliktelikleri basit anlamda birörgütlemedir.
  5. 5. 25/05/13 5 Aynı şekilde bir ilkokulda, bir sınıfın eğitimitek bir öğretmene bırakılmıştır. İlkokulunhedeflerine ulaşması doğrultusunda yapılacakeğitim-öğretim etkinliklerinin tek bir öğretmentarafından başarılabileceği beklentisi vardır.Çocuğun öğrenim düzeyi artınca, ilkokuldan,ortaokula geçtikten sonra, tek bir öğretmeninçabaları yetmemekte ve farklı uzmanlıkbilgisine sahip diğer öğretmenlerin çabalarınagereksinim duyulmaktadır.
  6. 6. 25/05/13 6 Görüldüğü gibi, örgütleme birden fazlainsanın ortak bir amaç için çalıştığı heryerde vardır. Amaç doğrultusundabiraraya gelen ya da getirilen kişilerineylemlerinin çeşitli kurallara bağlıkalarak düzenlenmesidir.
  7. 7. 25/05/13 7Tanımlar Örgütleme, 1. "saptanan amaçlara ulaşmak içingerekli şartları sağlama faaliyetidir." 2. "bir örgütün amaçlarınıgerçekleştirmek için gerekli faaliyetleripersonelle kadrolama ve bu personelinişlevlerini yerine getirmeleri için gereklifiziksel koşulları sağlamaktır."
  8. 8. 25/05/13 8 3. "yapılacak işleri tanımlama vegruplama,yetki ve sorumluluğu tanımlama,amaçlara ulaşmak için insanların birarada enetkin bir biçimde çalışmaları için ilişkileribelirlemedir." 4. "bir kuruluşa çalışması için gerekli olanherşeyi sağlamaktır."(Henri Fayol) 5."planların verimli ve ekonomik bir biçimdeuygulanması için gerekli koşullar sağlama vedevam ettirme yolundaki çalışmalardır."
  9. 9. 25/05/13 9 Özet olarak söylemek gerekirse, örgütlerinoluşmasına neden olan sorunlar, önceamaçlara dönüşmektedir. Bu amaçlara ulaşma stratejileri, kararları,planlama süreci ile belirlenmekte, yapılanplanların uygulanabilmesi için örgütlemezorunlu olmaktadır. Çünkü örgütleme, planda belirlenen hedeflereulaşmak için kimlerin güç ve emeklerindenyararlanılacağının belirlenmesidir.
  10. 10. 25/05/13 10ÖRGÜTLEME SÜRECİ1. Örgütlemenin amacının saptanması.2. Amaçtan türetilen hedeflerin,politikaların ve planların formüleedilmesi.
  11. 11. 25/05/13 113. Formüle edilen politikaların veplanların uygulamaya konulmasıiçin zorunlu olan etkinliklerinbelirlenmesi.4. Bu etkinliklerin ayrıntılanması vesınıflandırılması.
  12. 12. 25/05/13 125. Bu etkinliklerin eldeki insan ve maddekaynaklarına göre, etkili olarakyürütülebilecek biçimdegruplandırılması.6. Her etkinlik grubuna, etkinliğingerektirdiği yetkinin ve sorumluluğunverilmesi.
  13. 13. 25/05/13 137. Otorite ilişkileri ve iletişim sistemi ilebu grupların yatay ve dikey olarakbirbirine bağlanması.
  14. 14. 25/05/13 14ÖRGÜTLEME İLKELERİ1. Amaç birliği:Örgütün maddi /manevi tüm ögelerininve kaynaklarının aynı amaca yönelikolması.2. Yeterlilik:Örgüt, amacı en ekonomik biçimdegerçekleştirebilecek bir nitelikteolmalıdır.
  15. 15. 25/05/13 153. İşbölümü ve uzmanlaşma :İşler çeşitli parçalara bölünmeli ve herparçanın sürekli olarak bir kişi tarafındanyapılmasının sağlanması. Böyle biruygulama uzmanlaşmayı olanaklı kılar veverimi artırır.4. Birimleşme :İşler ve görevler, aralarındaki ilişkilerinyakınlığına göre gruplandırılarak birimleroluşturulmalıdır.
  16. 16. 25/05/13 165. Görevlerin tanımı : Her birim vekonumun görev ve sorumlulukları açıkve kesin olarak belirlenmelidir.6. Hiyerarşi : Örgütteki ast-üst ilişkileriaçık olarak tanımlanmalı, yetki vesorumlulukları açık ve kesin olarakbelirlenmelidir.
  17. 17. 25/05/13 177. Yetki ve sorumluluğun denkliği :Herhangi bir göreve atanan kişiye, ogörevi yerine getirebilmesi için gerekliolan yetkinin ve sorumluluğun eşitolarak verilmesi gereklidir.8. Komuta birliği :Her astın yalnız bir üstten emiralmasının sağlanması.
  18. 18. 25/05/13 189. Yönetim birliği :Aynı amaca yönelik işler grubu, birplan dahilinde bir kişinin yönetimineverilmelidir.10. Merkezileşme Derecesi:Örgütte merkezileşmenin dozu iyiayarlanmalıdır
  19. 19. 25/05/13 1911. Esneklik :Örgüt, iç ve dış değişmelere uyumsağlayabilecek esneklikte bir yapıyasahip olmalıdır.12. Denge ilkesi:Görevler işgörenler arasında dengelibir biçimde dağıtılmalıdır.
  20. 20. 25/05/13 20ÖRGÜTLENME BİÇİMLERİ 1. Dikey (Hat) Örgütlenme : Personelsayısı çok olan örgütlerde, etkinliklerigruplandırmak, amaca uygun olarakyönetmek için, yetki belli konumlardayoğunlaşır. Yönetme yetkisi örgütüntepesinde toplanır ve yukarıdan aşağıyadoğru aktarılır. Her düzeyde bulunangörevliler bir üst düzeydeki yöneticiye karşısorumludur. Ast-üst ilişkileri dikeydir.Sorumluluklar kesin olarak saptanmıştır.Aşağıdan yukarıya doğru bir sorumluluk
  21. 21. 25/05/13 21 Yararları : Çabuk karar verme,sorumluların belirlenmesi ve disiplinisağlama olanağı daha fazladır. Emirverenlerin sayısı az olacağından işlerdaha kolay yürür. Uygulama, yürütmeve emir verme daha çabuk sağlanır.
  22. 22. 25/05/13 22 Sakıncaları : Bu tip örgütlenmeyöneticilerin çok yönlü olmalarını, her konudayeterli olmalarını gerektirir. Yöneticinin yüküçok fazladır. Yöneticilerin yetkilerinin çok fazlaolması, otoriter bir yönetimin oluşmasına yolaçabilir. Danışma birimlerine fazla yerverilmediği için kararların tutarlılığı azalır.Emirler çeşitli kanallardan geçerek altkademelere ulaşacağı için gecikmeler olabilir.Uzman personelin görüşlerinden fazlayararlanılmaz.
  23. 23. 25/05/13 23 2. Yatay (Görevsel) Örgütlenme :Görevlerin temel alınarak oluşturulduğu birörgütlenme türüdür. İletişim ve emirlerinhiyerarşik bir sıra izlemesi gerekmemektedir.Önemli olan görevin etkili bir biçimde yerinegetirilmesi olduğundan, görevler dikkatealınarak, birbiri ile ilgili birimler birbirlerineemir verebilmektedir. Gereken hallerde dahaüst kademede bulunan yöneticilerlehaberleşme olanağı vardır. Amaç işleringörülmesinde çabukluğu ve basitliğisağlamaktır.
  24. 24. 25/05/13 24 Yararları : Açık bir işbölümüyapılmasını olanaklı kılar. Yetki vesorumluluk paylaşılmaktadır. Hiyerarşiksıra ve formaliteler beklenmeksizinişlerin çabuk görülmesi mümkündür. Sakıncaları : Disiplin eşgüdümsağlamada güçlük çekilebilir.
  25. 25. 25/05/13 25 3. Dikey ve Kurmay Örgütlenme : Buörgütlenmede, yürütme ve danışma birimleri aynıyapı içinde bulunur. Uzmanlığa yer veren birörgütlenme biçimidir. Kurmayların görevi, planlama,araştırma yapma ve bunları yetkili kişilere sunmadır.Böylece yürütme görevini üstlenmiş yöneticilerin işlerikolaylaşmakta ve daha cesur kara almalarısözkonusu olmaktadır. Bu tip örgütlenmeninsakıncası olarak şu ileri sürülebilir: "Yöneticiler kararvermeden önce danışmanlarla görüşmekdurumundadır. Eğer danışmanlar arasında bir görüşbirliği yoksa, yönetim zaman kaybedebilir."
  26. 26. 25/05/13 26 4. Komite Tipi Örgütlenme: Komite tipi örgütlenmede kararalma ve yürütme yetkisi, birkaç kişiden oluşan bir grubaverilmiştir. Yararı : Kararlar tartışılarak ve birden çok kişinin katılımı ilealınır. Kararların yürütülmesinde de büyük çaba gösterilir.Komite üyeleri örgüt hakkında bütün bilgilere sahiptir. Sakıncası : Birden fazla kişiden oluşan komitelerintoplanması her zaman kolay olmaz. Kararların alınmasında veuygulanmasında gecikmeler olabilir. Toplantılar uzayabilir ve bunedenle karar alma ve uygulamanın maliyeti daha yüksek olur.Komite tipi örgütlenmelerde çoğu zaman gerçek sorumlubulunamaz. Asıl yetki ve sorumluluğu ortaya çıkarmak zordur.
  27. 27. 25/05/13 27EŞGÜDÜM A. Eşgüdümün Önemi ve Tanımı Bir örgütün amaçlarının gerçekleştirilebilmesi,verimliliğinin artması, örgüt içindeki insan ve maddekaynaklarının birlikte çalışması ile olanaklıdır. Dahaönceki bölümlerde tartıştığımız "planlama" süreci ileörgütün genel amaçlarından türetilmişilke vepolitikaların nasıl gerçekleştirileceğine ilişkineylemlere karar verilirken, "örgütleme" süreci ile desözkonusu etkinliklerin nasıl gerçekleştirileceğineilişkin düzenlemeler yapılıyordu. Bu iki süreç de örgütiçin zorunlu olmasına rağmen, örgütsel etkililik içinyeterli değildir. Başka bir deyişle, sözkonusu süreçler"eşgüdüm" ile desteklenmedikçe başarılı olamazlar.
  28. 28. 25/05/13 28Tanımlar Eşgüdümleme, belli bir amacıgerçekleştirme doğrultusunda eldekiinsan ve madde kaynaklarınınkatkılarını bütünleştirme süreci olaraktanımlanabilir (Aydın, 1991, s.149)
  29. 29. 25/05/13 29 Kaya (1991, s:105) ise eşgüdümü şöyletanımlamaktadır : "eşgüdüm, işbölümüyoluyla çeşitli parçalara ayrılmışbulunan örgütsel faaliyetlerin, değişikbirimlerde, değişik işgörenler tarafındanharcanan çabaların örgüt amaçlarıdoğrultusunda bütünleştirilmesidir."
  30. 30. 25/05/13 30 Eşgüdüm, ortak bir amaçdoğrultusundaki planlı bir etkinliğekatılanların birbirberinin planlanmışdavranışlarından haberdar edilmelerisürecidir (Simon, 1957, s.72).
  31. 31. 25/05/13 31Eşgüdüm Türleri 1. Hiyerarşiye Dayanan Eşgüdüm :Yöneticinin yönettiği bireyler üzerinde sahipolduğu yetki, eşgüdümü sağlamada önemliölçüde kolaylık sağlar. Buradaki eşgüdüm,işgöreninin kendine emredilenlere itaatinedayanan bir eşgüdümdür. Bu tip eşgüdümeuyulmaması, yönetim tarafından cezaiönlemlerin alınmasını yani disiplini gerektirir,sıkı bir denetleme uygulanır. Bu tipeşgüdümde, yönetim açısından sorunlarçözülse de, örgüt çalışanlarının sorunları,çatışmaları önlenemez. Böyle bir eşgüdümünher zaman bozulma tehlikesi vardır.
  32. 32. 25/05/13 32 2. İnandırıcı Eşgüdüm : İnandırıcıeşgüdüm, otoriteye dayanarak emir yoluyladeğil, kişileri birbirine inandırarak ve birlikteçalışma duygusu yaratarak sağlananeşgüdümdür. Bu tür bir eşgüdüm, bir öncekieşgüdüm türüne oranla daha fazla arzu edilir.Çünkü sağlam temellere dayanan böyle bireşgüdümde, bireyler ve gruplar birlikte, aynıamaca ulaşmak için severek ve içtenlikleçalışır. İşler kesintisiz sonuca ulaşır,personelin birbirine güveni ve bağlılığı artar,moraller yükselir.
  33. 33. 25/05/13 33 3. Komiteler Yoluyla Eşgüdüm :Komiteler yoluyla eşgüdüm sağlama, aslındaçalışmaları geciktiren zaman kaybına veisrafa yol açan bir eşgüdüm biçimidir.Komitelerde birden fazla üyenin bulunmasınedeniyle, karar almak güçleşebilir ve uzunzaman alabilir. Bunun yanısıra komitelerinyararları da vardır. Komitelerden çıkankararların, tek bir yönetici tarafından değil,daha fazla kişinin ortak görüşüne dayanmasınedeniyle, isabet dereceleri yüksektir.
  34. 34. 25/05/13 344. Yatay ve Dikey Eşgüdüm :Yatay eşgüdüm: Bir örgütün, birbirine denk yetki vesorumluluklara sahip, aynı düzeydeki birimleri arasındasağlanan eşgüdüme denir.Dikey eşgüdüm: Üst kuruluşlarla, alt kuruluşlar, amirlerlememurlar arasındaki veya yetki ve sorumlulukları eşit düzeydeolmayan kişi ve kuruluşlar arasındaki eşgüdümdür. Yukarıdaaçıklanan hiyerarşik eşgüdüm bir dikey eşgüdümdür.İç eşgüdüm : Bir kuruluşun kendine bağlı birimleri arasındakieşgüdüm.Dış eşgüdüm : Bir kuruluşa bağlı birimlerle, bu kuruluşa bağlıolmayan diğer kuruluşlar veya birimler arasındaki eşgüdüm.
  35. 35. 25/05/13 355. Yapısal ve Görevsel Eşgüdüm :Yapısal Eşgüdüm, bir kuruluşun dahabaşlangıçta, ilk kurulurken eşgüdüm yapmayauygun olarak kurulmasıdır.Görevsel eşgüdüm ise, bir kuruluşunişleyişi sırasında eşgüdümün sağlanmasıdır.Yapısal eşgüdüm örgütün kuruluşu ile ilgiliolduğu halde, görevsel eşgüdüm, örgütünişleyişi ile ilgilidir.
  36. 36. 25/05/13 36Eşgüdüm İlkeleri1. Birliktelik2. Öncelik3. Bütünlük4. Süreklilik
  37. 37. 25/05/13 37D. Eşgüdüm Teknikleri1. İyi ve basit bir örgüt yapısınınoluşturulması2. Plan ve programların uyumluhale getirilmesi3. İyi bir iletişim sistemininkurulması4. Gönüllü Eşgüdüm
  38. 38. 25/05/13 38Okullarda EşgüdümBursalıoğlu (1991, s:127) bir eğitimörgütünde eşgüdümü sağlamayayarayacak koşulları şöyleözetlemektedir:1.Görevsel bir yönetim yapısı.2.Görevlerin ve ilişkilerin açıkça belirtildiğibir örgüt şeması.3.Yazılı politika ve tüzükler.
  39. 39. 25/05/13 394.Etkili bir iletişim sistemi.5.Koordinasyon birimi ve uzman personel.6.Yazılı plan ve programlar.
  40. 40. 25/05/13 407.Yetkinin kendi kavram ve ilkeleri içindekullanılması.8.Düzenli raporlar ve kayıtlar.9.Programların gerektirdiği uzmanlıkkomiteleri.10.Moral eğitimi.

×