O slideshow foi denunciado.
Utilizamos seu perfil e dados de atividades no LinkedIn para personalizar e exibir anúncios mais relevantes. Altere suas preferências de anúncios quando desejar.
გაკვეთილი N7                     შემოწმება:   საშინაო დავალების შემოწმება   3. მოც: m (HCl) = 30 გ   –––––––––––––––––––  ...
-2-რეაქციის ტოლობაა:CuO + H2SO4 → CuSO4 + H2O(როგორც ვხედავთ ამ სქემაში კოეფიციენტების შეტანა საჭირო არაა)გამოვთვალოთ M(Cu...
-3-142გ P2O5 შეესაბამება 5·12 გ C –სX      “              “            24       “                    142 ⋅ 24 X=m( P2O5) =...
-4-  7. მოც: m (CaO) = 28 გ      ––––––––––––––––––––––      უ.გ. m (CaCO3) = ?             m(CO2 ) = ?  დავწეროთ რეაქციის...
-5-მთელი რიცხვები მაგ: რეაქციისათვის N2 + 3H2 = 2NH3 რეაქციაში შესული და          რიცხვები.რეაქციის შედეგად მიღებული აირებ...
-6- ამოცანა : რა მოცულობას დაიკავებს ნ.პ.-ში 24 გ მეთანი (CH4)? მოც:     m (CH4) = 24 გ        ––––––––––––––––––––––     ...
-7-                             M შესაბამისად D (ჰაერი) =                             29  ცხადია, რომ როცა D (ჰაერი) >1, მ...
-8-              დავალება:      საშინაო დავალება 1.   თქვენი სიტყვებით ჩამოაყალიბეთ აირების მარტივ ფარდობათა წესი (გეი-ლუს...
Próximos SlideShares
Carregando em…5
×

G007 1

1.324 visualizações

Publicada em

Publicada em: Educação
  • Seja o primeiro a comentar

  • Seja a primeira pessoa a gostar disto

G007 1

  1. 1. გაკვეთილი N7 შემოწმება: საშინაო დავალების შემოწმება 3. მოც: m (HCl) = 30 გ ––––––––––––––––––– უ.გ. m (Al2O3) =? m (AlCl3) =? ჯერ შევადგინოთ რეაქციის ტოლობა: Al2O3 + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2O გამოვთვალოთ M (HCl), M(Al2O3) და M(AlCl3) M (HCl) = 1+ 35,5 = 36,5 გ/მოლი M (Al2O3) = 2 · 27 + 3 · 16 = 102 გ/მოლი M (AlCl3) = 27 + 3 · 35,5 = 133,5 გ/მოლი შევადგინოთ და გამოვთვალოთ შემდეგი პროპორციები: 102გ Al2O3 რეაგირებს 6 · 36,5გ HCl – თან X “ “ 30 “ “ 30 ⋅102 x=m(Al2O3)= =13,97გ 6 ⋅ 36,5 6 · 36,5გ HCl შეესაბამება 2 · 133,5გ AlCl3 – ს 30 “ “ “ X 30 ⋅ 2 ⋅133,5 X=m(AlCl 3 )= =36,58გ 6 ⋅ 36,5პასუხი: m (Al2O3) =13,97 გ m (AlCl3) =36,58 გ 4. მოც: m (CuSO4) =40 გ –––––––––––––––––––– უ.გ. m (CuO) = ? m (H2SO4) =?
  2. 2. -2-რეაქციის ტოლობაა:CuO + H2SO4 → CuSO4 + H2O(როგორც ვხედავთ ამ სქემაში კოეფიციენტების შეტანა საჭირო არაა)გამოვთვალოთ M(CuSO4), M(CuO) და M (H2SO4)M (CuSO4) = 64 + 32 + 4 · 16 = 160 გ/მოლიM (CuO) = 64 + 16 = 80 გ/მოლიM (H2SO4) = 2 · 1 + 32 + 4 · 16 = 98 გ/მოლიშემდეგ კი ჩვეულებრივი წესით80გ CuO შეესაბამება 160 გ CuSO4 -სX “ “ 40 “ “ 40 ⋅ 80 X=m(CuO)= =20გ 160160 გ CuSO4 შეესაბამება 98გ H2SO4 -ს40 “ “ “ X 40 ⋅ 98 X=m(H2SO4)= =24,5 გ 160 1პასუხი: რეაქციაში შედის 20 გ CuO და 24,5 გ H2SO4 .5. მოც: m (C) = 24 გ –––––––––––––––––– უ.გ. m (P2O5) = ? m (P) = ?ჯერ გავატოლოთ რეაქციის სქემა:P2O5 + 5C → 2P + 5COვიპოვოთ M(C), M(P2O5) და M(P) M(C)=12გ/მოლიM (P2O5) = 2 · 31 + 5 · 16 = 142 გ/მოლიM (P) = 31 გ/მოლი
  3. 3. -3-142გ P2O5 შეესაბამება 5·12 გ C –სX “ “ 24 “ 142 ⋅ 24 X=m( P2O5) = =56,8 გ 5 ⋅125·12 გ C შეესაბამება 2·31გ P-ს24 გ “ “ X “ 24 ⋅ 2 ⋅ 31X=m(P) = = 24,8 გ 2 ⋅12პასუხი: რეაქციაში შედის 56,8 გ P2O5, მიიღება 24,8 გ P.6. მოც: m (O2) = 6,4 გ ––––––––––––––––––– უ.გ. m (HgO) =? m (Hg) = ?დავწეროთ რეაქციის ტოლობა:2HgO → 2Hg + O2M(O2)=32გ/მოლიM (Hg) = 201 გ/მოლი M(HgO) = 201 + 16 = 217 გ/მოლი2·217 გ HgO შეესაბამება 32გ O2-ს X “ “ 6,4 “ 2 ⋅ 217 ⋅ 6,4X= m (HgO)= =86,8 გ 322·201გ Hg შეესაბამება 32გ O2-ს X “ “ 6,4 “ 2 ⋅ 201 ⋅ 6,4X= m (Hg)= =80,4 გ 32პასუხი: დაიშალა 86,8 გ HgO, წარმოიქმნა 80,4 გ Hg.
  4. 4. -4- 7. მოც: m (CaO) = 28 გ –––––––––––––––––––––– უ.გ. m (CaCO3) = ? m(CO2 ) = ? დავწეროთ რეაქციის ტოლობა: CaCO3 → CaO + CO2 M (CaCO3) = 40 + 12 + 3 · 16 = 100 გ/მოლი M (CaO) = 40+16=56 გ/მოლი M(CO2) = 12+ 2·16=44 გ/მოლი 100 გ CaCO3 შეესაბამება 56გ CaO-ს X “ “ 28 “ 28 ⋅100 x= =50გ 56 56 გ CaO შეესაბამება 44გ CO2 -ს 28 “ “ X “ 28 ⋅ 44 x= =22გ 56 პასუხი: უნდა დაიშალოს 50 გ CaCO3. მიიღება 22 გ CO2 ავოგადროს კანონი და აირების მოლური მოცულობა ფრანგი მეცნიერი გეი-ლუსაკი სწავლობდა რა გაზების (აირების) თვისებებს, მანდაადგინა შემდეგი კანონზომიერება: მუდმივი წნევისა და ტემპერატურისპირობებში რეაქციაში შესული აირების მოცულობები და რეაქციის შედეგად შეეფარდება ერთმანეთს,მიღებული აირების მოცულობები ისე შეეფარდება ერთმანეთს როგორც მცირე
  5. 5. -5-მთელი რიცხვები მაგ: რეაქციისათვის N2 + 3H2 = 2NH3 რეაქციაში შესული და რიცხვები.რეაქციის შედეგად მიღებული აირების მოცულობების თანაფარდობაა 1 : 3 : 2. ამ კანონზომიერების ასახსნელად იტალიელმა მეცნიერმა ა. ავოგადრომჩამოაყალიბა ჰიპოთეზა, რომელიც შემდგომ ექსპერიმენტულად დადასტურდა. ამკანონს ავოგადროს კანონი დაერქვა: ნებისმიერი აირის ტოლი მოცულობები ერთნაირ პირობებში (ერთნაირი წნევა და ერთნაირიტემპერატურა)ტემპერატურა მოლეკულების ერთიდაიგივე რაოდენობას შეიცავენ შეიცავენ. სხვაგვარად: სხვადასხვა აირების ტოლი რაოდენობები ერთნაირ პირობებში(იგულისხმება ერთნაირი წნევა და ტემპერატურა) ერთნაირ მოცულობებს იკავებენ. შეთანხმდნენ, რომ ნორმალურ პირობებად აირებისთვის ითვლება 00C (2730K)ტემპერატურა და 1 ატმ. (101325 პა) წნევა. აღმოჩნდა, რომ ნებისმიერი აირის 1 მოლი ნორმალურ პირობებში იკავებს 22,4 ლმოცულობას (ამ კანონს აირების მოლური მოცულობის კანონი ქვია). ასე რომ, 2 გ წყალბადი (H2), ან 32 გ ჟანგბადი (O2), ან 71 გ ქლორი (Cl2), ან 16 გმეთანი (CH4) და ა.შ. ნორმალურ პირობებში (ნ.პ.) იკავებენ 22,4 ლ მოცულობას. ამ კანონიდან გამომდინარე ჩვენ შეგვიძლია ვიპოვოთ ნებისმიერი აირის მასა თუცნობილია აირის მოცულობა ნ.პ.-ში. და პირიქით, შეგვიძლია ვიპოვოთ რამოცულობას დაიკავებს აირი ნ.პ.-ში, თუ ცნობილია აირის მასა. მაგ: ამოცანა: რამდენი გრამია (ნ.პ.) 30ლ CO2: Mმოც: Vo (CO2) = 30 ლ –––––––––––––––––– უ.გ. m (CO2) = ? (Vo ეს არის აირის მოცულობა ნ.პ.-ში) როგორც ვიცით ნ.პ.ში ნებისმიერი აირის 1 მოლის მოცულობა არის 22,4 ლ. Vo(CO 2 ) 30 ამიტომ n (CO2) = = ≈ 1,339 მოლი 22,4 22,4 როგორც გვახსოვს m (ნივთ) = n (ნივთ) · M (ნივთ) M (CO2) = 12 + 2 · 16 = 44 გ/მოლი m (CO2) = 1,339 · 44 = 58,9 გ იგივე შეგვიძლია გამოვთვალოთ პროპორციის შედგენის გზით: ნ.პ. 22,4 ლ CO2 –ს მასაა 44გ 30 ლ “ “ X გ 44 ⋅ 30 X= =58,9გ 22,4 პასუხი: 30 ლ (ნ.პ.-ში) CO2 –ის მასაა 58,96 გ.
  6. 6. -6- ამოცანა : რა მოცულობას დაიკავებს ნ.პ.-ში 24 გ მეთანი (CH4)? მოც: m (CH4) = 24 გ –––––––––––––––––––––– უ.გ. Vo (CH4) = ? გამოვთვალოთ მეთანის მოლური მასა. M (CH4) = 12 + 4 · 1 = 16 გ/მოლი ამოცანის პირობის თანახმად m (CH4) = 24 გ. შეგვიძლია შევადგინოთ პროპორცია: ნ.პ. 22,4 ლ CH4 –ს მასაა 16გ Xლ “ “ 24 გ 24 ⋅ 22,4 X= =33,6ლ 16 პასუხი: 24 გ მეთანი ნ.პ.-ში დაიკავებს 33,6 ლ მოცულობას. ხშირად იყენებენ სიდიდეს, რომელსაც აირების ფარდობით სიმკვრივეს უწოდებენ.მას აღნიშნავენ D ასოთი. აირების ფარდობითი სიმკვრივე გვიჩვენებს რამდენჯერ მძიმეა (მსუბუქია) ერთიაირი მეორეზე ტოლი მოცულობისა და ერთნაირი ფიზიკური პირობებისშემთხვევაში. მაგ: თუ სიმარტივისთვის ავიღებთ, რომ ორი აირი, რომლებსაც ვადარებთერთმანეთს, მოთავსებულია ერთნაირ პირობებში, კერძოდ ნ.პ.-ში და იკავებენ 22,4 ლმოცულობას, მაშინ პირველი აირის მასა იქნება M1 გ ( ანუ რიცხობრივად შესაბამისიმოლური მასის ტოლია) ხოლო მეორესი M2 გ, მაშინ M1 D= M2 (ეს შეფარდება მუდმივია ნებისმიერი სხვა პირობებისა და სხვა მოცულობებისთ-ვის) თუ აირს ვადარებთ წყალბადს, მაშინ ვიღებთ აირის სიმკვრივეს წყალბადის მიმართდა ფორმულა მიიღებს შემდეგ სახეს: M DH2= 2 (რადგან M (H2) = 2 ) ხშირად ითვლიან აირების ფარდობით სიმკვრივეს ჰაერის მიმართ. ჰაერიძირითადად აზოტის, ჟანგბადის, აგრეთვე მცირე რაოდენობით სხვა აირებისნარევია. აღმოჩნდა, რომ ნ.პ.-ში 22,4 ლ ჰაერის მასა არის 29 გ. ამიტომ თვლიან, რომM(ჰაერი) = 29 გ/მოლი.
  7. 7. -7- M შესაბამისად D (ჰაერი) = 29 ცხადია, რომ როცა D (ჰაერი) >1, მაშინ მოცემული აირი ჰაერზე მძიმეა, ხოლო როცაD (ჰაერი) <1, მაშინ მოცემული აირი ჰაერზე მსუბუქია. აირების ფარდობითი სიმკვრივე (უცნობი აირისა ცნობილის მიმართ) შეიძლებასხვადასხვა ექსპერიმენტული გზით განისაზღვროს. აქედან გამომდინარე შეიძლებაგანვსაზღვროთ უცნობი აირის მოლური მასა. M1 D= M1 = DM2 M2 სადაც M1 უცნობი აირის მოლური მასაა. M2 ცნობილი აირის მოლური მასაა. D აირე-ბის ფარდობითი სიმკვრივე. მაგ: ამოცანა: დადგენილია, რომ უცნობი აირის ფარდობითი სიმკვრივე ჰაერისმიმართ არის 1,51. როგორია უცნობი აირის მოლური მასა? მოც: მოც D (ჰაერი) = 1,51 ––––––––––––––––––––––––––– უ.გ. M (აირი) = ? M M D (ჰაერი) = ანუ D (ჰაერი) = M ( haeri ) 29 M = 29 D (ჰაერი) = 29 · 1,51 = 43,79 ≈ 44 პასუხი: პასუხი საძიებელი აირის M = 44 გ/მოლი აირთა ნარევის შედგენილობა შეიძლება გამოისახოს, როგორც შემადგენელიკომპონენტების მასური წილებით (როგორც მყარი და თხევადი ნარევებისშემთხვევაში), ისე აირების მოცულობითი წილებით. მაგალითად: თუ შეურევთ 2 ლ O2-ს და 3 ლ N2-ს, მაშინ მიღებულ ნარევში V (O 2 ) 2 ϕ(Ο2)= = =0,4 ანუ 40% V(narevi) 2 + 3 V( N 2 ) 3 ϕ (Ν2) = = =0,6 ანუ 60% V(narevi) 2 + 3 სადაც, ϕ −არის აირის მოცულობითი წილი აირთა ნარევში.
  8. 8. -8- დავალება: საშინაო დავალება 1. თქვენი სიტყვებით ჩამოაყალიბეთ აირების მარტივ ფარდობათა წესი (გეი-ლუსაკის კანონი). 2. ჩამოაყალიბეთ ავოგადროს კანონი. 3. ჩამოაყალიბეთ აირების მოლურ მოცულობათა კანონი. როგორია ნორმალურიპირობები? 4. რა მოცულობებს დაიკავებს ნ.პ.-ში: ა) 10 გ ამიაკი (NH3)? ბ) 25გ ქლორი (Cl2)? გ) 15 გ ეთანი (C2H6)? 5. რამდენი გრამი იქნება ნ.პ.-ში გაზომილი ა) 5 ლ ჟანგბადი (O2)? ბ) 3,36 ლ ქლორი (Cl2)? გ) 4 ლ პროპანი (C3H6)? 6. რა მოცულობებს დაიკავებს ნ.პ.-ში ნარევი, რომელიც შედგება 10 გ ჟანგბადის(O2), 7 გ აზოტის (N2) და 4,4 გ ნახშირორჟანგისაგან (CO2)? 7. რამდენი გრამია აირების ნარევი, რომელიც შედგება 5 ლ ჟანგბადისა და 10 ლაზოტისგან (მოცულობები გაზომილია ნ.პ.-ში). 8. როგორია ნახშირორჟანგის (CO2) ფარდობითი სიმკვრივე წყალბადის (H2),ჟანგბადის (O2) და ჰაერის მიმართ? 9. როგორია 5 ლ ჟანგბადის (O2) და 10 ლ ნახშირორჟანგის (CO2) (ნ.პ.-ში) ნარევისსაშუალო მოლეკულური მასა და სიმკვრივე ჰაერის მიმართ?

×