O slideshow foi denunciado.
Seu SlideShare está sendo baixado. ×

Eksperimental tədqiqat metodlarının aparılması

Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Carregando em…3
×

Confira estes a seguir

1 de 14 Anúncio
Anúncio

Mais Conteúdo rRelacionado

Anúncio

Eksperimental tədqiqat metodlarının aparılması

  1. 1. • FAKÜLTƏ: MAGISTRATURA MƏRKƏZI • İXTISAS: METROLOGIYA VƏ METROLOJI TƏMINAT • QRUP: 942 • FƏNN: TƏDQIQATIN ÜSUL VƏ VASITƏLƏRI • MÖVZU: EKSPERIMENTAL TƏDQIQAT METODLARININ APARILMASI • MÜƏLLIM: HƏSƏNOVAAYNURƏ • TƏLƏBƏ: BAXŞIYEV OSMAN
  2. 2. Plan:  1.Tədqiqat işlərinin yerinə yetirilməsinin əsas metodları  2.Eksperimentin metodikası  3.Laborator tədqiqatlar aparılan vasitələr  4.Nəzəri emprik tədqiqat metodlarına
  3. 3. Tədqiqat işlərinin yerinə yetirilməsi aşağıdakı iki metodla həyata keçirilir: nəzəri tədqiqat metodu və eksperimental tədqiqat metodu. Eksperiment – elmi qaydada qoyulmuş təcrübə və ya dəqiq nəzəri alınan şəraitdə hadisələrin müşahidə olunmasıdır. Eksperimentin məqsədi nəzəri müddəaların yoxlanılmasından və işçi hipotezin təsdiq olunması, həmçinin, elmi tədqiqat mövzusunun daha geniş və daha dərin öyrənilməsindən ibarətdir.
  4. 4. Eksperimental tədqiqatlar laboratoriya və istehsalat tədqiqat metodlarına bölünür. Laborator tədqiqatlar cihazların, xüsusi qurğuların və stendlərin vasitəsilə aparılır. Laborator şəraitdə aparılan eksperimental tədqiqatlar minimum xərclərlə yüksək informasiya almağa imkan verir. İstehsalat tədqiqatlar metodunda isə tədqiqat real şəraitdə müxtəlif istehsalat yerlərini nəzərə alaraq praktiki aparılır.
  5. 5. İstehsalatda əldə olunmuş təcrübənin əsasını mövzu üzrə materialların toplanması və onların metodika üzrə sistemləşdirilməsindən ibarətdir. Eksperimentin metodologiyası dedikdə eksperimentin qoyulması və onların yerinə yetirilmə ardıcıllığı başa düşülür. Bu metodologiya aşağıdakıları özündə birləşir: - eksperimentin plan proqnozunun işləməsi; - ölcülərin qiymətləndirilməsi; - eksperimentin seçilməsi; - alınmış rəqəmlərini şlənməsi və təhlili.
  6. 6. Eksperimentin metodikası eksperimentin məqsəd və vəzifəsini dəyişən faktorların sistemidir. Eksperimental tədqiqatlar ölçmə vasitələrinin və ölçmələrin sayının əsaslandırılmasını, ekperimentin aparılmasının şərhini, eksperimentin nəticələrinin işlənməsi və təhlil olunması üsullarının əsaslandırılmasını özündə cəmləşdirir.
  7. 7. Eksperimentin nəticəsində alınmış nəticələr – materiallar sistemləşdirilir və təhlil üçün hazırlanır. Təcrübələrin nəticələri cədvəl, qrafik, diaqram və başqa formada veriləbilər. Qədim zamanlarda elm 2 hissəyə ayrılmışdı. O vaxtlar elm sadəcə natural fəlsəfə adlanırdı. Bu bölgü dərin mənaya malikdir və bu bölgü elmin metodlarının xüsusiyyətlərini öyrənməyə kömək edir.
  8. 8. Elm təcrübəyə və riyaziyyata bölünməklə formalaşır. Biz bilik və elm anlayışlarını eyniləşdirməyə o qədər adət etmişik ki, elmi bilikdən ayrı təsəvvür edə bilmirik. Elmi metodun mahiyyətini çox sadə izah etmək olar. Bu metod hadisələr haqqında elə biliklər əldə etməyə imkan verir ki, bu bilikləri yoxlamaq, saxlamaq və başqalarına vermək mümkündür. Elm ümümiyyətlə təbiətdə baş verən hər cür hadisəni deyil, bunlardan yalnız təkrar olunanları öyrənir. Elmin əsas vəzifəsi hadisələrin baş vermə qanunauyğunluqlarını öyrənməkdir. Tarixin müxtəlif zamanlarında bu məqsədə müxtəlif yollarla nail olunmuşdur.
  9. 9. Nəzəri metodlara aşağıdakıları aid etmək olar: - Formalaşdırma metodu – bu metod keyfiyyətin idarə edilməsi sisteminin tərkibini və strukturunu süni dillərin və simvolların köməyilə öyrənilməsini nəzərdə tutur. Bu metod həmçinin digər metodlarla( modelləşdirmə, ideallaşdırma və s.) qarşılıqlı əlaqəli tətbiq edilir. -Aksiomlaşdırma metodu – bu metod tətqiqatın nəticələrinin məntiqi aksiomlar bazasında alınmasını nəzərdə tutur.
  10. 10. - İdeallaşdırma metodu – bu metod keyfiyyəti idarə etmə sistemini element yaxud komponentlərinin müəyyən xassələrini ideallaşdırmaqla öyrənilməsini nəzərdə tutur. - Abstraktdan konkretə keçid metodu – bu metod nəticəsində əldə edilməsində abstrakt olaraq hissələrə bölünmüş tədqiqat obyektlərinin məntiqi öyrənilməsindən onun tam – bütöv şəkildə öyrənilməsinə keçməyə deyilir.
  11. 11. Nəzəri emprik tədqiqat metodlarına isə aşağıdakılar aid edilir:  Abstraklaşdırma – tədqiqat obyektlərinin cüzi xassələrini nəzərə almadan onun daha mühüm tərəflərinin model üzərində öyrənilməsinə əsaslanır;  Analiz və sintez metodu – analiz tədqiqat zamanı araşdırılan obyektin müxtəlif üsullarla elementlərə, nisbətlərə bölünməsi; sintez isə obyektin elementlərinin tam şəkildə birləşdirilməsidir.
  12. 12. - İnduksiya və reduksiya metodu – induksiya yəni, xüsusidən ümumiyə keçid, reduksiya isə ümumidən xüsusiyə keçid mənasını verir və dərketmə bazasında tədqiqatın nəticələrinin alınmasına əsaslanır. -Modelləşdirmə metodu – obyektin tədqiqi zamanı onun modelindən istifadə edilir. Bu metodda modelin tədqiqatının nəticələri real obyektə interpretasiya olunur.
  13. 13. Tədqiqat metodlarını tədqiqat mərhələləri üzrə qruplaşdırmaqla tədqiqatın məqsədləri analizin növlərinə və başqa səbəblərə görə də qruplaşdırıla bilər.
  14. 14. Diqqətinizə görə təşəkkürlər

×