O slideshow foi denunciado.
Utilizamos seu perfil e dados de atividades no LinkedIn para personalizar e exibir anúncios mais relevantes. Altere suas preferências de anúncios quando desejar.

Inegrimet Ekononike

  • Entre para ver os comentários

Inegrimet Ekononike

  1. 1. Integrimet ekonomike Evropiane Prof. Dr. Besim BEQAJ
  2. 2. Objektivat e mësimit <ul><li>Të kuptojmë arsyet dhe nivelet e integrimit ekonomik </li></ul><ul><li>Të analizojmë koston dhe përfitimet nga integrimet ekonomike </li></ul><ul><li>Të kuptojmë strukturën e Unionit Evropian dhe implikimet e tij në zhvillimin ekonomik të ekonomive rajonale. </li></ul><ul><li>Të sygjerojmë qasjen e vendeve të vogla drejt integrimit ekonomik. </li></ul>
  3. 3. Sferat e biznesit ndërkombëtar
  4. 4. Hyrje në Integrimet Ekonomike Evropiane <ul><li>Integrimi ekonomik është term ekonomik që shpreh sa janë aspektet e ndryshme në mes të dy ekonomive të integruara. </li></ul><ul><li>Bazat e kësaj teorie janë shkruar nga Ekonomisti Hungarian Béla Balassa në vitin 1960 . </li></ul><ul><li>Me rritjen e integrimit ekonomik barrierat tregtare në mes te tregjeve zvogëlohen . </li></ul><ul><li>Ekonomia më e integruar sot konsiderohet Unioni Evropian dhe Euro Zona e tij. </li></ul>
  5. 5. Hyrje <ul><li>Procesi i integrimeve ekonomike ndërkombëtare - një ndër fenomenet më të rëndësishme të ekonomisë bashkëkohore botërore </li></ul><ul><li>Tendenca e integrimit ekonomik ndërkombëtar dhe rindërtimi i vendeve të shkatërruara nga lufta </li></ul><ul><ul><li>domosdoshmëri në zhvillimin e ekonomisë botërore bashkëkohore </li></ul></ul><ul><li>Organizatat ekonomike ndërkombëtare me karakter universal dhe rajonal </li></ul><ul><li>Qëllimi kryesor: shtimi i bashkëpunimit ekonomik </li></ul>
  6. 6. Hyrje <ul><li>Tendencat e integrimeve ekonomike - më të shprehura në kontinentin evropian </li></ul><ul><ul><li>kundërthënia mes potencialit të forcave prodhuese dhe tregut të ngushtë nacional </li></ul></ul><ul><ul><li>të shkohet në mënyrë më të guximshme në lidhjen ekonomike të shteteve evropiane </li></ul></ul><ul><ul><li>zhvillimi dinamik tekniko-teknologjik </li></ul></ul><ul><li>Në këto themele u formua Bashkësia Ekonomike Evropian (BEE) </li></ul><ul><ul><li>qëllimi afatgjatë krijimi i një unioni të vërtetë ekonomik </li></ul></ul>
  7. 7. Çka ofron UE – Aquis Communautaire <ul><ul><li>Përparësitë </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Tregti e lire e mallrave </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Tregti e lire me shërbime </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Lëvizje e lirë e njerëzve </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Lëvizje e lirë e kapitalit </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Legjislacioni i ndërmarrjeve </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Fondet strukturale </li></ul></ul></ul>
  8. 8. INTEGRIMI EKONOMIK NE MES VENDEVE <ul><li>Në shumicën e formave të limituara të integrimit ekonomik iu mundëson vendeve tregtimin e mallërave pa diskriminim tarifor (zona e tregtisë së lirë). </li></ul><ul><li>Në shumicën e formave ekstenzive, faktorët e prodhimit janë të lirë për levizje ndërkufitare, dhe ndërmerret një shkallë e harm o nizimit social, politik dhe ekonomik (integrimi i plotë ekonomik). </li></ul>
  9. 9. INTEGRIMI EKONOMIK NE MES VENDEVE <ul><li>Efektet e qendrueshme të integrimit ekonomik përmirësojnë efikasitetin e alokimit të resurseve dhe ndikojnë në prodhim dhe konsum. Efektet dinamike kanë karakter intern dhe ekstern dhe ato rrisin efikasitetin për shkak të rritjës së madhësisë së tregut. </li></ul><ul><li>Kthesa tregtare në integrime shkaktohet atëherë kur furnizimi me produkte leviz nga vendet që nuk janë anëtare të paktit ekonomik në ato vende të cilat janë. </li></ul><ul><li>Integrimi rajonal është më i lehtë se integrimi global, sepse është me i lehtë promovimi i bashkëpunimit në madhësi rajonale më të vogla. </li></ul>
  10. 10. INTEGRIMI EKONOMIK NE MES VENDEVE <ul><li>Përfitimet nga tregtia e lirë dhe nga integrimet ekonomike arrihet vetëm nese vendet janë të gatshme të lëshojnë diçka nga pavarësia dhe nga autonomia e tyre. Vendet demokratike me ekonomi të hapur (SHBA, UE) dhe vendet me ekonomi të mbyllur (Shqipëria e para 90-tave, Korea e Veriut, Kina etj.) </li></ul>
  11. 11. Nivelet e integrimit ekonomik <ul><li>Zona e Preferencave tregtare </li></ul><ul><li>Zona e Tregtisë së Lirë </li></ul><ul><li>Unioni apo Bashkimi Doganor </li></ul><ul><li>Tregu i Përbashkët </li></ul><ul><li>Unioni Ekonomik dhe Monetar </li></ul><ul><li>Integrimi ekonomik i plotë </li></ul>
  12. 12. Zona e tregtisë së lirë – ZTL <ul><li>Nuk lejon asnjë lloj takse diskriminuese, bariera tarifore apo jotarifore në raport me antarët e ZTL. Me vendet joantare shtetet mbajnë kufizimet e ndryshme tarifore dhe jotarifore. </li></ul>
  13. 13. Zona e tregtisë së lirë – ZTL <ul><li>EFTA. Zona Evropiane e Tregtisë së Lirë , është zona me e njohur e cila u krijua me 1960. Humb domethenien e saj pas krijimit të UE. </li></ul><ul><li>NAFTA – Zona e Tregtisë së Lirë të Amerikës Veriore është formuar në vitin 1987 si përgjigje ndaj EFTA-s dhe përfshinë SHBA dhe Kanaden. Marrëveshja e Tregtisë së Lirë në Amerikën Veriore (NAFTA – North American Free Trade Agreement), është e dizajnuar të eliminon barierat tarifore dhe të liberalizon mundësitë për investime në tregti dhe sherbime. Elemente kyqe të NAFTA-së janë fuqia punëtore dhe marrëveshjet për ambientin. </li></ul><ul><li>MERCOSUR – Marr ë veshje n ë m e s t ë B razilit dhe Argjentin ë s e n ë nshkruar n ë vitet 60-ta dhe e jet ë suar n ë vitet 90-ta. </li></ul>
  14. 14. BASHKIMI DOGANOR <ul><li>Është një hap më tej në spektrin e integrimit ekonomik. Hiqen barierat tregtare për tregtinë e mallrave dhe shërbimeve, por gjithashtu parashikon një politikë tregtare të përbashkët në raport me joantarët. Parimisht hiqen te gjitha doganat ne mes të vendeve nënshkruese të bashkimit doganor. </li></ul>
  15. 15. TREGU I PËRBASHKËT <ul><li>Krahas të gjitha elementeve të integrimit në ZTL dhe në bashkim doganor, parashef edhe levizjen e lirë të faktorëve të prodhimit midis antarëve ku përfshihen: puna kapitali, teknologjia. Kufizimet në integrim dhe investime janë hequr. Tentohet të behët një politikë e përbashkët monetare, ku vendet do ta ndihmonin njera tjetren ne raste krizash. Rasti më i mirë i TP i cili fillimisht ka qenë një iluzion është UE. </li></ul>
  16. 16. Argumen tet për integrim Ekonomik <ul><li>Një numër argumentesh për integrim ekonomik </li></ul><ul><li>Këto argumente fokusohen në : </li></ul><ul><ul><li>Krijimi dhe divertimi i tregëtsië </li></ul></ul><ul><ul><li>Reduktimi i çmimeve të importit </li></ul></ul><ul><ul><li>Rritje e konkurentshmërisë së ekonomisë së shkallës </li></ul></ul><ul><ul><li>Faktorët e produktivitetit më të lartë </li></ul></ul><ul><ul><li>Regjinalizimi vs. Nacionalizmit </li></ul></ul>
  17. 17. PSE NEVOJITET INTEGRIMI EKONOMIK ? <ul><li>Përfitimet nga integrimi në formë të uljes së shpenzimeve të tregtimit në mes të vendeve antare. Barierat e nevojshme me vendet tjera jane të përbashkëta. </li></ul><ul><li>Efektet në çmime, import, konkurrencë dhe ngritje të produktivitetit. </li></ul><ul><li>Përfitimi nga rajonizimi kundrejt nacionalizimit. </li></ul>
  18. 18. KOMUNITETI EVROPIAN <ul><li>1920-1930 periudha e depresionit të madh, Lufta e dytë botërore: izolimi, protekcionizmi dhe nacionalizmi i egër, </li></ul><ul><li>Traktati i Romës 1957 formon ligjerisht Komunitetin Ekonomik Evropian: F, D, I, B,H,Luks. </li></ul><ul><li>Me 1968 u shëndrrua në Union doganor, ndërsa nga 1970 fillon heqja graduale e barierave për levizjen e lirë të kapitali dhe punës. </li></ul><ul><li>Organizim i Komunitetit Evropian: Parlamenti Evropian, Këshillin e Evropës, Komisioni Evropian – komisionerët si shefa të departamenteve, Gjykata e drejtësisë së KE, Këshilli i Ministrave – secili vend delegon ministrat e vet. </li></ul>
  19. 19. Rruga drejt UE <ul><li>Pyetje t e reja me karakter strategjik të botës së zhvilluar </li></ul><ul><ul><li>Inkuadrimi në Unionin Evropian- një ndër qëllimet strategjike të çdo vendi në Evropë </li></ul></ul><ul><ul><li>Shkatërrimi i sistemit komunist në Evropën Juglindore dhe tranzicioni i filluar </li></ul></ul><ul><ul><li>Gatishmëria e Unionit për ndihmën në rrugën drejt demokracisë, ekonomisë së tregut dhe ristrukturimit të ekonomisë </li></ul></ul><ul><ul><li>Përgatitjet e Unionit Evropian të për sfidën më të madhe në historinë e saj- Zgjerimin </li></ul></ul><ul><ul><li>Njohja më e mirë e problematikës së BEE dhe Unionit Evropian </li></ul></ul>
  20. 20. Unioni Evropian <ul><li>Disa nga objektivat kryesore të UE janë: eliminimi i restriksioneve intrazonale në levizjen e produkteve, kapitalit, sherbimeve dhe fuqisë punëtore; vendosja e tarifave të përbashkëta eksterne, arritja e politikave të përbashkëta të agrobiznesit, harmonizimi i sistemit të taxave dhe atij legal, krijimi i politikave uniforme të antitrusteve, vendosja e valutës së përbashkët dhe politikës së përbashkët monetare. </li></ul><ul><li>UE ka disa marrëveshje të tregtisë së lirë me vende dhe grupe të vendeve, duke formuar blokun tregtar më të madh dhe më të pasur në botë. </li></ul>
  21. 21. ALEANCA TË TJERA EKONOMIKE <ul><li>ASEAN ( Shoqata e Vendeve të Azisë Juglindore) : Indonezia, malajzia, Filipine, Singapuri, Tajlanda, Brunei. </li></ul><ul><li>OPEC (Organizata e Vendeve exportuese të Naftës): Algjeria, Ekuadori, Indonezia, Irani, Iraku, Katar, Emiratet e Bashkuara, Venezuela, Gaboni, Arabia Saudite. </li></ul><ul><li>Kartelet dhe marrëveshjet mbi çmimet e mallrave: përcaktojnë çmimet e mallrave ne vendet në zhvillim dhe në ato të zhvilluara. Vendet e zhvilluara eksportojnë produkte finale, ndërsa ato në zhvillim eksportojnë produkte parësore ose gjysmëfinale. Kartelet definojnë çmimin për të eliminuar konkurimin në çmime nga vendet e ndryshme: psh OPEC tenton të definojë çmimin e naftës. Etj </li></ul>
  22. 22. QASJA E RE NDAJ INTEGRIMEVE EKONOMIKE <ul><li>Kalimi nga gjeopolitika e ngurtë e blloqeve në një fleksibilitet të theksuar ekonomik. Dinamika e madhe afariste karakterizohet me demokratizim, liberalizim i shkëmbimeve, forma të reja të integrimeve, dialog i hapur në mes të vendeve. Kjo shkon nganjeher në ekstremitëm duke i ngritur prapë ndjenjat e vjetra për ndarje të teritoreve ekonomike </li></ul><ul><li>Tranzicioni në vendet e EJL ka një rendësi të posaqme në ketë proces. Aspekti i zgjerimit të UE ndikon në ekonomitë e vendeve. Globalizimi i ekonomisë krijon ndërvarshmëri. Ekonomia e re është ekonomia e informacionit (të pasur nuk janë më ata që kanë kapitale fizike por ata që kanë informacione) </li></ul>
  23. 23. Pyetje për diskutim! <ul><li>Cilat janë përfitimet e Kosovës nga integrimi ekonomik? </li></ul><ul><li>Sa janë arritur objektivat e mësimit? </li></ul>
  24. 24. Burimi <ul><li>www.Menaxherat.com </li></ul>

×