1
BILANG NG MODYUL: 1 MODYUL 1: SALAMIN NG KAHAPON…BAKASIN NATIN NGAYONBILANG NG SESYON: 7 LINGGOPAALALA:Ang Gabay ng Guro n...
Paano nakaapekto ang iba’t ibang panahonsa kalagayang panlipunan na masasalaminsa mga akdang pampanitikan?na Pilipino na a...
b. Wika: Pang-abay na PamaraanAralin 1.2 – Ang Panitikan sa Panahon ng mga EspañolAralin 1.2.1 : a. Panitikan: Ang Karagat...
5domain ang Filipino Grade 8.
6
7ARALIN 1.1: PANAHON NG KATUTUBOI. Panimula at Mga Pokus na TanongNaniniwala ka ba na ang kasaysayan at panitikan ay magka...
8___ Pakiktungo sa Wika at PanitikanEstratehiya sa Pag-aaralPananaliksikmali.pangyayaring isusulat ng mag-aaral ay tunayna...
9Mahusay! Madali mong natukoy ang kultura, tradisyon , kaugalian atkalagayang panlipunan sa akdang iyong binasa. Marahil a...
10Binabati kita at nagawa mong lampasan ang mgagawain.Ngayon,alam kong sapat na ang iyong kaalamanat kasanayan upang maisa...
11Ugnay-Wika
Aralin 1.1.3: EPIKO12Ang guro ay magbibigay ng kaunting deskripsiyon tungkol sa bagongaralin na pag-aaralan ng mag-aaral. ...
Matapos mong maunawaan ang katangian atkahalagahan sa buhay ng mga Pilipino ng ilang sinaunangpanitikan, sa bahaging ito a...
tatalakayin, nais kong subukin muna ang dati mo nang alamsa paksang pag-aaralan natinKilalala mo ba ang mga nasa larawan? ...
b. Ano ang mga katangian nila na di makikita sakaraniwang tao?____________________________________c. Maituturing ba silang...
3. Paano nakatutulong ang paggamit ng mga pang-abay na pamaraan sa kilos ng tauhan sa mgapangyayari sa isang epiko? Patuna...
PaunlarinAng layunin mo sa bahaging ito ay malinang at mapaunlad ang iyong kaalamantungkol sa kahulugan, katangian at kaha...
Sa susunod na bahagi ng ating pag-aaral, makababasa ka ng isang halimbawang epiko.Suriin mo kung ano ang mahahalagang kata...
19
20GAWAIN 1.1.3.c : Paglinang ng TalasalitaanBigyan mo ng kahulugan ang mga salitang ginamit sa akda upang higit mongmaunaw...
Ang layunin mo sa bahaging ito ay ilapat angmga konseptong natutuhan mo sa araling pampanitikan atpangwika sa pagbuo ng In...
• Pagkakaugnay sa paksa• Organisasyon ng ideya• Kabuluhan ( Taglay na mensahe)• Pagiging masining• Tapat• May batayanBinab...
mga sumusunod na gawain.Panahon ng Katutubo KasalukuyanSa tulong ng mga larawan, sagutin ang sumusunod na tanong:a. Bakit ...
a. Dalawang Uri ng Paghahambing Karunungang-bayanb.Pang-abay na pamanahon at panlunan Alamatc.Pang-abay na pamaraan EpikoB...
ANTICIPATION- REACTION GUIDEBago Bumasa Mga Pangungusap Pagkatapos BumasaSumasang-ayonDi sumasang-ayonAng damdamin, saloob...
ILIPATNananabik ka na bang isagawa ang Inaasahang Pagganap? Nais mobang masubok mo ang kahusayan mo sa pagsasakatuparan ng...
VII. Pangwakas na Pagtataya (para sa Aralin 1.1)A. Bumuo ng islogan batay sa paksa: (5 puntos)“ Karunungang-bayan, Dunong ...
Katutubo.Ngayong may malawak ka nang kaalaman hinggil sa ating panitikan noong Panahonng Katutubo, mabuting alamin mo rin ...
29Aralin 1.2 : PANAHON NG MGA ESPANOLI. Panimula at Mga Pokus na TanongAng mahigit na tatlong daang taong pananakop at pan...
30Para sa akin____________________________________________________________________________________________________________...
31
ARALIN 1.2.2: SanaysayAng karanasan ang nagtutulak sa tao upang siya ay makapagpahayag.Maraming karanasan ang idinulot ng ...
33________________________________________________________________________________________________________________________...
34Bilang ng Modyul: 1.3 Pamagat ng Modyul: : Salamin ng Kahapon... Bakasin Natin Ngayon Bilang ng Sesyon:Introduksiyon:Ang...
35Pamantayang Pangnilalaman para sa Aralin:Naipamamalas ng mag-aaral ang pag-unawa sa ilang akdangpampanitikan tulad ng Ta...
36
Tg consolidated unfinished3
Tg consolidated unfinished3
Tg consolidated unfinished3
Tg consolidated unfinished3
Tg consolidated unfinished3
Tg consolidated unfinished3
Tg consolidated unfinished3
Tg consolidated unfinished3
Tg consolidated unfinished3
Tg consolidated unfinished3
Tg consolidated unfinished3
Tg consolidated unfinished3
Tg consolidated unfinished3
Tg consolidated unfinished3
Tg consolidated unfinished3
Tg consolidated unfinished3
Tg consolidated unfinished3
Próximos SlideShares
Carregando em…5
×

Tg consolidated unfinished3

13.593 visualizações

Publicada em

sana makatulong sa lahat ng guro sa filipino

Tg consolidated unfinished3

  1. 1. 1
  2. 2. BILANG NG MODYUL: 1 MODYUL 1: SALAMIN NG KAHAPON…BAKASIN NATIN NGAYONBILANG NG SESYON: 7 LINGGOPAALALA:Ang Gabay ng Guro na ito ang magsisilbing tanglaw ng mga guro ng Baitang 8. Ito ay naglalaman ng kumpletong mga mungkahing gawain para sa bawat aralin at mgaestratehiya na maaring gamitin ng guro sa kaniyang pagtuturo. Ang bawat gawain sa isang aralin ay nakabatay sa limang araw na pagtuturo sa loob ng 50 minuto bawat sesyon.Inaasahan na ang gabay na ito na makatutulong sa guro ang paggamit nito. Gayundin, hinihikayat na higit na pagyamanin ng mga guro ang mga mungkahing gawain na nakapaloobdito upang higit na maunawaan ng mga mag-aaral ang mga aralin.Modyul Para sa Sariling PagkatutoI. Panimula at mga Pokus na tanongPamantayang PangnilalamanPara sa Kabuuan ng Modyul 1Naipamamalas ng mag-aaral ang pag-unawa sa nilalaman, implikasiyon atkahalagahan ng mga akdang pampanitikanbago pa man dumating ang mga Espaῆolhanggang sa Panahon ng Hapon.Pamantayan sa Pagganap ngModyul 1Ang mga mag-aaral ay makabubuo ngscrapbook ng mga orihinal na akdanmgpampanitikan na lumaganap sa Panahonng Katutubo, Espanol at HaponPokus na TanongBakit mahalagang kilalanin at unawain angmga akdang pampanitikang lumaganap samga tiyak na panahon?Mahahalagang Pag-unawaMahalagang kilalanin at unawain angmga akdang pampanitikan na lumaganapsa mga tiyak na panahon sapagkat ditomasasalamin ang kultura ng mamamayanng isang bansa tulad nating mga Pilipino .Makikilala rin ang mga halimbawangakdang pampanitikan at mga manunulatGabay sa Pagtuturo2Nakapaloob sa bahaging ito ang Pamantayang Pangkalahatanna pinagbatayan ng mga araling saklaw ng Modyul 1- Salaminng Kahapon… Bakasin Natin Ngayon. Bigyan ng pansin ngguro ang mga pokus na tanong na pagtutuunan sa kabuuan ngmodyul upang malinang ng mag-aaral ang Kakailanganing Pag-unawa.Gayundin, kailangang matukoy ng guro sa unang araw palamang ang inaasahang pagganap na kailangang maisakatuparanng mag-aaral pagkatapos pag-aralan ang kabuuan ng Modyul 1nang sa gayon makapaghanda ang mag-aaral.
  3. 3. Paano nakaapekto ang iba’t ibang panahonsa kalagayang panlipunan na masasalaminsa mga akdang pampanitikan?na Pilipino na ating maipagmamalaki .Ang pagdating ng mga dayuhan sa atingbansa at pag-iral ng makasaysayangtagpo ay mga bagay na masasalamin samga akdang pampanitikan . Malaki angepekto ng mga pangyayari at tagpong itosa bansa dahil sa magkakaibang anyo oporma ng pananakop at pamamahala ngmga dayuhan gayundin kahit angpamamahala ay nasa kamay ng atingkababayan. Kaya kung nais mongmakilala ang isang bansa, pag-aralan moang kaniyang panitikan.II. ANG MGA ARALIN AT ANG SAKLAW NITOAralin 1.1 – Ang Panitikan sa Panahon ng mga KatutuboAralin 1.1.1 : a. Panitikan: Karunungang-bayan( Salawikain, Sawikain at Kasabihan )b. Wika: Dalawang Uri ng PaghahambingAralin 1.1.2 : a. Panitikan: Alamat“Mina ng Ginto” - Alamat ng Baguiob. Wika: Pang-abay na Pamanahon at PanlunanAralin 1.1.3 : a. Panitikan: Epiko“Tuwaang” - Epiko ng mga Bagobo3Nakapaloob sa bahaging ito ang mga araling pampanitikan atpanggramatika na saklaw ng Aralin 1.1- Panitikan sa Panahon ngKatutubo, Aralin 1.2- Panitikan sa Panahon ng Español at Aralin1.3- Panitikan sa Panahon ng Hapon. Nakatala din dito ang mgaakdang babasahin sa bawat araling nabanggit.
  4. 4. b. Wika: Pang-abay na PamaraanAralin 1.2 – Ang Panitikan sa Panahon ng mga EspañolAralin 1.2.1 : a. Panitikan: Ang Karagatan at Duplob. Wika: Mga Eupemistikong PahayagAralin 1.2.2 : a. Panitikan: Tula“Pag-ibig sa Tinubuang Lupa” ni Andres Bonifaciob. Wika: Mga Pandiwang Nagpapahayag ng Emosyon oDamdaminAralin 1.2.3: a. Panitikan: Sanaysay“Ang Katamaran ng mga Pilipino” ni Dr. Jose P. Rizalb. Wika: Ang Pangunahin at Pantulong na KaisipanAralin 1.3 – Ang Panitikan sa Panahon ng mga HaponAralin 1.3.1 : a. Panitikan: Tanaga at Haikub. Wika: Mga Pangungusap na Walang PaksaAralin 1.3.2 : a. Panitikan: Maikling Kuwento“Uhaw ang Tigang na Lupa” ni Liwayway Arceob. Wika: Sanhi at Bunga ng mga PangyayariSa pagtatapos ng modyul na ito, ikaw ay inaasahang:Aralin 1.1 – Makapagpapamalas ng iyong pag-unawa sa mga karunungang-bayan, alamat atepiko na lumaganap sa Panahon ng Katutubo upang maunawaan angkalagayang panlipunan noong panahong naisulat ito at mapahalagahan angkultura ng lahing ating pinagmulan.Aralin1.2– Makapagpapamalas ng iyong pag-unawa sa karagatan,duplo,tula atsanaysay na lumaganap sa Panahon ng mga Español, partikular saPanahon ng Himagsikan upang iyong maunawaan at mapahalagahan ang4Salamin ng Kahapon… Bakasin natin NgayonAralin 1.1 – Ang Panitikan sa Panahon ng mga Katutubo1.1.1 Panitikan: Karunungang-bayan (salawikain, sawikain at kasabihan)Wika: Dalawang Uri ng Paghahambing1.1.2 Panitikan: Alamat: “Mina ng Ginto” - Alamat ng BaguioWika: Pang-abay na Pamanahon at Panlunan1.1.3 Panitikan: Epiko: “Tuwaang” – Epiko ng mga BagoboWika: Pang-abay na PamaraanAralin 1.2 – Ang Panitikan sa Panahon ng mga Español1.2.1 Panitikan: Ang Karagatan at DuploWika: Mga Eupemistikong Pahayag1.2 .2 Panitikan: Tula: “Pag-ibig sa Tinubuang Lupa” ni Andres BonifacioWika: Mga Pandiwang Nagpapahayag ng Emosyon o Damdamin1.2. 3 Panitikan: Sanaysay: “Ang Katamaran ng mga Pilipino”ni Dr. Jose P. RizalWika: Ang Pangunahin at Pantulong na KaisipanAralin 1.3 – Ang Panitikan sa Panahon ng mga Hapon1.3.1 Panitikan: Tanaga at HaikuWika: Mga Pangungusap na Walang Paksa1.3.2 Panitikan: Maikling Kuwento“Uhaw ang Tigang na Lupa” ni Liwayway ArceoWika: Sanhi at Bunga ng mga Pangyayari“Huwag kang makialam matandang hukluban! Bubunutin naming lahat angaming magustuhan upang mailipat sa aming tahanan.” Sabay-sabay na nagtawananang mga kabataan“Mga lapastangan! Hindi na kayo nagpaalam ay sinira pa ninyo ang akinghalaman. . Mula ngayon kayo ay aking paparusahan.” Hindi pinapansin ng mgakabataan ang sinabi ng matanda, bagkus lalo pa silang nagbulungan atnaghagikgikan. Hindi nila namalayan na unti-unti na pala silang lumiliit attinutubuan ng pakpak. Sila ay naging ganap na bubuyog. Nagliparan sila sa paligidng mga bulaklak habang nagbubulungan. Bzzzzzzzz, Bzzzzzzz. Bzzzzzzzzzz.Halaw sa Alamat ng Bubuyog1809 Herrera st. PoblacionLungsod ng MakatiIka- 7 ng Disyembre, 2012Mahal kong Kaibigan,Magandang umaga sa iyo. Alam mo bang labis akong nalulungkot sapagkat di-gaanong masaya ang pagdiriwang ng Pasko dito sa Middle East dahil kakaunti lang kamingmga Pilipino sa kompanyang aking pinapasukan? Iniisip kong umuwi tuwing Pasko. Ibang-iba talaga ang Pasko sa atin bukod sa mas mahaba ang pagdiriwang , mayroon pang iba’tibang activities saan ka man pumunta.Ganoon pa man, tulad mo ipagdiriwang ko ang Paskosa bahay at sisikapin kong tawagan ang aking mga mahal sa buhay . Inaasahan ko nahihintayin mo ang tawag ko sa araw na iyon.Hanggang sa muli.Ang iyong kaibigan,NoreenPanahon ng Katutbo______________________________________________________________________________________________________________Panahon ng Español______________________________________________________________________________________________________________Panahon ng mga Hapones______________________________________________________________________________________________________________Ang bahaging ito ay kinapapalooban ng mga inaasahang bunga nadapat matamo ng mag-aaral pagkatapos mapag-aralan ang bawataralin sa buong Modyul 1.Nakapaloob sa bahaging ito ang mga kakayahan at kasanayan nadapat malinang ng mag-aaral sa kabuuan ng pag-aaral ng Modyul1.Inaasahan na sa bawat aralin ay maisasagawa ng mag-aaral angmga kasanayan sa bawat domain. Sa kabuuan, mayroong 8Ang bahaging ito ay nagpapakita ng grapikong presentasyon ngbuong Modyul 1. Nakapaloob dito ang mga araling pampanitikan atpanggramatika na saklaw ng bawat aralin. Ipinakikita din sa bahagingito ang mga akdang gagamitin bilang lunsaran sa pagtalakay ng bawataralin.Ang mga nakatala sa bahaging ito ay dapat maisakatuparan ng mag-aaral habang pinag-aaralan ang Modyul 1. Dapat maibahagi ng guroang mga paalalang ito upang higit na magabayan ang mag-aaral sapag-aaral ng bawat aralin na nakapaloob dito.Ang bahaging Panimulang Pagtataya ay susukat sa kaalaman nataglay ng mag-aaral sa mga araling saklaw ng Modyul 1. Tunghayanng guro ang Susi sa Pagwawasto.cdccacAng bahaging ito ng modyul ay naglalayong :Maiugnay ang dating kaalaman ng mag-aaral ( priorknowledge ) sa mga araling nakapaloob sa Modyul 1.matukoy ang mga konseptong malabo at inaakalang tama bataysa tugon ng mga mag-aaral.matulungan ang mga mag-aaral na matukoy angmahahalagang pag-unawa/ konsepto sa mga araling saklawSa gawaing ito, inaasahan na masusuri ng mag-aaral ang mgakonseptong nais ipabatid ng larawan. Ang larawan ay dapat nanakapaskil sa pisara at malinaw ang pagkakaguhit nito . Kailangangmasubaybayan ng guro ang mag-aaral sa pagsagot upang kaniyangmatukoy ang mahahalagang konsepto ng panitikan sa bawat panahon.Sikapin ng guro na magabayan ang mag-aaral sa pagbuo ng Akrostik.Mahalagang ituro sa mag-aaral ang teknik sa pagbuo ng isangakrostik.7. d8. c9. b10.c11.12.13.b14.b15.d16.17.Ang bahaging ito ng modyul ay naglalayong mapaunlad pa ang datingkaalaman ng mag-aaral sa mga araling saklaw ng Modyul 1. Sa tulongng mga gawain na nasa bahaging ito, matutulungan ang mag-aaral namaunawaan ang kabuuan ng Modyul 1, kaya inaasahan namaitatanong ng guro ang mahalagang tanong para sa buong aralin.
  5. 5. 5domain ang Filipino Grade 8.
  6. 6. 6
  7. 7. 7ARALIN 1.1: PANAHON NG KATUTUBOI. Panimula at Mga Pokus na TanongNaniniwala ka ba na ang kasaysayan at panitikan ay magkaugnay? Saiyong palagay, bakit kailangang unawain ang mga akdang pampanitikan naumusbong sa panahong naisulat ito? Paano mapananatili at mapauunladang panitikang minana pa sa ating mga ninuno ng kasalukuyang panahon?Isang iskolar ang nagsabing makikilala lamang niyang ganap angkaniyang sarili dahil sa kaniyang lumipas. Kung gayon , masasabi natingmakatutulong para sa atin na makilala ang ating lahing pinagmulan sapamamagitan ng pagbabalik-tanaw sa ating panitikan na malinaw na salamin ngating kultura at kabihasnan.Sa panitikan nasasalamin ang mga layunin, damdamin, panaginip, pag-asa,hinaing, buhay at hangarin ng mga Pilipino. Samakatuwid, panitikan angnagsisilbing tulay upang maabot ng nakalipas ang kasalukuyan, gayundin upangmaipagpatuloy ng kasalukuyan ang pagpapanatili at pag-unlad ng kultura atkabihasnan upang maisalin ito nang ganap sa susunod na henerasyon. Anginaasahang mga sagot sa mga tanong na nasa itaas ay mauunawaan mo sa pag-aaral ng modyul na ito.Sa araling ito inaasahang maipamamalas mo ang iyong pag-unawa sailang akdang pampanitikan na lumaganap sa Panahon ng Katutubo. Inaasahan dinna sa pamamagitan ng mga gawain na iyong maisasakatuparan sa bawat aralin aymapahahalagahan mo ang kultura, tradisyon at kalagayang panlipunan ng atingbansa sa panahong naisulat ang mga ito.II. Ang Mga Aralin at Ang Saklaw NitoMasasagot mo ang mahahalagang tanong sa itaas kung uunawain moang sumusunod na aralin na nakapaloob sa modyul na ito:ang sumusunod na aralin na nakapaloob sa modyul na ito:ang sumusunod na aralin na nakapaloob sa modyul na ito:ang sumusunod na aralin na nakapaloob sa modyul na ito:Aralin 1.1 – PANAHON NG KATUTUBO.Panitikan : Karunungang – bayan.Panitikan : Karunungang – bayan( Salawikain , Sawikain at Kasabihan )( Salawikain , Sawikain at Kasabihan )b. Wika : Dalawang Uri ng Paghahambingb. Wika : Dalawang Uri ng PaghahambingGAWAIN 1.1.2.f : Sa Antas ng Iyong Pag-unawaAng gawaing ito ay nakatulong sa iyo upang madalimong maunawaan ang daloy ng mga pangyayari saalamat.1.Pagsunod-sunorin mo ang mga pangyayari sa alamat satulong ng STORY MOUNTAIN. Gawin sa papel. Gayahinang pormat.2.Sa iyong palagay, angkop ba ang naging wakas ng akda ?Pangatuwiranan ang iyong sagot. Gawin sa papel.3.Suriin ang mga pangyayari sa bawat bahagi ng alamat.Italamosa talahanayan kung alin ang makatotohanan at di-makatotohanan. Gawin sa papel. Gayahin ang pormat.BAHAGI MAKATOTOHANAN DI-MAKATOTOHANANSIMULAGITNAWAKASSa bahaging ito, iyong napagtibay na nangingibabawSa bahaging ito, iyong napagtibay na nangingibabawPANAHON NG KATUTUBOA. Panitikan-Salawikain-Sawikain-KasabihanB. WikaDalawang Uri ngPaghahambingA. Panitikan-Mina ng GintoAlamat ng Baguio. B. Wika-Pang-abay( Pamanahon atPanlunan )A. Panitikan-Tuwaang Epiko ngmga Bagobo.B. Wika-Pang-abay naPamaraanKaragdagang impormasyonAng mga halimbawa ngkarunungang bayan nalumaganap sa Panahon ngKatutbo:• Awiting byan• Alamat• Mito• Epiko• Salawikain• Kasabihan• Sawikain3.naggawadkahulugan:______________________1.kabagaykahulugan:_______________2.maalamkahulugan:____________________4.sigwakahulugan:________________________5.lundaykahulugan:__________________Sa Aking Mga Kabata____________________KAISIPAN4. . Maitim ang gilagid.4. . Maitim ang gilagid.5. Ang taong walang kiboKarunungang bayanKarunungang bayanTaong nanunuyoDala-dala’ybukayoKahulugan:Itaga mo sa batoItaga mo sa batoKahulugan:________________________________________________________Malakas ang loobSagot:Mga pangungusap na napapakita ng paghahambing1.____________________________________________________________________________________________________________2.____________________________________________________________________________________________________________3.____________________________________________________________________________________________________________4.______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________Oo sapagkat…____________________________________________________________Hindi nasapagkat___________________________________A Katangian ngB bawat isaCD- Pagkakatulad ngtatloAng Gabay ng Guro na ito ay magsisilbing patnubay ng guro sapaglinang ng mga kasanayan na saklaw sa Aralin 1 . Nakapaloob dito angmga araling pampanitikan at pangwika na tatalakayin ng guro sa Panahonng Katutubo.Sa tulong nito, ang guro ay magagabayan sa kanyang pagtalakay samga paksa na nakapaloob dito.Makatutulong ang bahaging ito upang malinang ng guro sa mag-aaral ang mga kakailanganing pag-unawa sa pamamagitan ngmahahalagang tanong na bibigyang pansin sa bawat bahagi ng aralin.Nakapaloob din dito ang mga mungkahing estratehiya na maaaringmagamit ng guro sa pagtalakay ng bawat paksa. Gayundin , inaasahan namakakatulong sa guro ang mga mungkahing gawain na nakapaloob ditoupang mabisang maunawaan ng mag-aaral ang kinakailangang pag-unawasa kabuuan ng aralin.Makikita sa bahaging ito ang mga tatalakaying aralin ng guro. Ang aralingpampanitikan ay inangkupan ng araling pangwika na dapat pagsanibin ngguro sa gagawing talakayan.Ang guro ay inaasahang maisasakatuparan ang mga kasanayang dapatlinangin ng mag-aaral sa bawat aralin.Bibigyan ng pansin ng guro ang sumusunod na domain sa paglinang ngmga inaasahang kasanayan:Pag-unawa sa NapakingganPagsasalitaPag-unawa sa BinasaPagsulatTatasNarito ang grapikong presentasyon ng Aralin 1.1 . Sa tulong nito , angguro ay magkakaroon nang malinaw na larawan ng buong aralin .Makabubuting ipaskil ng guro ang grapikong ito sa unang araw ngtalakayan upang malaman ng mag-aaral ang mga araling kaniyang pag-aaralan.Nakalahad sa loob ng Anticipation-Reaction-Guideang mahahalagang konsepto ng mga sumusunodna paksa:Karunungang bayanAlamatEpikoSa bahaging ito, tatayain ng guro ang kaalaman ngmag-aaral sa mga paksang saklaw ng aralin 1.1.Makatutulong sa pag-aaral ng mag-aaral kungmayroong kopya na maibibigay ang guro nang sagayon sa proseso ng pag-aaral ay nakikita ng mag-Ang gawaing ito ay makatutulong sa guro namataya ang kaalaman ng mag-aaral tungkol samga unang taong nanirahan sa Pilipinas na maymalaking impluwensiya sa panitikang Pilipino.Ang guro ay maaaring gumamit ng sarili niyangestratehiya upang maisakatuparan ang Gawain1.1.1.bAng guro ay magbibigay ng ilang pangyayari ositwasyon noong unang panahon kung paanonakatulong ang mga karunungang bayan sa atingmga ninuno bilang panimula sa pagtalakay ngpaksa.( Maaari ding magpanood ang guro sa bahaging itokung may makukuhang panoorin hinggil sa buhayMga Kagamitan:Larawan, dvd player , laptopAng tulang “Sa Aking mga Kabata” ni Dr. JoseRizal ay gagamitin ng guro bilang lunsaran para sapresentasyon ng paksang tatalakayin. Ang tula aydapat nakasulat sa manila paper . Kailangangnakapaskil ito sa pisara upang pagbatayan ng mag-aaral para sa susunod na gawain. Sikapin din namaipabasa ito nang malakas sa mag-aaral. Parasa karagdagang impormasyon na ibabahagi ngguro sa mag-aaral tungkol sa tula, tunghayan ngguro ang kahon na nakatala ang karagdagangimpormasyon.Karagadagang ImpormasyonAng Sa Aking Mga Kabata ayisang tula na nakasulat sa wikangTagalog tungkol sa pag-ibig ngisang tao sa kanyang katutubongwika. Madalas na pinapalagay naginawa ito ni Jose Rizal, angPambansang Bayani ng Pilipinas atsinasabing naisulat niya noong1869 sa gulang na walong taon atunang tulang ginawa ni Rizal.Bagaman, may ilang mgadalubhasa sa kasaysayan nanagsasabing walang patotoo na siRizal ang may-akda ng tula atpanlilinlang ito. Pinaghihinalaansanggunian:http://tl.wikipedia.org/wiki/Sa_Aking_Mga_KabataSa bahaging ito, malaya ang guro sa estratehiyanggagamitin para sa paglinang ng talasalitaan.Maaari ding gumamit ang guro ng iba pang tsartpara sa presentasyon ng gawaing ito. Mataposmaibigay ng mag-aaral ang wastong kahulugan sabawat salita, gamitin ito sa pangungusap.Makatutulong sa guro ang kasagutan na nakatala saloob ng kahon na nasa kaliwang bahagi.Ang guro ay malayang gumamit ng iba pang grapiko para sagawaing ito. Hikayatin ng guro ang mag-aaral na magbigay ng ibapang halimbawa ng kasabihan upang makatutulong sa labis napag-unawa ng mag-aaral sa paksa.Sa bahaging ito magbibigay ng input ang guro tungkol samahahalagang konsepto ng paksa. Ang paggamit ng angkop naestratehiya sa pagtalakay ng aralin ay iminumungkahing gawin ngguro.Makatutulong din sa kanya ang paggamit ng mga kagamitangpampagtuturo.Maaaring dagdagan ng guro ang mga nakatalang salawikain, sawikain atkasabihan sa gawaing ito.Sikapin ng guro na makagawa ang bata ng tsart upang doon itala ng mag-aaral ang mga salawikain, sawikain at kasabihan na inihanay.Ang paggamit ng ganitong klaseng Venn Diagramay kailangang malinaw sa mga mag-aaral.Kailangan tukuyin ng guro kung saan itatala ngmag-aaral ang pagkakatulad at pagkakaiba ngsalawikain, sawikain at kasabihanSa bahaging ito, inaasahan na ang guro aymagbibigay nang pahapyaw na paglalahad saaraling panggramatika.Sa bahaging ito, magbibigay ang guro ng input sa araling panggramatika.Hikayatin ang mag-aaral na makapagbigay ng ilang pangungusap naginagamitan ng paghahambing.Matapos makasulat ng repleksiyon , ipapabasa ng guro sa ilang mag-aaral angnatapos na gawainBago ipagawa ng guro sa mag-aaral anginaasahang produkto sa bahaging ito, talakayinmuna nang pahapyaw ang tungkol sa brochure.Kailangang maipakita ng guro ang isanghalimbawa ng brochure.Kailangangang ipaunawa ng guro sa mag-aaralna ang brochure na gagawin ay bibigyan ngmarka alinsunod sa rubrik.Karagdagang impormasyonHalimbawa ng brochureHinihikayat ang guro na gamitin ang tsart na itopara sa presentsyon ng gawain.Karagdagang ImpormasyonAng tulang “ Mga Ginto sa Putikan“ ay naglalaman ng mgaSalawikain/ kasabihan sa bawatsaknong. Ginamit ng may-akdaang mga ito bilang batayan sa Maaaring ipabigkas ng guro sa mag-aaral angtula bago ipasagot ang nakalaang gawainkaugnay rito.Maaaring iparinig ng guro angkabuuan ng awit. Makikita ng guro angvideo ng awit sa URL na nakatala saloob ng kahon sa gawing kaliwa.Sanggunianhttp://www.youtube.com/watch?v=eZCBCIAH6JUKahulugan ng salawikaingginamit sa usapan:1. hinipang lobo- mataba2. napabayaan sa kusinaAng gawaing ito ang susukat sa bisa ng mga natutuhang konsepto sa aralingpinag-aaralan.Ang gawaing ito ay maaaring gawin sa ibang anyo. Iminumungkahi sa guro nagamitin ang fliptop na usong-usong sa kabataan sa kasalukuyan.Ang Kahalagahan ng Alamat sa Kasalukuyan____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________Sa gawaing ito, inaasahan na ang guro ay makapagpapakita ngmga larawan na gagamitin niya bilang gabay sa pagtaya sa datingkaalaman ng mag-aaral sa araling pag-aaralan.Sa gawaing ito, kailangang magabayan ng guro ang mag-aaral sapagsulat ng puna . Bibigyan-diin ng guro na ang bubuuing puna ngmag-aaral ay nakatuon sa pagkakatulad ng bawat alamat sabahaging wakas.Ang mga larawan ay hinango sahttp://www.google.com.ph/searchALAMATALAMATSa bahaging ito, malaya ang guro na gumamitng iba 뭪 ibang estratehiya sa pagbasa.Maaaring magpabasa ng isahan, dalawahan omaramihan. Maaari din naman na sa bawatbahagi ng pagbasa ay magtanong ang guronang sa gayo 뭰 naiproproseso na ng mag-aaralang mahahalagang kaisipan na nakapaloob saakdang binabasa.Karagdagang impormasyon:Base rin sa kasaysayan, nilinaw niya nanang magkaroon ng “gold boom” noong1930s ay dumagsa ang mga tao sa Baguiomula sa iba’t ibang panig ng bansa para satrabaho at kabuhayang may kaugnayan sapagmimina.Idinagdag ni Dimaculangan na ang Benguetang mukha ng Philippine mining industrydahil sa rekord noong 2006, ang kita nglalawigan sa pagmimina ay umabot ng P4bilyon sa dalawang kompanya pa lamang.Sanggunianhttp://www.journal.com.ph/index.php/news/provincial/31499-pagmimina-turismo-nagpaunlad-sa-benguet-chamber-of-minesGitna________________________________Simula__________________________________________Wakas____________________________Mina ng GintoMina ng GintoIgorotKultura attradisyon_____________________________________________________________________________________________Paglinang ng Talasalitaancaῆao- isang ritwal na nagpaparangalsa espiritu ng kanilang mga ninuno.anito- ito ang santo o diyos ngsinaunang tao.Bathala- Diyospantas- dalubhasasugo- may tungkuling iparating angKagamitan:cartolina/manila paperAng guro ay magpapakita ng diagramna Story Mountain na gagamitin sapagtukoy ng bawat bahagi ng alamat.Sa bahaging ito, kailangang mailahadng guro na bagaman ang alamat aymay payak na kuwento, taglay pa dinnito ang bawat bahagi.Karagdagang ImpormasyonAng isang maikling kuwento aynagtataglay ng sumusunod na bahagi:simula, papataas na aksiyon,kasukdulan,kakalasan at wakas.Ang alamat bilang isang salaysay aynagtataglay ng payak na pangyayari nakinapapalooban ng sumusunod nabahagi: simula, gitna at wakas.Tiyakin ng guro na ang gawaing ito ay naibigaybilang takdang aralin upang mabigyan ang mgamag-aaral ng pagkakataong makapagsaliksikng mga impormasyon na kanilang itatala sa tsart.Karagdagang Impormasyon:Ang mga Igorot ay kilala sa kanilangMalaya ang guro na gumamit ng estratehiya nasa tingin niya ay angkop para sa pagtalakay ngaraling pampanitikan.Gayundin, iminumungkahi na kailanganggumamit ang guro ng mga kagamitangpampagtuturo sa paglalahad ng mahahalagangIpasasagot ng guro sa mag-aaral ang mga nakatalang tanong namakatutulong upang higit na makilala ang araling panggramatika.Kailangang maitanong ng guro ang mahalagang tanong sa aralingpanggramatika na gagabay sa mag-aaral sa paglinang ngmahahalagang konsepto sa paksa.Sa bahaging ito, hihikayatin ng guro ang mag-aaral na ipaliwanag ang konsepto ngmakatotohanan at di-makatotohanangpangyayari sa alamat. Ang guro ay inaasahangmakapagpapakita ng kagamitang pampagtuturona kanyang gagamitin sa paglalahad nggawaing ito.Tiyakin ng guro na matutukoy ngmga mag-aaral ang kultura at tradisyonginilahad sa binasang akda at ito ay dapat batidng lahat.NagingSultan siPilandokNagingSultan siPilandokKulturaatTradisyonKaugalianKalagayang PanlipunanSikapin ng guro na maipaliwanag ang araling panggramatika satulong ng angkop na estratehiyang kanyang gagamitin. Hinihilingna magsagawa ang guro ng ilang gawain upang mataya angkaalaman ng mag-aaral sa paksang tinatalakay.Sa bahaging ito, kailangang malinaw na maibahagi ng guro angmahalagang konsepto ng paksa para sa araling panggramatika.Kailangang mabigyan ng diin sa araling ito ang alituntunin sapaggamit ng pang-abay na panlunan.Kailangang gabayan ng guro ang mga mag-aaral na matukoy anghinihingi sa gawain. Gayunpaman, Malaya din ang guro namagbigay ng tiyak na lugar at panahon na ginamit sa akda upangmakatulong sa pagbuo ng mga pangungusap.Malaya ang guro na gumamit ng angkop naestratehiya upang maipabatid ang nilalamanng akda. Upang maging kapana-panabik angpagsasalaysay ng akdang ito , hinihikayatang guro na gumamit ng teknolohiya sabahaging ito.Sa gawaing ito , kailangang mabigyan ng diinng guro na ang kuwentong bayan ay tulad ngalamat na masasalaminan ng kultura,tradisyon at kalagayang panlipunan ng mgaPilipino.Ang pilandok ay isa sa pinakamaliit na ‘hoofedanimal’. Wala pang isang piye ang sukat nitokapag nakatayo. Bagamat may pagkakahawigsa usa, ang pilandok ay mas may relasyon sababoy at kamel, sa baboy dahil sa hitsura ngpaa nito at sa kamel naman dahil sa strakturang bungo at ngipin nito.Ang pilandok ang nag-iisang ‘species’ saPamilya ng Tragulidae na makikita sa SouthernIndochina, Java at Borneo. Sa Pilipinas, ito aymatatagpuan lamang sa Balabac at iba pangmaliliit na karatig isla tulad ng Ramos,__________________________________________________________________REPLEKSIYON___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________Naniniwala ako na mahalagang unawain ang mga karunungang - bayan sapagkat____________________________________________________________________________________________Ang mga karunungang-bayan bagaman bahagi ng ating matandang panitikanay masasabi kong angkop pa ring na pag-aralan at isabuhay sa kasalukuyandahil____________________________________________________________________________________________Sa tulong ng mga karunungang-bayan, nasilayan ko ang____________________________________________________________________________________________kaya ipinagmamalaki ko ____________________________Nanangis ang binata at nagsisi sa kanyang narinig. Gusto niyang ibalik angpuso ng ina ngunit wala na itong buhay. Dahil sa ginawa niya ay biglang pinarusahan atnaging BUTIKI na gumagapang sa mga kisame at haligi. Ito ang parusa sa anak nawalang utang na loob sa kanyang pinanggalingan.Halaw sa Alamat ng ButikiPagkakita sa puno,naalala ni Juana ang brasong ibinaon niya sa lupa doon mismosa pinagtubuan ng puno. Nasambit niya sa sarili ang pangalan ni Aging. "Ang halamangiyan ay si Aging"wika ni Juana. Magmula noon ang halamang iyon ay tinawag na"Aging"na di nagtagal ay naging saging.Halaw sa Alamat ng SagingNagluksa ang Rajah at ang buong palasyo. Ipinag-utos niya na ang dalawayilagak na magkasama sa isang hukay.Lumipas ang mga araw. Himala ng mga himala. Ang lupa sa puntod ng libing aytumaas hanggang sa itoy maging bundok. Napakaganda at perpekto ang hugis.Tinawag itong Bundok ng Mayon, bilang alaala kay Daragang Magayon.Halaw sa Alamat ng Bulkang MayonPagkatapos sagutin ng mag-aaral ang ARG, angguro ay magtatanong kung alin sa mga konseptoang kaniyang sinasang-ayunan. Kailangangmakapagbigay ng paliwanag ang mag-aaral sabawat naging tugon niya.Sa paglalahad ng konsepto,hindi kinakailangang tama ang lahatng ito. Ang guro ay maaaring pumiling konsepto sa aralin na sadyangilalahad nang may kamalianupang tiyak na mataya ang antas7.butas ng karayom- matinding pinagdaanan,labis na pagsubok anghinarap.8. matamis ang bunga- masarapSa bahaging ito, ang guro ay inaasahangmakapagbibigay ng input tungkol sa aralingpampanitikan.Bibigyan ng tuon sa gagawingtalakayan ang mga bahagi ng alamat. Malayaang guro na gumamit ng estratehiya sa bahagingNgunit mula sa kanyang nangangatal na mga labi ay walang namumutawikundi isang impit na “ Diyos Ko!!!” Sa gitna ng kanyang pagluha, ang mabait na siSinang ay lumapit sa asawa at tinapunan iyon ng isang “ hayaan-mo-na ang Nanay”na tingin. Kasabay ng isang malalim na buntung-hininga, si Conrado’y nalugmok saisang likmuan. Ang salitaan ay napinid na.Umagang-umaga kinabukasan, nagtaka na lamang sila’t natagpuan nila saisang sulok si Impong Selang nananangis, umiiyak na nag-iisa. Siya’y hindi manlamang tinuluan ng luha nang si Pepe’y naghihirap, at saka ngayon pang si Pepe’ymatiwasay na, salamat sa suwerong itinusok sa kanya ng manggagamot, ay saka….Halaw sa Impong Sela ni Epifanio G. MatuteKailangang maipakita ng guro ang presentasyongito. Ang guro ay kailangang maghanda ng mgalarawan upang maganyak ang mag-aaral sagawain. Sikapin ng guro na maipaliwanag ng mag-aaral ang naging sagot sa gawaing ito. Huwaghayaan ng guro na iwan ang gawain ng hindi siyanakapagbibigay nang wastong impormasyon .Makatutulong sa mag-aaral kung magbibigay angguro ng mga karagdagang impormasyon.Tunghayan ng guro ang nakatalang karagdagangKaragdagang ImpormasyonAng mga karunungang-bayan nalumaganap sa Panahon ngKatutubo ay ang sumusunod:• Awiting-bayan• Alamat• Mito• Epiko• Salawikain• KasabihanAng tugon ng mag-aaral para sa gawaing ito ay dapat nasa anyongpatalata. Kailangang makapagbigay ang guro ng panuto tungkol dito.Maaari din namang magpagawa ang guro ng iba pang gawain namagpapakita ng paggamit ng mag-aaral sa mga nakilalangkarungungang-bayan.Kagamitan:kopya ng tulaAng guro ay malaking bahagi sa paglilinaw ng mahahalagang konseptongdapat matutuhan ng mag-aaral sa araling ito. Bago tumungo sa susunod nabahagi, kailangang malinaw sa mga mag-aaral ang kaangkupan ng aralingSa bahaging ito, susubukin ng guro kung gaano kalalim ang pag-unawa ngmag-aaral sa araling pinag-aaralan. Kailangang maipakita ng guro angSa gawaing ito, kailangang patnubayan ng guroang mag-aaral sa pagsulat ng talata. Maaaringmagbigay ang guro ng ilang teknik o paraan sapagbuo ng mahusay na talata.Ipababasa ng guro sa mag-aaral ang usapan.Pagkatapos basahin, sikapin ng guro namaibibgay ng mag-aaral ang kahulugan ngsalawikaing ginami sa usapan. Para sakaangkupan ng mga kahulugan, bigyan ngpansin ng guro ang mga sagot na nakatala saloob ng kahon sa bahaging kaliwa.Muli, gabayan ng guro ang mag-aaral sapagsulat ng talata. Maaaring magtala ang gurong mga pagpipiliang pamagat para sa talata.Inaasahan na mag-aaral ang nagbigay ngmungkahi sa mga itinalang pamagat.Ang gawaing ito ay maaaring gawin sa pasalitang paraan.Ang mga tanong na nakatala ay makatutulong sa mag-aaral upangbahagya niyang makilala ang alamat bilang akdangpampanitikan.Gayundin, upang magkaroon ang mag-aaral ng ideyasa mahahalagang konsepto na kaniyang matututuhan sa pag-aaralPagkatapos maisakatuparan ng mag-aaral ang gawain, kailangangmaitanong ng guro ang mga gabay na tanong upang masukat angdating kaalaman ng mag-aaral sa aralin. Malaya ang guro kungpaano niya isasagawa ang bahaging ito. Maaari niyang gawin angparaang pasalita o kaya’y pasulat.Ipasusulat ng guro ang konseptong nabuo ng mag-aaral buhat samga unang gawain na kaniyang isinagawa.Kailangang maigiya ng guro ang mag-aaral sa pagbuo ng talataupang matiyak na matutugunan nang wasto ang mga gabay natanong sa araling ito. Sa gawaing ito, bibigyan lamang ang mag-aaral ng limang minutong pagsulat. Pagkatapos,ipababasa ng guroang nabuong talata.Ang bahagi ng akdang Impong Sela ay gagamitin ng guro bilanglunsaran sa pagtalakay ng araling panggramatika. Mahalagangnakapaskil ang bahaging ito sa pisara upang maging malinaw samag-aaral ang aralin.Mahalagang magabayan ng guro ang mag-aaral sa gawaing itoupang makabuo ng talata na ginamitan ng mga pang-abay napanlunan at pamanahon .Sa bahaging ito, itatanong muli ng guro ang mahalagang tanong saaraling tinatalakay upang maikintal sa isipan ng mag-aaral angnililinang na mahalagang konsepto.Sa bahaging ito, matataya ng guro ang antas ng kaalaman ng mag-aaralsa mga araling nakapaloob sa kabuuan ng Aralin 1.1 : Ang Panitikansa Panahon ng Katutubo. Para sa pagwawasto ng Gawain A,pagbatayan ng guro ang rubrik na nakalaan para sa pagsulat ng talata. SaGawain B, pagbatayan ang pamantayan. Sa Gawain C naman, bigyan ngpuntos sa pagwawasto ang sumusunod : kalinawan ng salaysay , maayosang pagkakasunod-sunod ng pangyayari at kawastuhan ng paggamit ngAng bahaging ito ng modyul ay naglalayong :maiugnay ang dating kaalaman ng mag-aaral ( prior knowledge )matukoy ang mga konseptong malabo at inaakalang tama batay satugon ng mga mag-aaral.matulungan ang mga mag-aaral na matukoy angmahahalagang pag-unawa sa tulong ng mahahalagangtanongMatapos mataya ng guro ang kaalaman ng mag-aaral sa mga unang taong nanirahan sa Pilipinas,sa Gawain 1.1.1.c ay tatayain naman ng guroang kaalaman ng mag-aaral sa nagingimpluwensiya ng ating mga ninuno sa panitikan.Kailangang maipakita ng guro sa mag-aaral anggraphic organizer na ito. Tiyakin ng guro na tamaang mga sagot ng mag-aaral. Makatutulong saguro ang karagdagang impormasyon na nakatalasa kahon sa bahaging ito.Karagdagang ImpormasyonMalawak ang kahulugan ng terminong ‘kultura’.Ayon sa Roshan Cultural Heritage Institute, angkultura ay binubuo ng mga katangiangnagbubukod sa tao at sa hayop, gaya ngsumusunod: wika, sining at siyensiya, pag-iisip,TriviaGumamit si Dr. Jose Rizal ng alamat sakanyang nobelang “ El Filibusterismo”upang maipabatid ang kalagayangpanlipunan ng panahong iyon.
  8. 8. 8___ Pakiktungo sa Wika at PanitikanEstratehiya sa Pag-aaralPananaliksikmali.pangyayaring isusulat ng mag-aaral ay tunayna nagmula sa bawat bahagi ng akda.______________________________________________________________________________________ ito.impormasyon na nasa loob ng kahon para sagawaing ito.pamapanitikan at araling panggramatika.mga pang-abay ( panlunan, pamanahon at pamaraan)
  9. 9. 9Mahusay! Madali mong natukoy ang kultura, tradisyon , kaugalian atkalagayang panlipunan sa akdang iyong binasa. Marahil ayiyo nang nababatid na sa tulong ng panitikan ay maaari mong masilip ang atingnakaraan.2. Sa kasalukuyang panahon, sino ang maituturing mong Pilandok? Bakit? Isulat3. Paghambingin mo ang alamat at kuwentong-bayan batay sa mga katangiangtaglay ng mga ito bilang akdang pampantikan.Mabisa mo bang napaghambing ang dalawang akdang pampanitikan ?Natitiyak kong nakatulong ang ginawa mong paghahambing upang higit mong ma-pahalagahan ang mga akdang pampanitikan sa Panahon ng Katutubo.4. Bumuo ka ng isang kuwento na magtatampok ng natatanging kultura,tradisyonkaugalian o kalagayang panlipunan ng inyong bayan sakasalukuyan.Gawin sa papel.Para sa akin, angPilandok sakasalukuyang panahon…ALAMATKUWENTONGBAYANPagkakatuladKatangian Katangian__________________________________Pamagat_____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________Sa bahaging ito, sikapin ng guro na maipaliwanag sa mag-aaral naang talatang bubuuin ay kailangang gamitan ng mga konseptongnatutuhan sa mga araling pampanitikan at panggramatika .Sikapin ng guro na maipaghambing ang alamat at kuwentong bayanbilang mga akdang pampanitikan. Palutangin sa gawaing ito ang diin /tuon sa parehong katangian ng dalawa- na kapwa kasasalaminan ngkultura at tradisyon gayundin ang kalagayang panlipunan sa panahongnaisulat ang mga ito.
  10. 10. 10Binabati kita at nagawa mong lampasan ang mgagawain.Ngayon,alam kong sapat na ang iyong kaalamanat kasanayan upang maisakatuparan ang inaasahangprodukto para sa araling ito. Pag-aralan mo angsitwasyon.Sitwasyon:Ang araw ng pagkakatatag ng inyongpamahalaang lungsod ay nalalapit na. Kaya naman bilangpaghahanda ang lahat ng punong barangay ay ipinatawagng inyong mayor upang ibahagi ang mahalagangimpormasyon hinggil sa gaganaping pagdiriwang. Ayonkay mayor, ang lahat ay kailangang lumahok sapaligsahan sa pagbuo ng infomercial para sa paksang “Bayan ko… Ipinagmamalaki ko”. Kaya, ikaw bilang punongbarangay sa inyong lugar ay inatasang maghanda sanabanggit na paligsahan. Ang pagtatanghal nginfomercial ang pinakatampok na gawain sapagdiriwang. Inaasahan na sa araw na iyon ay daratingang mga piling panauhin tulad ng DILG secretary,congressman at mayor mula sa iba’t ibang lungsod.Anginfomercial ay matataya sa pamamagitan ng sumusunodna pamantayan.a. Nilalamanb. May kaugnayan sa paksac. Pagiging masiningd. May orihinalidade. Batay sa pananaliksikf. TapatMahusay! Natutuwa ako at nagawa mongmaisakatuparan ang Inaasahang Produkto para saaraling ito. Batid ko na lahat ng konsepto sa aralingAng bahaging ito ng modyul ay nagpapakitang konkretong pagkatuto ng mag-aaral saaraling pinag-aaralan . Inaasahan namaipaliliwanag ng guro ang konsepto nginformercial na nais niyang ipagawa sa mgamag-aaral. Gayundin, kinakailangangmailahad nang malinaw ang pamantayan sapagbuo ng inaasahang produkto upangmagabayan nang wasto ang mag-aaral.Karagdagang Impormasyon:Ang infomercial ay isang patalastas napantelebisyon na nasa anyo ng maiklingdokumentaryoSanggunian:http://www.beedictionary.com/meaning/infomercialSa bahaging ito, ang guro ay magbibigay ng mgatanong sa mag-aaral hinggil sa susunod na aralin.Ang mga tanong ay magiging gabay ng mag-aaralupang magkaroon siya ng ideya at interes sasusunod na aralin.
  11. 11. 11Ugnay-Wika
  12. 12. Aralin 1.1.3: EPIKO12Ang guro ay magbibigay ng kaunting deskripsiyon tungkol sa bagongaralin na pag-aaralan ng mag-aaral. Sa bahaging ito , kailangangmaibahagi ng guro na ang bagong aralin ay isang akdangpampanitikan na nakilala din sa Panahon ng Katutubo.
  13. 13. Matapos mong maunawaan ang katangian atkahalagahan sa buhay ng mga Pilipino ng ilang sinaunangpanitikan, sa bahaging ito ay iyong makilala ang isa pangitinuturing na maipagmamalaking matandang panitikan – angepiko.Kung nais nating mabakas ang kasaysayang may kaugnayansa kalinangan ng ating lahi at nais nating matagpuang muli angating mga sarili ay napapanahon na upang balikan at pagtuunan ngpansin ang ating mga epiko. Bagama’t ito ay nalikha batay sa kababalaghan at nagtataglay ngmga di- kapani-paniwalang pangyayari, kasasalaminan ang epiko ng kultura ng rehiyongpinagmulan nito na tunay na maipagmamalaki.Ang araling ito ay tutulong sa iyo upang maunawaan mo kung bakit napabilang angepiko sa matatandang uri ng panitikan na nananatili pa rin sa kasalukuyan. Sa kabuuan ngiyong pag-aaral sa araling ito, ikaw ay inaasahang makabubuo ng biopoem na nagtatanghal ngkaraniwan o simpleng mamamayan na nakagawa ng kabayanihan sa kaniyang kapwa.GAWAIN 1.1.3.a: Larawan ng KabayanihanBago natin paunlarin ang iyong kaalaman sa ating13Negrito MalayTRIVIAAng seksing karakter na “Darna" nanilikha ng sikat na nobelistang si MarsRavelo ay unang lumipad sa pelikula sadireksyon ni Poe Sr, ama ni FernandoPoe Jr, na tinaguriang Hari ng PelikulangPilipino.Si Chiquito o Augusto Pangan ang unanglalaki na lumunok ng "mahiwagang bato"upang maging “Darna" sa pelikulang“Terebol Dobol." Kasunod nito ang HariAng guro ay magbibigay ng gawain nasusukat sa dating kaalaman ng mag-aaralsa paksang pag-aaralan.Sa unang gawain, ang guro aymagpapakita ng larawan ng mga PinoySuperheroes na gagamitin upang matiyakang interes ng mag-aaral sa paksa.Susundan ito ng mga tanong na ibibigay ngguro upang sagutin ng mag-aaral naKagamitan:larawan ng pinoy superheroesSanggunian:http://www.symbianize.com/archive/index.php/t-24172.html
  14. 14. tatalakayin, nais kong subukin muna ang dati mo nang alamsa paksang pag-aaralan natinKilalala mo ba ang mga nasa larawan? Kung gayon sagutin moang mga tanong tungkol sa kanila.a. Ano ang iyong pagkakakilala sa kanila bilangmga tauhan?___________________________________14EspanyolIndonesiArabeAmerikanoAng mga larawan ay hinango sahttp://www.google.com.ph/searchmakatutulong upang maiugnay angpaksang pag-aaralan..Kagamitan:Kopya ng kaligirang pangkasaysayan ngEpikoBago talakayin ang epiko, ilahad muna ngguro ang Kaligirang Pangkasaysayan nito.Maaaring mag-isip ang guro ng paraan sapagtalakay nito. Pagkatapos , magbigay angguro ng mga tanong na makatutulong upangmapagnilayan ng mag-aaral angkahalagahan ng epiko bilang akdangpampanitikan.
  15. 15. b. Ano ang mga katangian nila na di makikita sakaraniwang tao?____________________________________c. Maituturing ba silang mga bayani? Bakit?____________________________________Alam mo ba na noon pa man ay maykinikilala na ang ating mga ninuno na tulad ng mgapinoy superhero sa kasalukuyan? Matatagpuan silasa ating mga epiko. Sila ay itinuturing bilang mgabayani ng kani-kanilang rehiyon.Tatalakayin sa modyul na ito ang mgakatangian ng epiko upang iyong maunawaan angkabisaan nito bilang akdang pampanitikan.Gayundin ang kahalagahan ng paggamit ng mgapang-abay na pamaraan upang maging tiyak atmalinaw ang isinasaad ng kilos ng mga tauhan sabawat pangyayari ng epiko.Mga Gabay na Tanong:1. Paano lumaganap ang epiko sa Pilipinas mulanoong Panahon ng Katutubo hanggang sakasalukuyan?2. Paano naiiba ang epiko sa iba pang akdangpampanitikan na lumaganap sa Panahon ngKatutubo?15Hinilawod ang epiko ng Panay. Ito angpinakamatanda at pinakamahabang epiko saPilipinas. Mayroon itong walong parte, ngunitmahahati sa tatlong arko. Una ang istorya nilaAlunsina at Paubari, pangalawa angpakikipagsapalaran ng kanilang anak na siLabaw Donggon at pangatlo angpakikipagsapalaran ng dalaw niyang kapatidna sina Humadapnon at Dumalapdap.Binubuo ito ng 8340 na taludtod na may apatna episodyo o sugidanon: (1) pangayaw opaglalakbay, (2) tarangban o yungib, (3)bihag, at (4) pagbawi o muling pagkabuhay.Sanggunian:http://sesura.multiply.com/journal/item/1?&show_interstitial=1&u=%2Fjournal%2FitemSikapin ng guro na malinaw na maisasagawaang bahaging ito upang matulungan angmag-aaral na unti-unting mabuo sa kanyangisipan ang mahalagang pag-unawa saaraling pinag-uusapan.Ang mag-aaral ay pabubuuin ng maiklingtalata . Kailangang linawin ng guro na ang mgaideyang ihahanay sa talata ay batay sa nagingtugon mula sa Mga Gabay na Tanong.
  16. 16. 3. Paano nakatutulong ang paggamit ng mga pang-abay na pamaraan sa kilos ng tauhan sa mgapangyayari sa isang epiko? Patunayan.Bago tayo magsimula sa ating pag-aaral, sagutinmo muna ang mga tanong na nakatala sa itaas sapamamagitan ng pagsulat ng five-minute essay. Huwagkang matakot na ibahagi ang iyong kaalaman sapagkatsa pamamagitan ng iyong mga sagot ay malalaman ngmodyul na ito ang antas ng iyong kaalaman sa paksa.16___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
  17. 17. PaunlarinAng layunin mo sa bahaging ito ay malinang at mapaunlad ang iyong kaalamantungkol sa kahulugan, katangian at kahalagahan ng epiko bilang akdangpampanitikan.Tuklasin mo rin kung bakit napabilang ang epiko sa matatandang uring panitikan na nananatili pa rin sa kasalukuyan. Ngunit bago natin talakayin angmahahalagang konsepto ng aralin, alamin muna natin kung paano umusbong ang epikobilang akdang pampanitikan sa ating bansa.Babasahin 1: Ang Kaligirang Pangkasaysayan ng EpikoKalakip 1.1.3.aPagkatapos mong basahin ang kaligirang pangkasaysayan ng epiko, paano mopahahalagahan ang epiko bilang bahagi ng panitikan ng ating lahi?17Ang gawaing ito ay maaaring ipagawa ng guro sa paraangpasalita.
  18. 18. Sa susunod na bahagi ng ating pag-aaral, makababasa ka ng isang halimbawang epiko.Suriin mo kung ano ang mahahalagang katangian nito nang sa gayo’ymaunawaan mo kung bakit nananatili pa rin ito bilang isa sa matatandangpanitikan ng ating bansa.Pansinin mo din kung paano nakatulong ang paggamit ngmga pang-abay na pamaraan sa malinaw na paglalarawan ng kilos ng bawattauhan na nakatulong upang maging malinaw ang daloy ng mga pangyayari saepiko.Babasahin 2 :Tuwaang at ang Dalaga ng Buhongna Langit ( epiko )Kalakip 1.1.3. bAng akdang iyong binasa ay nagpapatunayna ang panitikang Pilipino ay kasasalaminan ngkultura,tradisyon, kaugalian at kalagayang panlipunannoong panahong naisulat ito. Upang higit na mapagtibayang ideyang ito, subuking sagutin/gawin ang mgainilaang gawain sa araling ito.18Ugnay-PanitikanIpababasa ng guro ang akdang gagamitin ngmag-aaral bilang lunsaran sa paksang pag-aaralan. Nasa pagpapasya ng guro kung anoang estratehiyang kanyang gagamitin sabahaging ito. Sikapin na malinaw namaipababatid sa mag-aaral ang nilalaman ngakda.Karagdagang Impormasyon:Ang Tuwaang ay isang epiko ng mga Bagobo naginagawa ring libangan tuwing may libing, kasal, ritwalng pagpapasalamat para sa saganing ani, o sa isangmatagumpay na pangangaso.Ang bawat awit ng epiko ng Tuwaang ay ipinakikilalang mang-aawit gamit ang isang tula na tinatawag ngmga Bagobo na tabbayanon, na mayroong dalawangbahagi: ang tabbayanon na nagdudulot ng interes atkadalasang naghahayag ng pag-ibig at pangarap ngmang-aawit; at ang bantangon, na nagpapabatid ngsimula ng pag-awit. Mayroong higit sa 50 na mgakanta ng Tuwaang, ngunit hanggang ngayon,dalawang kanta pa lamang ang nailalathala.
  19. 19. 19
  20. 20. 20GAWAIN 1.1.3.c : Paglinang ng TalasalitaanBigyan mo ng kahulugan ang mga salitang ginamit sa akda upang higit mongmaunawaan ang nilalaman nito. Isulat ang sagot sa papel.___________________________________ ________________________________ _____________________________________ __________________Malaking tulong ang ginawa mong pagsasaliksik sa mga salitang ginamit sa akdaupang ang mga ito ay mabigyan mo ng kahulugan. Hindi ba’t nakatulong ito upang madalimong maunawaan ang nais ipabatid ng akda gayundin ang kahalagahan ng mga ito sapamumuhay ng isang pangkat- etniko?GAWAIN 1.1.3.d : Sa Antas ng Iyong Pag-unawaSa bahaging ito, mabibigyan mo ng pansin ang kahalagahan ng epikobilang akdang pampanitikan. Mapagtitibay mo kung tunay nga itong kasasalaminan ngkultura, tradisyon , uri ng pamumuhay at kalagayang panlipunan ng mga Pilipino noongpanahong naisulat ito.1. Isa sa mga katangiang taglay ng epiko ay ang pagkakaroon nito ng mgapangyayaring may kababalaghan . Isa-isahin ang mga kababalaghang nakapaloobsa binasang epiko. Pagkatapos, sagutin mo ang tanong: “Sa iyong palagay, paanonakatulong ang nasabing kababalaghan upang makilala ang mga tauhan “ ? Gamitinmo ang dayagram sa iyong pagsagot.Gawin sa papel. Gayahin ang pormat.patungsinaunang gonggintong salumpuwitngangagintong bansiTUWAANGTUWAANGMga KababalaghanPara sa akin, nakatulong ang mga kababalaghan sa epikosa pagkilala ng mga tauhan sapagkat______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________Pangalan:___________________________________________________________Edad: ___________________________________________________________Tirahan: ___________________________________________________________Hilig: ___________________________________________________________Katangian: __________________________________________________________Kakayahan: __________________________________________________________________________________________________________________Pangarap: _________________________________________________________Misyon: _________________________________________________________Pangalan:___________________________________________________________Edad: ___________________________________________________________Tirahan: ___________________________________________________________Hilig: ___________________________________________________________Katangian: __________________________________________________________Kakayahan: __________________________________________________________________________________________________________________Pangarap: _________________________________________________________Misyon: _________________________________________________________A at B: PagkakaibaC: PagkakatuladA at B: PagkakaibaC: PagkakatuladTuwaang Tauhan sa ibang epikoA BCTUWAANGTUWAANGEpiko ng mga BagoboMga PatunayMga PatunayPagkatapos ipabasa sa mag-aaral ang akda, ang guro aymagsasagawa ng Paglinangng Talasalitaan upang higitna maunawaan ng mag-aaralang nilalaman nito.Hinihikayat na gumamit angguro ng diagram sa bahagingito.panliligaw – pag-aasawa – pagbubuntis – mga yugto ng buhaySa pagbabasa ng mga epiko, agad na makikita ang katangian ng isangSa pagbabasa ng mga epiko, agad na makikita ang katangian ng isangbayani. Karamihan sa kaniyang mga katangian ay mauuri sa alinman sa sumusunod:pisikal, sosyal, at supernatural. Maaari ding isama ang kaniyang intelektwal atAng pangunahing babaeng karakter ay kadalasang ang babaeng iniibig ngAng kaugnayan ngmga salitang naka-hilig sa pandiwaay______________________________________________________________________________sabay-sabay isa-isa pagalit dahan-dahan ganadong-ganadongsabay-sabay isa-isa pagalit dahan-dahan ganadong-ganadongInaasahan na ang gawaing itoay mailalahad ng guro saparaang malikhain. Maaariniyang ipaguhit muna anglarawan ng pangunahingtauhan sa akdang binasabago ipagawa sa mag-aaralang Character Profile .Sa gawaing ito, maaaringgamitin na gabay ng mag-aaral ang ilang nakapaloob saCharacter Profile para saisasagawang paghahambing.KaragdagangImpormasyon:patung- monumento o inukitna bato na imahe ng isangkilalang taosinaunang gong – instrumentongpangmusikagintong salumpuwit- upuan nagintonganga – Ang ginagawang ngangaay ang bunga ng punongbunga (areca palm o betelpalm), isang tropikal nahalaman na tumutubo saSikapin ng guro na magabayan ang mag-aaral na makilala angtradisyon, paniniwala , kaugalian ng mga Bagobo. Kailangangnagpasaliksik na ang guro tungkol sa kultura ng mga Bagobobago ipasagot ang gawaing ito upang matiyak ang pagkakakilalang mga mag-aaral sa kanila.Sa tulong ng naunang mga gawain, tiyakin ng guro na nakilala nang mag-aaral ang epiko bilang akdang pampanitikan . Sagawaing ito, masusukat ng guro kung naiproseso nang tama angmahahalagang konsepto ng aralin.Bago ang input tungkol sa paksa, sikaping maitanong muli ngguro ang mahalagang tanong upang kanyang malaman kungumunlad ang pag-unawa ng mag-aaral sa paksa. Inaasahan naang magiging tugon ng mag-aaral sa bahaging ito ay iba saunang naging tugon niya. Kapag nangyari ito, nangangahuluganlamang na umuunlad ang kaalaman ng mag-aaral sa aralingpinag-aaralan.Ang mahahalagang detalye na nakatala sa bahaging Alam Mo BaNa… ay kailangang maipaliwanag nang mabuti ng guro sa mag-aaral. Makabubuting magsaliksik ang guro sa bahaging ito.Sa bahaging ito, magtatanong ang guro tungkol sa mahalagangtungkulin na ginagampanan ng pang-abay na pamaraan sa aralingpampanitikan na tinatalakay.Ang gawaing ito ay makatutulong sa mag-aaral upang maunawaanang tungkulin ng pang-abay na pamaraan sa pandiwa sa loob ngpangungusap.Ang guro ay magbibigay ng isa pang gawain na lilinang sa pag-unawang mag-aaral sa araling panggramatika.Sikapin ng guro namakapagpakita ng larawan ng mga pangyayari na hinalaw sa akdangbinasa upang madali itong masagutan ng mag-aaral .Ipasasagot ng guro sa mag-aaral ang gawaing ito. Sa pagwawasto,ipababasa ng guro nang malakas ang usapan upang matiyak naangkop ang mga salitang ginamit sa bawat patlang.Ipababasa ng guro nang malakas ang tekstong lunsaran na gagamitinSa gawaing ito, inaasahan na makapagbibigay ang guro sa mag-aaral ng gabay sa pagsulat ng kanilang karanasan.Karagdagang Impomasyon:Ang mga epikong Pilipino ay:• mga naratibong pinanatiling mahaba• base sa sinasambit o inuusal na tradisyon• umiikot sa mga pangyayaring mahiwaga• nasa anyo ng berso o talata na inaawit• may tiyak na seryosong layunin• kumakatawan sa mga paniniwala, kaugalian atAng kakaba-kabang dibdib ni Mang Ibiong ay napanatag nang kaunti. Nangmakakain si Mang Ibiong, siya ay kinausap ng Presidente. “ Mang Ibiong, ano po baang aming pagkakasala sa inyo at kami’y ayaw ninyong bigyan ng pagkakataongmakapagpulong sa pook ng Felix Huertas?”“Ako po ay isang mahirap na tao, Ginoong Quezon. Lahat po ng akingpagsisikap ay aking ginawa upang mahango ko ang aking pamilya sapagdaralita.Ako’y lumapit sa pamahalaan. Halos magpalimos po ako upangmakapaghanapbuhay.Ang lahat po ng aking pagsisikap ay nawalan ng halaga. Palagay ko po aywalang mangyayari sa aming pamumuhay kung ang pangkasalukuyang partido aymamamayani,” ang paliwanag ni Mang Ibiong.“ Ganoon ba? Ikinalulungkot ko ang nangyari sa iyo. Ngunit sisikapin kongikaw ay matulungan. Hintayin mo ang aking sulat kung ikaw ay mabibigyan nghanapbuhay.”Umalis na si Mang Ibiong. Dinili-dili niya ang pagtanggap sa kanya ngPresidente ng Senado. Siya’y isa lamang hamak, ngunit siya’y tinanggap na parangisang mahal na tao.Ang inaalala niya’y baka ang pangakong hanapbuhayay mauwi lamang sa pangako. Kung panahon ng kampanya ang mga pulitiko aysadyang masarap mangako.Tiyakin ng guro na ang sagot na itatala ng mag-aaral sa gawaing itoay nakabatay sa tekstong lunsaran na ipinabasa sa mag-aaral.kultura at tradisyon kababalaghan pagpapahalagakabayanihan paraan ng pamumuhay lahing PilipinoMalaya ang guro na gumamitng estratehiya sa pagtalakayng araling pampanitikan napinag-aaralan ng mag-aaral.Ang guro ay magbibigay ng input tungkol sa araling panggramatika.Malaya ang guro na gumamit ng estratehiya upang maunawaannang mabuti ng mag-aaral ang aralin.Pagkatapos masagutan ng mag-aaral ang gawaing ito, ipababasa ngguro ang sagot upang malaman niya ang konsepto ng mag-aaral saMaaring ipasulat ng guro sa pisara ang nabuong tugon ng mag-aaralsa gawaing ito upang madaling matukoy ng guro kung naunawaanng mag-aaral ang konsepto ng araling pinag-aaralan.Kailangang ipaskil ng guro sapisara ang graphic organizerna ito . Bawat pangkat aykailangang magbahagi ngkani-kanilang tugon. Sabandang huli, tatawag angguro ng mga piling mag-aaralupang magbigay ng hinuha sakinalabasan ng talakayan.Karagdagang Impormasyon:Ang Venn Diagram ay kadalasangginagamit sa paghahambing upangmadaling maipakita ang pagkakatuladat pagkakaiba ng ipinaghahambing.Sikapin ng guro na maigiya ang mag-aaral sa tunay na konsepto ngkabayanihan.
  21. 21. Ang layunin mo sa bahaging ito ay ilapat angmga konseptong natutuhan mo sa araling pampanitikan atpangwika sa pagbuo ng Inaasahang Produkto.Marami ang nagbunyingPilipino sa naganap nakanonisasyon kay PedroCalungsod bilangpangalawang santo nanagmula sa ating bansa.Dahil dito, ang namumunosa inyong parokya aynagkaroon ng interes namakabuo ng proyekto na magtatanghal sabuhay ng mga karaniwang mamamayan nanagpapa-kita ng pagmamalasakit sa kapwa.Ikaw, bilang aktibong miyembro ng inyong simbahan aynagpanukala ng pagsulat ng biopoem upang maisakatuparanang proyekto na sinang-ayunan ng lahat . Hinikayat ninyonglumahok ang mga mamamayan na nasasakupan ng inyonglugar. Ang magwawaging biopoem ay bibigkasin nangmahusay na mambibigkas ng inyong bayan kung saanpanonoorin ng lahat ng mamamayan sa inyong komunidad. .Ang biopoem ay matataya sa sumusunod na pamantayan21Ugnay-WikaSa bahaging ito, ipagagawa ng guro sa mag-aaral ang inaasahang produkto . Ipababasa samag-aaral ang sitwasyon na nasa bahaging ito,pagkatapos ay hihikayatin ng guro ang mag-aaral na ipaliwanag ang binasa ayon sa sariliniyang pagkaunawa. Kung hindi gaanongnaunawaan ng mag-aaral, inaasahan naipaliliwanag ito nang malinaw ng guro.Inaasahan din na maipaliliwanag atmakapagbibigay ang guro ng halimbawa ngbiopoem na magiging gabay ng mag-aaralKaragdagang Impormasyon:Ang biopoem ay isang tula na naglalarawan sa taosa 10 linya na taglay nito.May pormulang ginagamit sa pagbuo ng biopoem.(linya 1) Pangalan ng tao(linya 2) Tatlo hanggang apat na pang-uri nanaglalarawan sa kanya(linya 3) Mahalaga niyang relasyon n( hal. Anak ni…)(linya 4) dalawa o tatlong bagay, tao o ideya napinahahalagahan niya(linya 5) tatlong bagay na kaniyangpinaniniwalaan na maaaring naranasanna .(linya 6) tatlong bagay na kinatatakutan niya nanapagdaaanan na(linya 7) napagtagumpayan niya(linya 8) dalawa o tatlong bagay na nais niyamangyari o matupad(linya 9) ang kanyang tirahan(linya 10) ang kanyang apelyido
  22. 22. • Pagkakaugnay sa paksa• Organisasyon ng ideya• Kabuluhan ( Taglay na mensahe)• Pagiging masining• Tapat• May batayanBinabati kita sa matiyaga mong pagsagot sa mga gawain na inilaan sa mga araling ito. Sa bahaging ito, inaasahan na ang lahat ng mahahalagang konsepto na iyong natutuhan saPanahon ng Katutubo ay nakatulong upang higit mong makilala ang pinagmulan at kultura ng ating lahi sa panitikang mayroon tayo.PAGNILAYAN AT UNAWAINNakatutuwang isipin na naipakita mo ang iyong husay sa pag-unawa ngmahahalagang konsepto sa mga araling pampanitikan atpanggramatika sa Panahon ng Katutubo.Sa bahaging ito, muli kong susubukin ang iyong kaalaman sa kabuuangaralin upang mataya ko kung nanatili ang mahahalagang konsepto na iyongnatutuhan. Gayundin , mahalagang maipamalas mo sa bahaging ito ang iyongkabatiran kung bakit kailangang maunawaan ang mga akdang pampanitikanna lumaganap sa Panahon ng Katutubo tulad ng karunungang-bayan( salawikain, sawikain at kasabihan ), alamat , at epiko.Subukin mo muling paganahin ang iyong isipan sa tulong ng pagsagot sa22Pagkatapos maisakatuparan ng mag-aaral ang inaasahang produkto para saepiko, ilalahad ng guro ang malaking larawan ng aralin na saklaw ang tinalakayna mga akdang pampanitikan sa Panahon ng Katutubo- ang karunungang-bayan, alamat at epiko.Ang layunin ng guro sa bahaging ito ay mapalalim pa ang kaalaman ng mag-aaral sa mas malaki at malawak na konsepto.upang maisakatuparan ang inaasahangprodukto. Gayundin, bibigyan diin ng guro angpamantayan na dapat isaalang-alang ng mag-aaral sa pagbuo ng biopoem.
  23. 23. mga sumusunod na gawain.Panahon ng Katutubo KasalukuyanSa tulong ng mga larawan, sagutin ang sumusunod na tanong:a. Bakit kailangang unawain ang mga akdang pampanitikan naumusbong sa panahon na naisulat ito?b. Paano mapananatili at mapapaunlad ang panitikang minana pa saating mga ninuno sa kasalukuyang panahon?Sa bahaging ito, ipakita mo na malaki ang gampanin ng mga aralinggramatika sa mga akdang pampanitikan na tinalakay sa kabuuan ng aralin.1. Paano nakatulong ang mga araling panggramatika sa kabisaan ng mgaakdang pampanitikan?23Karunungang-bayanKarunungang-bayanAlamatAlamatEpikoEpikoHikayatin muna ng guro ang mag-aaral na ipaliwanag ang kahulugan nglarawan at ang kaugnayan ng bawat detalye bago ipasagot ang kasunodna mga tanong.Sa gawaing ito, matataya ang kakayahan ng mag-aaral na iangkop angmga kaalamang natutuhan sa mga araling pampanitikan atpanggamatika. Iminumungkahi ng gawain na maipakita ang integrasyonng mga araling gramatika sa araling pampanitikang pinag-aaralan.
  24. 24. a. Dalawang Uri ng Paghahambing Karunungang-bayanb.Pang-abay na pamanahon at panlunan Alamatc.Pang-abay na pamaraan EpikoBalikan muli natin ang “Map of Conceptual Change “ na iyong sinagutan saunang bahagi ng modyul . Sa pagkakataong ito, sagutin mo ang PagkataposBumasa. Alam ko na malinaw na sa iyo ang mga ideya at konsepto ng kabuuangaralin.24Mahalaga ang paggamit ng dalawang uri ng paghahambing sa pagtalakay ngkarunungang-bayan upang __________ ang ______________ at_______________ ng salawikain, sawikain at kasabihan.Nakatutulong nang malaki ang paggamit ng mga pang-abay na ___________at ___________ sa ____________upang mabisang maipabatid ang mga______________ .Ang paggamit ng mga _________________ sa __________ ay nakatutulongupang maging ____________ ang kilos ng mga _________ sa ganang ganito,magiging ______________ ang daloy ng mga ____________________.
  25. 25. ANTICIPATION- REACTION GUIDEBago Bumasa Mga Pangungusap Pagkatapos BumasaSumasang-ayonDi sumasang-ayonAng damdamin, saloobin, kaugalian otradisyon ng lahi kapag naisatitik aytinatawag na panitikan.Sumasang-ayonDi sumasang-ayonSumasang-ayonDi sumasang-ayonKailanman. Hindi maaaring magka-ugnayang panitikan at kasaysayan.Sumasang-ayonDi sumasang-ayonSumasang-ayonDi sumasang-ayonAng Pilipinas, bago pa man dumating angEspañol ay mayaman na sa panitikan.Sumasang-ayonDi sumasang-ayonSumasang-ayonDi sumasang-ayonHindi mababatid sa panitikan ang tunay naating pagkalahi.Sumasang-ayonDi sumasang-ayonSumasang-ayonDi sumasang-ayonBago pa man dumating ang Español aymay alpabeto nang ginagamit angating mga ninunoSumasang-ayonDi sumasang-ayonSumasang-ayonDi sumasang-ayonAng epiko, alamat at mga karunungangbayan ay nakilala lamang ng ating mganinuno noong panahon ng Español.Sumasang-ayonDi sumasang-ayonSumasang-ayonDi sumasang-ayonNapatunayan ng mga Español na ang atingmga ninuno ay hindi mahiligin sa tula,awit, kuwento, bugtong at palaisipan.Sumasang-ayonDi sumasang-ayonSumasang-ayonDi sumasang-ayonAng panitikan ay hindi suma-salaminsa panahon kung kailan ito isinulat ito.Sumasang-ayonDi sumasang-ayonBinabati kita! Ipinakita mo ang husay mo sa pagsagot sa mga gawain.Patunay lamang ito na malalim na ang iyong pag-unawa sa mga paksang pinag-aralan.Ipagpatuloy mo ang iyong kahusayan. Ngayon, alam kong magagampananmo ang inaasahang pagganap para sa araling ito.Muli mong gamitin ang mganatutuhang kaalaman at kasanayan sa pagsasakatuparan ng gawain.25Muling pasasagutan ng guro ang ARG. Bigyang pansin ng guro angkinalabasan ng naging mga sagot ng mag-aaral sa bahaging ito.Kailangang mataya kung umunlad ba ang kaalaman ng mag-aaral samga araling tinalakay .Ang mga nakatalang maling konsepto sa ARGay maaaring ipaayos ng guro sa kanyang mag-aaral.
  26. 26. ILIPATNananabik ka na bang isagawa ang Inaasahang Pagganap? Nais mobang masubok mo ang kahusayan mo sa pagsasakatuparan ng gawain?Ang layunin mo sa bahaging ito ay mailapat ang mga natutuhang mgakonsepto ng mga araling pampanitikan at panggramatika sa kabuuan ng aralin.Ikaw ay kasalukuyang namamahala ng museo sa inyong lungsod.Isang araw, ikaw ay ipinatawag ng mayor upang ipaalam na maydarating na panauhin sa inyong lungsod sa susunod na buwan nadadaluhan ng DILG secretary at ilang local officials ng iba’t ibanglungsod.Nais ng inyong mayor na magpakita ka ng presentasyon para samga artifacts at dokumento na nakalagak doon. Kaya naman , ikaw ayinaasahang makabubuo ng timeline ng mga artifacts at dokumento namatatagpuan sa museo. Ang timeline ay kailangang nakabatay sasumusunod na pamantayan:• Organisasyon ( Maayos ang pagkakasunod-sunod )• Mensahe• Presentasyon ( Kalinawan, Biswal )• Makatotohanan ( Batay sa Pananaliksik )26Ang bahaging ito ay nagpapakita ng ganap na pagkatuto ng mag-aaral sakabuuan ng aralin na saklaw ng panitikan sa Panahon ng Katutubo.Hikayatin ng guro na maisakatuparan ng mag-aaral ang inaasahangprodukto.Sa gawaing ito, kailangang makapagpakita ang guro ng halimbawa ngTimeline. Kailangan ding malinaw sa mag-aaral ang pamantayan sapagbuo nito.
  27. 27. VII. Pangwakas na Pagtataya (para sa Aralin 1.1)A. Bumuo ng islogan batay sa paksa: (5 puntos)“ Karunungang-bayan, Dunong na Dapat Pinagyayaman”.__________________________________________________________________________________________________________________________________B. Bumuo ka ng sarili mong simula at gitnang bahagi batay sa wakas ngalamat. Gumamit ng pang-abay ( panlunan, pamanahon at pamaraan ) sapagbuo ng dalawang bahagi.Isulat sa papel ang iyong sagot. (10 puntos)C. Sumulat ka ng maikling talata tungkol sa kabayanihan na dapat ipakita ng isangPilipino sa kasalukuyang panahon. (10 puntos)Binabati kita at matagumpay mong natapos ang mga aralin sa Panahon ng27Pagkakita sa puno,naalala ni Juana ang brasong ibinaon niya sa lupa doonmismo sa pinagtubuan ng puno. Nasambit niya sa sarili ang pangalan ni Aging. "Anghalamang iyan ay si Aging"wika ni Juana. Magmula noon ang halamang iyon aytinawag na "Aging"na di nagtagal ay naging Saging.Halaw sa Alamat ng SagingNarito ang mga pamantayan sa pagmamarka ng bawat gawain saPangwakas na Pagtataya:Gawain A:Angkop sa paksa __________________________ 25%Taglay ang mga katangian ng islogan ______ 50%Malinaw ang mensahe______________________ 25%---------KABUUAN 100%Gawain B :Angkop ang pagkakaugnay-ugnay ng mga pangyayari_____ 25%%Malinaw ang isinasaad ng mga pangyayari _______________ 35%Maayos na napagalaw ang mga tauhan sa bawat bahagi __ 25%Mabisang napalutang ang mensahe ng nabuong alamat ___ 15%_____________KABUUAN 100%Gawain C:May kaisahan ang diwang nakapaloob ------------------ 45%Magkakaugnay ang mga detalye ------------------------- 30%Mabisang naipabatid ang mensahe------------------------10%Malinaw ang ideyang nais ipabatid ---------------------- 15%_______________
  28. 28. Katutubo.Ngayong may malawak ka nang kaalaman hinggil sa ating panitikan noong Panahonng Katutubo, mabuting alamin mo rin ang naging kalagayan ng ating panitikan sa panahon ngmananakop partikular noong Panahon ng Espa ol. Sa iyong gagawing pag-aaral sa susunod naῆmodyul, malalaman mo kung umunlad ang ating panitikan sa panahon ng kanilangpananakop. Makikilala mo din kung ano ang mga akdang pampanitikan na lumaganap atnakilala sa ating bansa sa Panahon ng Espa ol.ῆSa pagpunta mo sa susunod na aralin, inaasahan ko na nasiyahan ka sa atingpagtatagpo . Ang lahat na natutuhan mo dito ay maaari mong magamit sa susunod na mgaaralin.28KABUUAN 100%
  29. 29. 29Aralin 1.2 : PANAHON NG MGA ESPANOLI. Panimula at Mga Pokus na TanongAng mahigit na tatlong daang taong pananakop at paniniil ng mga Españolsa ating bansa ang sanhi ng unti-unting pagkakabuo at paglaganap ng damdamingmakabayan at mapanghimagsik na mga Pilipino. Nagkaroon ng mga bagongkilusan sa politika at panitikan sa Pilipinas. Ang dating diwang makarelihiyon aynaging makabayan na humihingi ng pagbabago sa pamamalakad ng pamahalaanat simbahan.Ang naging paksa ng panitikan ay pawang pagtuligsa sa pamahalaan atsimbahan, at pagbibigay-payo sa mga Pilipino upang magising, magkaisa atlumaganap sa panahong ito ng paghihimagsik ang tatalakayin natin sa modyul naAng Gabay ng Guro na matutunghayan sa loob ng kahon sa kanangkolum ay magsisilbing patnubay ng guro sa paglinang ng mgakasanayang pampagkatuto na saklaw ng Baitang 8. Nakapaloob ditoang mga araling pampanitikan at panggramatika sa UnangMarkahan.Ang Gabay ng Guro ay naglalayong makatulong sa paglalahad ngiba’t ibang mungkahing gawain at mga estratehiya na magbibigay-kalinawan sa pagtalakay ng tiyak na paksa na magpapaunlad saprosesong pagtuturo-pagkatuto.Inaasahan na ang mga inihandang mungkahi ay tutugon sapagtatamo ng mga kakailanganing pag-unawa sa pamamagitan ngpagsagot sa mahalagang tanong na pagtitibayin ng mga gawain oawtput sa pagtatapos ng pagtalakay sa bawat aralin. Tandaan !Ang Panitikan sa Panahon ng Espa l�Ang Katamaran ngAng Katamaran ngmga Pilipino” ni Dr.: Pangunahinat Pantulong naMabisang naipahayag ni Andres Bonifacio angkaniyang damdamin sa pamamagitan ng___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________isinisiwalat_______________sakbibi__________________itigis_____________tatalikdan__________________lumiyag__________________Iguhit dito angsimbolo/sagisag:Paalam na, Ina, itong Pilipinas,Paalam na, Ina, itong nasa hirap,Paalam, paalam, Inang walang habag,Paalam na ngayon, katapusang tawag.-mula sa Katapusang Hibik ng PilipinasKatapusang Hibik ng PilipinasPagpilitan mo ang kasarinlan ng iyong bayan,mula sa Ang Tunay na SampungUtos ng DiyosIdalanging lahat yaong nangamatay,nangagtiim hirap na walang kapantay;mga ina naming walang kapalaranna inihihibik ay kapighatian.-mula sa Huling PahimakasInaalo ng ina ang anak, idinuyan sa mgamula sa ImpresionesAy! Ang Anak ng Bayan, ang kapatid ko aymatuto kaya na kumuhang halimbawa atlakas sa pinagdaanang mga hirap atbinatang mga kaapihan?Mula sa Ang Ningning at Liwanag“Sa cadaquilaang ito, sino kaya sa mundo angsa caniya’y macacahuad? Huwag na ang sagawang lumicha, huag na sa pagdudulot ngbuhay at kaligayahan, may puso caya baga salupang pagmamahal? May puso caya baga salupang macapamumuhunan nang buong pag-irog sa iyo cahit sucat nang wala cang igaganticundi catampalasan?mula sa Ang Cadaquilaan nang Dios“Pinupuri ko sila. Sila’y kabataang maymula sa Fray BotodAlam mo ba?Ang Matalinghagang Pahayag ay mga pahayagna gumagamit ng mga salita na hindi tuwiranginihahayag ang tunay na kahulugan nito. Karaniwan itongginagamitan ng paghahambing ng mga bagay nanagpapataas ng pandama ng mga mambabasa.PAGALALARO NGKARAGATAN4. sugarol1. pakialamero2. maarte 3. tsimay5. mayabang6. Makatuwiran pa rin kaya na gawin anglarong duplo sa mga lamaysa patay saAng sukat ay bilang ng mga pantig sa bawat taludtod,samantalang ang tugma ay pagkakasintunugan ng mga huling pantig saMay aliw-iw at indayog kung bigkasin ang tulang TagalogMay aliw-iw at indayog kung bigkasin ang tulang Tagalogdahil sa tinataglay nitong katutubong tugma. Magkakasintunog angmga huling salita ng taludturan. Karaniwan nang gamitin angPamagat ng TulaAno ang emosyon o damdamingipinahahayag ng may-akda sakaniyang tula?2. Ano ang nakatulong upangmabisang maipahayag ng may-akda ang kaniyang emosyon odamdamin?3. Ano ang iyong naging damdaminmatapos mong mabasa ang tula?Bakit ito ang iyong naramdaman?Ipaliwanag.Ilang taludtod mayroon ang tula?Ilang taludtod mayroon ang bawat taludtod?Ilan ang sukat ng taludtod?Magbigay ng halimbawa ng mga salitang magkakatugma sabawat saknong.Rizal sarili Bonifaciopag-ibig sa bayanMagbigay ngMagbigay ng ang guro tungkol sa mga paraan ngang guro tungkol sa mga paraan ngMaaaring sanggunian ang aklat na Filipino ng mga Filipino nihibas o eufemismo sa Kapag pobre ka… na matatagpuan saMaaari rin namang hatiin ang klase para maipakita angMaaari rin namang hatiin ang klase para maipakita angMaaaring gawing gabay ng guro ang dalawang saknongMaaaring nakasulat ang mga pahayag na ito sa manilaAng gawaing ito ay tinatawag na naiibang Fliptop sapagkat sisikapingAng gawaing ito ay tinatawag na naiibang Fliptop sapagkat sisikapingpalutangin ang magagandang pahayag. Sa aktwal na fliptop napalutangin ang magagandang pahayag. Sa aktwal na fliptop nanapapanood sa You Tube ay gumagamit ng mura at iba pang salitangnapapanood sa You Tube ay gumagamit ng mura at iba pang salitanghindi maganda ang pagkakagamit, Sa tulong na rin ng piling mag-aaralhindi maganda ang pagkakagamit, Sa tulong na rin ng piling mag-aaralmaaari silang paghandain ng guro ng mas mabuting iskrip na maaaringBigyang-diin ng guro ang paglalahad ng sariling damdaminBigyang-diin ng guro ang paglalahad ng sariling damdaminMay iba’t ibang estratehiya na maaaring magamit ang guro saMaaari ring gumamit ang guro ng ibang estratehiya sa paglinang ngtalasalitaan samantala kung ito ang susundan, ang mga nabuongtalasalitaan samantala kung ito ang susundan, ang mga nabuongtalasalitaan samantala kung ito ang susundan, ang mga nabuongtalata ay maaaring gawing isahan o pangkatan, sa pangkatang awtputmaaari itong ipasulat sa manila paper at suriin ng klase angMagbigay ng input ang guro tungkol sa tula bilangAng bahaging ito ay makakatulong upang maisagawa angAng bahaging ito ay makakatulong upang maisagawa anggawain saAng bahaging ito ang magpapatibay sa mgakonseptong natutuhan ng mag-aaral.Ang Karagatan1. Ito ay isang larong may paligsahan sa tula.2. Ang kuwento nito ay batay sa alamat ng singsing ng isangdalaga na nahulog sa gitna ng dagat.2. Pakakasalan ng dalaga ang binatang makakakuha ng singsing.4. Sa larong ito, hindi kinakailangang “sumisid’ sa dagat ang binatang naismagkapalad sa dalagang nawalan ng singsing.5. Ginaganap ang laro sa bakuran ng isang bahay.6. May dalawang papag sa magkabila ng isang mesang may sarisaringpagkaing-nayon.7. Magkaharap ang pangkat ng binata at dalaga.8. Karaniwang isang matanda ang magpapasimula ng laro.9. Maaaring magpalabunutan para mapili ang binatang unang bibigyanng dalaga ng talinghaga.10. Maaari pa rin ang pagpili sa binata ay batay sa matatapatan ngtabong may tandang puti.11. Bibigkas muna ng panimulang bahagi ang binata bago tuluyang sagutinang talinghaga.Higit mongmaipahahayagang iyongemosyon odamdaminkung…Sa bahaging ito ay pinagtitibay ang kaalaman at kasanayan ng mag-aaral batay sa buong pagtalakay sa aralin. Isinasaalang-alang angGRASPS sa pagbuo ng sitwasyon, G-goal, R-role,Nakapaloob dito ang mga aralin at saklaw nito. Ang modyul na ito aynakatuon sa mga akdang pampanitikang lumaganap sa panahon ngEspañol.Gayundin, nakasanib dito ang mga aralingpanggramatika.Tandaan na ang paggamit ng panitikan ay napahuhusayang paggamit ng wika.Ang mga Kasanayang Pampagkatuto na lilinangin sa mga mag-aaral aynakabatay sa sumusunod na domeyn:1. Pag-unawa sa Napakinggan2. Pagsasalita3. Pag-unawa sa Binasa4. Pagsulat5. TatasAng bahaging ito ng modyul na pinangalanang ALAMIN aynaglalayong :Makagamit ng dating kaalaman ng mag-aaralMakabuo ng katugunan mula sa mga paunang gawain tungo sapaglinang ng mahalagang tanong at kakailanganing pag-unawaMatukoy at malinaw ang mga konseptong malabo at inaakalang tamabatay sa tugon ng mga mag-aaral.Ang KWHL Sheet ay isang estratehiya na nagpapakita ng Map of ConceptualChange ay naglalayong tukuyin at gamitin ang dati nang kaalaman ng mag-aaralbilang paghahanda sa mga paksang pag-aaralan sa modyul.May iba’t ibang graphic organizers na maaaring magpakita ng datingkaalaman ng mga mag-aaral. Ilan sa mga ito ay ang mga sumusunod:IRF WorksheetGeneralization TableAnticipation-Relation GuideIn the box …Out of the box…Ang guro ay maaring pumili ng alinman dito batay sapangangailangan. Inaasahan na sa pamamgitan ng Map of ConceptualChange ay mapagtitibay ang dating kaalaman tungo sa bagongpagkatuto ng mga mag-aaral.Ang gawaing ito ay maaaring nakasulat sa manila paper o powerpoint presentation upang malinaw na makita ng mga mag-aaral.Ang paggamit ng mga Gabay na Tanong ay isang paraan ngpagpoproseso sa mga gawain.Karagdagang ImpormasyonKaligirang KasaysayanAng pananakop ng Español ay nagbunga ng sumusunod:pagbabago sa wika at panitikan ng mga katutubopagkakaroon ng romanisasyon ng alibatapagbuo ng mga tuntuning panggramatika para sa mga wikain sa Pilipinaspag-aangkop ng relihiyon sa panitikanpagbibigay-diin sa mga paksa sa panitikan na nauukol sa relihiyon,moralidad,wika at libangan.Ang panitikan ay mauuri batay sa anyo: tuluyan, patula at padula. Anghuli ay may tatlong uri batay sa lugar na pinagtatanghalan: pang-entablado, kabilang ditto ang senakulo, komedya, moro-moro, karilyo.Samantala sa panlansangan kasama ang tibag, pangangaluluwa,panunuluyan at salubong at ang mga dulang pantahanan aykinabibilangan ng karagatan, duplo , pamanhikan at huego de prenda.Sanggunian: Talindaw nina Efren R. Abueg, Simplicio R. Bisa, ErmelindaG. CruzMahalagang maiproseso ng guro ang sagotsa mga tanong upang maging malinaw samag-aaral ang nilalaman ng duplo atkapakinabangan nito sa kasalukuyan.Sa bahaging ito ay inihahanda ng guro ang mag-aaral sa pagtalakay saaralin. Ito ang tulang Pag-ibig sa Tinubuang Lupa ni Andres Bonifacio.Binibigyan ng ideya ang mag-aaral sa mahalagang tanong atAng mga Gabay naTanong ay tutulong sa mag-aaral na magkaroon ngpokus sa mahalagang tanong sa araling pampanitikan at aralingpanggramatika. Gayundin,palutangin sa bahaging ito ang paggamit ngdating kaalaman ng mag-aaral na magsisilbing panukat ng guro sa kungNakapaloob sa grapikong presentsyon na ito ang mgaaraling pampanitikan at panggramatika na pag-aaralanng mag-aaral sa kabuuan ng Aralin 1.2- Panitikan saAng Panimulang pagtataya ay susukat sa kaalaman ng mag-aaralsa mga araling saklaw ng Aralin 1.2.Susi sa Pagwawasto1. b2. c3. a4. a5. d6. d7.bAng Gawain 1.2.1.a- Bayanitikan ay tutulong sa mag-aaral nakilalanin ang mga bayaning nag-ambag nang malaki sapanitikan sa panahong kanilang kinabibilangan. Sikapin ngAng guro ay kailangang magpakita ng tsart upang maayos namaisakatuparan ng mag-aaral ang gawain.Alam mo ba na…Ang tradisyunal na tula ay mga pahayag na kadalasang nagtataglayng sukat at tugma sa bawat taludtod, o ang mga salita at paraan ng pagbuong pahayag ay piling-pili, matayutay, at masining bukod sa pagigingmadamdamin.Mabisang maipahahayag ng isang tao ang kaniyangemosyon o damdaminkung____________________________________________________________________________________________________________________
  30. 30. 30Para sa akin_____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________A-audience, S-setting, P-performance, at S-standard.7. Estratehiya sa Pag-aaral8. Pananaliksikng pagtalakay.ano na ang alam ng mag-aaral.8. a9. b10. b
  31. 31. 31
  32. 32. ARALIN 1.2.2: SanaysayAng karanasan ang nagtutulak sa tao upang siya ay makapagpahayag.Maraming karanasan ang idinulot ng pananakop ng mga dayuhang Españolsa loob ng mahabang panahon. Bagamat dumanas ng paniniil ang mgaPilipino sa kamay ng mga dayuhan, hindi ito naging hadlang upang ipahayagnila ang kanilang pananaw, damdamin at saloobin.Sa pagkakataong ito, isa pa ring akdang pampanitikan ang iyong pag-aaralan-ang sanaysay. Gayundin, makikita mo ang kabisaan ng isangmahusay na sanaysay sa pamamagitan ng maayos na pagkakahanay ngpangunahin at mga pantulong na kaisipan. Kung gayon, mahalagangtanong na ating pag-uukulan sa pag-aaral na ito ang: Paano ipinahayag ngmga manunulat ang kasaysayan, kaugalian at kalagayang panlipunanng bansa sa kanilang panahon?GAWAIN 1.2.3.a : Kalakasan, Kahinaan… Tukuyin at ItalaSinasabing ang isang tao maging ang isang bansa ay nagtataglay ngmga kalakasan at kahinaan. Batay sa mga pahayag, tukuyin mo ang mgakalakasan at kahinaan ng mga Pilipino. Maaari ka pang magtala ngkaragdagang katangian at mga patunay tungkol dito.32Bukas na lang natin ipasaang proyekto.Kahit huli natatanggapin naman nima’am ‘yan.Umaasa akong hindi tayopababayaan ng Diyos.Dagdagan pa natin angsipag at tiyaga.Di na ako papasok,wala namang gagawinsa iskul,maglilinis lang!Batay sa aking pag-aaral,lumalala ang kondisyonng kapaligiran dahil satinatawag na climatechange.Kunin na natinito,kahit ba ukay,imported naman!Sige na, walanamangbantay,itapon moang basura sailog.Lola, sumabay napo kayo sa akin satawiran.Naku, kaninapa palatumatapon angtubig.Maisaranga ang gripo.Manang, sobra poang inyong sukli.Masasalaminba sa panitikanang kultura okalagayangpanlipunan ngisang bansa sapanahon atlugar naisinulat ito?Patunayan.Panalo tayo! Sabi ko saiyo, dapat kaya natingmakipagsabayan sagaling ng ibang bansa.Maaaring balikan ang mga naunang sagot ng mag-aaral gamitang kolum K,W, H, at sa kolum ng L, itala ang mga natutuhangkonsepto.Sa aking palagay...√PORMAL________________________________________________________________________________________________________________________________DI-PORMAL________________________________________________________________________________________________________________________________SANAYSAY√Sa Alamin, inihahanda ang mag-aaral sa mahalagangkonsepto na kakailanganin upang magabayan sa pagtuklas atpagtukoy sa mahalagang tanong at kakailanganing pag-unawa sabuong aralin. Sinisikap pag-ugnayin ang nakaraang aralin sa Panahonng Español subalit nag-iintrodus o nagpapakilala ng ibang genre.√Ang mga larawan ay maaaring palitan ng guro kungsa tingin niya’y higit na makapagmumungkahi angmga ito ng pangunahin at pantulong na kaisipan.Mga KalagayangPanlipunanPirata, mandarambong,sumalakayGobernador, abusadoSistema ng edukasyon,baguhinMalupit na sistema,palitanIminumungkahi ng mga larawan ang mga suliranin salipunan. Pabuuin ang mag-aaral ng pangunahin atpantulong sa kaisipan.Ang mga payak/simpleng talata ay makapagpapadali sa mgamag-aaral na matukoy ang pangunahin at mga pantulong nakaisipan. Pagkatapos ay bumuo ang guro ng iba pang talatana higit na malalim ang paksang tinatalakay.Maaaring karagdagang gawain para higit na magingmalinaw ang pagtalakay sa sanysay bilang genre ayang pagbibigay ng guro ng mga tiyak na halimbawang51. 4Iminumungkahi sa gurong magpapapabasang sanaysay ang dalawang paraan : Mabilisang pagbasa• Ipahanap ang mga pahayag na nilagyanng tsek sa anticipation guide Masinsinang pagbasa• Maaaring gumamit ng marginal notespara matandaan ng mag-aaral ang mgadetalye ng sanaysay• Maaaring salungguhitan, gumamit ngcolored pensapaghahaylaytangAng sanaysay na isinulat ni Dr. Jose Rizal ay tungkol sakatangian/pag-uugali ng mga Pilipino dahil sa kalagayang panlipunan saPanahon ng Español.Sa bahaging ito subuking alamin ang pananaw ng mag-aaraltungkol sa mga kalakasan at kahinaan ng mga Pilipino. MakatutulongAng mga pangungusap ay bahagi ng anticipation guide.Hayaang magbigay ng hinuha ang mag-aaral sa maaaringnilalaman ng sanaysay.Ang bahaging ito ay susukat sa lalim ng kaalaman ng mag-aaral sa mgaaraling kaniyang pinag-aralan sa Aralin 1.2.Susi sa Pagwawasto1. b2. d3.d4.a5.b6.c7.a1Maaaring gumamit ang guro ng iba pang estratehiya upangtalakayin ang mga tala sa buhay ng may-akda. Maaari ringmagsaliksik at maglahad ng mga karagdagang impormasyon angmag-aaral. Ang paglalahad ay maaaring isahan o pangkatan.Maraming mga manunulat ang nagpahayag ng kanilangpananaw at saloobin sa Panahon ng Español. Sa paggabay ngguro, alamin ang ginamit ng may-akda para mapalutang angkalagayang panlipunan sa panahong iyon at paano niya ito2 3Tulungan ng guro na matuklasan ng mag-aaral angteknik sa pagpapahula ng salita. Tunghayan ang halimbawangibinigay.Ako ang SIMULA ng BuhayAt SIMULA pa rin ng Umagang kaygandaGITNA ngbaHay na kongkretoAt SIMULA ng Araw-araw na biyayaAt KATAPUSAN ng bagaYKung tutuusin walang kaugnayan ang mgapangungusap sa bawat isa. Ang tanging palatandaan paramahulaan ang salita ay ang paggamit ng simula, gitna, atkatapusan ng kasunod na salita/ mga salita. Samantala, angmga salitang pinahulaan (kalayaan at edukasyon) ay maaaringgamiting salita sa paglinang ng talasalitaan. Tandaan na angmga salitang ito ay may kaugnayan sa sanaysay at makikita samensaheng nais tukuyin sa aytem bilang 5 sa gabay natanong.Maaari itong itakda nang mas maaga para pagawin ngsimpleng survey ang mag-aaral tungkol sa aytem bilang 3.2. 3. 4. 5.
  33. 33. 33____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________8.b9.a10.a
  34. 34. 34Bilang ng Modyul: 1.3 Pamagat ng Modyul: : Salamin ng Kahapon... Bakasin Natin Ngayon Bilang ng Sesyon:Introduksiyon:Ang Gabay ng Guro na ito ang magsisilbing tanglaw ng mga guro ng Baitang 8. Ito ay naglalaman ng kumpletong mga mungkahing gawain para sabawat aralin at mga estratehiya na maaring gamitin ng guro sa kaniyang pagtuturo. Ang bawat gawain sa isang aralin ay nakabatay sa limang arawna pagtuturo sa loob ng 50 minuto bawat sesyon.Inaasahan ng manunulat ng gabay na ito na makatulong sa mga kapwa guro na gagamit nito. Gayundin, nais ipabatid ng manunulat na higit napagyamanin ng mga guro ang mga mungkahing gawain na nakapaloob dito, upang higit na maunawaan ng mga mag-aaral ang mga aralin.Pamantayang Pangnilalaman para sa Modyul 1:Naipamamalas ng mag-aaral ang pag-unawa sa ilang akdangpampanitikan tulad ng mga karunungang bayan, tula, dula at maikling kuwento nalumaganap sa Panahon ng Katutubo, Espanol at Hapon upang maunawaan angkultura at kalagayang panlipunan ng mga Pilipino sa mga panahong ito.Pamantayan sa Pagganap para sa Modyul 1:Ang mga mag-aaral ay makabubuo ng scrapbook ng mgaorihinal na akdanmg pampanitikan na lumaganap sa Panahon ngKatutubo, Espanol at HaponPokus na Tanong para sa Modyul 1:Bakit sinasabing naimpluwensiyahan ng Pananakop ng Hapon angmga akdang nangibabaw sa panahong naisulat ito?Mahalagang Konsepto para sa Modyul 1:Mula noon hanggang ngayon, ang panitikan ay salamin nglahi at kultura ng mga Pilipino.
  35. 35. 35Pamantayang Pangnilalaman para sa Aralin:Naipamamalas ng mag-aaral ang pag-unawa sa ilang akdangpampanitikan tulad ng Tanaga, Haiku at Maikling kuwento na lumaganap saPanahon ng Hapon upang maipakita ang impluwensiya ng dayuhan sapanitikan sa panahong naisulat ito.Pamantayan sa Pagganap para sa Aralin:(S)Tuwing buwan ng Agosto ang National Historical Institute aynagkakaroon ng (G) eksibit kaalinsabay sa pagdiriwang ng Buwanng Wika.At bilang mga ( R ) kawani ng nasabing tanggapan anginyong pangkat ay naatasang bumuo ng (P) PICTO-TULA/KUWENTO. Ito ay kalipunan ng mga orihinal na tulang haikuat tanaga. Sa tulong ng teknolohiya at mga larawan dapat namaging malinaw na maipapakita ang natatanging kultura atkasaysayan ng lahing Pilipino. Ang eksibit ay sasaksihan ng mga(A) iba-ibang sangay ng pamahalaan. Isaalang-alang ang ss.(S)Paggamit ng salitang tugmaan, Mga Larawang Biswal, Paggamitng Teknolohiya at Kaisahan/ KaangkupanMahahalagang Tanong (EQ) para sa Aralin 1:Bakit sinasabing naimpluwensiyahan ng pananakop ng hapon ang mgaakdang nangibabaw sa panahong naisulat ito?Mahahalagang Pag-unawa (EU) para sa Aralin 1:Nabigyan ng pagkakataon ang mga Pilipinong manunulat nasumulat sa kanilang wika. Kahit gaano kahirap ang buhay saPanahon ng Hapon ang manunulat na Pilipino ay nkasulat pa rin ngmga akdang pamapanitikan, ingat na ingat nga lamang sa paksa otema ng kanilang sinusulat kaya naman naimpluwensiyahan ngHapon ang mga akdang naisulat noon sa kanilng paninirahan dittosa Pilipinas.Konseptuwal na Balangkas ng Moydul:Narito ang grapikong presentasyon ng araling ito:ANG PANITIKAN SAPANAHONNG HAPONTula.HaikuMaiklingKuwentoTanaga Uhaw angHaikuPangungusap naWalang PaksaSanhi at Bunga ngmga Pangyayari
  36. 36. 36

×