O slideshow foi denunciado.
Seu SlideShare está sendo baixado. ×

10151 ไทยศึกษา (ถอดคำบรรยาย)

Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
10151 ไทยศึกษา 
ถอดคำบรรยายซีดีเสียงประจำชดุ วิชา BY PuPaKae 
1 
• มุงนำเสนอเกี่ยวกับสาระความรูเรื่องราวความเปนไทยในหลากหล...
10151 ไทยศึกษา 
ถอดคำบรรยายซีดีเสียงประจำชดุ วิชา BY PuPaKae 
2 
(2.) การเปดกวางตอการรับวฒั นธรรมอื่นจากตางประเทศ 
(3....
10151 ไทยศึกษา 
ถอดคำบรรยายซีดีเสียงประจำชดุ วิชา BY PuPaKae 
3 
ตอนทท่่่ีีีี่ 1111....3333 
แแแแคควนโโโโบบรราาาาณใใใในนป...
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio
Anúncio

Confira estes a seguir

1 de 39 Anúncio
Anúncio

Mais Conteúdo rRelacionado

Semelhante a 10151 ไทยศึกษา (ถอดคำบรรยาย) (20)

Anúncio

Mais recentes (9)

10151 ไทยศึกษา (ถอดคำบรรยาย)

  1. 1. 10151 ไทยศึกษา ถอดคำบรรยายซีดีเสียงประจำชดุ วิชา BY PuPaKae 1 • มุงนำเสนอเกี่ยวกับสาระความรูเรื่องราวความเปนไทยในหลากหลาย ดาน ทั้งเรื่องความเปนมาทางประวัติศาสตร% การเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี ศาสนา ภาษา วรรณคดี ประเพณี พฤติกรรม การละเลนพื้น บาน ศิลปะนานาแขนง และแนวการพัฒนาบนวิถีไทย โดยมีจุดมุงหมายที่จะใหนักศึกษามีความรูรอบเขาใจพื้นฐานวัฒน ธรรมไทยของเรา ไดรูถึงภูมิป4ญญา การพัฒนาความคิดดานตาง ๆ การเปลี่ยน แปลงทางวัฒนธรรม การปรับตัวการแกไขป4ญหาในแตละชวงสมัยที่เกิดขึ้นในบาน เมืองของเรา ทำใหเราเขาใจในจุดที่เรากำลังดำรงชีวิตอยูในป4จจุบัน และทิศทางที่มี แนวโนมวาจะเปนไปในอนาคต ซึ่งจะเกื้อหนุนใหเราปรับตัวไดดีในกระแสธารแหง ความเปลี่ยนแปลงที่ดำรงอยูในขณะนี้ รวมทั้งใหเราไดรวมเปนเฟ:องจักรหนึ่งในการ ชวยสรางสรรค%พัฒนาสังคมไทยไปสูอนาคตที่เจริญกาวหนาอยางกลมกลืนทั้งทาง ดานวัตถุและจิตใจไปพรอมๆกัน สสาาาารระะะะสสํํํำาาาคคััััญ ปรระะะะจจํํํำาาาชชุุุุด ววิิชิิชชาาาา 11110000111155551111 ไไไไททยศศึึึึกษษาาาา หนวยทท่่่ีีีี่ 1111 พฒัั ฒนนาาาากกาาาารดดาาาานปรระะะะวตััตตััิิศิิศศาาาาสตรใในดดิิิินแแแแดดนปรระะะะเเเเททศไไไไททย ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ เนนสาระความรูเกี่ยวกบั พฒั นาการดานประวัติศาสตรในดินแดนประเทศไทยตั้งแตสมัยกอนประวัติศาสตร ตอเนื่องมาจนถึงทุก วันนี้ โดยแบงเปน 4 ตอน และมสี าระสำคัญดังนี้ ตอนทท่่่ีีีี่ 1111....1111 ขอพพิิิินนิิิิจเเเเบบบ้้อืื้้ออืื งตน เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 1111....1111....1111 ปจ จยัั ยทท่่่่มีี มอีีออีีิิิิทธธิิิิพลตอพฒัั ฒนนาาาากกาาาารททาาาางปรระะะะวตััตตััิิิิศศาาาาสตร  ปจจัยที่มอีิทธิพลตอความเปนอยแู ละพฤติกรรมของมนุษยแตละสมยั ในแตละสังคม แบงออกไดเปน 3 กลมุ ใหญ ซึ่งประกอบดวย (1.) ปจ จยัั ยดดาาาานภมููมมููิิิิศศาาาาสตร  ไดแก ที่ตั้ง ระยะทาง ลกั ษณะภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และทรพั ยากรธรรมชาติ สภาพภูมิศาสตรมี อิทธิพลตอการตั้งถิ่นฐานและวิถีการดำรงชีวิต มขีอนาสังเกตวา มนุษยที่อาศัยอยูในพ้นื ที่ภมูิศาสตรที่เหมือนหรือคลายคลึงกัน อาจมคี วาม เปนอยูที่แตกตางกันไดขึ้นอยูกับความสามารถในการปรับตัวเขากับธรรมชาติและความสามารถในการคิดคนเทคโนโลยี ดังจะเห็นไดจากวิถี ความเปนอยขู องชนเผาเรรอนในทะเลทรายที่ตางจากกลุมคนท่ตีั้งบานตั้งเมอื งในทะเลทรายได  (2.) ปจ จยัั ยดดาาาานวฒัั ฒนธรรม หมายถึง ทุกสิ่งทุกอยาง ทั้งรูปธรรมและนามธรรมที่มนุษยท่อี ยูรวมกนั เปนกลมุ เปนสังคมสรางขนึ้เพ่อื ดำรงชีวิตอยรูวมกัน และสั่งสมสบื ทอดกนั มา (3.) ปจ จยัั ยดดาาาานปจ เเเเจจกบคุุ คคล ไดแก ความรู สติปญญา ความสามารถ และเหตุผลสวนตัว โดยเฉพาะอยางยิ่งของผูนำหรือผบู ริหาร ประเทศ เปนปจ จัยที่เล็กที่สุดในปจ จัย 3 กลมุ แตอยูใกลกับพฤติกรรมและการตัดสินใจของมนุษยมากที่สุด เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 1111....1111....2222 สภภาาาาพภมููมมููิิิิศศาาาาสตรท่่่่มีี มผีี ผลตอพฒัั ฒนนาาาากกาาาารททาาาางปรระะะะวตััตตััิิิิศศาาาาสตรของไไไไททย สภาพภูมิศาสตรของประเทศไทยไดกอผลสำคัญตอพัฒนาการทางประวัติศาสตรอยางไรบาง? ประมวลผลได 3 ประการ ดังนี้ (1.) การเปนดินแดนที่อุดมสมบูรณ เปดกวางตอการตั้งถนิ่ฐาน มกี ารผสมผสานดานเผาพันธแุ ละวฒั นธรรม จนพฒั นามาเปน วฒัั ฒนธรรมไไไไททยปจจบุ ัน
  2. 2. 10151 ไทยศึกษา ถอดคำบรรยายซีดีเสียงประจำชดุ วิชา BY PuPaKae 2 (2.) การเปดกวางตอการรับวฒั นธรรมอื่นจากตางประเทศ (3.) การเปนดินแดนเปด ศักยภาพในการปรบั ประเทศจึงมีความสาํ คัญอยูมากตอพฒั นาการของประวัตศาสตรไทย เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 1111....1111....3333 ภภาาาาพรวมของววิิิิวฒัั ฒนนาาาากกาาาารททาาาางวฒัั ฒนธรรม วัฒนธรรมในแตละสังคมมีข้นั ตอนการวิวัฒนเปนลำดับคลายๆกนั ตางกันที่ ความชา ความเร็ว และความเรียบงาย ซับซอนของ การวิวฒั น ทท่่่่สีี สาาํำาํํ คญัั ญกก็็็็คอืื อวฒั นธรรมไมหยุดนิ่ง หากแตพัฒนาปรบั เปลี่ยนตามการเปลี่ยนแปลงของปจจัยแวดลอม ตอนทท่่่ีีีี่ 1111....2222 จจาาาากยคุุ คหหิิิินถถึึึึงกกาาาารเเเเขขขาาาาสสููู มมััยััยปรระะะะวตตััตััิิศศิศาาาาสตร  สมยัั ยกอนปรระะะะวตััตตััิิิิศศาาาาสตร หมายถึง ชวงเวลาที่มนุษยยังไมไดคิดประดิษฐตัวอักษรขึ้นใชในการบันทึกเรื่องตางๆ แบงกวางๆตามวัสดุ ที่นำมาใชประโยชนทำขาวของเครื่องใชเพื่อการยังชีพ เปนยคุุ คหหิิิินและยคคุุ โโโโลลหหะะะะ สมยัั ยปรระะะะวตััตตััิิิิศศาาาาสตร หมายถึง สมัยที่มนุษยไดคิดตัวอักษรขึ้นมาใชในการขีดเขียน บันทึกเรื่องราวของกลุมสังคมตนไวเปนหลักฐาน การเขาสูสมัยประวตัิศาสตรของแตละสังคมจึงชาหรือเร็วขนึ้อยูกบั ความสามารถในการประดิษฐตัวอักษรมาใชในสังคมน้นั ๆ เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 1111....2222....1111 ยคุุ คหหิิิินใใใในนดดิิิินแแแแดดนปรระะะะเเเเททศไไไไททย แบงแยกยอยเปน ยุคหินเกา ยุคหินกลาง และยุคหินใหม (1.) ยคุุ คหหิิิินเเเเกกกาา าาเปนสมัยท่มี นุษยรูจักนำหินซึ่งเปนวัสดุธรรมชาติท่อี ยูใกลตัว มากะเทาะหยาบๆเพื่อทำเครื่องมือเครื่องใช ยังชีพ ดวยการลาสัตว เก็บอาหารตามธรรมชาติ อาศัยอยูตามถ้ำ เพิงผา เรรอนยายถิ่นตามแหลงอาหาร (2.) ยคุุ คหหิิิินกลลาาาาง มนุษยสมัยนี้มวีิถีชีวิตที่ไมตางจากมนุษยยุคหินเกาเทาไหรนัก แตไดปรบั ปรุงเคร่อื งใชเครื่องมือหินใหมีคณุ ภาพที่ ดียิ่งขึ้น ดวยการกะเทาะหินใหเรยี บและคมขนึ้ มีพิธีกรรมฝงศพ (3.) ยคุุ คหหิิิินใใใใหหม  รจู ักทำเครื่องมือเครื่องใชใหมีคุณภาพดียิ่งขึ้น ขัดใหเรียบทั้ง 2 ดาน ที่สำคัญยิ่งก็คอื รจููู กัั กเเเเพพพาาาาะะะะปลกูู กเเเเลลล้้้้ยีี ยงสตัั ตว ตั้ง ถิ่นฐานอยูกับที่เปนชมุ ชน การไมตองเรรอนทำใหมีเวลาคิดคน สรางสรรควฒั นธรรมในดานตางๆท่จี ะพัฒนาสืบตอมา มนุษยในยุคน้มี ีหลาย พวก หลายเหลาอพยพเคลื่อนยายจากที่ตางๆมาอยูในดินแดนประเทศไทย เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 1111....2222....2222 ยคุุ คโโโโลลหหะะะะใใใในนดดิิิินแแแแดดนปรระะะะเเเเททศไไไไททย เปนพัฒนาการในสมัยกอนประวตัิศาสตรท่ตีอเนื่องจากยุคหินใหม มีอายุประมาณ 3,000 ถึง 5,000 ปกอนสมัยพทุ ธศักราชถึง พุทธศักราช 1,000 เปนยุคที่มนุษยรูจักนำโลหะบางชนิดมาทำเครื่องมือเครื่องใชแทนหิน เริ่มจากการนำเอาทองแดงและดีบุกมาหลอมผสม กันเปนสสาาํำาํํ รริิิิดทำสิ่งของตางๆที่ใชในชีวิตประจำวนั และพัฒนาตอมาจนรจู ักใชเเเเหหลล็็็็ก มนุษยในยุคโลหะอยกู ันเปนชุมชนใหญ และพฒั นาเปนชุมชนเมอื ง มีเทคนิควิทยาและความรูในดานตางๆ ตั้งแต การปลูกขาวและ พืชผลอื่นๆ การเลี้ยงสัตว การใชควายไถนา การทอผา การทำเครื่องปนดินเผาลายตางๆ การใชโลหะทำสิ่งของหลายชนิด การขุดสระเก็บน้ำ การทำคูน้ำ คันดินลอมรอบที่อยูอาศัยของชุมชน การรูจักเดินเรือในทะเล มีประเพณีและพิธีกรรม งานศิลปะ ภาพเขียนสีบนผนังถา้ํ และอ่นื ๆ ในยุคโลหะตอนปลาย มีชุมชนเมอื งของมนุษยหลายกลุม หลายชาติภาษา กระจายอยูในพื้นที่หลายแหงของประเทศไทย ชุมชน เหลานี้เปนพ้นื ฐานในการเขาสสู ังคมบานเมืองท่รี วมตัวกนั เปนปกแผน ยุคโลหะตอนปลายจึงเปนชวงเวลาที่คาบเกี่ยวกนั อย ู ระหวางสมัยกอนประวัติศาสตรและสมัยประวตัิศาสตรในดินแดนประเทศไทย ซึ่งเริ่มเมื่อพุทธศักราช 1,000 ตามการศึกษาคนควาของอ.ชิน อยูดี เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 1111....2222....3333 กกาาาารเเเเขขขาาาาสสููสููมยัั ยปรระะะะวตััตตััิิิิศศาาาาสตร  การเขาสสูมยยัั ปรระะะะวตตััตััิิิิศศาาาาสตรหรือการพัฒนาเขาสกู ารเปนสังคมบานเมอื งในดินแดนประเทศไทย เม่อื ตนพุทธศตวรรษที่ 11 นั้นเกิด จาการติดตอคาขายกบั ดินแดนท่อี ยูหางไกลออกไป เชน อินเดยี จนี โรมนั และการรบั วัฒนธรรมหลากหลายดานจากอินเดียมาผสมผสานใหเขากับวฒั นธรรมพ้นื ถนิ่และพฒั นาขยายมาเปนแควนเล็กๆที่ ประกอบดวย เมืองใหญเปนศนู ยกลาง มีเมืองเล็กๆเปนเมืองบริวารอยูไมไกลนัก ตัวเมอื งใหญหรือเมืองหลวงที่เปนศนู ยกลางจะมีความ สมบรู ณในตัวเอง คอื เปนทั้งศูนยกลางการคาขาย การคมนาคม การปกครองและวัฒนธรรม การดำรงอยูของแควนเหลาน้ขีึ้นอยกู บั การ ขึ้นลงของการคาในภูมิภาคจึงมีความไมแนนอนอยูมาก
  3. 3. 10151 ไทยศึกษา ถอดคำบรรยายซีดีเสียงประจำชดุ วิชา BY PuPaKae 3 ตอนทท่่่ีีีี่ 1111....3333 แแแแคควนโโโโบบรราาาาณใใใในนปรระะะะเเเเททศไไไไททย ((((พททุุ ธศตวรรษทท่ีี่ี่ี่ 11112222-11119999) เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 1111....3333....1111 แแแแคควนใใใในนภภาาาาคกลลาาาาง พื้นท่ภี าคกลางซึ่งอยูบริเวณลุมแมน้ำเจาพระยาตอนลางที่ รวมไปถึงพื้นที่ทางฟากตะวนั ตก และฟากตะวันออกของลุมน้ำดวยน้นั มีแควนสำคัญที่ตอเนื่องกนั มาคอื (1.) แแแแคควนทววาาาารวดดีีีี ชวงพุทธศตวรรษที่ 12-16 (2.) แแแแคควนลละะะะโโโโวว  ชวงพทุ ธศตวรรษที่ 12-18 (3.) แแแแคควนอโโโโยยธยยาาาา ชวงพทุ ธศตวรรษที่ 18-19 (4.) แแแแคควนสพุุ พรรณภมููมมููิิิิ ชวงพุทธศตวรรษที่ 18-19 เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 1111....3333....2222 แแแแคควนใใใในนภภาาาาคเเเเหหนอืื อในชวงพุทธศตวรรษที่ 14-19 มีแควนสำคัญ คือ (1.) แแแแคควนหรริิิิภญญุุ ชยยัั (2.) แแแแคควนลลาาาานนนาาาา (3.) แแแแคควนสโโุุ ขทยัั ยเเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 1111....3333....3333 แแแแคควนใใใในนภภาาาาคตตะะะะวนัั นออกเเเเฉฉยีี ยงเเเเหหนอืื อในชวงพุทธศตวรรษที่ 13-19 มีแควนสำคัญ คือ (1.) แแแแคควนโโโโคคตรบรรูู (2.) กลมุุุ เเเเมมอืื องทท่่่่รรีี บัั บออิิิิทธธิิิิพลวฒัั ฒนธรรมกมัั มพชูู ชาาาา เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 1111....3333....4444 แแแแคควนใใใในนททาาาางดดาาาานภภาาาาคตตะะะะวนัั นออก ระหวางพุทธศตวรรษที่ 16-19 บานเมืองในภาคนี้มีความสัมพันธที่ใกลชิดกบั อาณาจักรกมั พูชา จนกระทั่งอยุธยามีชัยชนะเหนอื เขมรอยางเด็ดขาด ในพุทธศกั ราช 1974 จึงผนวกดินแดนแถบนี้เขาเปนสวนหนึ่งของอาณาจักรอยุธยาไดสำเร็จ ใใใในนสมยัั ยอยธุุ ธยยาาาา หัวเมืองภาคตะวนั ออกมีความสำคัญในฐานะเมืองทาคาขาย ในเสนทางการคาระหวางอยุธยากับจีนและญวน รวมทั้งบานเมืองอื่นในเอเชียตะวนั ออกดวย บทบาททางเศรษฐกิจไดสืบเนื่องตอมาถึงสมยัั ยธนบรุุ รีีีี และสมยัั ยรตตัั นโโโโกกสสิิิินทร เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 1111....3333....5555 แแแแคควนใใใในนภภาาาาคใใใใตต  ในชวงพุทธศตวรรษที่ 13-20 มีแควนสำคัญ คือ แแแแคควนตตาาาามพรลลิิิิงค ซึ่งตั้งขึ้นเมื่อพทุ ธศตวรรษที่ 13 และไดพัฒนาตอมาเปนแแแแคควน นครศรธีี ธรรมรราาาาช เมื่อราวพทุ ธศตวรรษที่ 18 และผนวกเขาเปนสวนหนึ่งของอาณาจักรอยุธยาในพทุ ธศตวรรษที่ 20 ตอนทท่่่ีีีี่ 1111....4444 อยธุุ ธยยาาาา ธนบรุุ รีีีี แแแแลลละะะะรตัั ตนโโโโกกสสิิิินทร  เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 1111....4444....1111 สมยัั ยอยธุุ ธยยาาาา ออาาาาณณาาาาจกัั กรอยธุุ ธยยาาาากอเกิดขึ้นในพทุ ธศักราช 1893 จากรากฐานการรวมตัวกันของแแแแคควนลละะะะโโโโวว-อโโโโยยธยยาาาาและแแแแคควนสพพุุ รรณภมมููมููิิิิท่มี ี ความสัมพนั ธดานเครือญาติ จากการอภิเษกสมรสระหวางพระเจาอูทองแหงแควนละโว-อโยธยา และเจาหญิงแหงสุพรรณภูมิ การมรี ากฐานจากการกอเกิดจากแควนละโว-อโยธยาและแควนสุพรรณภูมิ อยุธยาจึงมพีื้นฐานท่ดี ีตั้งแตแรกกอต้งั ทำให เจริญรุงเรอื งไดรวดเร็ว แผขยายอำนาจออกไปไดกวางขวาง สามารถผนวกแวนแควนไทยหลายแควนไวในอำนาจ จนเกิดสภาพกกาาาารเเเเปปน รราาาาชออาาาาณณาาาาจกัั กรท่มี ีกรุงศรอี ยุธยาเปนราชธานีศูนยกลาง และเปนอาณาจักรหนึ่งที่มบี ทบาทสำคัญในเอเชียตะวันออกเฉียงใตในสมัยจารีต ที่ สำคัญยิ่งก็คือ อยุธยาไดสืบทอดมรดกทางวฒั นธรรมจากแวนแควนไทยหลายแควนมาสรางสรรคใหแตกแขนงไปอีกมากมาย ดวยการจัดระบบการเมือง การปกครอง สังคม เศรษฐกิจท่มี ปี ระสิทธิภาพ อาณาจักรอยุธยาจึงดำรงความเปนศนู ยกลางของโลก คนไทยอยูยั่งยนื นานถึง 417 ป ระหวางพ.ศ. 1893-2310 หลังจากนั้นไดลมสลายไปเน่อื งจากเสียกรงุ ศรีอยุธยาแกพมาในพ.ศ. 2310 สาเหตุพ้นื ฐานของการลมสลาย ปจ จยยัั ภภาาาายใใใในน มาจาก กกาาาารแแแแยยงชชิิิิงออาาํำาํํ นนาาาาจททาาาางกกาาาารเเเเมมออืื งใใใในนหมชููู นชช้้้้นนัั ปกครอง ที่เกิดขนึ้บอยครั้งใน สมัยอยุธยาตอนปลายและคววาาาามรระะะะสสาา่่ํำา่ํ่ํ รระะะะสสาาาายของรระะะะบบไไไไพพร ผสานกบั ปจ จยยัั ภภาาาายนอก คือ สงครราาาามไไไไททย-พมมาา าาระหวางพ.ศ. 2308-2310 เปน ตัวเรงใหอาณาจักรอยุธยาลมสลายไปไวยิ่งขึ้น หลังจากน้นั ศนู ยกลางของอาณาจักรไดยายมาอยูท่ธี นบรุ ี และกรุงเทพ ตามลำดับ เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 1111....4444....2222 สมยัั ยธนบรุุ รีีีี เปนชวงหัวเลี้ยวหวั ตอระหวางการแตกสลายของอาณาจักรอยุธยา และการฟน ฟูสรางบรู ณภาพของอาณาจักรขึ้นมาใหม แมเปน สมัยที่มีชวงระยะสั้นๆเพียง 15 ป ระหวางพ.ศ. 2310-2325 แตก็มีความสำคัญยิ่งและมกี ารดำเนินการดานตางๆหลายดาน ต้งั แต (1.) การปราบปรามชุมนุมการเมอื งตางๆระหวางพ.ศ. 2311-2313 เพื่อรวบรวมบานเมอื งใหเปนอนั หนึ่งอันเดียวกัน (2.) การทำสงครามกับพมา เพื่อปองกันอาณาจกั ร
  4. 4. 10151 ไทยศึกษา ถอดคำบรรยายซีดีเสียงประจำชดุ วิชา BY PuPaKae 4 (3.) การทำสงครามกับลาว เขมร เพื่อขยายอาณาเขตใหกวางขวาง (4.) การรื้อฟน เจริญสัมพนั ธไมตรกี ับจนี เพ่อื ผลประโยชนทางเศรษฐกิจและการรบั รองจากจนี ซึ่งเปนมหาอำนาจในโลก ตะวันออกขณะนั้น (5.) การจัดระบบการปกครอง (6.) การฟน ฟูเศรษฐกิจ ศาสนา ศิลปะ วรรณคดแี ละวฒั นธรรมดานอื่นๆ การฟนฟูวางรากฐานบานเมอื งใหมั่นคง ไดสานตอมาในสมัยรตั นโกสินทร  เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 1111....4444....3333 สมยัั ยรตัั ตนโโโโกกสสิิิินทร สมัยรัตนโกสินทรเริ่มเบิกฟาในประวัติศาสตรไทย เมื่อพ.ศ. 2325 และไดพัฒนาตามสภาพความเปล่ยี นแปลงตอเนื่องมาถึงทกุ วนั นี้ ชวง 69 ปแรก ซึ่งตรงกับสมัยรัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 3 นั้นเปนสมยัั ยแแแแหหงกกาาาารฟน ฟวูู วาาาางรราาาากฐฐาาาานของออาาาาณณาาาาจกัั กรใใใใหหม่่่่นัั นคงในทุกๆดาน โดยรวม แลวกลาวไดวา การกอรางพัฒนาประสบผลสำเร็จตามเปาหมาย ทางดานการเมือง เศรษฐกิจและสังคม รวมทั้งไดปพูื้นฐานใหแกการรวม ประเทศสรราาาางรฐฐัั ชชาาาาตติิิิไไไไททยในสมัยรชั กาลที่ 5 การเขาสูระบบทุนนิยมในสมัยรัชกาลที่ 4 การทำใหเกิดความเปล่ยี นแปลงทางสังคม เชน การเริ่มเกิดคคาาาานนิิิิยมเเเเรรร่่่่อืื องทรพัั พยสิิิินเเเเงงงิิิิน ทอง กกาาาารตต่่่่นืื นตวัั วใใใใฝฝหาาาาคววาาาามร ููู และกกาาาารมโโีี ลกทศศัั นท่่่่เเีี นนคววาาาามมเเีี หตผผุุ ลมมาาาากกววาาาาสมยยัั กอน ความสำเร็จของการฟน ฟูบานเมืองในสมัย รัตนโกสินทรตอนตน จึงเปนเสมอื นหนึ่งการเตรียมตัวโดยมิไดคาดฝนใหแกการเผชิญภัยจากจักรวรรดินิยมในสมัยรัชกาลที่ 4 ที่ตอเนื่องมา อีกหลายรัชกาล ผูนำไทยเผชิญภัยจากจกั รวรรดินิยม ดวยการดำเนินการทางการทูตผสานกับการปรบั ปรุงบานเมอื งใหทันสมัยที่เรมิ่ตนในรัชกาล ที่ 4 ดำเนินการมากยิ่งขึ้นในรัชกาลที่ 5 และสานผลตางๆสืบตอมาไมขาดสาย กกาาาารปรบัั บปรงุุ งบบาาาานเเเเมมอืื องใใใใหหทนัั นสมยัั ยเปนกระบวนการเปลี่ยนแปลงปรับปรุงบานเมืองในทกุ ๆดาน ทั้งขนบประเพณี คานิยม การ บริหารจัดการ ความเปนอยูและเรื่องอื่นๆอีกมาก มักดำเนินการปรับปรุงไปตามแบบแผนอารยธรรมตะวนั ตก เพื่อใหเปนที่ยอมรับของชาติ มหาอำนาจในขณะนั้น นอกจากนี้ยังสงผลตอเน่อื งใหสามารถรวมอำนาจเขาสูศนู ยกลางภายใตสถาบนั พระมหากษัตริย แตในเวลาตอมาก็เปนสาเหตุ สำคัญประการหนึ่ง ที่ทำใหเกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครองมาเปนระบอบประชาธิปไตยในพ.ศ. 2475 โดยสรุปแลว การปรบั ปรุงบานเมืองใหทันสมัยทำใหสังคมจารตี ของไทยเสื่อมสลายไป เปลี่ยนแปลงเขาสสูงงัั คมสมยัั ยใใใใหหม และชวย วางรากฐานใหสังคมไทยพรอมท่จี ะรับการพฒั นาและการขยายตวั ทางเศรษฐกิจครั้งใหญในสมัย กกาาาารพฒฒัั นนาาาาปรระะะะเเเเททศตตาาาามแแแแผผนพฒฒัั นนาาาาฉบบัั บตตาาาางๆๆๆๆดวย ในพ.ศ. 2504 รัฐบาลเรมิ่ใชแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ เปนแนวทางกำกบั การพัฒนาประเทศ แผนพฒั นาฯฉบับที่ 1 ดำเนินการระหวาง พทุ ธศักราช 2504-2509 หลังจากน้นั มแี ผนพฒั นาฯฉบับตางๆตอเนื่องกนั มาตลอดจนถึงปจจุบนั ที่เขาสแู ผนพัฒนาฯฉบบั ที่ 9 ในพุทธศกั ราช 2545 แผนพฒั นาฯแตละฉบับ กำหนดชวงเวลาดำเนินการไวแผนละ 5 ป ยกเวนแผนพฒั นาฯฉบับแรกท่นี าน 6 ป โดยรวมแลวการพัฒนาประเทศในชวง 40 ปที่ผานมา ไดสรางสรรคความเจริญกาวหนาทางดานวตั ถแุ ละความสะดวกสบายหลาย ดาน แตในขณะเดียวกนั ก็กอใหเกิดปญหาทางเศรษฐกิจและสังคมหลายประการ จนนำไปสูวิกฤตการณทางเศรษฐกิจที่สำคัญในพ.ศ. 2540 และสงผลตอเนื่องใหเกิดปญหาอเนกอนันตทางสังคมดวย ปจจุบนั จึงเปนชวงหัวเลี้ยวหัวตอท่สี ำคัญยิ่งอีกครั้งหนึ่งของสังคมไทยในการแสวงหาแนวทางการพฒั นาที่เหมาะสมและเพิ่ม ศักยภาพในการปรับตัวใหรบั กนั ไดกับความเปลี่ยนแปลงในยุคโลกาภิวัตน รวมทั้งใหความมุงหวังที่จะพัฒนาประชาธิปไตยตามแนวทาง รัฐธรรมนูญพ.ศ. 2540 บรรลุสูฝงฝน หนวยทท่่่ีีีี่ 2 พฒัั ฒนนาาาากกาาาารกกาาาารปกครองไไไไททย ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ การปกครองหรอื ภาษาอังกฤษใชคำวา Government แปลวา การดูแล การคมุ ครอง และการบริหาร สวนกกาาาารเเเเมมออืื งนน้้้้นัั นจจะะะะหมมาาาาย รวมถถึึึึงกรระะะะบวนกกาาาารทท้้้้งัั งหมดของกกาาาารใใใใชชอาาํำาํํ นนาาาาจเเเเพพพ่่่่อืื อทท่่่่ดีี ดแแูู ลแแแแลลละะะะบรริิิิหหาาาารปรระะะะเเเเททศ ในหนวยที่ 2 นี้ จะมีใชคาํ ทั้ง 2 แบบปะปนกันไปโดยตลอด แตก็
  5. 5. 10151 ไทยศึกษา ถอดคำบรรยายซีดีเสียงประจำชดุ วิชา BY PuPaKae 5 ขอใหเขาใจวามีความหมายในทำนองเดียวกนั ทั้งนี้มขีอสังเกตวา ถาเปนเรื่องในสมัยโบราณจะใชคาํ วาการปกครอง เปนหลกั แตใน สมัยใหมนั้นใชคำวาการเมือง เปนสวนใหญ เราอาจแบงปรระะะะวตตััตััิิิิศศาาาาสตรทาาาางดดาาาานกกาาาารปกครองของไไไไททย ออกเปน 6 ชวงสำคัญๆ คือ ชวงทท่่่ีีีี่ 1111 สมยัั ยกกาาาารปกครองของไไไไททยแแแแบบบจจาาาารตีี ตปรระะะะเเเเพพณณีีีี หมายถึง การปกครองตั้งแตสมัยสุโขทัย อยธุ ยา กรุงธนบรุ ี เร่อื ยมาจนถึง มาจนถึงกรุงรัตนโกสินทรตอนตนที่ยังมีการปกครองแบบสมบรู ณาญาสิทธิราชย ชวงทท่่่ีีีี่ 2222 สมยัั ยกกาาาารปกครองของไไไไททยแแแแบบบตตะะะะวนัั นตก เรมิ่มาตั้งแตรัชกาลที่ 4 แหงกรุงรตั นโกสินทร ในยุคนี้นบั มาจนถึงชวงการ เปลี่ยนแปลงการปกครอง เม่อื วนั ที่ 24 มิถนุ ายน 2475 ชวงทท่่่ีีีี่ 3333 สมยัั ยปรระะะะชชาาาาธธิิิิปไไไไตตยแแแแบบบอมมาาาาตยยาาาาธธิิิิปไไไไตตย เปนชวงหลังจากที่เราเปลี่ยนแปลงการปกครองมาเปนการปกครองแบบ ประชาธิปไตย เปนยุคท่กี ลมุ อำนาจใหม คือ ขาราชการนั้นมีอำนาจมาก (อมาตยา แปลวา ขนุ นางหรือขาราชการ) ชวงทท่่่ีีีี่ 4444 สมยัั ยปรระะะะชชาาาาธธิิิิปไไไไตตยใใใในนยคุุ คทหหาาาารแแแแลลละะะะนนาาาายทนนุุ เปนยุคที่ทหารมีอำนาจมาก โดยเฉพาะทหารนั้นไดรวมมือกบั บรรดานายทนุ หรือนักธุรกิจครอบงำการเมืองไทยอยูชวงระยะเวลาหนึ่ง ตั้งแตการสิ้นสุดอำนาจของจอมพล ป. พิบูลสงคราม ในป 2500 มาจนถึง เหตุการณวันที่ 14 ตุลาคม 2516 ชวงทท่่่ีีีี่ 5555 สมยัั ยปรระะะะชชาาาาธธิิิิปไไไไตตยของไไไไททยยคคุุ หววัั เเเเลลล้้้้ยยีี วหววัั ตอ เปนชวงที่ประชาธิปไตยของเรากำลังกอรางสรางตัว นบั ตั้งแตเหตกุ ารณ 14 ตุลาคม 2516 เปนตนมา มาจนถึงเหตุการณเดอื นพฤษภาคม 2535 เปนยุคที่การเมืองไทยคอนขางที่จะลมลุกคลุกคลาน ไมมีเสถียรภาพ ชวงทท่่่ีีีี่ 6666 สมยัั ยปรระะะะชชาาาาธธิิิิปไไไไตตยของไไไไททยยคคุุ ปฏฏิิิิรปปูู กกาาาารเเเเมมออืื ง (ป 2535 จนถึงปจ จุบนั ) ตอนทท่่่ีีีี่ 2222....1111 แแแแนนวคคิิิิดเเเเกกก่่่่ยีี ยวกบัั บพฒัั ฒนนาาาากกาาาารกกาาาารเเเเมมมืือืืองกกาาาารปกครองไไไไททย เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 2222....1111....1111 ตวัั วแแแแบบบกกาาาารศศึึึึกษษาาาาพฒัั ฒนนาาาากกาาาารกกาาาารปกครอง สิ่งสำคัญของการศึกษาพฒั นาการปกครองไทย คอื การเรียนรูเกี่ยวกับประวัติศาสตรทางการปกครอง ของไทย เพราะคำวา พฒัั ฒนนาาาากกาาาารน้นั แปลวาการพฒั นามาโดยลำดับ ตามลำดบั เวลา โดยใชเวลาเปนเครื่องมือท่จี ะวิเคราะหเหตุการณตางๆของบานเมือง ซึ่งการ วิเคราะหเหตุการณตามลำดับเวลานี้เอง เราเรียกวา การวิเคราะหทางประวัติศาสตร พัฒนาการทางการเมืองการปกครองของไทยหรือการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองการปกครองของไทยนั้น มีปจจัยหรือตัวกำหนด ที่ทำใหเกิดการเปลี่ยนแปลงน้นั ขนึ้ แบงออกเปน ปจ จยัั ยดดาาาานสงงัั คมแแแแลลละะะะกกาาาารเเเเมมออืื งภภาาาายใใใในน และปจ จยัั ยดดาาาานสงงัั คมแแแแลลละะะะกกาาาารเเเเมมออืื งภภาาาายนอก เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 2222....1111....2222 ปจ จยัั ยดดาาาานสงัั งคมแแแแลลละะะะกกาาาารเเเเมมอืื องภภาาาายใใใในน ที่สำคัญที่สุด แบงออกไดเปน 2 สวนก็คือ โครงสรางทางสังคมและโครงสรางทางการเมืองการปกครอง (1.) โโโโคครงสรราาาางททาาาางสงงัั คม คือ ความเปนไปของบานเมือง ชีวิตความเปนอยขู องผูคน ประเพณีและวฒั นธรรม (2.) โโโโคครงสรราาาางททาาาางกกาาาารเเเเมมอืื องกกาาาารปกครอง ซึ่งก็คือ รปู แบบความสมั พันธระหวางผูปกครองกบั ผูใตปกครอง ลักษณะของการใช อำนาจ เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 2222....1111....3333 ปจ จยัั ยดดาาาานสงัั งคมแแแแลลละะะะกกาาาารเเเเมมอืื องภภาาาายนอก ซึ่งมีอิทธิพลอยางยิ่งตั้งแตยุคโบราณเปนตนมา คือ (1.) โโโโคครงสรราาาางททาาาางคววาาาามสมัั มพนัั นธระะะะหววาาาางปรระะะะเเเเททศหรอืื อกกาาาารเเเเมมอืื องรระะะะหววาาาางปรระะะะเเเเททศ (2.) กรระะะะแแแแสสกกาาาารเเเเมมอืื องรระะะะหววาาาางปรระะะะเเเเททศ ที่เราคุนเคยกนั ดีในปจจบุ ันก็คือกระแสโลกาภิวัตน ในอดตี ก็เชน กระแสการลาอาณานิคม หรือกระแสของความตองการที่จะเปนประชาธิปไตย ตอนทท่่่ีีีี่ 2222....2222 กกาาาารปกครองของไไไไททยกอนสมยัั ยปรระะะะชชาาาาธธิิิิปไไไไตตย เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 2222....2222....1111 กกาาาารปกครองของไไไไททยแแแแบบบจจาาาารตีี ตปรระะะะเเเเพพณณีีีี ยุคนี้จะไมมีกฎหมายหรอื ระเบียบที่ชัดเจนแตจะเปนการปกครองท่ขีึ้นอยูกบั ตวั ผูนำ ซึ่งในสมัยนั้นก็คือ พระมหากษตั ริย มีการ ปกครองที่สำคัญอยูดวยกัน 2 แบบ คอื
  6. 6. 10151 ไทยศึกษา ถอดคำบรรยายซีดีเสียงประจำชดุ วิชา BY PuPaKae 6 (1.) กกาาาารปกครองแแแแบบบปตรรุุ าาาาชชาาาาหรอื กกาาาารปกครองแแแแบบบพอปกครองลกกูู เปนการปกครองในสมัยกรุงสุโขทัย ลักษณะที่สำคัญของการ ปกครองแบบ “ปตรุ าชา” ก็คือ ผปู กครองซึ่งก็คือพระมหากษัตริยนั้นมีความใกลชิดกบั ประชาชนเปนอยางยิ่ง ความสมั พนั ธของการ ปกครองแบบนี้จึงเปนไปแบบงายๆไมซับซอน (2.) กกาาาารปกครองแแแแบบบเเเเททวรราาาาชชาาาาหรือสมบรรูู ณณาาาาญญาาาาสสิิิิทธธิิิิรราาาาชย ถือวาเปนการปกครองที่ใชอำนาจจากสวงสวรรค มลี ักษณะที่ “แข็ง กราว” ใชอำนาจเด็ดขาดคอนขางมากและพระมหากษัตริยจะเปนผทูี่มีสิทธิขาดแตเพียงผูเดียว ซึ่งกษัตริยสมัยกรุงศรีอยุธยารบั เอา วัฒนธรรมการปกครองแบบ “เทวราชา” มาจากลทั ธิธรรมเนียมของขอม ซึ่งเปนผลมาจากการผสมผสานแนวคิดความเชื่อของฮินดแู ละ พราหมณเขาดวยกัน เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 2222....2222....2222 กกาาาารปกครองของไไไไททยแแแแบบบตตะะะะวนัั นตก เราไดรบั อิทธิพลจากการหลั่งไหลเขามาของชาติตะวันตกตั้งแตชวงกลางของสมัยกรุงศรอี ยุธยา ประเทศไทยรบั เอาความเช่อื วัฒนธรรมและเทคโนโลยมี ามากมาย แตจุดเปลี่ยนเกิดขนึ้ในสมัยรัชกาลที่ 4 แหงกรุงรัตนโกสินทรที่ไดยอมรบั วา ประเทศไทยน้นั ไมสามารถดำรงอยูในระบบจารตี ประเพณตีอไปได เราตองยอมรับการปกครองแบบใหมคือการปกครองที่มรี ัฐสภา ใหอำนาจกบั ประชาชนมากยิ่งขนึ้และพระมหากษตั ริย ตองไมอยูเหนืออำนาจนั้นที่เราเรยี กในสมัยปจจุบนั วาแบบ “ประชาธิปไตย” ซึ่งจากนั้นรัชกาลที่ 5 ก็ไดทรงเตรียมพรอม สืบเนื่องมาจนถึง รัชกาลที่ 6 รัชกาลที่ 7 เม่อื ขนึ้ครองราชยใหมๆก็พยายามท่จี ะใหมรี ฐั ธรรมนูญแตก็ไมทันกาล กลุมขาราชการที่เรียกวา “คณะราษฎร” ก็ได ทำการยึดอำนาจจากพระมหากษตั ริยในวันที่ 24 มิถุนายน 2475 ตอนทท่่่ีีีี่ 2222....3333 กกาาาารปกครองแแแแบบบปรระะะะชชาาาาธธิิิิปไไไไตตยของไไไไททยใใใในนยคุุ คเเเเรรมิิ่่มแแแแรรก (พ....ศ....2222444477775555-2222555511116666)))) เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 2222....3333....1111 ปรระะะะชชาาาาธธิิิิปไไไไตตยแแแแบบบอมมาาาาตยยาาาาธธิิิิปไไไไตตย หลังจากที่คณะราษฎรไดทำการเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อวนั ที่ 24 มิถนุ ายน 2475 ประเทศไทยก็มีการปกครองที่ขาราชการ เปนใหญหรอื อมาตยาธิปไตย เพราะวาคณะราษฎรเองก็คือกลมุ ขาราชการ ซึ่งปกครองมาจนถึงสมยั จอมพลป. พิบูลสงคราม จากน้นั ความ ขัดแยงกนั ของกลุมทหาร เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 2222....3333....2222 ปรระะะะชชาาาาธธิิิิปไไไไตตยใใใในนยคุุ คทหหาาาารแแแแลลละะะะนนาาาายทนุุ นเมื่อจอมพล ป.พิบูลสงครามหมดอาํ นาจลงทำใหทหารกลุมใหมขนึ้มามีอำนาจแทนที่ นำโดยจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชตและจอมพล ถนอม กิตติขจร ในยุคนี้จะเปนการใชอำนาจเด็ดขาดทางทหารและมีระบบอุปถัมภที่เอื้อประโยชนแกนายทหารและกลุมธุรกิจ ในยุคนี้ไทยมีการพัฒนาทางเศรษฐกิจอยางมาก แตกลับไมมพี ฒั นาการทางการเมือง ทำใหเกิดจดุ เดือดทางการเมืองขึ้น ใน เหตุการณวันที่ 14 ตุลาคม 2516 ตอนทท่่่ีีีี่ 2222....4444 กกาาาารปกครองแแแแบบบปรระะะะชชาาาาธธิิิิปไไไไตตยของไไไไททยใใใในนยคุุ คใใใใหหม  ((((พ....ศ....2222555511116666 เเเเปปนตนมมาาาา) เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 2222....4444....1111 ปรระะะะชชาาาาธธิิิิปไไไไตตยของไไไไททยยคุุ คหวัั วเเเเลลล้้้้ยีี ยวหวัั วตอ ((((พ....ศ....2222555511116666--2222555533335555)))) ผลกระทบของเหตุการณวนั ที่ 14 ตุลาคม 2516 ไดนำมาซึ่งความไรเสถียรภาพทางการเมืองของไทยอยางยาวนานจนถึงเดือน พฤษภาคม 2535 ซึ่งประชาชนไดลุกฮือขึ้นมาตอตานอำนาจทหาร เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 2222....4444....2222 ปรระะะะชชาาาาธธิิิิปไไไไตตยของไไไไททยยคคุุ ปฏฏิิิิรปปูู กกาาาารเเเเมมออืื ง ((((พ....ศ....2222555533335555 เเเเปปนตนมมาาาา)))) และไดมกี ารเรียกรองใหมีการปฏิรูปการเมือง จนสำเร็จออกมาเปนรัฐธรรมนูญ 2540 ซึ่งเปนจุดสาํ คัญในอนาคตของการเมอื ง การปกครองของไทย จากรัฐธรรมนูญ 2540 นั้นไดกำหนดโครงสรางตางๆทางการเมืองในรูปแบบใหม และมกี ลไก มีกระบวนการตางๆ มากมาย
  7. 7. 10151 ไทยศึกษา ถอดคำบรรยายซีดีเสียงประจำชดุ วิชา BY PuPaKae 7 ชวงที่หนึ่ง(ความนำ) ชวงกอนปพ.ศ.2398 ชวงที่สอง(เรื่อง3.1.1) ชวงพ.ศ.2398-2475 ชวงที่สาม(เรื่อง3.1.2) ชวงพ.ศ.2475-2504 ชวงที่สี่(เรื่อง3.2.1) ชวงพ.ศ.2504-ปจจุบัน หนวยทท่่่ีีีี่ 3 พฒัั ฒนนาาาากกาาาารเเเเศศรษฐกกิิิิจไไไไททย ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ พัฒนาการเศรษฐกิจไทยตั้งแตอดตี ถึงปจจบุ ัน โดยแบงชวงเวลาของประวัติศาสตรเศรษฐกิจไทยอยูเปน 4 ชวง คอื ชวงที่หนึ่ง ~ ชวงกอนปพ.ศ.2398 ชวงที่สอง ~ ชวงปพ.ศ.2398-2475 ชวงที่สาม ~ ชวงปพ.ศ.2475-2504 ชวงที่สี่ ~ ชวงปพ.ศ.2504-ปจจุบนั คววาาาามนนาาํำาํํ ชวงกอนปพ.ศ.2398 ประเทศไทยมี เเเเศศรษฐกกิิิิจแแแแบบบพอยงัั งชพีี พหรือท่บี างครั้งเราเรียกวา เเเเศศรษฐกกิิิิจแแแแบบบเเเเลลล้้้้ยีี ยงตนเเเเออง ท่มี ีการผลิตเองใชเองเปนสำคัญ กลาวคือ ครัวเรือนจะทำการผลิตของแทบทุกๆอยางเพื่อการใชเอง บริโภคเอง หรือมีการคาขายแลกเปลี่ยนในสัดสวนที่นอย ในชวงกอนรัชกาลที่ 4 ขึ้นครองราชย ในขณะนั้นแมไทยจะยังเปน เศรษฐกิจแบบพอยังชีพโดยทั่วไป แตในบางภมูิภาค การคาระหวางประเทศก็มีเพิ่ม ขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งมีผลทำใหเงินตราเขามามีบทบาทมากขึ้นกับเศรษฐกิจไทย และเริ่มเกิดการ กอตัวของเเเเศศรษฐกกิิิิจแแแแบบบตลลาาาาด ซงึ่มีการกระจุกตวั อยูเฉพาะบริเวณที่มีการคาขาย ซื้อขายแลกเปลี่ยน เชน ในกรุงเทพรวมทั้งหวั เมืองโดยเฉพาะทางชายฝงทะเลตะวนั ออก โดยท่มี ากกวาครึ่งหนึ่งของการคาระหวาง ประเทศในขณะนั้นเปนการคาระหวางไทยกับจีน ซึ่งเปนการคาในระบบผูกขาดดำเนินการโดยพระคลังสินคา ตอนทท่่่ีีีี่ 3333....1111 พพััฒััฒนนาาาากกาาาารททาาาางเเเเศศรษฐกกิิิิจไไไไททยกอนกกาาาารใใใใชช  แแแแผผนพฒัั ฒนนาาาาเเเเศศรษฐกกิิิิจแแแแหหงชชาาาาตติิิิฉบบัับัับทท่ีี่่ีี่ 1111 ((((พ....ศ....2222555500004444--2222555500009999)))) เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 3333....1111....1111 พพ้้้้นืื นฐฐาาาานเเเเศศรษฐกกิิิิจไไไไททย พ....ศ....2222333399998888-2222444477775555 ในปพ.ศ.2398 หรือตนสมัยรัชกาลที่ 4 มีการเปลี่ยนแปลงท่สี ำคัญของเศรษฐกิจไทยโดยในปน้นั เองประเทศไทยไดลงนาม สนธธิิิิสญัั ญญญาาาาเเเเบบบาาาาวริิิิงกบั สหราชอาณาจักร สสาาาารระะะะสสาาํำาํํ คญัั ญของสนธธิิิิสญัั ญญญาาาาเเเเบบบาาาาวริิิิง คือ (1.) ไทยจะตองเปดประเทศโดยที่มีการคาเสรี (2.) อังกฤษไดกำหนดใหไทยมีการคาระหวางประเทศโดยไมมีการเก็บภาษีนำเขาหรือเก็บโดยไมเกินอัตรารอยละ 3 ของมลู คา สินคานำเขาทั้งหมด (3.) ชาวตางประเทศมสีิทธิประโยชนในการอยูอาศัยในประเทศไทยรวมทั้งมีสิทธิประโยชนอื่นๆในการที่จะซื้อขายแลกเปลี่ยน รวมทั้งการคาระหวางประเทศและการลงทนุ ระหวางประเทศ จุดเปลี่ยนและผลกระทบที่สำคัญของสนธิสัญญาเบาวริงตอเศรษฐกิจไทย มีอยูดวยกนั หลายดาน (1.) กกาาาารเเเเปปลล่่่่ยยีี นแแแแปปลงโโโโคครงสรราาาางกกาาาารผลลิิิิตแแแแลลละะะะกกาาาารคคาาาารระะะะหววาาาางปรระะะะเเเเททศ สนธิสัญญาเบาวริงสงผลใหไทยตองเปดประตูการคาเสรีกบั นานาประเทศและสงผลตอการขยายตัวของการคาระหวางประเทศเปนอนั มาก โดยเฉพาะในดานการสงออกขาวที่เพมิ่ขนึ้อยางรวดเร็ว และดวยเหตุท่กี รุงเทพเปนเมืองหลวงและเปนเมอื งทาที่สำคญั ที่สุดของไทย ดังนั้นการขยายตวั ของการคาระหวางประเทศยอมมีผลตอการ ขยายตัวของกิจกรรมทางเศรษฐกิจในกรุงเทพ อาทิ กิจการโรงสี กิจการเดินเรือ กิจการประกนั ภยั กิจการธนาคารพานิชย โดยมนี ายทุน หรือผูประกอบการที่สำคัญคือชาวตะวันตก และมีคนจีนเปนแรงงานที่สำคัญ
  8. 8. 10151 ไทยศึกษา ถอดคำบรรยายซีดีเสียงประจำชดุ วิชา BY PuPaKae 8 (2.) มกีี กาาาารแแแแบบงงงาาาานกนนัั ททาาํำาํํ รระะะะหววาาาางเเเเชชช้้้้อืื อชชาาาาตติิิิ เม่อื มีการลงนามในสนธิสัญญาเบาวริงซึ่งไดทำใหไทยกลายเปนผูสงออกขาวรายใหญ ของโลก มีผลทำใหการเพาะปลกู ขาวเพื่อการสงออกไดขยายตัวเปนอันมาก โดยเฉพาะในบริเวณท่รี าบในภาคกลาง ในชวงปลายสมยั รัชกาลที่ 5 นั้น ประมาณไดวามลู คาการสงออกขาวของไทยกวารอยละ 90 มาจากบริเวณท่รี าบภาคกลาง ซึ่งแรงงานสวนใหญในการ เพาะปลูกขาวก็คือคนไทย ในขณะที่คนจนี ทำงานอยูในภาคเมืองเปนสำคัญ เหตุผลสำคัญท่ที ำใหมีการบางงานกันทำระหวางเชื้อชาติ เพราะในภาคการเกษตร มรี ายไดคอนขางสูง ชาวนาไทยมรี ายไดสูง กวาเมื่อเทียบกับคนจนี ท่ที ำงานในเมืองและยังสูงกวารายไดชาวนาในญี่ปุนเสียอีก เหตทุี่รายไดของชาวนาไทยสูงเน่อื งจากไทยมีที่ดินมาก และมีประชากรนอย โดยมีประชากรเพียง 5 ลานคนซึ่งทำใหประชากรขยายพื้นที่การเพาะปลูกไดอยางไมจำกัดจำนวน เก็บเกี่ยวผลผลิตได มากขึ้น รายไดจึงเพิ่มขึ้น ดวยเหตุนี้ชาวนาไทยจึงประกอบอาชีพเพาะปลูกขาวเปนสำคัญ เหตุผลสำคัญที่คนจนี ประกอบอาชีพนอกภาคเกษตรกรรม - เพราะคนจีนไมไดมแี รงจูงใจท่จี ะมาตั้งรกรากถนิ่ฐานในชนบท คนจีนตองการที่จะอพยพมาทำงานชั่วคราวเมื่อเก็บเงินไดก็ เดินทางกลบั ประเทศ - คนจีนมีขอผกู พนั กับเถาแกคนจีนที่เปนนายหนาจดั หางานในประเทศไทย ซึ่งจะจัดหางานในเมืองให (3.) กกาาาารเเเเกกกิิิิดชนชช้้้้นัั นนนาาาายทนุุนนุุ กอนการลงนามในสนธิสัญญาเบาวริง ชนช้นั นายทุนของไทยยังอยูในระบบผูกขาดไมไดเปนอิสระ ยัง อยูภายใตระบบอุปถัมภ แตภายหลังจากมีสนธิสัญญาเบาวริงแลวน้นั มลี ักษณะเปนนายทนุ ที่เสรีมากขึ้น เพราะมกี ารเปดเสรที างการคา มี การขยายตัวของการคาระหวางประเทศซึ่งสงผลตอการขยายตัวของกิจการอื่นๆที่เกี่ยวของ เชน เกิดมีกิจการโรงสีขาว โรงเลื่อย การ ประกันภัย เปนการเจริญเติบโตของชนชั้นนายทนุ ที่สำคัญ เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 3333....1111....2222 เเเเศศรษฐกกิิิิจไไไไททยชวงพ....ศ....2222444477775555-2222555500004444 เกิดการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญในปพ.ศ.2475 มีการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชยมาสูระบอบ ประชาธิปไตยอนั มพี ระมหากษัตริยเปนประมุขโดยใชรัฐธรรมนูญเปนแนวทางในการบริหารประเทศ การเปลี่ยนแปลงในพ.ศ.2475 มีผลทำ ใหความรวมมือระหวางนายทนุ กบั ขาราชการมมี ากขนึ้ เน่อื งจากคณะราษฎรซึ่งเปนผูนำการกอการปฏิวตัิขาดฐานอำนาจทางเศรษฐกิจ ดังนั้นจึงตองอาศัยความรวมมือกบั พอคาหรือนายทนุ ชาวจนี โดยรวมกันสรางวิสาหกิจขึ้นมา จึงเกิดการใชอำนาจผกู ขาดรัฐวิสาหกิจหรือ ววิิิิสสาาาาหกกิิิิจออิิิิทธธิิิิพลเปนจำนวนมากในชวงนี้ และรัฐวิสาหกิจเหลาน้กี็เปนฐานที่สำคัญของคณะราษฎรและฐานที่สำคัญของการพฒั นาเศรษฐกิจ ไทยในระยะเวลาตอมา และในชวงน้นีี่เองก็ไดเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งเกิดขึ้นในปพ.ศ.2484 สงครามโลกครั้งที่ 2 มีผลทำใหภภาาาาววะะะะเเเเงงงิิิินเเเเฟฟอในระบบ เศรษฐกิจมรี ะดับสูงมาก เเเเกกกิิิิดกกาาาารทจจุุ รริิิิตแแแแลลละะะะคอรปปัั ชช่่่่นนัั อยยาาาางมมาาาากมมาาาายเนื่องจากวาคาครองชีพท่แี พงขนึ้ ซึ่งมีผลใหเกิดความรวมมือระหวาง นายทุนและขาราชการมีมากยิ่งขนึ้ไปอีก เปนที่มาของคำวากกาาาารพฒฒัั นนาาาาเเเเศศรษฐกกิิิิจแแแแบบบทนุุ นนนิิิิยมขนนุุ นนาาาาง มกี ารกอตั้งกกิิิิจกกาาาารธนนาาาาคคาาาารพพาาาานนิิิิชย ขึ้นหลายแหง เชน ธนาคารกรุงเทพ ธนาคารกสิกรไทย จึงเปนท่มี าของทนุุ นนนิิิิยมขนนุุ นนาาาางซึ่งมีความเขมแข็งขึ้นมา ตอนทท่่่ีีีี่ 3333....2222 เเเเศศรษฐกกิิิิจไไไไททยตตาาาามแแแแผผนพฒัั ฒนนาาาาเเเเศศรษฐกกิิิิจแแแแลลละะะะสงัั งคมแแแแหหงชชาาาาตติิิิ ((((พ....ศ....2222555500004444-2222555544445555)))) รัฐบาลไทยโดยความรวมมือของธนาคารโลก ไดมีการวางแผนพฒั นาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติซึ่งประกาศใชในปพ.ศ.2504 และดำเนินมาถึงแผนฯที่ 9 ในปจจุบัน ซึ่งแตละแผนฯก็มีสาระสำคญั และผลกระทบทางเศรษฐกิจแตกตางกันออกไป เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 3333....2222....3333 ผลของกกาาาารพฒฒัั นนาาาาเเเเศศรษฐกกิิิิจแแแแลลละะะะสงัั งคม (1.) ผลตอกกาาาารเเเเปปลล่่่่ยีี ยนแแแแปปลงโโโโคครงสรราาาางกกาาาารผลลิิิิตแแแแลลละะะะกกาาาารคคาาาารระะะะหววาาาางปรระะะะเเเเททศ ในอดีตไทยเปนประเทศเกษตร สินคาเกษตรมี ความสำคัญในผลผลิตหรือรายไดประชาชาติรวมทั้งมีความสำคัญตอการคาระหวางประเทศ แตยิ่งพฒั นาอตุ สาหกรรมมากขนึ้ การใชแผนฯ ทำใหภาคการเกษตรมีความสำคญั นอยลงในขณะที่ภาคอตุ สาหกรรมมีความสำคัญมากขนึ้ทั้งในแงการผลิตและการคาระหวางประเทศ (2.) ผลตอกกาาาารเเเเปปลล่่่่ยีี ยนแแแแปปลงโโโโคครงสรราาาางออาาาาชพีี พแแแแลลละะะะกกาาาารจจาาาางงงาาาาน อาชีพหลกั ของคนไทยสวนใหญ คือ เกษตรกร แตเมื่อมกี ารนำ แผนพัฒนาฯมาใช สงผลใหผูคนประกอบอาชีพเกษตรกรรมนอยลง อาชีพลกู จาง เชน ลูกจางในโรงงานอุตสาหกรรมรวมท้งั ผูคนท่ที ำงาน นอกภาคเกษตรมีความสำคัญมากขึ้น
  9. 9. 10151 ไทยศึกษา ถอดคำบรรยายซีดีเสียงประจำชดุ วิชา BY PuPaKae 9 (3.) ผลตอกกาาาารเเเเปปลล่่่่ยีี ยนแแแแปปลงโโโโคครงสรราาาางกกาาาารกรระะะะจจาาาายรราาาายไไไไดด แมวาการเรงรัดพัฒนาเศรษฐกิจ จะทำใหสัดสวนของคนยากจนลดลง แตก็เปนการลดลงอยางชาๆ มิหนำซ้ำความเหลื่อมล้ำในการกระจายรายไดระหวางเมืองกับชนบทนับวนั จะทวีความรุนแรงมากขนึ้ หมายความวา ยิ่งพัฒนา คนเมืองก็ยิ่งไดรับประโยชนจากการพัฒนาเศรษฐกิจมากขึ้น ในขณะที่คนจนไดรับผลประโยชนบางแตก็ไมมาก (4.) ผลตอทรพัั พยยาาาากรสงิิ่่งแแแแววดลอมแแแแลลละะะะคณุุ ณภภาาาาพชวีีววีีิิิิต การพัฒนาเศรษฐกิจมีผลทำใหความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดลอมมีเพิ่มขนึ้ ตามลำดบั ปญหาคณุ ภาพชีวิตก็ยงั มีอยูในหลายๆสวน เชน เกี่ยวกบั ปญหายาเสพติด คุณภาพทางการศึกษา เปนตน ตอนทท่่่ีีีี่ 3333....3333 ววิิิิกฤตติิิิเเเเศศรษฐกกิิจิิจกบัั บเเเเศศรษฐกกิิิิจไไไไททยแแแแลลละะะะแแแแนนวคคิิิิดเเเเศศรษฐกกิิจิิจพอเเเเพพพีียีียง หลังจากมกี ารใชแผนพฒั นาฯมาหลายฉบับ เศรษฐกิจไทยก็ประสบกับปญหาวิกฤติเศรษฐกิจซึ่งเกิดขึ้นในปพ.ศ.2540และสงผล กระทบตอภาวะเศรษฐกิจ ทำใหเศรษฐกิจไทยตกต่ำตอเน่อื งมาอีกหลายป  เเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 3333....3333....2222 แแแแนนวคคิิิิดแแแแลลละะะะทฤษฎใใีี นกกาาาารพฒฒัั นนาาาาททาาาางเเเเลลออืื ก :: แแแแนนวคคิิิิดเเเเศศรษฐกกิิิิจแแแแบบบพอเเเเพพยีี ยง (1.) ทฤษฎใใีี หมแแลละะะะแแแแนนวคคิิิิดทฤษฎเเีี ศรษฐกกิิิิจพอเเเเพพยยีี ง พระบาทสมเด็จพระเจาอยูหัวฯรัชกาลที่ 9 ไดเสนอทฤษฎีเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อที่จะนำพาประเทศใหกาวพนวิกฤติเศรษฐกิจที่ เกิดขึ้น “เเเเศศรษฐกกิิิิจพอเเเเพพยยีี ง” เปนปรัชญาที่ชี้นำถึงแนวทางการดำรงอยูและปฏิบัติตนของประชาชนทุกระดับตั้งแตระดับครอบครัว ชุมชน จนถึงรัฐ ทั้งในการพัฒนาและบริหารประเทศใหดำเนินไปในทางสายกลาง โดยเฉพาะการพัฒนาเศรษฐกิจเพ่อื ใหกาวทนั ตอยุคโลกาภิวัตน  หลักการสำคัญของทฤษฎีใหมในแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงมีอยู 3 ขั้นตอน คือ ขข้้้้นัั นทท่่่่หีี หนงึึ่่ ง: ชุมชนจะตองผลิตอาหารเพื่อบริโภคเปนสำคัญที่เหลือจึงไวขาย ขข้้้้นัั นทท่่่่สีี สอง : ในชุมชนจะมีการรวมตัวกลมุ เปนสหกรณเพ่อื การผลิต รวมทั้งการรวมตัวกลุมทางดานศาสนา วฒั นธรรม และอ่นื ๆ ขข้้้้นัั นทท่่่่สีี สาาาาม : ความรวมมือของกลุมหรือสหกรณในชุมชนกบั องคกรหรือภาคเอกชนภายนอก โดยใหกลุมหรือสหกรณในชุมชนติดตอ ประสานงานกับองคกรหรืภาคเอกชนหรือแหลงเงิน ไดแก ธนาคาร และแหลงพลังงาน เปนตน กลลาาาาวโโโโดดยสรปุุ ปทฤษฎีใหมแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจาอยูหัวเปนยุทธศาสตรการพัฒนาประเทศในระยะ ยาวเพื่อความผาสุกของประชาชนทุกคน เพราะเปนการพัฒนาเศรษฐกิจที่ยึดทางสายกลางและความพอเพียงเปนสำคัญ หนวยทท่่่ีีีี่ 4 พฒัั ฒนนาาาากกาาาารสงงัั คมไไไไททย ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ นำเสนอสาระความรูท่มีุงชี้ใหเห็นวา สังคมไทยในสมัยจารตี มีสภาพเปนเชนใด? พฒั นาเขาสูสังคมสมัยใหมเมื่อใด? เพราะเหตุ ปจจัยใด? แลวตอเน่อื งมาเปนสังคมรวมสมัยท่มี ีภาพรวมเปนเชนใด? การเรียนการสอนในหนวยน้แี บงเปน 3 ตอน ตามลำดบั เวลา จาก สังคมไทยในสมัยจารตี มาจนถึงปจ จุบนั ตอนทท่่่ีีีี่ 4444....1111 สงัั งคมไไไไททยใใใในนสมมััยััยจจาาาารตีี ตเเเเรรร่่่่อืื องทท่่่ีีีี่ 4444....1111....1111 กลมุุุ คนใใใในนสงัั งคม สังคมไทยในสมัยจารตี เริ่มตั้งแตสมัยอยุธยาจนถึงชวงกอนการปฏิรูปการปกครองในชวงรัชกาลที่ 5 น้นั แบงกลุมคนในสังคม อยางกวางๆ เปน 2 ชนชั้นใหญ คือ ชนชั้นปกครอง และ ชนชั้นที่ถูกปกครอง (1.) ชนชช้้้้นนัั ปกครอง ประกอบดวย พระมหากษตั ริย เจานาย และขนุ นาง พวกเจานายและขนุ นางน้นั บางทีเรียกรวมๆ กนั วา พวก มลูู ลนนาาาาย พระมหากษตั ริยทรงเปนผูนำและจุดสุดยอดของสังคมทรงปกครองอาณาจกั รโดยมีเจานายที่รับราชการแผนดินและพวกขุนนาง รวมกนั ชวยเปนตวั จักรกลในการชวยกันบริหารงานราชการตางๆและชวยควบคมมุุ พวกไไไไพพรซึ่งเปนกาํ ลังคนพ้นื ฐานของแผนดิน

×