Udhëzimet e sureve të Kuranit

Lexo dhe Mëso
Lexo dhe MësoLexo dhe Mëso em Lexo dhe Mëso

Libra Shqip (Mburoja E Muslimanit) https://mburojaemuslimanit.page.tl Lexo Dhe Mëso https://www.facebook.com/mosuzemero Shpjegimi i 40 Haditheve https://www.facebook.com/Shpjegimii40Haditheve Mburoja e Muslimanit https://www.facebook.com/mburojaemuslimanit.page.tl/ 40 hadithe të Imam Neveviut https://www.facebook.com/40haditheImamNeveviu Kur'ani Shqip https://www.facebook.com/shpjegimiikuptimevetekuranit Kopshti i të mençurve https://www.facebook.com/kopshtiitemenqurve Rregullat Islame https://www.facebook.com/rregullatislameselefi 40 Hadithe Mbi Moralin https://40hadithembimoralin.page.tl/ Akidja e Selefëve https://akidjaeselefeve.page.tl/ Kopshti i të mençurve https://kopeshtinjerezve.page.tl/ KURAN-i https://kuran-i-shqip.page.tl/ Libri i Dijes https://libriidijes.page.tl/ Shpjegimi i 40 Haditheve të Imam Neueuiut dhe shtesës së Ibn Rexhebit. https://shpjegimii40haditheve.page.tl/ Shpjegimi i Tre Parimeve https://shpjegimiitreparimeve.page.tl/ Xhamia e Haxhi Ymerit https://xhamiaehaxhiymerit.page.tl/

Udhëzimet
e Sureve të
Kur’anit
Titulliiorigjinalit

KomisioniShkencor pranë
OrganitBotëror përMeditimineKur’anitFisnik
“Tedebbur-Meditim”
Nënpërkujdesjen dhembikëqyrjen e
Dr.Umer MUKBIL
Përshtati:
XheladinLEKA
Lektor:
Mr. ArjanKOÇI
Botues:
ESSEBIL
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara: asnjë pjesë e këtij publikimi nuk
lejohettëriprodhohet,tëruhetnëndonjësistem,tëtransmetohetnënd-
onjëformë,kuptim,nëmënyrëelektronike,mekanike,fotokopjim,përk-
thimaposhkrimpalejenebotuesit.
UdhëzimetĐ
eĐsureveĐtëĐKur’anit
Udhëzimet e sureve të Kuranit
Përmbajtja
̮ë ajtja.....................................................................
ᶟjala①e①pë kth esit .........................................................
je............................................................................
ˊu ja①ᶟatiha..................................................................
ʢhuzi①i①pa ë..............................................................
ʢhuzi①i①d të..............................................................
ʢhuzi①i①t etë .............................................................
ʢhuzi①i①katë t............................................................
ʢhuzi①i①pestë ............................................................
ʢhuzi①i①gjashtë..........................................................
ʢhuzi①i①shtatë ...........................................................
ʢhuzi①i①tetë...............................................................
ʢhuzi①i ë të............................................................
ʢhuzi①i①dhjetë...........................................................
ʢhuzi①i① jë ëdhjetë ...............................................
ʢhuzi①i①d ëdhjetë ................................................
UDHËZIMET…
Ş
ʢhuzi①i①t e ëdhjetë................................................
ʢhuzi①i①katë ëdhjetë............................................
ʢhuzi①i①pesë ëdhjetë.............................................
ʢhuzi①i①shtatë ëdhjetë ..........................................
ʢhuzi①i①tetë ëdhjetë..............................................
ʢhuzi①i① jëzetë..........................................................
ʢhuzi①i① jëzete jëtë..................................................
ʢhuzi①i① jëzeted të...................................................
ʢhuzi①i① jëzetet etë..................................................
ʢhuzi①i① jëzetekatë të ..............................................
ʢhuzi①i① jëzetepestë.................................................
ʢhuzi①i① jëzetegjashtë ..............................................
ʢhuzi①i① jëzeteshtatë................................................
ʢhuzi①i① jëzetetetë ...................................................
ʢhuzi①i① jëzete ë të ................................................
ʢhuzi①i①t idhjetë .......................................................
FjalaĐeĐpërkthyesit
Falënderimi i takon Allahut të Madhëruar, kurse
paqja dhe përshëndetjet nga zemra i takojnë të dashu-
rit të Tij dhe të dashurit tonë, Muhamedit sal-lAllahu
alejhi ve sel-lem, familjes dhetë gjithëshokëve të tij.
Ky është një libërth i vogël për nga madhësia, i shk-
urtër në fjalë, por që përmban në vetvete një projekt
madhështor për të cilin ka nevojë çdo musliman, nga
muslimani i rëndomtë deritek hoxha i mirëfilltë.
Madje mund të them se kjo nevojë për muslimanin
është e përjetshme, ngase kuptimi i drejtë i Kuranit,
meditimi i tij dhe veprimi me të është edhe qëllimi
kryesor izbritjessëkëtij libri tëshenjtë.
Për të përfituar nga ky projekt ashtu siç kërkohet,
mendoj seduhetndjekurnjërangakëtody metoda:
E para: Të komentohet Kur’ani nga hoxhallarët në
bazëtë këtij projekti, pra, duke lexuar udhëzimet e sur-
UDHËZIMET…
Ţ
eve një nga një dhe pastaj komenti i tyre vjen në formë
të shkurtër, në mënyrë që xhemati ta kuptojë qëllimin
e ajeteve, dukemos ifuturnë detaje dhedegëzime.
E dyta: Të lexohen këto udhëzime duke pasur Ku-
r’anin pranë vetes, në mënyrë që për çdo pikë të shën-
uar në këtë libërth të mundohesh të gjesh vendin e saj
në sure dhe kështu të vazhdosh derisa të përfundosh
gjithë Kur’anin. S’ka dyshim se nëse ecën deri në fund
të Kur’anit në këtëformë, do të kesh një parafytyrim të
mirë përgjithë përmbajtjen e tij.
Kush e lexon këtëlibërth me meditim, qoftë mend-
onjë hoxhë apo edhe vetëm, do të shohë praktikisht
ndikimin e Kur’anit tek ai dhe do të bindet se sikur ta
kuptonim Kur’anin ashtu siç duhet, nuk do të ngope-
shim kurrë me të.
Kur’ani i ngjan një kopshti të madh plot thesare
dhe begati, mirëpo për të hyrë në këtë kopsht duhet të
kesh çelësin e portës, andaj lus Allahun eMadhëruar të
bëjë këtë libërth çelës të kësaj porte të madhe, që past-
… E SUREVE TË KUR’ANIT
ţ
aj t’i shijojmë begatitë e këtij kopshti të pafund në këtë
botë parabotës tjetër.
Allahu jep suksesin dhe vetëm prej Tij kërkojmë
bereqetin.
Xheladin LEKA
Mekë, ArabiSaudite
Udhëzimet e sureve të Kuranit
Hyrje
Falënderimi i takon Allahut, Zotit të botëve, përsh-
ëndetjet dhe lutjet qofshin për të Dërguarin tonë, Mu-
hamedin sal-lAllahu alejhi ve sel-lem, për familjen dhe
të gjithë shokët e tij.
Këto janë disa shenja të shkurtra dhe ndalesa të
shpejta për të sqaruar atë që përmbajnë tridhjetë xhu-
zet e Kur’anit Fisnik᷈
. Ikemi vendosurkëtoshenjapra-
në muslimanëve që t’u shërbejnë si llamba ndriçimi
përmes së cilave ata udhëzohen për të kuptuar temat
më kryesore që përmbajnë këto xhuze, me shpresë se
do të hapin njëdritare drejt meditimit të Kur’anit.
E kemi parasysh seshkurtesanë rrëfimështë shumë
e vështirë, qoftë edhe në fjalët e njerëzve të njohur për
oratori, e si është çështja kur flitet për Fjalët e Zotit të
①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①

ëëëë“Udhëzimet e xhuzeve”ë
ëëëëëëëë
ëëë
UDHËZIMET…
ŕŘ
njerëzve?! Fjalës së Tij nuk i afrohet asgjë, madje vlera
e Fjalës së Tij ndaj fjalëve të njerëzve është sikurse vle-
ra e Tijndajkrijesave tëTij.
Megjithatë këto pak faqe me lejen e Allahut do të
jenë si një bërthamë, që në të ardhmen të shkruhet më
gjerësisht rreth kësaj teme dhe shpresojmë që kjo gjë
të realizohet samë parë.
Përgatiti: Komisioni Shkencor pranë Organit Botë-
ror për Meditimin e Kur’anit Fisnik “Tedebbur-Medi-
tim”
Nën përkujdesjen dhe mbikëqyrjen e Dr. Umer
MUKBIL
SurjaĐFatiha
Temat kryesoreqë trajton surja FATIHA
1. Lavdërimi dhe madhërmi i Allahut.
2. Shfaqja e sinqeritetit në adhurim dhe kërkim të
ndihmës dhe se këto të dyja bëhen vetëm për
hirtë Allahut.
3. Tregimi përudhëzimin dhepër realitetin etij.
4. Llojet enjerëzveqë janëprivuarngaudhëzimi.
XhuziĐiĐparë
 Fillimi i sures Bekare përmend llojet e njerëzve,
besimtarë, jobesimtarë dhe hipokritë, por tregi-
mi për hipokritëtështë mëi gjatë.
 Rrëfen për Ademin alejhi selam dhe mëkëmbj-
en etijnë tokë.
UDHËZIMET…
ŕŚ
 Fillon tregimin për bijtë e Israilit, sidomos për
çifutët, lidhjen e tyre me shpalljen dhe me Pejg-
amberët të cilëtnuk ishin nga bijtë e Israilit.
 Aty është edhe tregimi i lopës, i cili është mes-
azh për këtë ummet. Rezymeja e këtij mesazhi
është rreziku nga lëkundja në pranimin e dispo-
zitave të Allahut dhe kjo gjë është shkak për ng-
urtësimin e zemrës.
 Pastaj sqarohen me detaje fëlliqësirat e çifutëve
ndaj Pejgamberëve të Allahut dhe melaikeve të
Tij.
 Rreziku i ndalimit të dhikrit (përmendjes) të
Allahut nëpër xhami dherreziku inxitimit për t’i
shemburkëtoxhami.
 Përmendja e xhamisë së shenjtë të Mekës, kush
e kandërtuar dhesi ështëndërtuar.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
ŕś
XhuziĐiĐdytë
 Përsëritet prapë tregimi për bijtë e Israilit dhe se
si ata kritikuan drejtimin e kiblës, pastaj jepet
kundërpërgjigjja ndaj tyresi dhe tregohet përvl-
erën e ummetit islam dhe se ky ummet është
ummeti më i mirë.
 Përkujdesja për pastrimin eshpirtit është mëpr-
imare sesa përkujdesja për drejtimin drejt kibl-
ës, edhepsety dyja janëtë rëndësishme.
 Obligueshmëria e agjërimit dhe qartësimi i rreg-
ullave dhe gjërave të tjera që kanë lidhje me agjë-
rimin. Ky vend në këtë xhuz është vendi i vetëm
në Kur’an që flet për agjërimin, andaj meditoni
mirë përtë.
 Qartësimi i dispozitave të haxhit, por surja në
këtë xhuz është përqendruar në qartësimin e di-
spozitave praktike, ndryshe nga surja El Haxh,
ku përqendrimi është në dispozitat e haxhit që
kanëlidhje me veprat ezemrësdhe tëbesimit᷅
UDHËZIMET…
ŕŞ
 Rrëfimi i gjerë për shumë dispozita të familjes,
sikurse kurorëzimi, shkurorëzimi dhe gjidhënia,
pastaj lidhja e tyre me devotshmëri dhe mbikë-
qyrje tëAllahut.
 Përqendrimi në lidhjen mes dispozitave të fam-
iljes dhe besimit në Ditën e Kiametit, ngase ky
besim ka gjurmë të mëdha për njeriun që ai t’i
zbatojë këto dispozita siduhet.
 Në tregimin e Xhalutit është një mësim i madh
për durimin, ngase fitorja kundër armiqve nuk
është thjeshtnënumrin e shumtë tëushtarëve.
XhuziĐiĐtretë
 Në të gjendet ajeti më i madh, Ajetul Kursij,
ndaj meditoni për fshehtësinë e madhështisë së
këtij ajeti.
 Pas Ajetul Kursij janë përmendur tre tregime, du-
hettëmeditojmëdhetëmendojmëmirëpërto.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
ŕş
 Nxitja për hua të mirë dhe për lëmoshë dhe qar-
tësimi se shejtani është ai që e frikëson njeriun
për armikun. Medito mirëpërkëtë ajet: “Ka nga
ata ithtarë të librit, që sikur t’u besosh një barrë
të tërë ari, dot’juakthejnë.”(Alu Imran: 75)
XhuziĐiĐkatërt
 Qartësimi për shtëpinë e parë e cila është vend-
osur për njerëzit (Qabja) dhe qartësimi i njërit
nga argumentetpërobligueshmërinë ehaxhit.
 Rëndësia e kapjes për litarin e Allahut dhe rënd
ësia e bashkimit dhe mospërçarjes.
 Pozita e urdhërimit për të mirë dhe ndalimit nga
e keqja, saqë është përmendur para besimit në
Allahun.
 Rreziku nga shoqëria ekeqe.
 Rrëfimi për luftën e Uhudit dhe qartësimi i ndi-
kimit të mëkateve në humbjen e ummetit; rrezi-
UDHËZIMET…
ŕŢ
ku i mëkateve të mëdha si kamata dhe vrapimi
pas dynjasë.
 Përmendja e disa cilësive të robërve të devotsh-
ëm të Allahut, medito për këtë dhe mundohu të
jesh edhe tingakëtanjerëz.
 Sqarimi i disa gjërave të cilatjanë nga kundërth-
ëniet eçifutëve.
 Ajetet e fundit të sures Alu Imran (nga ajeti 190
e deri nëfund) kanë vlerë të madhe. Pejgamberi
ynë sal-lAllahu alejhi ve sel-lem i lexonte ato kur
zgjohej nga gjumi, andaj ia vlen të meditojmë
përkëto ajete᷅
 Surja Nisa, e cila fillon në këtë xhuz, përqendro-
het te të drejtat e të dobëtëve: jetimëve, grave,
të pamundurve, atyre që nuk kanë pasur mund-
ësi të emigrojnë᷅
 Allahu i Lartësuar mori përsipërndarjen dhe ca-
ktimin e trashëgimisë, në mënyrë që të ndalë
… E SUREVE TË KUR’ANIT
ŕţ
mosmarrëveshjet mes familjeve, mosmarrëve-
shje të cilat zakonisht ndodhin për shkak të pas-
urisë.
 Qartësimi i grave me të cilat është e ndaluar
martesa.
XhuziĐiĐpestë
 Tregimi për raportet familjare, sidomos raportet
bashkëshortore, dhe si zgjidhet problemi nëse
ndodh dhe gjithashtu shfaqja e parimit të pajti-
mit dhe përmirësimit mes tyre᷅
 Profeti ynë sal-lAllahu alejhi ve sel-lem qau kur
dëgjoi fjalën e Allahut të Lartësuar: “Si do të bë-
het kur prej çdo populli të sjellin dëshmitarë
dhe të të sjellin ty (o Muhamed!) për dëshmitar
mbi të gjithë ata?!" (En-Nisa: 41), po gjendja
jonë cilado të jetë?
 Tregimi për falsifikimin që çifutët u bëjnë fakte-
ve, tregimi për gënjeshtrën dhe zilinë e tyre, nd-
UDHËZIMET…
ŘŔ
aj krahasoje këtë falsifikim me atë që po ndodh
sot.
 Rrëfimi për kthimin e amaneteve pronarëve të
tyre dhe kujdesi për drejtësi në gjykim ndaj nje-
rëzve.
 Urdhri për respektimin e Allahut, të Dërguarit
të Tij dhe udhëheqësve muslimanë dhe sqarimi
se kthimi në rast mosmarrëveshjeje është tek
Allahut dheiDërguari i Tij.
 Nga cilësitë e hipokritëve është të gjykuarit tek
dikush tjetër dhe jo tek sheriati i Allahut, madje
ndalojnë nga sheriati i Allahut me gjithë mund-
ësitë qëkanë.
 Obligueshmëria e dorëzimit ndaj gjykimit të
Allahut dhe të të Dërguarit të Tij sal-lAllahu ale-
jhi ve sel-lem.
 Urdhri për kujdes dhe përgatitje për në rrugën e
Allahut (luftë), nëseekziston shkaku.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Řŕ
 Vënia në pah e rrezikut të shejtanit dhe kujdesi i
tij i madh përtëna humbur.
 Rreziku i mbytjes së besimtarit pa të drejtë dhe
kërcënimi i madh përkëtë vepër.
 Shkurtimi i namazit në udhëtim dhe përmendja
e njëmënyrengamënyrat enamazit tëfrikës.
 Përmendja e disa rregullave të sjelljeve bashkë-
shortore, sikurse nushuzi (mospërfillja e gruas
për burrin e saj), drejtësia mes bashkëshorteve,
ndarja, të gjitha të shoqëruara me mbikëqyrjen
e Allahut.
 Rrëfimi për hipokritët, për miqësinë e tyre me
armiqtë e Allahut, si dhe rrëfimi për përtacinë e
tyre ndaj adhurimit, pastaj përmendja e vendit
të tyrenëbotën tjetër᷅
UDHËZIMET…
ŘŘ
XhuziĐiĐgjashtë
 Rrëfen për të krishterët dhe çifutët dhe përme-
nd thëniet e tyre për Musain alejhi selam si dhe
qëndrimin e tyre ndaj Merjemes dhe Isait alejhi
selam.
 Pjesa më e madhe e këtij xhuzi i takon sures El-
Maide, e cila është nga suret e fundit medinase
që janë shpallur. Kjo sure përqendrohet në
tregimin e marrëveshjeve dhe besëlidhjeve me
të afërmit dhe të largët madje edhe jobesimtar-
ët, në mënyrë që besimtari të edukohet që ta ru-
ajë esencën e plotësimit të detyrimeve dhe ma-
rrëveshjeve.
 Kjo sure përmban tetëmbëdhjetë dispozita që
nuk gjenden nëndonjësure tjetër.
 Surja fillon me rrëfimin ezgjeruarpër disaushq-
ime të ndaluara dhe sqaron disa lloje të ushqim-
it të lejuar.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Řř
 Përmendet ajeti i abdestit, pastaj përmenden di-
sa shkaqe të obligueshmërisë së abdestit dhe të
obligueshmërisë së guslit.
 Veprimi me dëshminë për hir të Allahut dhe ur-
dhri për drejtësi edheme ata që urren.
 Njohja me natyrën e lidhjes së të krishterëve dhe
çifutëve me Zotin e tyre dhe me Pejgamberët
është çështje e rëndësishme për mënyrën e sjell-
jes me ta.
 Rrëfehet për thirrjen e Musait alejhi selam për të
hyrë në tokën e shenjtë dhe qartësimi i vlerës së
thënies së të vërtetës si dhe shpejtimi për t’i
nxitur njerëzit të punojnë punë të mira dhe të
mbështeten me të vërtetë tek Allahu az-ze ve
xhel-leh.
 Jepet rrëfimi për rrezikun e vrasjes pa të drejtë
dhe neveria e çrregullimit dhe bërjes së tij dhe
UDHËZIMET…
ŘŚ
vlera e ngjalljes së shpirtrave në formën konkre-
te dhe abstrakte.
 Përmendet zbritja e librave nga Allahu dhe qar-
tësimi i gjykimit për atë që nuk gjykon me ligjin
e Allahut.
 Ndalohet miqësimi me çifutët dhe të krishterët
dhe rreziku i heshtjes së dijetarëve ndaj kundër-
vajtjeve sheriatike.
 Përgënjeshtrohet dyshimi i të krishterëve për
Profetin e Allahut, Isain alejhi selam, dhe paraq-
itja e pendimit tek atapaskësaj.
XhuziĐiĐshtatë
 Fillon me rrëfimin për më të afërmit dhe më të
largëtnga të krishterët dhe çifutëtpërne.
 Përmenden disa rregulla legjislative, si shpagimi
i betimit, ndalimi i alkoolit dhe bixhozit, ndali-
mi i gjuetisë për haxhiun përderisa është muhr-
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Řś
im dhe shpagimi për atë që e vepron, testamenti
para vdekjes, qartësimi i dëshmitarëve dhe qart-
ësimi i gjykimit nëse nuk gjenden dëshmitarë
muslimanë.
 Jepet diskutimi mes Isait alejhi selam dhe ndih-
mëtarëve të tij (havarijunëve).
 Na bëhet e qartë biseda që ndodhi mes Allahut
dhe Isait alejhi selam dhe pafajësia e Isait alejhi
selam nga pretendimi i pasuesve të tij se ai është
Zot.
 Fillimi i sures El En’am vërteton njëshmërinë,
ringjalljen dheprofetësinë.
 Këshillohen ata që i kanë kthyer shpinën argu-
menteve të Allahut dhe që kanë përgënjeshtruar
fenë e vërtetë, pastaj kërcënohen se do t’i goda-
së dënimiashtu sinjerëzit qëjetuan paratyre.
 Tregohet polemika e Ibrahimit alejhi selam me
popullin e tij, e cila konsiderohet nga polemikat
UDHËZIMET…
ŘŞ
më të rëndësishme për vërtetimin e besimit me
argumentekonkrete.
 Ngulitet besimi përmes meditimit në krijimin
dhe universin e Allahut dhe se kjo gjë mbjell re-
spekt dhemadhërim ndajAllahut.
XhuziĐiĐtetë
 Qartëson disa çështje legjislative që kanë lidhje
me besimin. Më të rëndësishmet janë: përmen-
dja e Allahut (thënia bismilah) kurtheretkafsha
dhe ndalimi i ngrënies së mishit që është prerë
pa u përmendur emri i Allahut, sidomos nëse
gjatë prerjes në vend të emrit të Allahut është
përmendur emri indonjëidhulli.
 Lidhja e zemrës me Allahun në rast udhëzimi
dhe rast devijimi nabën qëçdoherë tëkthehemi
tek Zoti ynë që të na hapë gjokset me udhëzim
nga Ai.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Řş
 Sqarohen disa adhurime që shpikën politeistët,
për të cilat nuk ka argument nga Allahu, si dhe
jepet kundërshtimi ndaj tyre.
 Fundi i sures El En’am përmban dhjetë porosi
të ndryshme, ndaj është e rëndësishme t’i kupt-
ojmë, të meditojmë përto dhe të punojmë sipas
tyre.
 Surja El A’raf fillon me rrëfimin e bisedës mes
shejtanit dhe Zotit dhe pastaj tregon se si shejt-
ani ka mashtruar Ademin dhe gruan e tij. Por, a
thua po marrim mësim nga ky mashtrim i shejt-
anit?
 Pasi përmendet tregimi i Ademit alejhi selam
me shejtanin, Allahu i Lartësuar na thërret me
katërthirrje, por ado të këshillohemi?!
 Jepen bisedat e ndryshme mes banorëve të xhe-
nnetit, banorëve të zjarrit dhe atyre të A’rafit.
UDHËZIMET…
ŘŢ
Mundohu ta paramendosh veten në njërin nga
këto grupe.
 Ky xhuz përfundon me pesë tregime të Pejgam-
berëve, andaj le të meditojmë mirë për shkaqet
e shkatërrimit të përgënjeshtruesve të Pejgamb-
erëve, që tëlargohemiprejtyre.
XhuziĐiĐnëntë
 Tregimi i Musait alejhi selam është nga tregim-
et më të gjata në Kur’an dhe një nga shkaqet e
kësaj zgjatjeje është lidhshmëria e tyre me çifut-
ët dhe intrigat e tyre. Fatkeqësisht në këtë um-
met gjenden njerëz të thjeshtë dhe dijetarë që u
përngjajnë çifutëve.
 Mundimet e Musait alejhi selam nga faraoni
ishin të mëdha dhe sa më shumë shtoheshin
mundimet, po aq shtohej edhe kthimi i Musait
tek Zoti i tij, iCilinuk ela asnjëherë vetëm.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Řţ
 Kur sprova u vështirësua edhe më shumë, Mus-
ai alejhi selam e udhëzoi popullin e tij që të kër-
kojnë ndihmë nga Allahu dhe të bëjnë sabër, u
tha atyre se toka i takon Allahut dhe se përfund-
imi do t’u takojë njerëzve të devotshëm. Medito
përkëtë!
 Mëshira e Allahut ka përfshirë çdo gjë. Allahu
përmendi se këtë mëshirë do ia caktojë një llojit
nga robërit e Tij, ndaj medito për cilësitë e tyre
se ndoshtabëheshedhe ti prej tyre.
 Rrëfehet për fshatin që ishte pranë detit, pastaj
jepet përfundimi i atyre që urdhëronin për të
mirë dhe ndalonin nga e keqja si dhe përfundi-
mi i atyreqë tejkaluan kufijtë.
 MerrmësimngatregimiiatijqëAllahu idhamë-
simet e Tij, por ai u largua prej tyre dhe shiko se
si Allahu e përngjau me krijesat më të fëlliqura,
edhe psemë herët ishtenë vendin mëtëngritur.
UDHËZIMET…
řŔ
 Flitet për fillimin e krijimit, pastaj kundërshtoh-
et mundësia e dobisë nga idhujt që adhurohen
në vend tëAllahut.
 Kur sahabët pyetën për prenë e luftës, u orient-
uan në gjëra më të rëndësishme, sikurse devot-
shmëria, pajtimi mes njerëzve dhe përgjigjja për
pyetjen e tyreu vonua deri pasajetit të 40-të.
 Përmendet me hollësi Lufta e Bedrit, mënyra e
daljes në këtë luftë dhe sqarohen disa ngjarjeve
që ndodhën nëtë.
XhuziĐiĐdhjetë
 Vazhdon rrëfimi për përshkrimin e vendit të
Luftës së Bedrit dhe pastaj për ëndrrën e Pejga-
mberit sal-lAllahu alejhive sel-lem.
 Thirrja përmban gjashtë këshilla për arritjen e
fitores dhe vazhdimin e saj dhe pastaj sqarimin
e kurtheve të shejtanit dhe ushtarëve të tij nga
radhët e hipokritëve.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
řŕ
 Surja El Enfal përmbyllet duke sqaruar lidhjen e
botës islame, e cila është vëllazërimi i përbash-
kët përtëndihmuar shpalljen e vetmetëZotit.
 Surja Tevbe fillon duke caktuar afatin e marrëv-
eshjes mes të Dërguarit të Allahut dhe politeis-
tëve e çka pason pastaj në gjendje lufte apo pa-
qeje.
 Rrëfimi për rregullat e përmbajtjes së premtim-
eve dhe thyerjes së tyre si dhe rrëfimi për ndali-
min e politeistëve që të hyjnë në Xhaminë e
Shenjtë në Mekë si dhe ndalesa për shfaqjen e
dashurisëndaj tyre.
 Luftimi i pasuesve të librit derisa t’i japin tatim-
in shtetit islam dhe duke qenë të nënçmuar e
pastaj përmendja e disabindjeve tëkota të tyre.
 Numërimi i muajve (kalendari) duhet të jetë si-
pas kalendarit islam të hixhretit, pastaj sqarimi
mbi muajt e shenjtë dhe caktimi i vitit të ligjsh-
UDHËZIMET…
řŘ
ëm dhe prishja ezakonit të jobesimtarëve, të cil-
ët bëjnë dredhinëmuajt eshenjtë.
 Nxitja e muslimanëve që të shpeshtojnë prani-
min e thirrjes së Allahut për të ikur për luftë në
rrugën eTij.
 Kritikimi i hipokritëve të cilët ngecin, arsyetoh-
en, kërkojnë leje që të mos shkojnë në luftë,
edhe psenuk kanëkurrfarë arsye përkëtë.
 Përmendja ecilësive tëhipokritëve dhekërcënimi
i Allahut ndaj tyre me dënim si dhe përmendja e
cilësive të besimtarëve dhe çfarë u ka përgatitur
Allahu atyrenëbotën tjetër.
 Ndalimi i Allahut ndaj Pejgamberit sal-lAllahu
alejhi ve sel-lem që të kërkojë ndihmë nga hipo-
kritët në luftë dhe gjithashtu ndalimi ndaj tij që
të kërkojë falje për ta apo t’ua falë namazin e
xhenazes atyre.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
řř
XhuziĐiĐnjëmbëdhjetë
 Vazhdimi i rrëfimit përhipokritët, pastaj përme-
ndja e beduinëve, të mirët dhe të këqijtë, pastaj
përmendja emuhaxhirëve dhe ensarëve.
 Përmendja e xhamisë famëkeqe dhe qëllimi i
keq për ndërtimin e saj dhe për këtë arsye Alla-
hu i Lartësuar e ndaloi Profetin e Tij të falej në
atë xhami. Pastaj përmendet xhamia e cila meri-
ton kujdes dhefaljenë të.
 Cilësitë e atyre që shitën veten për hir të Allah-
ut, pastaj përmendja e ndalesës për Pejgambe-
rin dhe ata që kanë besuar që të kërkojnë falje
për politeistët.
 Kur zemra të digjet me zjarrin emëkatit, pasuesi
i Kur’anit duhet të kujtojë tregimin e tre saha-
bëve të cilët nuk shkuan në Luftën e Tebukut. A
thua këto ajeteduhen kaluarpa medituar?!
UDHËZIMET…
řŚ
 Fundi i sures Et-Tevbe flet për lidhjen e njerëz-
ve me Kur’anin, duke bërë një ndarje e cila duh-
et të meditohet mirë në mënyrë që mos të jesh
nga lloji i tëhumburve.
 Sqarimi i argumenteve të Allahut në univers në
suren Junus, pastaj përmendja e shembujve për
të argumentuarekzistimin eAllahut.
 Ngritja e argumentit ndaj politeistëve dhe sfidi-
mi i tyreme Kur’an.
 Çfarë ke marrë nga cilësitë e Kur’anit që ka për-
mendur Allahu në ajetin 58 dhe 58 të sures Jun-
us?
 Kush janë evliatë e vërtetë të Allahut? Medito
për ajetet 62, 63 dhe 64 endoshta do të jesh nga
ata.
 Përmendja e tregimit të Nuhut, pastaj tregimit
të Musait me faraonin dhe nxjerrja në pah e ngj-
… E SUREVE TË KUR’ANIT
řś
arjes së mbytjes së faraonit, që të jetë dëshmi
dhe argument përata qëvijnëpas tij.
 Qartësimi i urdhrit të Allahut ndaj të Dërguarit
të Tij që të jetë i vendosur në besim, në pasimin
e shpalljes si dhe të ketë durim derisa të gjykojë
Allahu.
XhuziĐiĐdymbëdhjetë
 Fillimi i sures Hud flet për politeistët që përgë-
njeshtruan të vërtetën dhe për sfidën e Kur’anit
ndaj tyre.
 Përmendet tregimi i Nuhut dhe sqarimi i deba-
tit qëndodhi mes tij dhepopullit tëtij, pastajur-
dhri i Allahut që Nuhu alejhi selam të ndërtojë
anijen si dheqartësohetndodhia epërmbytjes.
 Në debatin e Nuhut me djalin e tij qartësohet se
dashuria ndaj Allahut nga besimtarët e sinqertë
është më e madhe se çdo dashuri, edhe nëse
është pjesë e trupit tëtij, fëmijëi tij.
UDHËZIMET…
řŞ
 Në tregimin e Hudit mësojmë se istigfari është
shkak për arritjen eforcës abstrakte dhe konkre-
te.
 Populli i Hudit e përgënjeshtroi Hudin alejhi
selam, madje i tha se ishte i sëmurë nga xhinnët,
por ai bëri durim dhe u mbështet tek Allahu, kë-
shtu që Allahu e shpëtoi prej tyre. Merr mësim
nga kyrast.
 Përmendja e shumë tregimeve të tjera të Pejga-
mberëve dhe çfarë pësuan ata në rrugën e thirrj-
es përtek Allahu.
 Në tregimin e Shuajbit alejhi selam del në shesh
kujdesi i Islamit për anën ekonomike dhe mbik-
ëqyrja eAllahutnëkëtë.
 Sqarimi i shkurtër i tregimit të Musait alejhi sel-
am me faraonin, pastaj bërja shenjë për disa ngj-
arje të Ditës së Kiametit dhe rrëfimi për të lumt-
urit dhe tëmjerëtnëatë ditë.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
řş
 Kjo sure përmbyllet me urdhër për qëndrue-
shmëri në rrugën eAllahut dhedurimnëtë.
 Fillimi i sures Jusuf flet për zilinë e vëllezërve
dhe sprovën e gruas së bukur, mirëpo pasi ai
nuk u lëkund, atëherënëfund koridobinë.
 Sqarimi i detajuar në lidhje me atë se çfarë ndo-
dhi mes Jusufit dhe vëllezërve të tij, hedhja e tij
nëpussidhepërfundimiitijtekmbretiiEgjiptit.
 Tregimi i joshjes që ibëri gruaja e mbretit Jusuf-
it, pastaj dalja në shesh e mbrojtjes së Jusufit
nga ky mëkat falë sinqeritetit ndaj Allahut. Sa
ekziston tek ti sinqeriteti, që pastaj përmes tij të
ballafaqoheshmekëto epshe?!
 Tregimi i Jusufit alejhi selam na tregon se thirrja
përtek Allahukurngulitet në shpirt, e bën njeri-
un të mosndaletedhenëseështëi burgosur.
UDHËZIMET…
řŢ
XhuziĐiĐtrembëdhjetë
 Vazhdimi i tregimit të Jusufit alejhi selam dhe
ardhja evëllezërvetëtijtekai,kërkesa etij drejtu-
aratyreqëtësjellinedhevëllanëetyrengababai.
 Porosia e Jakubit alejhi selam ndaj fëmijëve të
tij, pastaj hyrja e tyre tek Jusufi dhe rrëfimi i hu-
mbjes sëgotëssë mbretit.
 A more mësim nga durimi i Jakubit alejhi sel-
am? Cili ishtepërfundimi i durimit të tij?!
 Jusufi alejhi selam i përkufizoi gjërat që e ngrit-
ën atënëpozitë tëlartë dheato gjëra janë: devo-
tshmëria ndaj Allahut dhe durimi. Realizoji këto
të dyja qëtë arrishfitore tëmadhe.
 Edhe pas shumësprovave qëi ranë mbikokë Ja-
kubit alejhi selam, megjithatë nuk e ndryshoi
kurrë mendimin e mirëndajAllahut.
 Pas gjithë atij durimi që bëri Jusufi dhe faljes së
vëllezërve të tij... pas gjithë kësaj ai i lutet Allah-
ut qëta vdesë atësi musliman!
… E SUREVE TË KUR’ANIT
řţ
 Kjo sure përmbyllet duke përmendur argumen-
tet e Allahut në univers, pastaj duke përmendur
dërgimin e Pejgamberëve dhe pastaj theksohet
marrja e mësimitnga tregimet e Kur’anit.
 Surja Err-Rra’d fillonduke treguar për universin
dhe aludon për madhërinë e Allahut, pastaj sjell
shembuj për Kur’anin dhe madhërinëetij.
 Përmenden dhjetë porosi, të cilave kush u për-
mbahet, do të ketë shpërblim: “Këtyre u takon
shpërbliminë shtëpinë e fundit: xhenneti i Adn-
it, nëtë cilin do të hyjnëata...”
 Surja Ibrahim fillon me tregimin e Musait alejhi
selam dhe Profetëve të tjerë që u dërguan tek
popujt e tyre dhe tregon se si ata iu mbështetën
Allahut dhebënë durim për mundimet etyre.
 Përmendet një ngjarje nga ngjarjet e Ditës së Ki-
ametit, sesishejtanidistancohetngapasuesitetij
nëatëditë. Ruaju semostëmashtronshejtani!
UDHËZIMET…
ŚŔ
 Përmendet shembulli për fjalën e mirë dhe fjalën
e keqe, pastaj numërimi i disa të mirave të All-
ahutndajnjeriut, mirëpoaekefalënderuarAtë?!
 Ardhja e Ibrahimit në Mekë përmban tregime
të mahnitshme për mbështetjen tek Allahu dhe
madhërimi që i bënteAllahut.
 Në fund të sures Ibrahim përmendet përfundi-
mi i të padrejtëve dhe gjendja e kriminelëve në
atë ditë kur do tëshndërrohet tokadhe qielli me
një tokë dheqielltjetër.
XhuziĐiĐkatërmbëdhjetë
 Surja El Hixhër fillon duke sqaruar ruajtjen që
Allahu i bëri librit të Tij, Kur’anit, dhe e ngush-
ëllon Pejgamberin sal-lAllahu alejhi ve sel-lem
duke i treguar torturat që kanë pësuar Pejgamb-
erët paratij.
 Tërhiqetvëmendjatek madhësiae krijimittëAll-
ahut në univers, pastaj përmendet ringjallja dhe
argumentetpërmundësinëendodhjessësaj.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Śŕ
 Sqarohet me hollësi fillimi i krijimit të njerëzve
e xhinnëve dhe urdhri për Iblisin që t’i bëjë se-
xhde Ademit dhekundërshtimi itij.
 Sqarohet tregimi i Ibrahimit, Lutit si dhe bano-
rëve tëHixhrit.
 Fundi i sures El Hixhër përmban ilaç për atë që
gjen vështirësi në gjoksin e tij që t’i përmbahet
tesbihut (thëniasubhanAllah) dhe adhurimit.
 Surja En-Nahël ndryshe quhet edhe surja e mi-
rësive, ndaj medito përtë dhe falëndero Atë që i
dha këto mirësi.
 Në suren En-Nahël ka argumente të ndryshme
për veçimin e Allahut me adhurim dhe po ashtu
tregohet kotësiae ortakërisëndaj Allahut.
 Pastaj përmenden përgënjeshtruesit e Kur’anit
dhe ata që i kanë besuar atij, përmendet edhe
përfundimi itë dyjapalëve.
UDHËZIMET…
ŚŘ
 Pasi Allahu përmend të mirat e Tijndaj robërve,
më pas përmend fshatin që i ka mohuar këto të
mira tëZotit dhesesie ka dënuar atëfshat, andaj
kikujdestëmosjeshnga ataqëmohojnëtëmirat
eZotitdhepastajtëtëgodasëdënimiiTij.
 Në fund të kësaj sureje ka nxitje për thirrje në
rrugën e Zotit me urtësi dhe këshillë të mirë si
dhe për durimnga vështirësitë dhe torturat.
XhuziĐiĐpesëmbëdhjetë
 Fillimi i sures El Isra flet për fakte të rëndësish-
me mbi Xhaminë el Aksa, pastaj përmend hyrj-
en e bijve të Israilit në të dhe çrregullimin që bë-
në ata.
 Biseda rreth udhëzimit të Kur’anit dhe vënia në
pah e tëdy botëve dhe vrapuesit pas tyre.
 Përmendja e njëzet porosive të mrekullueshme,
të cilat kanë lidhje me çështjet më të rëndësish-
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Śř
me edukative dhe sociale, andaj medito për që-
ndrimin tëndndaj tyre.
 Kundërshtimi i politeistëve me argumente dhe
shkatërrimi i thirrjes së tyre për ortakëri ndaj
Allahut, pastaj përmendja e bisedës me Iblisin
nërastin e krijimit të Ademitalejhi selam.
 Udhëzime të shenjta për Pejgamberin tonë sal-
lAllahu alejhi ve sel-lem, që ai të mos mbështet-
et tek politeistët qoftë edhe shumë pak, përkun-
drazi, ai duhet të kthehet tek Zoti i tij duke për-
gënjeshtruar kërkesat e politeistëve dhe argum-
entet e tyre dhe duke përmendur argumentet e
Allahutnëgjithësi.
 Në fundin e kësaj sureje ka ngushëllim për Pejg-
amberin sal-lAllahu alejhi ve sel-lem, duke për-
mendur përgënjeshtrimin e faraonit ndaj Musa-
it, pastaj duke theksuarfort se Kur’ani ka zbritur
nga Allahu iLartësuar.
UDHËZIMET…
ŚŚ
 Surja El Kehf flet për katër sprova, të cilat janë
feja, pasuria, dituria dhefuqia.
 Feja është tregimi ibanorëve tëshpellës, një
tregim i gjallë për çdo fillestar që dëshiron
të pasojë rrugën e vërtetë.
 Pasuria përmendet në tregimin e dy njerëz-
ve, i pasuri që përgënjeshtroi Ditën e Kiam-
etit dhe i varfri i cili ishte besimtar në Allah-
un, pastaj rrëfehet përfundimi i secilit prej
tyre.
 Dituria jepet me tregimin e Musait me Hid-
rin, që është shembull i mrekullueshëm për
nxënësit e dijes në edukatë, ambicie të lartë,
urdhër për tëmirëdhendalim nga ekeqja.
 Fuqia përmendet me tregimin e Dhul Kar-
nejnit, i cili është shembull për njerëzit që
aplikojnë gjykimin, që të përdorin pozitën e
tyre përtëngritur drejtësinë mesnjerëzve.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Śś
 Është përmbyllur surja El Kehf duke treguar
ngjarjenga dita kur do tëdalim paraAllahut, pa-
staj përmendetpërfundimi i jobesimtarëve dhe i
besimtarëve.
 Është përmendur fjala errahmeh-mëshirë dhe
degëzimet e saj në suren Merjem gjashtëmbëdh-
jetë herë, ndaj kërkoji vendet e kësaj mëshire në
këtësure, pastaj shikoshkaqetetyre, ndoshtakë-
shtu dotaarrishmëshirënnëmuajinemëshirës.
 Surja Merjem fillon me tregimin eZekerijas dhe
flet mbifuqinë eAllahut për t’i dhënë fëmijë nd-
onëse atij i ishin thinjur flokët dhe gruaja e tij
kishte kaluar kohën e lindjes, andaj pas kësaj
ngjarjeje a mund të bëhet kushpesimist?
 Tregimi i hollësishëm i lindjes së Isait nga Merj-
emi si dhe tregimi për të folurit e tij sa ishte në
djep dukethënëse ështërob dhei Dërguari All-
ahut.
UDHËZIMET…
ŚŞ
 Tregimi i Ibrahimit alejhi selam dhe polemikat
e tij me babanë në lidhje me adhurimin e idhuj-
ve, duke përdorur shprehjen e butë në thirrjen e
tij (duke i thënë: o babai im), edhe pse ai ishte
politeist.
 Përmendja e disa Pejgamberëve dhe nxjerrja në
pah e disa ngjarjeve në ditën e mahsherrit, past-
aj përgënjeshtrimi i dyshimeve të atyre që prete-
ndojnëseAllahu kafëmijë.
 Surja Ta Ha fillon duke rrëfyer për Musain alej-
hi selam dhe ndihmën që Zoti i dha atij, pastaj
dërgimi i tij për te faraoni si dhe sfida me magji-
starët.
 Magjistarët e faraonit në fillim të ditës ishin job-
esimtarë, kurse në fundin e saj u bënë besimtarë
të begatë, andaj medito për shpejtësinë e ndiki-
mit të imanit tek ata.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Śş
 Nderimi që Allahu ua bëri bijve të Israilit duke i
nxjerrë nga qyteti Kibt dhe duke e fundosur far-
aonin dhepopullin etijnë det.
 Tregimi i Samiriut, i cili prodhoi viçin të cilin e
adhuruan bijtë e Israilit në mungesë të Musait
alejhi selam.
 Gjendja e atyre që ia kanë kthyer shpinën Kur’a-
nit në Ditën e Kiametit dhe rrëfimi i një pamjeje
ngapamjetefrikshmedhetrishtuesetëasajdite.
 Përkujtimi i njerëzve për armiqësinë e shejtanit
ndaj njeriut, nga ngjarja që përmban tregimi i
Ademit dhe cytjet e shejtanit ndaj tij. Andaj rua-
ju nga armikuibabait tënd!
 Kjo sure përfundon dukengushëlluar Pejgambe-
rin sal-lAllahu alejhivesel-lempërfjalëtqëthonë
politeistëtsidhepërtapërforcuaratënëfe.
UDHËZIMET…
ŚŢ
XhuziĐiĐshtatëmbëdhjetë
 Surja el Enbija fillon duke paralajmëruar për rin-
gjalljen dhe vërtetësinë e ndodhjes së saj dhe se
ajoështëafruar. Porathuaajepërgatiturpërtë?!
 Aprovimi i tevhidit përmesdebateve logjike dhe
argumenteve konkrete të dukshme, gjithashtu
duke përmendurDitën eKiametit.
 TregimiiIbrahimitnërastinethyerjessëidhujve
është shembull i shkëlqyer i mendjemprehtësisë
me mbështetjen e fuqishme tek Allahu i Lart-
ësuar.
 Rrëfimi i tregimeve të shumta të Pejgamberëve
dhe se si Allahu ka shkatërruar kundërshtarët e
tyre dhesi ikangriturnjerëzit edashurtë Tij.
 Përmenden shembuj të shkëlqyer të lidhjes së
fortë të Pejgamberëve me Zotin e tyre si dhe
shpëtimi i tyrenë kohët erëndanga ana eZotit.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Śţ
 Surja El Enbija përfundon duke përmendur pë-
rfundimin epoliteistëve dhe zotave të tyre, past-
aj thërret përnjëshmërinë e Allahut.
 Surja El Haxh fillon duke frikësuar njerëzit nga
trishtimet e dridhjes së kiametit si dhe tërheq
vërejtjen nga pasimi i shejtanit.
 Polemizohen politeistët në mohimin e ringjallj-
es, duke sjellë argumentet me fillimin e krijimit
të njeriut sidhengjalljen etokës sëvdekur.
 Sqarohet se siAllahu ka obliguarhaxhin për Ibr-
ahimin alejhi selam, pastaj përmenden disa sht-
ylla dhegjëra tëpëlqyeratë haxhit.
 Madhërimi i Allahut duke madhëruar shenjat
e Tij të haxhit dhe kurbanit, saqë këto shenja
kalojnëngatraditadhekonsiderohen adhurime.
 Përmendja e largimit të muhaxhirëvenga shtëp-
itë e tyre si dhe përmendja e obligimeve të atyre
që Allahu uaka mundësuartë sundojnë tokën.
UDHËZIMET…
śŔ
 Përmendja e disa popujve të cilët kanë kundër-
shtuar të Dërguarit e tyre, pastaj përmendja e
disa kurtheve tëshejtanit dhesprovave tëtij.
 Përmendja e argumenteve që tregojnë fuqinë e
Allahut të Lartësuar, po ashtu përmendja e rin-
gjalljes dhepolemizimi i politeistëve.
 Kjo sure përfundon duke thirrur për xhihad, për
praktikimin e obligimeve dhe lidhje të fortë me
Allahun.
XhuziĐiĐtetëmbëdhjetë
 Derisa je duke lexuar cilësitë e përmendura në
fillim të sures El Mu’minun, a nuk e ke pyetur
veten ndonjëherë se çfarë kam realizuar nga kë-
to cilësi?
 Tregimi i Nuhut alejhi selam dhe të mësuarit e
tij nga Allahu që të falënderojë Allahun pasi e ka
shpëtuarnga populli zullumqar.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
śŕ
 Vështrim i shpejtë i disa tregimeve të Pejgamb-
erëve për të ngushëlluar zemrën e Muhamedit
sal-lAllahu alejhi vesel-lem.
 Shfaqja e ngjarjes së agonisë, vdekjes, fryrjes së
burisë, pastaj përfundimi i përgënjeshtruesve të
argumenteve të Allahut dhe dënimi prej Allahut
me zjarr.
 Fillimi i sures El Mu’minun është “vërtet kanë
fituar besimtarët”, kurse fundi i saj “Allahu nuk
shpëton jobesimtarët”. Sa dallimi madh!
 Surja Nur fillon duke treguar për masën e dëni-
mitpër amoralitet, shpifjen nënder sidhe tregon
dispozitën emallkimit(mesbashkëshortëve).
 Tregimi i shpifjes për Aishen radijAllahu anha
na mëson të sigurohemi për lajmet dhe të ruaj-
më gjuhën dhe pastaj tregon rrezikun e madh të
gjuhës.
UDHËZIMET…
śŘ
 Në rastin e kësaj shpifjeje tregohet vlera e nënës
sonë, Aishes radijAllahu anha, andaj ki kujdes,
ruaju nga ata qëpërgënjeshtrojnëKur’anin.
 Kritika nga dashuria për të shfaqur mëkatet mes
besimtarëve dhe besimtareve si dhe urdhri për
të falurnërastlëndimi prej tëtjerëve.
 Urdhri për tëkërkuarlejekur hyjmënështëpi të
huaja, po ashtu urdhri për të ulur shikimin dhe
përtëruajturorganet gjenitale.
 Udhëzimi për t’u martuar dhe vënia në pah që
Allahu kujdeset për pasurinë si dhe vetëpërmb-
ajtja në rast varfërie. Po ashtu flitet për ndalimin
e kurvërisë.
 Sjellja si shembull e dritës së Allahut dhe vepra-
ve të jobesimtarëve, pastaj përmendja e disa ar-
gumenteve të Allahutnëunivers.
 Përmendja e hipokritëve dhe nxjerrja në pah e
cilësisë së ikjes dhe zmbrapsjesnga gjykimi i All-
ahut. Kështu qëkontrollojeedhe veten nëkëtë!
… E SUREVE TË KUR’ANIT
śř
 Allahu u ka premtuar atyretëcilëtkanëbesuar se
do t’i bëjë udhëheqës në tokë, por me disa ku-
shtetëcilatduhett’ishikoshnësurenEn-Nur.
 Përmendja e dispozitës së kërkimit të lejes për
fëmijët të cilët hyjnë në dhomat e prindërve, pa-
staj përmendja e dispozitës së mbulesës për gra-
të e moshuara, të gjitha këto llogariten nga mur-
et e nderit të cilat i sqaron surja En-Nur. Pastaj
flet për dispozitën e ngrënies në shtëpitë e të af-
ërmve.
 Në fund të kësaj sureje qëndron një thirrje për
mënyrën e edukatës që duhet kemi me Pejgam-
berin sal-lAllahu alejhive sel-lem.
 Surja El Furkan fillon duke lavdëruar Atë që ka
zbritur Kur’anin, mirëpo sa hise ke tek bereqeti i
këtij Kur’ani?!
 Më pas përmendet përgënjeshtrimi i dyshimeve
të politeistëve rreth Kur’anit dherreth tëDërgu-
arit sal-lAllahu alejhi vesel-lem.
UDHËZIMET…
śŚ
 Përshkruhet Dita e Kiametit dhe tërhiqet vëme-
ndja për rrezikun e shoqëruesve të këqij. Pra, ki
kujdespërkëtëparase t’i kafshosh duart!
 Përmenden disa shembuj se si Allahu i ka shkat-
ërruar popujt që përgënjeshtruan Pejgamberët,
me qëllim që përmes këtyre shembujve të trego-
hettërthorazigjendjaejobesimtarëvekurejshë.
 Argumentohet për njësimin e Allahut përmes
shenjave të Tij në gjithësi. Lexoji pra këto në li-
brin e gjithësisë (Kur’anin, i cili na mëson shu-
më gjëranga gjithësia).
 Nëse lexon cilësitë e robërve të devotshëm të
Allahut në fund të sures El Furkan, cilët mend-
on seiplotësojnë ato cilësi?
 SurjaEsh-Shuarafillon mengushëllimin përPejg-
amberin sal-lAllahu alejhi ve sel-lem ndaj tortura-
veqëpërjetonngamosdëgjimiipopullittëtij.
 Surja sjell disa tregime, të cilat janë që të gjitha
përforcim për Pejgamberin sal-lAllahu alejhi ve
sel-lem.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
śś
 Në tregimin e Musait alejhi selam shfaqet mbë-
shtetja efortë tek Allahu nëkohët më të vështira:
“Assesi (nuk na zë ushtria e Faraonit), me Mua
ështëAllahu,domëudhëzojë.”Sabindjeethellë!
 Vetëm zemra e pastër do t’i bëjë dobi njeriut në
Ditën e Kiametit, por a thua a kemi hulumtuar
ndonjëherë nëse zemrat tona janë të pastra apo
jo?
 Kur Nuhu alejhi selam e ftoi popullin e tij dhe i
urdhëroi për të mirë dhe i ndaloi nga e keqja,
ata e kërcënuan se do ta masakrojnë. Kurse ne
na dëmtojnë fjalët e njerëzve, të cilat janë kalim-
tare. Eh sa dallim të madh ka mes nesh dhe Nu-
hut alejhi selam!
 Hudi alejhi selam i kujtoi popullit të tij të mirat
që Allahu u dha atyre dhe po ashtu u kujtoi se
falënderimi për këto të mira bëhet duke qenë i
devotshëm.
UDHËZIMET…
śŞ
 Në tregimin e Pejgamberit të Allahut, Salihut
alejhi selam, tërhiqet vërejtja që të mos respekt-
ohen tepruesit dhe keqbërësit, andaj kujdesu që
të të mosdevijojnënga e vërteta.
 Qartësohet rreziku i pranimit të së keqes edhe
nëse nuk e vepron. Shiko përfundimin e gruas
së Lutit alejhiselam!
 “Adhuroje Allahun sikur e sheh Atë, edhe pse ti
nuk e sheh Atë, Ai të sheh ty”, shfaqet qartazi në
tregimin e Shuajbit alejhi selam, po ashtu edhe në
përfundimin e sures Esh-Shuara: “Ai i Cili (Alla-
hu)tëshehatëherëkurngrihesh(përadhurim)”.
 Kjo sure përfundon duke treguar për pozitën e
Kur’anitdheurdhëronpërthirrjepërtekAllahu.
 Në fillim të sures En-Nemël përmendet se Ku-
r’ani është udhëzues dhe përgëzim për atë tek i
cilipërmbushen disacilësi,kështuqëkërkojiato.
 Në tregimin e Musait alejhi selam me Faraonin
sqarohen pasojat e mendjemadhësisë dhe pad-
… E SUREVE TË KUR’ANIT
śş
rejtësisë, për shkak të të cilave ishin mohuar ar-
gumentete Allahut.
 Medito për besnikërinë e pupëzës dhe kujdesin
e saj përnjëshmërinë eAllahut si dhe mosmash-
trimin e saj nga ajo që posedojnë jobesimtarët
nga të mirat e dunjasë. Njëshmëria e Allahut
duhet të jetëpërherë para gjithçkaje.
 Tregimi i Sulejmanit alejhi selam dhe vendi Se-
be’ tregojnë sesi përdoret pushtetinë respektim
ndaj Allahut apo nëmëkatndaj Tij.
 Në tregimin e popullit të Profetit Salih sqarohet
se sado që tradhtarët të bëjnë kurthe, Allahu do
t’i mposhtë me kurthete Tij, madje ata nuk iku-
ptojnëfareato.
XhuziĐiĐnjëzetë
 Tregimi i Lutit alejhi selam tregon se deri ku ka
mundësi të shkojë gjendja e keqbërësve, saqë ata
UDHËZIMET…
śŢ
nuk pranuan të qëndrojnë në mesin e tyre nje-
rëzitepastërngamëkatet.
 Në suren En-Nemël gjenden pesë pyetje, të cil-
at ngulitin bazat etevhidit dhe sqarojnë tëvërte-
tën për çdo njeritë mençur.
 Kundërshtohen dyshimet e politeistëve dhe në
fundpërmenden disapamjengaDita eKiametit.
 Surja El Kasas fillon duke i qetësuar besimtarët
e dobët për të ardhmen dhe se Allahu do t’i bëjë
ata mëkëmbësnë tokë.
 Sqarohet me hollësi tregimi i lindjes së Musait
alejhi selam, pastaj gjidhënia dhe edukimi i tij
në pallatin e Faraonit. Po ashtu jepet tregimi
kurMusai vrau egjiptianin paqëllim.
 Çfarë të bën të kuptosh rasti kur ajo grua shkoi
tek Musai alejhi selamdukeu turpëruar?!
 Përshkruhet udhëtimi i Musait alejhi selam me
familjen e tij për tek qyteti i tij si dhe forcimi i tij
… E SUREVE TË KUR’ANIT
śţ
duke pasurndihmën e vëllait të tij; të gjitha këto
aludojnë se thirrësi nuk është i pavarur nga ndi-
hmëtarët që i dalin në ndihmë, mirëpo mund të
ndodhë që nuk mund të gjejë ndihmëtar tjetër
pos Allahut, që është Ruajtësi dhe Ndihmëtari
më i mirë.
 Detyrohen politeistët që t’i besojnë Muhamedit
sal-lAllahu alejhi ve sel-lem, ngase ai po u rrëfen
tregimet e Bijve të Izraelit, të cilat nuk i ka përje-
tuar.
 Shfaqet fuqia e Allahut në rrotullimin e natës
dhe të ditës. E sikur Ai të donte, do ta zgjaste
njërën prej tyre përgjithmonë.
 Jepet tregimi i Karunit me pasurinë, ngase pasu-
ria është shkatërrimnëse pronari i saj nuk e njeh
të drejtën eAllahutnëatë pasuri.
 Në fund të sures El Kasas bëhet shenjë se ashtu
sikurse u nxor Musai alejhi selam nga vendi i tij
UDHËZIMET…
ŞŔ
e pastaj u kthye, ashtu do bëhet edhe me Muha-
medin.
 Surja El Ankebut nis me tregimin e llojeve të
sprovave që godasin thirrësin në rrugën e tij, si:
sprova e familjes, tortura trupore dhe sprova e
dunjasë. Në fund të sures tregohet rrugëdalja
nga këto sprova, ku Allahu thotë: “Ata që luftoj-
në për çështjen Tonë, sigurisht, Ne do t’i udhëz-
ojmë drejt udhëve Tona.”
 Shembujt e njëpasnjëshëm nga dënimi i popuj-
ve të ndryshëm na bëjnë të mendojmë se edhe
nenuk jemitë sigurtngakëto dënime.
XhuziĐiĐnjëzetenjëtë
 Urdhërohet polemizimi me pasuesit e librit (të
krishterët dhe çifutët) në formën më të mirë,
por çfarë mendon për formën e debatit me vëll-
anë tënd?!
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Şŕ
 Në fund të sures El Ankebut bëhet thirrje që të
meditohet për gjithësinë dhe se mundimi e sak-
rifica të dërgojnëtekudhëzimi.
 Surja Er-Rrum fillon duke përmendur humbjen
e romakëve, por premtohet gjithashtu se ata pa-
staj do të fitojnë dhe se Allahu ndihmon kë të
dojë.
 Medito si Allahu i Lartësuar i kritikoi politeistët
për shkak të pakujdesisë së tyre ndaj ahiretit!
Por a e kuptove sesi lidhja me dunjanëështë së-
mundje?
 Thirrje për të medituar për argumentet e Allah-
ut në krijimin e njeriut, rrotullimin e tokës dhe
të ditës, zbritjen e shiut dhe argumentete tjera.
 Thirrje për të qëndruar në natyrshmëri (Islam),
pastaj vënia në pah se shkaku i shfaqjes së çrreg-
ullimit dhe prishjes janë veprat e njerëzve, ndaj
UDHËZIMET…
ŞŘ
mos u bëj ndihmëtar i shfaqjes së çrregullimit
dhe prishjes.
 Kthimi mbrapa duke përmendur disa argumen-
te të Allahut në gjithësi, pastaj përfundimi i sur-
es duke bërëthirrje për durim.
 Surja Lukman fillon duke përshkruar të mirët
dhe shpërblimin e tyre, pastaj thekson ata që ja-
në të njohur për fjalë të kota si dhe dënimin që
meritojnë.
 Porositë e Lukmanit ndaj djalit të tij filluan me
tevhidin, pastaj me respektimin e prindërve dhe
shoqërimin e tyre në punë të mira edhe nëse ja-
në jobesimtarë. Vërehet se porosia e Lukmanit
filloi me përmirësimin e besimit para veprave,
ndaj medito për këtë dhe gjithashtu lidhe me
rrëfimin e sures për argumentet e tevhidit që
gjenden në gjithësi, duke treguar se si politeistët
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Şř
kthehen tek Allahu në kohëra të vështira, por i
bëjnëortak Atij kurjanënëliridhekomoditet.
 Në fund të kësaj sureje bëhet thirrje për t’u për-
gatitur për Ditën e Kiametit, pastaj tregohet për
çelësat e gajbit (së fshehtës), të cilat nuk i di as-
kush posAllahut.
 Surja Es-Sexhde fillon me tregimin për fillimin e
krijimit dhe mbarimin etij, pastaj përfundimin e
krijesave osenëxhennet osenëzjarr.
 Surja Sexhde përmend disa cilësi të besimtarë-
ve, por cilësitë më parësore të cilat i japin njeriut
udhëheqjen nëfe janë durimi dhe bindja.
 Në fund të sures Es-Sexhde bëhet thirrje për të
medituar për argumentet e Allahut dhe po ash-
tu për largimin nga inatçinjtë dhe kokëfortët
ndaj së vërtetës.
UDHËZIMET…
ŞŚ
 Surja El Ahzab fillon duke e thirrur Pejgamber-
in për t’ia pasur frikën Allahut! Po ti, a zemëroh-
esh nëse tëthuhetkjofjalë?
 Përmenden nënat ebesimtarëvesi dhe sqarohet
se ndalimi i martesës me to është njësoj sikurse
ndalimi i martesës menënatbiologjike.
 Jepen përshkrime mahnitëse nga lufta e Ahzab-
it, të cilat shfaqin gjendjen e muslimanëve dhe
të hipokritëve në momentet evështira tëluftës.
XhuziĐiĐnjëzetedytë
 Përmendja e gjendjes së Pejgamberit me gratë e
tij si dhe porosia e Allahut për to, që ato të rrinë
në shtëpitë e tyre. A thua gratë tona janë më të
mira se ato?!
 Përmendja e vlerës së familjes së Pejgamberit
sal-lAllahu alejhi ve sel-lem, pastaj e muslimanë-
ve dhe muslimaneve nëpërgjithësi.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Şś
 Vënia në pah e disa rregullave që lidhen me div-
orcin si dhe mbulesën e nënave të besimtarëve,
prandaj Allahu e mëshiroftë atë grua që i pason
ato.
 Përkushtimi i dukshëm ndaj mbulesës dhe rreg-
ullave të saj, duke e lidhur çështjen e mbulesës
me nënshtrimin ndaj urdhrit të Allahut si dhe
duke u tërhequrvërejtjen hipokritëve.
 Në fund të sures përmendet përfundimi i jobes-
imtarëve dhe pasuesve të tyre, pastaj përmendet
besa qëkapranuarnjeriu.
 Surja Sebe’ fillon duke shkatërruar bazat e polit-
eizmit dhe mohimit të ringjalljes.
 Tregohet udhëzimi i Pejgamberëve në raport
me mirësitë dhe falënderimi përto, kurse shum-
ica e njerëzvendaj mirësivejanëmohues.
 Në përleshjen mes mendjemëdhenjve dhe pas-
uesve të tyre ka shenja për rëndësinë e zgjedhjes
UDHËZIMET…
ŞŞ
së drejtë në pasim, në mënyrë që të mos pendo-
hemi.
 Kjo sure përfundon duke i thirrur politeistët të
meditojnë dhe i frikëson me ditën në të cilën
nuk bën dobi mëbesimi.
 Surja Fatir fillon duke u kujtuar njerëzve mëshi-
rën dhe mirësitë e Allahut dhe duke ua tërhequr
atyre vërejtjen nga mashtrimet e dunjasë dhe të
shejtanit si dhe duke u kujtuar madhështinë e
Allahut dhe nevojën e madhe që kanë robërit
për Allahun.
 Përmenden llojet e njerëzve që trashëguan libr-
in, pastaj shpërblimi i besimtarëve dhe jobesim-
tarëve.
 Surja përmbyllet duke i mundur politeistët me
argumente si dhe përmendet se dredhitë e shë-
mtuara nuk godasin vetëmsedredharakët.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Şş
XhuziĐiĐnjëzetetretë
 Surja Jasin në hyrje të saj flet për Kur’anin dhe
thirrjen që Profetiu bën politeistëve.
 Pastaj sjell shembullin e banorëve të fshatit, të
cilët përgënjeshtruan Pejgamberët, si dheshpët-
imin ebesimtarit qëishte i mëshirshëmndaj po-
pullit tij, pastaj tregohet për shpërblimin e këtij
besimtari me xhennet.
 Më pastërheq vëmendjen tek argumentet e All-
ahut në gjithësi, duke i thirrur politeistët në bes-
im dhe duke i paralajmëruar nga adhurimi i she-
jtanit.
 Kjo sure përfundon duke përforcuar bindjen në
fuqinëe Allahut përkrijim dheringjallje.
 Fillimi i sures Es-Safat flet për njëshmërinë e
Allahut përmes argumenteve të krijimit të krije-
save të mëdha, të cilat nuk mundet t’i krijojë
dikush tjetërposTij.
UDHËZIMET…
ŞŢ
 Rrëfehet për ringjalljen dhe llogaridhënien, pas-
taj përmenden mirësitë e besimtarëve në botën
tjetër dhe dënimi i përgënjeshtruesve.
 Tregohet me shembull debati mes banorëve të
xhennetit dhe banorëve të zjarrit, çka flet për
rrezikune shoqërisësëkeqe.
 Zoti u përgjigjet më së miri lutjeve të robërve të
Tij. A i je drejtuar Atij me lutje dhe përkushtim?
Medito për këtë ajet: “Kur Nuhu Na thirri (në
ndihmë), Ne iu përgjigjëm bukur...”
 Dorëzimi i Ibrahimit dhe Ismailit alejhima sel-
am ndaj urdhrit të Allahut është shembulli më
mahnitës në ndikimin e edukatës së mirë si dhe
qartësim seky edukim jeppërfundim tëmirë.
 Surja përfundon duke nënvlerësuar disa dyshi-
me të politeistëve si dhe duke sqaruar se ushtria
e Allahut ështëendihmuar.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Şţ
 Surja Sad nëfillimin e saj flet për lloje të ndrysh-
me të grindjeve në tokë dhe qiell, andaj mundo-
hu të meditoshpërkëto.
 Në suren Sadka gjithashtu ngushëllim për Pejg-
amberin sal-lAllahu alejhi ve sel-lem sidhe thirr-
je përtë që të pasojë Pejgamberët para tij dhe të
mësojë se si ata ishin të durueshëm gjatë sprov-
ave.
 Medito se si Allahu nënshtroi për Sulejmanin
disa gjëra të cilat nuk mund t’i bënte askush, por
kjo gjënuk e bëri atëmendjemadh.
 Medito për edukatën e Pejgamberëve gjatë lutj-
eve drejtuar Zotit: “Kujtoje robin Tonë, Ejubin,
kur iu lut Zotit të vet: “Me të vërtetë, më ka go-
ditur djalli memundim dhe vuajtje!”
 Përshkrimi i qindra njerëzve të devotshëm dhe
qindra të tjerëve të lajthitur, pastaj përshkrimi i
tregimit të Iblisit dhe mospranimit që të bëjë se-
UDHËZIMET…
şŔ
xhde ndaj Ademit për shkak të mendjemadhësi-
së dhe tiranisësë tij.
XhuziĐiĐnjëzetekatërtë
 Fillimi i këtij xhuzi plotëson rrëfimin e mëher-
shëm për njëshmërinë e pastër të Allahut dhe
kërcënimin ndaj politeistëve.
 Nuk kapesimizëm ndaj mëshirës së Allahut, ng-
ase Allahu ifal të gjitha mëkatet, sado tëneverit-
shme qofshin.
 Ku do të jesh ti atëherë kur jobesimtarët do të
ngrihen për xhehennem grupe-grupe dhe besi-
mtarët do të dërgohen për në xhennet grupe-gr-
upe?
 Surja Gafir fillon duke përmendur faljen e Alla-
hut dhe se Ai e pranon pendimin, po ashtu për-
mend dënimin e dhembshëmpërkryeneçët.
 Në këtë sure përmendet gjithashtu debati në të
drejtë dhe ainë tëkotë.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
şŕ
 Në suren Gafir përmendet përgëzimi për të pe-
nduarit dhe se do t’u mjaftonte atyre si nder që
melaiketkërkojnëfalje përta.
 Rrëfehet për Ditën e Kiametit, e cila prangos
mendjen nga frikësimi i asaj dite dhe pohon se
në atë ditë shfaqet madhështia e pushtetit të All-
ahut.
 Në tregimin e besimtarit nga paria e Faraonit ka
një shëmbëlltyrë për thirrësin që këshillon pop-
ullin e tij, se ai duhet të debatojë me ta me argu-
mente dhe fakte ngase vetëm euforia nuk mjaft-
on.
 Përmenden me hollësi shumë mirësi nga mirë-
sitë e Allahut dhe sqarohet përfundimi i atyre që
polemizojnë ndaj shenjave dhe argumenteve të
Allahut.
 Surja Fussilet flet për Kur’anin Fisnik dhe gjen-
djen e kryeneçëve ndaj tij si dhe kritikon ata për
UDHËZIMET…
şŘ
shkak se nuk i janë përgjigjur urdhrit të Allahut
me gjithë dobësinë e tyre, kurse qiejt dhe toka,
me madhësinëe tyre, u janë përgjigjururdhrit të
Allahut.
 Sqarohet rreziku i shoqërisë së keqe dhe se ata
ua zbukurojnë mosbesimin dhe humbjen atyre
që i shoqërojnë.
 Surja Fussilet flet edhe për çështje edukative në
thirrjen për tek Allahu si dhe për edukatën e
mirë.
 Kritikohen mohuesit e argumenteve të Allahut,
pastaj mbrohet Kur’ani dhe sqarohet se ai vërtet
është udhëzim dheshërim.
 Në fund të sures bëhet thirrje për të medituar
për universin dhe trupin enjeriut, ngase kjo me-
todë mund t’ua sqarojë të vërtetën atyre që e
kërkojnë.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
şř
XhuziĐiĐnjëzetepestë
 Surja Esh-Shura fillon me përmendjen e Kur’a-
nit dhe se ai është paralajmërues për nënën e
fshatrave (Mekën) dhe popujt rreth saj, po ash-
tu është paralajmërues për Ditën e Bashkimit
(Kiametit).
 Allahu i Lartësuar zgjedh kë të dojë për t’ia dër-
guar shpalljen, ndaj nuk është çudi që tëurdhër-
ojë Muhamedin alejhi selam me një fe e cila
është e ngjashme me atë që i ka urdhëruar edhe
Profetëtpara tij.
 Përmenden disa shenja të cilat tregojnënjëshm-
ërinë e Allahut dhe fuqinë e Tij dhe nga këto
shenja është mirësia e llojllojshmërisë në dhuri-
min e fëmijëve kujt të dojë dhe privimin e të tje-
rëvenga kjo dhunti.
 Surja Esh-Shura përfundon me sqarimin se Ku-
r’ani është shpirt me të cilin ngjallen zemrat, an-
UDHËZIMET…
şŚ
daj a je treguar i vëmendshëm nëse ta ka ngjall-
ur Allahu zemrën me këtëshpirt?
 Surja Ez-Zuhruf fillon me përmendjen e pozitës
së Kur’anit, pastaj kalon tek polemizimi i polite-
istëve, pastaj te debati me ata që pasojnë baball-
arët e tyre pa argumente. Por a ke menduar për
gjurmën negativeqë tëlëpasimi i verbër?
 Mos u merakos për jetën! Vërtet Allahu ka nda-
rë mes njerëzve mjetet për të jetuar dhe disave u
ka dhënë më shumë se të tjerëve: “Jemi Ne ata
që ua ndajmë njerëzve mjetet e jetesës në këtë
botë, duke i ngritur në shkallë disa më lart mbi
të tjerët.”(Ez-Zuhruf: 32)
 Ruaju nga shoku para se të shpresosh të largoh-
esh nga ai, mirëpo atëherë nuk do të të bëjë më
dobi pendimi.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
şś
 Në tregimin e Musait tregohet se Faraoni u arg-
umentua me pushtetin e tij se është më i mirë se
Musai alejhiselam, kështu qëruaju nga dunjaja.
 Pastaj sqarohet se të gjitha miqësitë do të jenë
të pavlera në Ditën e Kiametit, përveç miqësisë
mes robërve të devotshëm, andaj përmbaju nje-
rëzve të mirë.
 Medito mirë për ngjarjen mes banorëve të zja-
rrit dhe ruajtësit të zjarrit, i cili quhet Malik. Kjo
ngjarje përshkruhetnga fundi isures Ez-Zuhruf.
 Fillimi i sures Ed-Duhan flet për zbritjen e Ku-
r’anit, pastaj tall politeistët, dyshimet dhe kërcë-
nimet e tyre, pastaj fletpërgjurmëtekryelartësi-
së ndaj së vërtetës në këtë botë dhe ç’pasoja do
të kenëpersonat etillë.
 Përmend çfarë i pret njerëzit e këqij duke filluar
me fjalët: “Vërtet pema e Zekkumit....” si dhe
përmend çfarë i pret njerëzit e mirë me fjalët:
UDHËZIMET…
şŞ
“Vepërmirët me të vërtetë do të jenë në vend të
sigurt...”
 Fillimi i sures El Xhathije tërheq vëmendjen për
shenjat e mëdha në qiell dhe tokë, pastaj tregon
përfundimin e mendjemëdhenjve dhe tallësve.
 Ruaju nga pasimi i epshit, ngase disa njerëz ep-
shin ebëjnëZot dukemos endierfare!
 Kjo sure përfundon duke përshkruar trishtimin
e Ditës së Kiametit dhe humbjen e madhe të
keqbërësve, shpërblimin e besimtarëve dhe dë-
nimin e jobesimtarëve.
XhuziĐiĐnjëzetegjashtë
 Surja El Ahkaf fillon duke argumentuar përsos-
mërinë e krijimit të qiejve dhe tokës, se Allahu
duhet të veçohet meadhurim.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
şş
 Tregohet për Kur’anin, pastaj porosia për t’u sj-
ellë mirë me prindërit si dhe tërheqja e vërejtjes
t’u thuhetatyremadje asuf.
 Në tregimin e Ahkafitsqarohet se dënimi mund
të vijë ndonjëherë në formë dhuntie dhe kështu
e shkatërron njeriun.
 Medito se si xhinnët kuptuan Islamin pasi dëgj-
uan Kur’anin vetëm në një tubim. Kush medit-
on përkëtë?
 Surja El Ahkaf përmbyllet duke thirrur për të
medituar për gjithësinë, pastaj na përkujton për
ditën kur do të dalim para Allahut dhe më pas
bën thirrje për tëpasuarPejgamberët në durim.
 Surja Muhamed fillon duke i nxitur besimtarët
t’i luftojnë jobesimtarët dhe më pas përmend
përfundimin e të dy grupeve.
UDHËZIMET…
şŢ
 Përshkruhet xhenneti dhe mirësitë e tij, pastaj
xhehennemi dhe dënimet e tij, pastaj përshkru-
hen hipokritët dhe u bëhet thirrje për të medit-
uar për Kur’anin, në mënyrë që të pastrohen
nga hipokrizia.
 Kjo sure përfundon duke dhënë porosi për mu-
slimanët, e nëse nuk i përfillin ato, atëherë Alla-
hu do t’indryshojë ata mepopuj të tjerë.
 Surja El Fet’h fillon duke i përgëzuar besimtarët
për përfundimin e mirë të Marrëveshjes së Hu-
dejbijes dhe këtë marrëveshje e quajti si çlirim
dhe fitore.
 I qetëson besimtarët dhe u largon mërzinë dhe
po ashtu i lajmëron se e keqja do t’i godasë hip-
okritët dhe jobesimtarët.
 Përmendet Marrëveshja e Hudejbijes dhe ngri-
het lart pozita e atyre që kanë marrë pjesë në të,
pastaj tërthorazi kritikohen ata që nuk kanë ma-
… E SUREVE TË KUR’ANIT
şţ
rrë pjesë pa pasur pa arsye dhe thuhet se atyre
nuk do t’u lejohet të marrin pjesë në çlirimin e
Hajberit.
 Përmendet qartë kënaqësia e Allahut ndaj atyre
që dhanë besën nën hijen e pemës, andaj ki kuj-
des se mos urren atë me të cilin Allahu është i
kënaqur.
 Surja El Fet’h përfundon duke përmendur veç-
oritë eummetit triumfuese trashëgues.
 Surja El Huxhurat është përmbledhëse e çështj-
eve të moralit dhe edukatës, andaj kërkoji këto
gjëra në këtë sure. Shiko të gjesh ndonjë gjë nga
morali i mirë dhe përmbaju asaj dhe po ashtu
çdo gjë që ndalon nga morali i keq, largoju prej
tij.
 Tregohet rreziku i besimit të thashethemeve
dhe se përfundimi i këtij besimi mund të të dër-
gojë në pishmanllëk dhe pendim, andaj në amb-
UDHËZIMET…
ŢŔ
ientet mediatike vërteto sepse shumë pak prej
atyre lajmeve janë të vërtetuara.
 Ngulitet rregulla e përgjithshme e vëllazërisë, e
cila është e ngriturnëbesim.
 Përmenden disa edukata dhe sjellje me të cilat
duhet të stoliset besimtari.
 Gradimi tek Allahu është i bazuar në devotshm-
ëri, andaj kikujdesnga fanatizmi i urryer.
 Çdo begati që e kaplon besimtarin, dhuntia dhe
falënderimi për të i takon vetëm Allahut të Lart-
ësuar.
 Surja Kaf fillon duke përmendur përgënjeshtri-
min që politeistët u bënin të Dërguarve, pastaj
argumenton pohimin eringjalljes.
 A ke menduar mbikëqyrjen e Allahut në fjalët
që thua dhe a ke menduar për dy melekët të ci-
lët illogarisin mirëshprehjete tua?!
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Ţŕ
 Pastaj përshkruhet vdekja dhe çfarë pason pas
saj, sikurse ngjarja e kiametit, xhehennemi dhe
xhenneti.
 Në fund të sures flitet prapë sikurse në fillimin e
saj, përgjithësinë dhepohimin eringjalljes.
XhuziĐiĐnjëzeteshtatë
 Fillimi i sures Edh-Dharijat përmban vërtetësi-
në e ndodhisë së ringjalljes dhe shpërblimit, pa-
staj përmendet përfundimi i jobesimtarëve dhe
të devotshmëve.
 A frikësohesh për rrizkun? Allahu është betuar
në Veten e Tij se rrizku yt është në qiell dhe kjo
gjëështëesigurtsikurseedhevetëtëfolurittënd.
 Përmendja e politeistëve nëformë alegorike du-
ke përmendur disa popuj përgënjeshtrues dhe
shkatërrimin e tyre, pastaj urdhri ndaj Pejgamb-
UDHËZIMET…
ŢŘ
erit sal-lAllahu alejhi ve sel-lem për t’ua përkujt-
uarnjerëzveshpalljen.
 A ke menduar ndonjëherë sa e ke vërtetuar këtë
qëllim madhor: “Nuk i kam krijuar xhinnët dhe
njerëzit vetëm se të më adhurojnë.” (Edh-Dhar-
ijat: 56)
 Fillimi i sures Et-Tur përmban kërcënim për
politeistët përgënjeshtrues, pastaj përmendkën-
aqësitë dhe tëmirat e të devotshmëve.
 Pesëmbëdhjetë pyetje të njëpasnjëshme e dërg-
ojnë njeriun nga një gjendje në gjendjen tjetër
dhe e detyrojnë atë të mendojë për kohën e ta-
shme dhe për atë që do të vijë më vonë... Këto
pyetje e orientuan Xhubejr ibën Mut’imin të
pranojëIslamin.
 Durimi në adhurim është përmbyllja me të cilën
përfundon surja Et-Tur, por a e ke edhe ti këtë
gjë?
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Ţř
 Surja En-Nexhm fillon duke lavdëruar të Dërg-
uarin Muhamed sal-lAllahu alejhi ve sel-lem
dhe duke pohuar pagabueshmërinë e tij, pastaj
vërteton se Kur’ani është shpallje nga Allahu e
zbritur përmes melekutXhibril.
 Pastaj mohohen zotat e politeistëve si dhe fjalët
e tyre për këta zota, sepse fjalët e tyre janë vet-
ëm se hamendje pafakte. Pastaj tërhiqet vërejtja
që të mosthuhen këtofjalë tëpaargumentuara.
 Kjo sure përfundon duke ua përkujtuar politeis-
tëve se çfarë i ka goditur popujt politeistë para
tyre si dhe i paralajmëron ata për një dënim të
afërt.
 Surja ElKamer fillonduke paralajmëruarpolite-
istët për afrimin e Ditës së Kiametit dhe se çfarë
torturash të rënda do kenë në kohën kur do të
ringjallen.
UDHËZIMET…
ŢŚ
 Përkujton politeistët se çfarë u ka ndodhur pop-
ujve para tyre dhe se ata nuk janë më të mirë se
jobesimtarët epopujve tëmëhershëm.
 Në këtësure ështëpërsëritur shumëfjalia se Ku-
r’ani është i lehtësuar (për t’u mësuar përmen-
dësh, për ta kuptuar etj.), mirëpo problemi fshi-
het në këtë pyetje: Kush është ai që e merr këtë
këshillë?
 Surja Err-Rrahman është zbukurimi i Kur’anit,
në të numërohen dhuntitë dhe e para dhunti
me të cilën fillohet është dhuntia e mësimit të
Kur’anit. Cila është pjesa jote në mësimin e
Kur’anit?Pornuk është vetëmleximi itij.
 Kjo sure përfundon duke përshkruar të mirat e
xhennetit. A ke ti punë të mira të cilat të ndihm-
ojnë përtëhyrënë xhennet?!
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Ţś
 Në fillim të sures El-Vakia ka një rrëfim frikësu-
es, por a je ndalur tek ky fillim, a ka mbetur ajo
ngjarjenë kujtesën tënde?
 Në Ditën e Kiametit njerëzit në bazë të punëve
të tyre do të ndahen ne tre lloje dhe do të shpër-
blehen në bazë të punëve. Zgjidh për veten tën-
de njërin ngakëto grupe.
 Në këtë sure shfaqen disa argumente konkrete
dhe tregohet se ringjallja është e vërtetë e pam-
ohueshme dheserefuzimi i sajështë kotësi.
 Kjo sure përfundon duke përshkruar vdekjen,
pastaj përsëripërmend tre llojet enjerëzve.
 Surja El Hadid fillon duke përshkruar madhëri-
në e Allahut, pastaj bën thirrje për besim dhe
shpenzimnërrugën e Allahut.
UDHËZIMET…
ŢŞ
 Përshkruhet drita e besimtarëve në Ditën e Rin-
gjalljes, pastaj pikëllimi i hipokritëve për humbj-
en e kësaj drite.
 Ku jemi ne në raport me këtë ajet: “A nuk ka ar-
dhur koha për besimtarët e vërtetë, që zemrat e
tyre të përulen para këshillave të Allahut dhe pa-
rasëvërtetësqëAikashpallur?...”(ElHadid:16)
 Tregohet realiteti i kësaj bote, që është një e mi-
rë kaluese, pastaj bëhet thirrje për kërkim falje
dhe xhennet, pastaj bëhet thirrje për të ecur rru-
gës së Pejgamberëve, të cilët janë përmendur në
fund të kësajsureje.
XhuziĐiĐnjëzetetetë
 Në suren El Muxhadele tregohen rregullat e
dhiharit dhe nexhvasë2
si dhe hidhen poshtëint-
①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①

Dhihar ëëëë
ëNexhva ëë 
ëëë  
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Ţş
rigat e hipokritëve, pastaj sqarohet dispozita e
dashurisë ndaj armiqve të Allahu edhe nëse ata
janë farefis i yni. E gjithë surja flet për diturinë e
madhe të Allahut, e cila përfshin çdo gjë që du-
ket dhe çdogjë qëfshihet.
 Në suren El Hashër rrëfehet për luftën kundër
Benu Nadir dhe sqarohet dispozita e plaçkës së
luftës, tregohet vlera e muhaxhirëve dhe ensarë-
ve nga sahabët, hidhet poshtë gjendja e hipokri-
tëve, sqarohet madhështia dhe pozita e lartë e
Kur’anit, përmenden disa emra të Allahut si dhe
kritikohen politeistët.
 Në suren El Mumtehine bëhet një sqarim i rën-
dësishëm i disa rregullave të miqësisë dhe armi-
qësisë, pastaj bëhet dallimi në sjellje me jobesi-
mtarët të cilët na luftojnë dhe të tjerëve që nuk
na shpallin luftë si dhe përmendet emigrimi i gr-
UDHËZIMET…
ŢŢ
ave dhe besatimi që ato i dhanë Pejgamberit sal-
lAllahu alejhi vesel-lem.
 Në suren Es-Saf tërhiqet vërejtja nga fjala e cila
nuk praktikohet me punë, nxitet për xhihad, pë-
rmendet thirrja e Musait dhe Isait alejhimas-sel-
am si dhe kujdesi për tregtinë fitimprurëse, e ci-
la është tregtia me Allahun.
 Në suren ElXhumu’ah precizohet madhështia e
Allahut, kritikohen çifutët sepse nuk punuan
me dijen e tyre, nxiten besimtarët të praktikojnë
obligimet, nxiten po ashtu që të lidhen sa më fo-
rt me dhikër - nga ky dhikër është edhe hutbeja
e xhumasë-si dhe nxiten tëmos jenë të shkujde-
surnga adhurimipërshkak tëdunjasë.
 Në suren El Munafikun përmenden disa cilësi
të hipokritëve që të ruhemi prej tyre si dhe sqar-
ohet humbja e madhe për atë që e huton pasur-
ia dhe fëmijëtnga përmendja eAllahut.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
Ţţ
 Në suren Et-Tegabun sqarohet fuqia dhe dija e
Allahut, përdoret frikësimi nga Dita e Ringjalljes
dhe dita e humbjes dhe fitimit, tërhiqet vërejtja
ngasprova e grave dhe fëmijëve, pastaj nxitet për
devotshmëridheshpenzimnërrugë tëAllahut.
 Në suren Et-Talak plotësohen rregullat e shkur-
orëzimit që janë cekur në suren El Bekare si dhe
lidhja mes tyre dhe devotshmërisë e bamirësisë,
duke përfunduar me përmendjen e popujve të
cilat nuk kanë përfillur urdhrin e Allahut dhe të
të Dërguarit tëTij.
 Në suren Et-Tahrim kritikohetndalimi i gjërave
të lejuara duke i kënaqur të tjerët, mësohen
gratë që të mos i ngushtojnë burrat e tyre me
kërkesa të shumta, bëhet thirrje për edukimin e
familjes dhe frikësim nga zjarri, pastaj përmend-
en dy shembuj për gratë e këqija si dhe dy she-
mbuj përgratëe mira.
UDHËZIMET…
ţŔ
XhuziĐiĐnjëzetenëntë
 Surja El Mulk zbulon disa gjurmë të sundimit të
madh të Allahut, duke i bashkangjitur kësaj
edhe kërcënimin ndaj jobesimtarëve me zjarrin
e xhehennemit.
 Surja El Kalem tregon gjerësisht për edukatën
dhe mirësjelljen, lavdërohet Pejgamberi sal-l-
Allahu alejhi ve sel-lem për moralin e lartë që
posedon, sqarohet shembulli i moralit të keq të
njërit nga prijësit e mosbesimit, pastaj përmen-
det tregimi i banorëve të kopshtit i cili është
argument për humbjen e thellë të koprracëve,
pastaj debatohen politeistët.
 Surja El Hakkah përshkruan trishtimet e Ditës
së Kiametit, pastaj sqaron ngjarjen e fluturimit
të fletëve në atë ditë, pastaj vërteton se shpallja
me të cilën erdhi iDërguari është evërtetë.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
ţŕ
 Surja El Mearixh shfaq disa nga trishtimet e Di-
tës së Kiametit, e ku janë ata që meditojnë? Më
pas lavdëron disa njerëz duke përmendur edhe
cilësitë etyre, andaj medito përato cilësi.
 Surja Nuh përshkruan thirrjen e Nuhut alejhi
selam dhe mundin e tij për llojllojshmërinë e fo-
rmave të thirrjes me gjithë refuzimin e madh të
popullit të tij. Në mes të tjerash theksohen
frytet e kërkimit të faljes si dhe kujdesi për t’u
luturpërprindërit.
 Surja ElXhinn flet për mënyrën e pranimit tëIs-
lamit nga ana e xhinnëve dhe se në mesin e tyre
ka muslimanë dhe jobesimtarë, pastaj kërcëno-
hen politeistët si dhe refuzohet magjia dhe pret-
endimi i njohjessë tëfshehtës (gajbit).
 Surja El Muzemmil sqaron se adhurimi me dur-
im është ndihma më e madhe për të përballuar
UDHËZIMET…
ţŘ
vështirësitë si dhe nxitpër veprimin e disa adhu-
rimeve.
 Surja El Muddethirnxitpër tëthirrurpër tek All-
ahu, përmend një shembull nga përgënjeshtru-
esite Kur’anit, përshkruhet Sekari pastaj akuzoh-
enpoliteistëtqëiakanëkthyershpinën Kur’anit.
 Surja El Kijame përshkruan Ditën e Kiametit,
çfarë i paraprin dhe çfarë ndodh pas saj. Por, çf-
arë kepërgatitur për atëditë?!
 Surja El Insan përshkruan me pak fjalë dënimin
që përjetojnë jobesimtarët dhe dhuntitë që i
presin besimtarët.
 Surja El Murselat flet për vërtetësinë e ringjallj-
es dhe shpërblimit dhe në të është përsëritur di-
sa herë fjalia “Mjerë për përgënjeshtruesit”, an-
daj ji i kujdesshëm!
… E SUREVE TË KUR’ANIT
ţř
XhuziĐiĐtridhjetë
 Në këtë xhuz flitet për ngjarjen e kiametit në
shumë sure; medito për shembull për suren En-
Nebe’, për ajetet e fundit nga surja En-Naziat
dhe Abese, për suretEt-Tekvir dheElInfitar.
 Po ashtu flitet shumë për moralin e mirë dhe
moralin ekeq, ndaj medito mirë përkëtosure.
 Ky xhuz flet qartazi për Kur’anin dhe se ai është
i drejtë dhe i vërtetë, por me forma dhe mënyra
të ndryshme, për shembull medito për ajetet e
fundit të suresEt-Tekvir.
 Në këtë xhuz vërehet betimi i shumtë në disa
krijesa të veçanta, po në këtë xhuz gjendet beti-
mi më i shpeshtë në Kur’an, i cili është në suren
Esh-Shems (njëmbëdhjetë betime), ndaj medi-
to për fshehtësinë e betimit të Allahut për këto
krijesa dheshikosepërçka është betuarAi.
UDHËZIMET…
ţŚ
 Në këtëxhuz gjenden disa tregime të popujve të
mëhershëm, të cilat janë përmendur edhe më
herët, përveç tregimit tënjerëzve të hendekut.
 Bëhet thirrje për të menduarrreth jetës dhepër-
fundimit të krijesave, e cila në tënjëjtën kohë na
përudh të shtojmë punët e mira dhe të pasojmë
të vërtetën.
 Në këtë xhuz gjendet surja e parë e zbritur në
Kur’an, që është surja El Alek, e cila fillon me
fjalën “lexo”. E gjëja më e rëndësishme për t’u
lexuarështëlibri iAllahut.
 Ky xhuz përfundon me dy sure të cilat janë edu-
kim për ne se si duhet të lidhemi me Zotin tonë
dhe të lëmëçdokënd tjetërposTij.
 Allahu iLartësuaredi më së miri.
… E SUREVE TË KUR’ANIT
ţś
 Paqja dhe përshëndetjet qofshin mbi Muhame-
din sal-lAllahu alejhi ve sel-lem, mbi familjen e
tij dhe mbi të gjithëshokëte tij.
Titulliiorigjinalit

KomisioniShkencor pranë
OrganitBotëror përMeditimineKur’anitFisnik
“Tedebbur-Meditim”
Nënpërkujdesjen dhembikëqyrjen e
Dr.Umer MUKBIL
Përshtati:
XheladinLEKA
Lektor:
Mr. ArjanKOÇI
Përgatitipërshtyp:
BashkimAvdiu
Shtypi:
FocusPrint
Shkup-Prishtinë
Botues:
ESSEBIL
Tirazhi:
1000ekz

Recomendados

Udhëzimet e sureve të Kuranit por
Udhëzimet e sureve të KuranitUdhëzimet e sureve të Kuranit
Udhëzimet e sureve të KuranitRregullatIslame
792 visualizações96 slides
Sq Udhëzimet e sureve të Kur'anit por
Sq Udhëzimet e sureve të Kur'anitSq Udhëzimet e sureve të Kur'anit
Sq Udhëzimet e sureve të Kur'anitFatos
246 visualizações96 slides
Ajka e kuptimit të dhjetë sureve të fundit të Kur’anit por
Ajka e kuptimit të dhjetë sureve të fundit të Kur’anitAjka e kuptimit të dhjetë sureve të fundit të Kur’anit
Ajka e kuptimit të dhjetë sureve të fundit të Kur’anitLexo dhe Mëso
6 visualizações192 slides
Ajka e kuptimit të dhjetë sureve të fundit të Kur’anit por
Ajka e kuptimit të dhjetë sureve të fundit të Kur’anitAjka e kuptimit të dhjetë sureve të fundit të Kur’anit
Ajka e kuptimit të dhjetë sureve të fundit të Kur’anitRregullatIslame
641 visualizações192 slides
Çelësat e meditimit të Kuranit por
Çelësat e meditimit të KuranitÇelësat e meditimit të Kuranit
Çelësat e meditimit të KuranitRregullatIslame
557 visualizações125 slides
Sq Çelësat e meditimit të Kuranit por
Sq Çelësat e meditimit të KuranitSq Çelësat e meditimit të Kuranit
Sq Çelësat e meditimit të KuranitFatos
228 visualizações125 slides

Mais conteúdo relacionado

Similar a Udhëzimet e sureve të Kuranit

Historite e Pejgambereve por
Historite e PejgambereveHistorite e Pejgambereve
Historite e PejgambereveRregullatIslame
786 visualizações220 slides
Historite e Pejgambereve por
Historite e PejgambereveHistorite e Pejgambereve
Historite e PejgambereveLexo dhe Mëso
8 visualizações220 slides
Historitë e Pejgamberëve por
Historitë e PejgamberëveHistoritë e Pejgamberëve
Historitë e PejgamberëveLexo dhe Mëso
12 visualizações221 slides
Dr. Jusuf Kardavi - Obligimet e të rinjëve të sotshëm muslimanë por
Dr. Jusuf Kardavi - Obligimet e të rinjëve të sotshëm muslimanëDr. Jusuf Kardavi - Obligimet e të rinjëve të sotshëm muslimanë
Dr. Jusuf Kardavi - Obligimet e të rinjëve të sotshëm muslimanëShkumbim Jakupi
2K visualizações35 slides
The Holy Qur'aan Arabic Text and Albanian Translation Kurani Kerim por
The Holy Qur'aan Arabic Text and Albanian Translation Kurani KerimThe Holy Qur'aan Arabic Text and Albanian Translation Kurani Kerim
The Holy Qur'aan Arabic Text and Albanian Translation Kurani Kerimmuzaffertahir9
1.1K visualizações1254 slides
Shefik kurdiq ramazani dhe namazi i teravive ne driten e medhhebit hanefi por
Shefik kurdiq   ramazani dhe namazi i teravive ne driten e medhhebit hanefi Shefik kurdiq   ramazani dhe namazi i teravive ne driten e medhhebit hanefi
Shefik kurdiq ramazani dhe namazi i teravive ne driten e medhhebit hanefi Libra Islame
993 visualizações108 slides

Similar a Udhëzimet e sureve të Kuranit(20)

Historite e Pejgambereve por RregullatIslame
Historite e PejgambereveHistorite e Pejgambereve
Historite e Pejgambereve
RregullatIslame786 visualizações
Historite e Pejgambereve por Lexo dhe Mëso
Historite e PejgambereveHistorite e Pejgambereve
Historite e Pejgambereve
Lexo dhe Mëso8 visualizações
Historitë e Pejgamberëve por Lexo dhe Mëso
Historitë e PejgamberëveHistoritë e Pejgamberëve
Historitë e Pejgamberëve
Lexo dhe Mëso12 visualizações
Dr. Jusuf Kardavi - Obligimet e të rinjëve të sotshëm muslimanë por Shkumbim Jakupi
Dr. Jusuf Kardavi - Obligimet e të rinjëve të sotshëm muslimanëDr. Jusuf Kardavi - Obligimet e të rinjëve të sotshëm muslimanë
Dr. Jusuf Kardavi - Obligimet e të rinjëve të sotshëm muslimanë
Shkumbim Jakupi2K visualizações
The Holy Qur'aan Arabic Text and Albanian Translation Kurani Kerim por muzaffertahir9
The Holy Qur'aan Arabic Text and Albanian Translation Kurani KerimThe Holy Qur'aan Arabic Text and Albanian Translation Kurani Kerim
The Holy Qur'aan Arabic Text and Albanian Translation Kurani Kerim
muzaffertahir91.1K visualizações
Shefik kurdiq ramazani dhe namazi i teravive ne driten e medhhebit hanefi por Libra Islame
Shefik kurdiq   ramazani dhe namazi i teravive ne driten e medhhebit hanefi Shefik kurdiq   ramazani dhe namazi i teravive ne driten e medhhebit hanefi
Shefik kurdiq ramazani dhe namazi i teravive ne driten e medhhebit hanefi
Libra Islame993 visualizações
01 - Revista Medina por RregullatIslame
01 - Revista Medina01 - Revista Medina
01 - Revista Medina
RregullatIslame507 visualizações
01 - Revista Medina por Lexo dhe Mëso
01 - Revista Medina01 - Revista Medina
01 - Revista Medina
Lexo dhe Mëso2 visualizações
Mjetet e qëndrueshmërisë në fenë e Allahut por Lexo dhe Mëso
Mjetet e qëndrueshmërisë në fenë e AllahutMjetet e qëndrueshmërisë në fenë e Allahut
Mjetet e qëndrueshmërisë në fenë e Allahut
Lexo dhe Mëso2 visualizações
Mjetet e qëndrueshmërisë në fenë e Allahut por RregullatIslame
Mjetet e qëndrueshmërisë në fenë e AllahutMjetet e qëndrueshmërisë në fenë e Allahut
Mjetet e qëndrueshmërisë në fenë e Allahut
RregullatIslame472 visualizações
Dr. Musli Vërbani - Texhvidi për fëmijë por Shkumbim Jakupi
Dr. Musli Vërbani - Texhvidi  për fëmijë Dr. Musli Vërbani - Texhvidi  për fëmijë
Dr. Musli Vërbani - Texhvidi për fëmijë
Shkumbim Jakupi7.6K visualizações
Kurani Tri pjesët e fundit nga Kurani, bashkë më një shpjegim të shkurtër të ... por Islamic Invitation
Kurani Tri pjesët e fundit nga Kurani, bashkë më një shpjegim të shkurtër të ...Kurani Tri pjesët e fundit nga Kurani, bashkë më një shpjegim të shkurtër të ...
Kurani Tri pjesët e fundit nga Kurani, bashkë më një shpjegim të shkurtër të ...
Islamic Invitation5.6K visualizações
Abdurrezak neufel kur'ani mbrojtes dhe sherues por Libra Islame
Abdurrezak neufel   kur'ani mbrojtes dhe sheruesAbdurrezak neufel   kur'ani mbrojtes dhe sherues
Abdurrezak neufel kur'ani mbrojtes dhe sherues
Libra Islame699 visualizações
Metoda e te pareve (selefeve) ne trajtimin e ceshtjeve por endrit endri
Metoda e te pareve (selefeve) ne trajtimin e ceshtjeveMetoda e te pareve (selefeve) ne trajtimin e ceshtjeve
Metoda e te pareve (selefeve) ne trajtimin e ceshtjeve
endrit endri506 visualizações
Udhëtim në Botën e Shiave por Lexo dhe Mëso
Udhëtim në Botën e ShiaveUdhëtim në Botën e Shiave
Udhëtim në Botën e Shiave
Lexo dhe Mëso11 visualizações
Krijimi i universit por qazed111
Krijimi i universitKrijimi i universit
Krijimi i universit
qazed11112.4K visualizações
Dr. Musli Vërbani - 3. Besimi në librat e Zotit xh.sh. por Shkumbim Jakupi
Dr. Musli Vërbani - 3. Besimi në librat e Zotit xh.sh.Dr. Musli Vërbani - 3. Besimi në librat e Zotit xh.sh.
Dr. Musli Vërbani - 3. Besimi në librat e Zotit xh.sh.
Shkumbim Jakupi1.9K visualizações
Qëndrimet e profetit Muhamed gjatë thirrjes por Lexo dhe Mëso
Qëndrimet e profetit Muhamed gjatë thirrjesQëndrimet e profetit Muhamed gjatë thirrjes
Qëndrimet e profetit Muhamed gjatë thirrjes
Lexo dhe Mëso2 visualizações
Qëndrimet e profetit Muhamed gjatë thirrjes por RregullatIslame
Qëndrimet e profetit Muhamed gjatë thirrjesQëndrimet e profetit Muhamed gjatë thirrjes
Qëndrimet e profetit Muhamed gjatë thirrjes
RregullatIslame454 visualizações
Studim rreth tarikateve sufiste ... por RregullatIslame
Studim rreth tarikateve sufiste ...Studim rreth tarikateve sufiste ...
Studim rreth tarikateve sufiste ...
RregullatIslame792 visualizações

Mais de Lexo dhe Mëso

keqkuptim për islamin por
keqkuptim për islaminkeqkuptim për islamin
keqkuptim për islaminLexo dhe Mëso
6 visualizações2 slides
doktrina e trinisë por
doktrina e trinisëdoktrina e trinisë
doktrina e trinisëLexo dhe Mëso
14 visualizações85 slides
Ju nuk keni të drejtë të përktheni emra të individëve por
Ju nuk keni të drejtë të përktheni emra të individëveJu nuk keni të drejtë të përktheni emra të individëve
Ju nuk keni të drejtë të përktheni emra të individëveLexo dhe Mëso
11 visualizações12 slides
shkurt për jezusin por
shkurt për jezusinshkurt për jezusin
shkurt për jezusinLexo dhe Mëso
10 visualizações2 slides
A ishte Jezusi i Krishter apo Mysliman por
A ishte Jezusi i Krishter apo MyslimanA ishte Jezusi i Krishter apo Mysliman
A ishte Jezusi i Krishter apo MyslimanLexo dhe Mëso
18 visualizações43 slides
Islami dhe Krishterizmi por
Islami dhe KrishterizmiIslami dhe Krishterizmi
Islami dhe KrishterizmiLexo dhe Mëso
9 visualizações126 slides

Mais de Lexo dhe Mëso(20)

keqkuptim për islamin por Lexo dhe Mëso
keqkuptim për islaminkeqkuptim për islamin
keqkuptim për islamin
Lexo dhe Mëso6 visualizações
doktrina e trinisë por Lexo dhe Mëso
doktrina e trinisëdoktrina e trinisë
doktrina e trinisë
Lexo dhe Mëso14 visualizações
Ju nuk keni të drejtë të përktheni emra të individëve por Lexo dhe Mëso
Ju nuk keni të drejtë të përktheni emra të individëveJu nuk keni të drejtë të përktheni emra të individëve
Ju nuk keni të drejtë të përktheni emra të individëve
Lexo dhe Mëso11 visualizações
shkurt për jezusin por Lexo dhe Mëso
shkurt për jezusinshkurt për jezusin
shkurt për jezusin
Lexo dhe Mëso10 visualizações
A ishte Jezusi i Krishter apo Mysliman por Lexo dhe Mëso
A ishte Jezusi i Krishter apo MyslimanA ishte Jezusi i Krishter apo Mysliman
A ishte Jezusi i Krishter apo Mysliman
Lexo dhe Mëso18 visualizações
Islami dhe Krishterizmi por Lexo dhe Mëso
Islami dhe KrishterizmiIslami dhe Krishterizmi
Islami dhe Krishterizmi
Lexo dhe Mëso9 visualizações
BIBLA KUR'ANI DHE SHKENCA por Lexo dhe Mëso
BIBLA KUR'ANI DHE SHKENCABIBLA KUR'ANI DHE SHKENCA
BIBLA KUR'ANI DHE SHKENCA
Lexo dhe Mëso11 visualizações
A e keni zbuluar BUKURINË e tij të vërtetë por Lexo dhe Mëso
A e keni zbuluar BUKURINË e tij të vërtetëA e keni zbuluar BUKURINË e tij të vërtetë
A e keni zbuluar BUKURINË e tij të vërtetë
Lexo dhe Mëso6 visualizações
Priftërinjtë pyesin dhe Hoxhallarët përgjigjen por Lexo dhe Mëso
Priftërinjtë pyesin dhe Hoxhallarët përgjigjenPriftërinjtë pyesin dhe Hoxhallarët përgjigjen
Priftërinjtë pyesin dhe Hoxhallarët përgjigjen
Lexo dhe Mëso11 visualizações
TAKIMI I MUSLIMANIT ME KRISTIANIN.pdf por Lexo dhe Mëso
TAKIMI I MUSLIMANIT ME KRISTIANIN.pdfTAKIMI I MUSLIMANIT ME KRISTIANIN.pdf
TAKIMI I MUSLIMANIT ME KRISTIANIN.pdf
Lexo dhe Mëso14 visualizações
DIALOGU ME MIKUN ATEIST por Lexo dhe Mëso
DIALOGU ME MIKUN ATEISTDIALOGU ME MIKUN ATEIST
DIALOGU ME MIKUN ATEIST
Lexo dhe Mëso9 visualizações
Bazat e besimit (Et-Temimi) por Lexo dhe Mëso
Bazat e besimit (Et-Temimi)Bazat e besimit (Et-Temimi)
Bazat e besimit (Et-Temimi)
Lexo dhe Mëso14 visualizações
Bazat e besimit por Lexo dhe Mëso
Bazat e besimitBazat e besimit
Bazat e besimit
Lexo dhe Mëso10 visualizações
Kurani Tri pjesët e fundit nga Kurani por Lexo dhe Mëso
Kurani Tri pjesët e fundit nga KuraniKurani Tri pjesët e fundit nga Kurani
Kurani Tri pjesët e fundit nga Kurani
Lexo dhe Mëso6 visualizações
Xhumaja Festa e Myslimanëve por Lexo dhe Mëso
Xhumaja Festa e MyslimanëveXhumaja Festa e Myslimanëve
Xhumaja Festa e Myslimanëve
Lexo dhe Mëso41 visualizações
Virtytet dhe të drejtat e sahabëve por Lexo dhe Mëso
Virtytet dhe të drejtat e sahabëveVirtytet dhe të drejtat e sahabëve
Virtytet dhe të drejtat e sahabëve
Lexo dhe Mëso4 visualizações
Xhumaja - Dita më e zgjedhur e javës por Lexo dhe Mëso
Xhumaja - Dita më e zgjedhur e javësXhumaja - Dita më e zgjedhur e javës
Xhumaja - Dita më e zgjedhur e javës
Lexo dhe Mëso6 visualizações
Vlera e gruas të kapur pas Sunetit por Lexo dhe Mëso
Vlera e gruas të kapur pas SunetitVlera e gruas të kapur pas Sunetit
Vlera e gruas të kapur pas Sunetit
Lexo dhe Mëso14 visualizações
Vlera e dhjetë ditëve të Dhul-Hixhes por Lexo dhe Mëso
Vlera e dhjetë ditëve të Dhul-HixhesVlera e dhjetë ditëve të Dhul-Hixhes
Vlera e dhjetë ditëve të Dhul-Hixhes
Lexo dhe Mëso31 visualizações
Version i shkurtuar i librit Forma e namazit por Lexo dhe Mëso
Version i shkurtuar i librit Forma e namazitVersion i shkurtuar i librit Forma e namazit
Version i shkurtuar i librit Forma e namazit
Lexo dhe Mëso16 visualizações

Udhëzimet e sureve të Kuranit

  • 2. Titulliiorigjinalit  KomisioniShkencor pranë OrganitBotëror përMeditimineKur’anitFisnik “Tedebbur-Meditim” Nënpërkujdesjen dhembikëqyrjen e Dr.Umer MUKBIL Përshtati: XheladinLEKA Lektor: Mr. ArjanKOÇI Botues: ESSEBIL Të gjitha të drejtat janë të rezervuara: asnjë pjesë e këtij publikimi nuk lejohettëriprodhohet,tëruhetnëndonjësistem,tëtransmetohetnënd- onjëformë,kuptim,nëmënyrëelektronike,mekanike,fotokopjim,përk- thimaposhkrimpalejenebotuesit.
  • 5. Përmbajtja ̮ë ajtja..................................................................... ᶟjala①e①pë kth esit ......................................................... je............................................................................ ˊu ja①ᶟatiha.................................................................. ʢhuzi①i①pa ë.............................................................. ʢhuzi①i①d të.............................................................. ʢhuzi①i①t etë ............................................................. ʢhuzi①i①katë t............................................................ ʢhuzi①i①pestë ............................................................ ʢhuzi①i①gjashtë.......................................................... ʢhuzi①i①shtatë ........................................................... ʢhuzi①i①tetë............................................................... ʢhuzi①i ë të............................................................ ʢhuzi①i①dhjetë........................................................... ʢhuzi①i① jë ëdhjetë ............................................... ʢhuzi①i①d ëdhjetë ................................................
  • 6. UDHËZIMET… Ş ʢhuzi①i①t e ëdhjetë................................................ ʢhuzi①i①katë ëdhjetë............................................ ʢhuzi①i①pesë ëdhjetë............................................. ʢhuzi①i①shtatë ëdhjetë .......................................... ʢhuzi①i①tetë ëdhjetë.............................................. ʢhuzi①i① jëzetë.......................................................... ʢhuzi①i① jëzete jëtë.................................................. ʢhuzi①i① jëzeted të................................................... ʢhuzi①i① jëzetet etë.................................................. ʢhuzi①i① jëzetekatë të .............................................. ʢhuzi①i① jëzetepestë................................................. ʢhuzi①i① jëzetegjashtë .............................................. ʢhuzi①i① jëzeteshtatë................................................ ʢhuzi①i① jëzetetetë ................................................... ʢhuzi①i① jëzete ë të ................................................ ʢhuzi①i①t idhjetë .......................................................
  • 7. FjalaĐeĐpërkthyesit Falënderimi i takon Allahut të Madhëruar, kurse paqja dhe përshëndetjet nga zemra i takojnë të dashu- rit të Tij dhe të dashurit tonë, Muhamedit sal-lAllahu alejhi ve sel-lem, familjes dhetë gjithëshokëve të tij. Ky është një libërth i vogël për nga madhësia, i shk- urtër në fjalë, por që përmban në vetvete një projekt madhështor për të cilin ka nevojë çdo musliman, nga muslimani i rëndomtë deritek hoxha i mirëfilltë. Madje mund të them se kjo nevojë për muslimanin është e përjetshme, ngase kuptimi i drejtë i Kuranit, meditimi i tij dhe veprimi me të është edhe qëllimi kryesor izbritjessëkëtij libri tëshenjtë. Për të përfituar nga ky projekt ashtu siç kërkohet, mendoj seduhetndjekurnjërangakëtody metoda: E para: Të komentohet Kur’ani nga hoxhallarët në bazëtë këtij projekti, pra, duke lexuar udhëzimet e sur-
  • 8. UDHËZIMET… Ţ eve një nga një dhe pastaj komenti i tyre vjen në formë të shkurtër, në mënyrë që xhemati ta kuptojë qëllimin e ajeteve, dukemos ifuturnë detaje dhedegëzime. E dyta: Të lexohen këto udhëzime duke pasur Ku- r’anin pranë vetes, në mënyrë që për çdo pikë të shën- uar në këtë libërth të mundohesh të gjesh vendin e saj në sure dhe kështu të vazhdosh derisa të përfundosh gjithë Kur’anin. S’ka dyshim se nëse ecën deri në fund të Kur’anit në këtëformë, do të kesh një parafytyrim të mirë përgjithë përmbajtjen e tij. Kush e lexon këtëlibërth me meditim, qoftë mend- onjë hoxhë apo edhe vetëm, do të shohë praktikisht ndikimin e Kur’anit tek ai dhe do të bindet se sikur ta kuptonim Kur’anin ashtu siç duhet, nuk do të ngope- shim kurrë me të. Kur’ani i ngjan një kopshti të madh plot thesare dhe begati, mirëpo për të hyrë në këtë kopsht duhet të kesh çelësin e portës, andaj lus Allahun eMadhëruar të bëjë këtë libërth çelës të kësaj porte të madhe, që past-
  • 9. … E SUREVE TË KUR’ANIT ţ aj t’i shijojmë begatitë e këtij kopshti të pafund në këtë botë parabotës tjetër. Allahu jep suksesin dhe vetëm prej Tij kërkojmë bereqetin. Xheladin LEKA Mekë, ArabiSaudite
  • 11. Hyrje Falënderimi i takon Allahut, Zotit të botëve, përsh- ëndetjet dhe lutjet qofshin për të Dërguarin tonë, Mu- hamedin sal-lAllahu alejhi ve sel-lem, për familjen dhe të gjithë shokët e tij. Këto janë disa shenja të shkurtra dhe ndalesa të shpejta për të sqaruar atë që përmbajnë tridhjetë xhu- zet e Kur’anit Fisnik᷈ . Ikemi vendosurkëtoshenjapra- në muslimanëve që t’u shërbejnë si llamba ndriçimi përmes së cilave ata udhëzohen për të kuptuar temat më kryesore që përmbajnë këto xhuze, me shpresë se do të hapin njëdritare drejt meditimit të Kur’anit. E kemi parasysh seshkurtesanë rrëfimështë shumë e vështirë, qoftë edhe në fjalët e njerëzve të njohur për oratori, e si është çështja kur flitet për Fjalët e Zotit të ①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①  ëëëë“Udhëzimet e xhuzeve”ë ëëëëëëëë ëëë
  • 12. UDHËZIMET… ŕŘ njerëzve?! Fjalës së Tij nuk i afrohet asgjë, madje vlera e Fjalës së Tij ndaj fjalëve të njerëzve është sikurse vle- ra e Tijndajkrijesave tëTij. Megjithatë këto pak faqe me lejen e Allahut do të jenë si një bërthamë, që në të ardhmen të shkruhet më gjerësisht rreth kësaj teme dhe shpresojmë që kjo gjë të realizohet samë parë. Përgatiti: Komisioni Shkencor pranë Organit Botë- ror për Meditimin e Kur’anit Fisnik “Tedebbur-Medi- tim” Nën përkujdesjen dhe mbikëqyrjen e Dr. Umer MUKBIL
  • 13. SurjaĐFatiha Temat kryesoreqë trajton surja FATIHA 1. Lavdërimi dhe madhërmi i Allahut. 2. Shfaqja e sinqeritetit në adhurim dhe kërkim të ndihmës dhe se këto të dyja bëhen vetëm për hirtë Allahut. 3. Tregimi përudhëzimin dhepër realitetin etij. 4. Llojet enjerëzveqë janëprivuarngaudhëzimi. XhuziĐiĐparë  Fillimi i sures Bekare përmend llojet e njerëzve, besimtarë, jobesimtarë dhe hipokritë, por tregi- mi për hipokritëtështë mëi gjatë.  Rrëfen për Ademin alejhi selam dhe mëkëmbj- en etijnë tokë.
  • 14. UDHËZIMET… ঠ Fillon tregimin për bijtë e Israilit, sidomos për çifutët, lidhjen e tyre me shpalljen dhe me Pejg- amberët të cilëtnuk ishin nga bijtë e Israilit.  Aty është edhe tregimi i lopës, i cili është mes- azh për këtë ummet. Rezymeja e këtij mesazhi është rreziku nga lëkundja në pranimin e dispo- zitave të Allahut dhe kjo gjë është shkak për ng- urtësimin e zemrës.  Pastaj sqarohen me detaje fëlliqësirat e çifutëve ndaj Pejgamberëve të Allahut dhe melaikeve të Tij.  Rreziku i ndalimit të dhikrit (përmendjes) të Allahut nëpër xhami dherreziku inxitimit për t’i shemburkëtoxhami.  Përmendja e xhamisë së shenjtë të Mekës, kush e kandërtuar dhesi ështëndërtuar.
  • 15. … E SUREVE TË KUR’ANIT ŕś XhuziĐiĐdytë  Përsëritet prapë tregimi për bijtë e Israilit dhe se si ata kritikuan drejtimin e kiblës, pastaj jepet kundërpërgjigjja ndaj tyresi dhe tregohet përvl- erën e ummetit islam dhe se ky ummet është ummeti më i mirë.  Përkujdesja për pastrimin eshpirtit është mëpr- imare sesa përkujdesja për drejtimin drejt kibl- ës, edhepsety dyja janëtë rëndësishme.  Obligueshmëria e agjërimit dhe qartësimi i rreg- ullave dhe gjërave të tjera që kanë lidhje me agjë- rimin. Ky vend në këtë xhuz është vendi i vetëm në Kur’an që flet për agjërimin, andaj meditoni mirë përtë.  Qartësimi i dispozitave të haxhit, por surja në këtë xhuz është përqendruar në qartësimin e di- spozitave praktike, ndryshe nga surja El Haxh, ku përqendrimi është në dispozitat e haxhit që kanëlidhje me veprat ezemrësdhe tëbesimit᷅
  • 16. UDHËZIMET… ઠ Rrëfimi i gjerë për shumë dispozita të familjes, sikurse kurorëzimi, shkurorëzimi dhe gjidhënia, pastaj lidhja e tyre me devotshmëri dhe mbikë- qyrje tëAllahut.  Përqendrimi në lidhjen mes dispozitave të fam- iljes dhe besimit në Ditën e Kiametit, ngase ky besim ka gjurmë të mëdha për njeriun që ai t’i zbatojë këto dispozita siduhet.  Në tregimin e Xhalutit është një mësim i madh për durimin, ngase fitorja kundër armiqve nuk është thjeshtnënumrin e shumtë tëushtarëve. XhuziĐiĐtretë  Në të gjendet ajeti më i madh, Ajetul Kursij, ndaj meditoni për fshehtësinë e madhështisë së këtij ajeti.  Pas Ajetul Kursij janë përmendur tre tregime, du- hettëmeditojmëdhetëmendojmëmirëpërto.
  • 17. … E SUREVE TË KUR’ANIT ŕş  Nxitja për hua të mirë dhe për lëmoshë dhe qar- tësimi se shejtani është ai që e frikëson njeriun për armikun. Medito mirëpërkëtë ajet: “Ka nga ata ithtarë të librit, që sikur t’u besosh një barrë të tërë ari, dot’juakthejnë.”(Alu Imran: 75) XhuziĐiĐkatërt  Qartësimi për shtëpinë e parë e cila është vend- osur për njerëzit (Qabja) dhe qartësimi i njërit nga argumentetpërobligueshmërinë ehaxhit.  Rëndësia e kapjes për litarin e Allahut dhe rënd ësia e bashkimit dhe mospërçarjes.  Pozita e urdhërimit për të mirë dhe ndalimit nga e keqja, saqë është përmendur para besimit në Allahun.  Rreziku nga shoqëria ekeqe.  Rrëfimi për luftën e Uhudit dhe qartësimi i ndi- kimit të mëkateve në humbjen e ummetit; rrezi-
  • 18. UDHËZIMET… ŕŢ ku i mëkateve të mëdha si kamata dhe vrapimi pas dynjasë.  Përmendja e disa cilësive të robërve të devotsh- ëm të Allahut, medito për këtë dhe mundohu të jesh edhe tingakëtanjerëz.  Sqarimi i disa gjërave të cilatjanë nga kundërth- ëniet eçifutëve.  Ajetet e fundit të sures Alu Imran (nga ajeti 190 e deri nëfund) kanë vlerë të madhe. Pejgamberi ynë sal-lAllahu alejhi ve sel-lem i lexonte ato kur zgjohej nga gjumi, andaj ia vlen të meditojmë përkëto ajete᷅  Surja Nisa, e cila fillon në këtë xhuz, përqendro- het te të drejtat e të dobëtëve: jetimëve, grave, të pamundurve, atyre që nuk kanë pasur mund- ësi të emigrojnë᷅  Allahu i Lartësuar mori përsipërndarjen dhe ca- ktimin e trashëgimisë, në mënyrë që të ndalë
  • 19. … E SUREVE TË KUR’ANIT ŕţ mosmarrëveshjet mes familjeve, mosmarrëve- shje të cilat zakonisht ndodhin për shkak të pas- urisë.  Qartësimi i grave me të cilat është e ndaluar martesa. XhuziĐiĐpestë  Tregimi për raportet familjare, sidomos raportet bashkëshortore, dhe si zgjidhet problemi nëse ndodh dhe gjithashtu shfaqja e parimit të pajti- mit dhe përmirësimit mes tyre᷅  Profeti ynë sal-lAllahu alejhi ve sel-lem qau kur dëgjoi fjalën e Allahut të Lartësuar: “Si do të bë- het kur prej çdo populli të sjellin dëshmitarë dhe të të sjellin ty (o Muhamed!) për dëshmitar mbi të gjithë ata?!" (En-Nisa: 41), po gjendja jonë cilado të jetë?  Tregimi për falsifikimin që çifutët u bëjnë fakte- ve, tregimi për gënjeshtrën dhe zilinë e tyre, nd-
  • 20. UDHËZIMET… ŘŔ aj krahasoje këtë falsifikim me atë që po ndodh sot.  Rrëfimi për kthimin e amaneteve pronarëve të tyre dhe kujdesi për drejtësi në gjykim ndaj nje- rëzve.  Urdhri për respektimin e Allahut, të Dërguarit të Tij dhe udhëheqësve muslimanë dhe sqarimi se kthimi në rast mosmarrëveshjeje është tek Allahut dheiDërguari i Tij.  Nga cilësitë e hipokritëve është të gjykuarit tek dikush tjetër dhe jo tek sheriati i Allahut, madje ndalojnë nga sheriati i Allahut me gjithë mund- ësitë qëkanë.  Obligueshmëria e dorëzimit ndaj gjykimit të Allahut dhe të të Dërguarit të Tij sal-lAllahu ale- jhi ve sel-lem.  Urdhri për kujdes dhe përgatitje për në rrugën e Allahut (luftë), nëseekziston shkaku.
  • 21. … E SUREVE TË KUR’ANIT Řŕ  Vënia në pah e rrezikut të shejtanit dhe kujdesi i tij i madh përtëna humbur.  Rreziku i mbytjes së besimtarit pa të drejtë dhe kërcënimi i madh përkëtë vepër.  Shkurtimi i namazit në udhëtim dhe përmendja e njëmënyrengamënyrat enamazit tëfrikës.  Përmendja e disa rregullave të sjelljeve bashkë- shortore, sikurse nushuzi (mospërfillja e gruas për burrin e saj), drejtësia mes bashkëshorteve, ndarja, të gjitha të shoqëruara me mbikëqyrjen e Allahut.  Rrëfimi për hipokritët, për miqësinë e tyre me armiqtë e Allahut, si dhe rrëfimi për përtacinë e tyre ndaj adhurimit, pastaj përmendja e vendit të tyrenëbotën tjetër᷅
  • 22. UDHËZIMET… ŘŘ XhuziĐiĐgjashtë  Rrëfen për të krishterët dhe çifutët dhe përme- nd thëniet e tyre për Musain alejhi selam si dhe qëndrimin e tyre ndaj Merjemes dhe Isait alejhi selam.  Pjesa më e madhe e këtij xhuzi i takon sures El- Maide, e cila është nga suret e fundit medinase që janë shpallur. Kjo sure përqendrohet në tregimin e marrëveshjeve dhe besëlidhjeve me të afërmit dhe të largët madje edhe jobesimtar- ët, në mënyrë që besimtari të edukohet që ta ru- ajë esencën e plotësimit të detyrimeve dhe ma- rrëveshjeve.  Kjo sure përmban tetëmbëdhjetë dispozita që nuk gjenden nëndonjësure tjetër.  Surja fillon me rrëfimin ezgjeruarpër disaushq- ime të ndaluara dhe sqaron disa lloje të ushqim- it të lejuar.
  • 23. … E SUREVE TË KUR’ANIT Řř  Përmendet ajeti i abdestit, pastaj përmenden di- sa shkaqe të obligueshmërisë së abdestit dhe të obligueshmërisë së guslit.  Veprimi me dëshminë për hir të Allahut dhe ur- dhri për drejtësi edheme ata që urren.  Njohja me natyrën e lidhjes së të krishterëve dhe çifutëve me Zotin e tyre dhe me Pejgamberët është çështje e rëndësishme për mënyrën e sjell- jes me ta.  Rrëfehet për thirrjen e Musait alejhi selam për të hyrë në tokën e shenjtë dhe qartësimi i vlerës së thënies së të vërtetës si dhe shpejtimi për t’i nxitur njerëzit të punojnë punë të mira dhe të mbështeten me të vërtetë tek Allahu az-ze ve xhel-leh.  Jepet rrëfimi për rrezikun e vrasjes pa të drejtë dhe neveria e çrregullimit dhe bërjes së tij dhe
  • 24. UDHËZIMET… ŘŚ vlera e ngjalljes së shpirtrave në formën konkre- te dhe abstrakte.  Përmendet zbritja e librave nga Allahu dhe qar- tësimi i gjykimit për atë që nuk gjykon me ligjin e Allahut.  Ndalohet miqësimi me çifutët dhe të krishterët dhe rreziku i heshtjes së dijetarëve ndaj kundër- vajtjeve sheriatike.  Përgënjeshtrohet dyshimi i të krishterëve për Profetin e Allahut, Isain alejhi selam, dhe paraq- itja e pendimit tek atapaskësaj. XhuziĐiĐshtatë  Fillon me rrëfimin për më të afërmit dhe më të largëtnga të krishterët dhe çifutëtpërne.  Përmenden disa rregulla legjislative, si shpagimi i betimit, ndalimi i alkoolit dhe bixhozit, ndali- mi i gjuetisë për haxhiun përderisa është muhr-
  • 25. … E SUREVE TË KUR’ANIT Řś im dhe shpagimi për atë që e vepron, testamenti para vdekjes, qartësimi i dëshmitarëve dhe qart- ësimi i gjykimit nëse nuk gjenden dëshmitarë muslimanë.  Jepet diskutimi mes Isait alejhi selam dhe ndih- mëtarëve të tij (havarijunëve).  Na bëhet e qartë biseda që ndodhi mes Allahut dhe Isait alejhi selam dhe pafajësia e Isait alejhi selam nga pretendimi i pasuesve të tij se ai është Zot.  Fillimi i sures El En’am vërteton njëshmërinë, ringjalljen dheprofetësinë.  Këshillohen ata që i kanë kthyer shpinën argu- menteve të Allahut dhe që kanë përgënjeshtruar fenë e vërtetë, pastaj kërcënohen se do t’i goda- së dënimiashtu sinjerëzit qëjetuan paratyre.  Tregohet polemika e Ibrahimit alejhi selam me popullin e tij, e cila konsiderohet nga polemikat
  • 26. UDHËZIMET… ŘŞ më të rëndësishme për vërtetimin e besimit me argumentekonkrete.  Ngulitet besimi përmes meditimit në krijimin dhe universin e Allahut dhe se kjo gjë mbjell re- spekt dhemadhërim ndajAllahut. XhuziĐiĐtetë  Qartëson disa çështje legjislative që kanë lidhje me besimin. Më të rëndësishmet janë: përmen- dja e Allahut (thënia bismilah) kurtheretkafsha dhe ndalimi i ngrënies së mishit që është prerë pa u përmendur emri i Allahut, sidomos nëse gjatë prerjes në vend të emrit të Allahut është përmendur emri indonjëidhulli.  Lidhja e zemrës me Allahun në rast udhëzimi dhe rast devijimi nabën qëçdoherë tëkthehemi tek Zoti ynë që të na hapë gjokset me udhëzim nga Ai.
  • 27. … E SUREVE TË KUR’ANIT Řş  Sqarohen disa adhurime që shpikën politeistët, për të cilat nuk ka argument nga Allahu, si dhe jepet kundërshtimi ndaj tyre.  Fundi i sures El En’am përmban dhjetë porosi të ndryshme, ndaj është e rëndësishme t’i kupt- ojmë, të meditojmë përto dhe të punojmë sipas tyre.  Surja El A’raf fillon me rrëfimin e bisedës mes shejtanit dhe Zotit dhe pastaj tregon se si shejt- ani ka mashtruar Ademin dhe gruan e tij. Por, a thua po marrim mësim nga ky mashtrim i shejt- anit?  Pasi përmendet tregimi i Ademit alejhi selam me shejtanin, Allahu i Lartësuar na thërret me katërthirrje, por ado të këshillohemi?!  Jepen bisedat e ndryshme mes banorëve të xhe- nnetit, banorëve të zjarrit dhe atyre të A’rafit.
  • 28. UDHËZIMET… ŘŢ Mundohu ta paramendosh veten në njërin nga këto grupe.  Ky xhuz përfundon me pesë tregime të Pejgam- berëve, andaj le të meditojmë mirë për shkaqet e shkatërrimit të përgënjeshtruesve të Pejgamb- erëve, që tëlargohemiprejtyre. XhuziĐiĐnëntë  Tregimi i Musait alejhi selam është nga tregim- et më të gjata në Kur’an dhe një nga shkaqet e kësaj zgjatjeje është lidhshmëria e tyre me çifut- ët dhe intrigat e tyre. Fatkeqësisht në këtë um- met gjenden njerëz të thjeshtë dhe dijetarë që u përngjajnë çifutëve.  Mundimet e Musait alejhi selam nga faraoni ishin të mëdha dhe sa më shumë shtoheshin mundimet, po aq shtohej edhe kthimi i Musait tek Zoti i tij, iCilinuk ela asnjëherë vetëm.
  • 29. … E SUREVE TË KUR’ANIT Řţ  Kur sprova u vështirësua edhe më shumë, Mus- ai alejhi selam e udhëzoi popullin e tij që të kër- kojnë ndihmë nga Allahu dhe të bëjnë sabër, u tha atyre se toka i takon Allahut dhe se përfund- imi do t’u takojë njerëzve të devotshëm. Medito përkëtë!  Mëshira e Allahut ka përfshirë çdo gjë. Allahu përmendi se këtë mëshirë do ia caktojë një llojit nga robërit e Tij, ndaj medito për cilësitë e tyre se ndoshtabëheshedhe ti prej tyre.  Rrëfehet për fshatin që ishte pranë detit, pastaj jepet përfundimi i atyre që urdhëronin për të mirë dhe ndalonin nga e keqja si dhe përfundi- mi i atyreqë tejkaluan kufijtë.  MerrmësimngatregimiiatijqëAllahu idhamë- simet e Tij, por ai u largua prej tyre dhe shiko se si Allahu e përngjau me krijesat më të fëlliqura, edhe psemë herët ishtenë vendin mëtëngritur.
  • 30. UDHËZIMET… řŔ  Flitet për fillimin e krijimit, pastaj kundërshtoh- et mundësia e dobisë nga idhujt që adhurohen në vend tëAllahut.  Kur sahabët pyetën për prenë e luftës, u orient- uan në gjëra më të rëndësishme, sikurse devot- shmëria, pajtimi mes njerëzve dhe përgjigjja për pyetjen e tyreu vonua deri pasajetit të 40-të.  Përmendet me hollësi Lufta e Bedrit, mënyra e daljes në këtë luftë dhe sqarohen disa ngjarjeve që ndodhën nëtë. XhuziĐiĐdhjetë  Vazhdon rrëfimi për përshkrimin e vendit të Luftës së Bedrit dhe pastaj për ëndrrën e Pejga- mberit sal-lAllahu alejhive sel-lem.  Thirrja përmban gjashtë këshilla për arritjen e fitores dhe vazhdimin e saj dhe pastaj sqarimin e kurtheve të shejtanit dhe ushtarëve të tij nga radhët e hipokritëve.
  • 31. … E SUREVE TË KUR’ANIT řŕ  Surja El Enfal përmbyllet duke sqaruar lidhjen e botës islame, e cila është vëllazërimi i përbash- kët përtëndihmuar shpalljen e vetmetëZotit.  Surja Tevbe fillon duke caktuar afatin e marrëv- eshjes mes të Dërguarit të Allahut dhe politeis- tëve e çka pason pastaj në gjendje lufte apo pa- qeje.  Rrëfimi për rregullat e përmbajtjes së premtim- eve dhe thyerjes së tyre si dhe rrëfimi për ndali- min e politeistëve që të hyjnë në Xhaminë e Shenjtë në Mekë si dhe ndalesa për shfaqjen e dashurisëndaj tyre.  Luftimi i pasuesve të librit derisa t’i japin tatim- in shtetit islam dhe duke qenë të nënçmuar e pastaj përmendja e disabindjeve tëkota të tyre.  Numërimi i muajve (kalendari) duhet të jetë si- pas kalendarit islam të hixhretit, pastaj sqarimi mbi muajt e shenjtë dhe caktimi i vitit të ligjsh-
  • 32. UDHËZIMET… řŘ ëm dhe prishja ezakonit të jobesimtarëve, të cil- ët bëjnë dredhinëmuajt eshenjtë.  Nxitja e muslimanëve që të shpeshtojnë prani- min e thirrjes së Allahut për të ikur për luftë në rrugën eTij.  Kritikimi i hipokritëve të cilët ngecin, arsyetoh- en, kërkojnë leje që të mos shkojnë në luftë, edhe psenuk kanëkurrfarë arsye përkëtë.  Përmendja ecilësive tëhipokritëve dhekërcënimi i Allahut ndaj tyre me dënim si dhe përmendja e cilësive të besimtarëve dhe çfarë u ka përgatitur Allahu atyrenëbotën tjetër.  Ndalimi i Allahut ndaj Pejgamberit sal-lAllahu alejhi ve sel-lem që të kërkojë ndihmë nga hipo- kritët në luftë dhe gjithashtu ndalimi ndaj tij që të kërkojë falje për ta apo t’ua falë namazin e xhenazes atyre.
  • 33. … E SUREVE TË KUR’ANIT řř XhuziĐiĐnjëmbëdhjetë  Vazhdimi i rrëfimit përhipokritët, pastaj përme- ndja e beduinëve, të mirët dhe të këqijtë, pastaj përmendja emuhaxhirëve dhe ensarëve.  Përmendja e xhamisë famëkeqe dhe qëllimi i keq për ndërtimin e saj dhe për këtë arsye Alla- hu i Lartësuar e ndaloi Profetin e Tij të falej në atë xhami. Pastaj përmendet xhamia e cila meri- ton kujdes dhefaljenë të.  Cilësitë e atyre që shitën veten për hir të Allah- ut, pastaj përmendja e ndalesës për Pejgambe- rin dhe ata që kanë besuar që të kërkojnë falje për politeistët.  Kur zemra të digjet me zjarrin emëkatit, pasuesi i Kur’anit duhet të kujtojë tregimin e tre saha- bëve të cilët nuk shkuan në Luftën e Tebukut. A thua këto ajeteduhen kaluarpa medituar?!
  • 34. UDHËZIMET… řŚ  Fundi i sures Et-Tevbe flet për lidhjen e njerëz- ve me Kur’anin, duke bërë një ndarje e cila duh- et të meditohet mirë në mënyrë që mos të jesh nga lloji i tëhumburve.  Sqarimi i argumenteve të Allahut në univers në suren Junus, pastaj përmendja e shembujve për të argumentuarekzistimin eAllahut.  Ngritja e argumentit ndaj politeistëve dhe sfidi- mi i tyreme Kur’an.  Çfarë ke marrë nga cilësitë e Kur’anit që ka për- mendur Allahu në ajetin 58 dhe 58 të sures Jun- us?  Kush janë evliatë e vërtetë të Allahut? Medito për ajetet 62, 63 dhe 64 endoshta do të jesh nga ata.  Përmendja e tregimit të Nuhut, pastaj tregimit të Musait me faraonin dhe nxjerrja në pah e ngj-
  • 35. … E SUREVE TË KUR’ANIT řś arjes së mbytjes së faraonit, që të jetë dëshmi dhe argument përata qëvijnëpas tij.  Qartësimi i urdhrit të Allahut ndaj të Dërguarit të Tij që të jetë i vendosur në besim, në pasimin e shpalljes si dhe të ketë durim derisa të gjykojë Allahu. XhuziĐiĐdymbëdhjetë  Fillimi i sures Hud flet për politeistët që përgë- njeshtruan të vërtetën dhe për sfidën e Kur’anit ndaj tyre.  Përmendet tregimi i Nuhut dhe sqarimi i deba- tit qëndodhi mes tij dhepopullit tëtij, pastajur- dhri i Allahut që Nuhu alejhi selam të ndërtojë anijen si dheqartësohetndodhia epërmbytjes.  Në debatin e Nuhut me djalin e tij qartësohet se dashuria ndaj Allahut nga besimtarët e sinqertë është më e madhe se çdo dashuri, edhe nëse është pjesë e trupit tëtij, fëmijëi tij.
  • 36. UDHËZIMET… řŞ  Në tregimin e Hudit mësojmë se istigfari është shkak për arritjen eforcës abstrakte dhe konkre- te.  Populli i Hudit e përgënjeshtroi Hudin alejhi selam, madje i tha se ishte i sëmurë nga xhinnët, por ai bëri durim dhe u mbështet tek Allahu, kë- shtu që Allahu e shpëtoi prej tyre. Merr mësim nga kyrast.  Përmendja e shumë tregimeve të tjera të Pejga- mberëve dhe çfarë pësuan ata në rrugën e thirrj- es përtek Allahu.  Në tregimin e Shuajbit alejhi selam del në shesh kujdesi i Islamit për anën ekonomike dhe mbik- ëqyrja eAllahutnëkëtë.  Sqarimi i shkurtër i tregimit të Musait alejhi sel- am me faraonin, pastaj bërja shenjë për disa ngj- arje të Ditës së Kiametit dhe rrëfimi për të lumt- urit dhe tëmjerëtnëatë ditë.
  • 37. … E SUREVE TË KUR’ANIT řş  Kjo sure përmbyllet me urdhër për qëndrue- shmëri në rrugën eAllahut dhedurimnëtë.  Fillimi i sures Jusuf flet për zilinë e vëllezërve dhe sprovën e gruas së bukur, mirëpo pasi ai nuk u lëkund, atëherënëfund koridobinë.  Sqarimi i detajuar në lidhje me atë se çfarë ndo- dhi mes Jusufit dhe vëllezërve të tij, hedhja e tij nëpussidhepërfundimiitijtekmbretiiEgjiptit.  Tregimi i joshjes që ibëri gruaja e mbretit Jusuf- it, pastaj dalja në shesh e mbrojtjes së Jusufit nga ky mëkat falë sinqeritetit ndaj Allahut. Sa ekziston tek ti sinqeriteti, që pastaj përmes tij të ballafaqoheshmekëto epshe?!  Tregimi i Jusufit alejhi selam na tregon se thirrja përtek Allahukurngulitet në shpirt, e bën njeri- un të mosndaletedhenëseështëi burgosur.
  • 38. UDHËZIMET… řŢ XhuziĐiĐtrembëdhjetë  Vazhdimi i tregimit të Jusufit alejhi selam dhe ardhja evëllezërvetëtijtekai,kërkesa etij drejtu- aratyreqëtësjellinedhevëllanëetyrengababai.  Porosia e Jakubit alejhi selam ndaj fëmijëve të tij, pastaj hyrja e tyre tek Jusufi dhe rrëfimi i hu- mbjes sëgotëssë mbretit.  A more mësim nga durimi i Jakubit alejhi sel- am? Cili ishtepërfundimi i durimit të tij?!  Jusufi alejhi selam i përkufizoi gjërat që e ngrit- ën atënëpozitë tëlartë dheato gjëra janë: devo- tshmëria ndaj Allahut dhe durimi. Realizoji këto të dyja qëtë arrishfitore tëmadhe.  Edhe pas shumësprovave qëi ranë mbikokë Ja- kubit alejhi selam, megjithatë nuk e ndryshoi kurrë mendimin e mirëndajAllahut.  Pas gjithë atij durimi që bëri Jusufi dhe faljes së vëllezërve të tij... pas gjithë kësaj ai i lutet Allah- ut qëta vdesë atësi musliman!
  • 39. … E SUREVE TË KUR’ANIT řţ  Kjo sure përmbyllet duke përmendur argumen- tet e Allahut në univers, pastaj duke përmendur dërgimin e Pejgamberëve dhe pastaj theksohet marrja e mësimitnga tregimet e Kur’anit.  Surja Err-Rra’d fillonduke treguar për universin dhe aludon për madhërinë e Allahut, pastaj sjell shembuj për Kur’anin dhe madhërinëetij.  Përmenden dhjetë porosi, të cilave kush u për- mbahet, do të ketë shpërblim: “Këtyre u takon shpërbliminë shtëpinë e fundit: xhenneti i Adn- it, nëtë cilin do të hyjnëata...”  Surja Ibrahim fillon me tregimin e Musait alejhi selam dhe Profetëve të tjerë që u dërguan tek popujt e tyre dhe tregon se si ata iu mbështetën Allahut dhebënë durim për mundimet etyre.  Përmendet një ngjarje nga ngjarjet e Ditës së Ki- ametit, sesishejtanidistancohetngapasuesitetij nëatëditë. Ruaju semostëmashtronshejtani!
  • 40. UDHËZIMET… ŚŔ  Përmendet shembulli për fjalën e mirë dhe fjalën e keqe, pastaj numërimi i disa të mirave të All- ahutndajnjeriut, mirëpoaekefalënderuarAtë?!  Ardhja e Ibrahimit në Mekë përmban tregime të mahnitshme për mbështetjen tek Allahu dhe madhërimi që i bënteAllahut.  Në fund të sures Ibrahim përmendet përfundi- mi i të padrejtëve dhe gjendja e kriminelëve në atë ditë kur do tëshndërrohet tokadhe qielli me një tokë dheqielltjetër. XhuziĐiĐkatërmbëdhjetë  Surja El Hixhër fillon duke sqaruar ruajtjen që Allahu i bëri librit të Tij, Kur’anit, dhe e ngush- ëllon Pejgamberin sal-lAllahu alejhi ve sel-lem duke i treguar torturat që kanë pësuar Pejgamb- erët paratij.  Tërhiqetvëmendjatek madhësiae krijimittëAll- ahut në univers, pastaj përmendet ringjallja dhe argumentetpërmundësinëendodhjessësaj.
  • 41. … E SUREVE TË KUR’ANIT Śŕ  Sqarohet me hollësi fillimi i krijimit të njerëzve e xhinnëve dhe urdhri për Iblisin që t’i bëjë se- xhde Ademit dhekundërshtimi itij.  Sqarohet tregimi i Ibrahimit, Lutit si dhe bano- rëve tëHixhrit.  Fundi i sures El Hixhër përmban ilaç për atë që gjen vështirësi në gjoksin e tij që t’i përmbahet tesbihut (thëniasubhanAllah) dhe adhurimit.  Surja En-Nahël ndryshe quhet edhe surja e mi- rësive, ndaj medito përtë dhe falëndero Atë që i dha këto mirësi.  Në suren En-Nahël ka argumente të ndryshme për veçimin e Allahut me adhurim dhe po ashtu tregohet kotësiae ortakërisëndaj Allahut.  Pastaj përmenden përgënjeshtruesit e Kur’anit dhe ata që i kanë besuar atij, përmendet edhe përfundimi itë dyjapalëve.
  • 42. UDHËZIMET… ŚŘ  Pasi Allahu përmend të mirat e Tijndaj robërve, më pas përmend fshatin që i ka mohuar këto të mira tëZotit dhesesie ka dënuar atëfshat, andaj kikujdestëmosjeshnga ataqëmohojnëtëmirat eZotitdhepastajtëtëgodasëdënimiiTij.  Në fund të kësaj sureje ka nxitje për thirrje në rrugën e Zotit me urtësi dhe këshillë të mirë si dhe për durimnga vështirësitë dhe torturat. XhuziĐiĐpesëmbëdhjetë  Fillimi i sures El Isra flet për fakte të rëndësish- me mbi Xhaminë el Aksa, pastaj përmend hyrj- en e bijve të Israilit në të dhe çrregullimin që bë- në ata.  Biseda rreth udhëzimit të Kur’anit dhe vënia në pah e tëdy botëve dhe vrapuesit pas tyre.  Përmendja e njëzet porosive të mrekullueshme, të cilat kanë lidhje me çështjet më të rëndësish-
  • 43. … E SUREVE TË KUR’ANIT Śř me edukative dhe sociale, andaj medito për që- ndrimin tëndndaj tyre.  Kundërshtimi i politeistëve me argumente dhe shkatërrimi i thirrjes së tyre për ortakëri ndaj Allahut, pastaj përmendja e bisedës me Iblisin nërastin e krijimit të Ademitalejhi selam.  Udhëzime të shenjta për Pejgamberin tonë sal- lAllahu alejhi ve sel-lem, që ai të mos mbështet- et tek politeistët qoftë edhe shumë pak, përkun- drazi, ai duhet të kthehet tek Zoti i tij duke për- gënjeshtruar kërkesat e politeistëve dhe argum- entet e tyre dhe duke përmendur argumentet e Allahutnëgjithësi.  Në fundin e kësaj sureje ka ngushëllim për Pejg- amberin sal-lAllahu alejhi ve sel-lem, duke për- mendur përgënjeshtrimin e faraonit ndaj Musa- it, pastaj duke theksuarfort se Kur’ani ka zbritur nga Allahu iLartësuar.
  • 44. UDHËZIMET… ŚŚ  Surja El Kehf flet për katër sprova, të cilat janë feja, pasuria, dituria dhefuqia.  Feja është tregimi ibanorëve tëshpellës, një tregim i gjallë për çdo fillestar që dëshiron të pasojë rrugën e vërtetë.  Pasuria përmendet në tregimin e dy njerëz- ve, i pasuri që përgënjeshtroi Ditën e Kiam- etit dhe i varfri i cili ishte besimtar në Allah- un, pastaj rrëfehet përfundimi i secilit prej tyre.  Dituria jepet me tregimin e Musait me Hid- rin, që është shembull i mrekullueshëm për nxënësit e dijes në edukatë, ambicie të lartë, urdhër për tëmirëdhendalim nga ekeqja.  Fuqia përmendet me tregimin e Dhul Kar- nejnit, i cili është shembull për njerëzit që aplikojnë gjykimin, që të përdorin pozitën e tyre përtëngritur drejtësinë mesnjerëzve.
  • 45. … E SUREVE TË KUR’ANIT Śś  Është përmbyllur surja El Kehf duke treguar ngjarjenga dita kur do tëdalim paraAllahut, pa- staj përmendetpërfundimi i jobesimtarëve dhe i besimtarëve.  Është përmendur fjala errahmeh-mëshirë dhe degëzimet e saj në suren Merjem gjashtëmbëdh- jetë herë, ndaj kërkoji vendet e kësaj mëshire në këtësure, pastaj shikoshkaqetetyre, ndoshtakë- shtu dotaarrishmëshirënnëmuajinemëshirës.  Surja Merjem fillon me tregimin eZekerijas dhe flet mbifuqinë eAllahut për t’i dhënë fëmijë nd- onëse atij i ishin thinjur flokët dhe gruaja e tij kishte kaluar kohën e lindjes, andaj pas kësaj ngjarjeje a mund të bëhet kushpesimist?  Tregimi i hollësishëm i lindjes së Isait nga Merj- emi si dhe tregimi për të folurit e tij sa ishte në djep dukethënëse ështërob dhei Dërguari All- ahut.
  • 46. UDHËZIMET… ŚŞ  Tregimi i Ibrahimit alejhi selam dhe polemikat e tij me babanë në lidhje me adhurimin e idhuj- ve, duke përdorur shprehjen e butë në thirrjen e tij (duke i thënë: o babai im), edhe pse ai ishte politeist.  Përmendja e disa Pejgamberëve dhe nxjerrja në pah e disa ngjarjeve në ditën e mahsherrit, past- aj përgënjeshtrimi i dyshimeve të atyre që prete- ndojnëseAllahu kafëmijë.  Surja Ta Ha fillon duke rrëfyer për Musain alej- hi selam dhe ndihmën që Zoti i dha atij, pastaj dërgimi i tij për te faraoni si dhe sfida me magji- starët.  Magjistarët e faraonit në fillim të ditës ishin job- esimtarë, kurse në fundin e saj u bënë besimtarë të begatë, andaj medito për shpejtësinë e ndiki- mit të imanit tek ata.
  • 47. … E SUREVE TË KUR’ANIT Śş  Nderimi që Allahu ua bëri bijve të Israilit duke i nxjerrë nga qyteti Kibt dhe duke e fundosur far- aonin dhepopullin etijnë det.  Tregimi i Samiriut, i cili prodhoi viçin të cilin e adhuruan bijtë e Israilit në mungesë të Musait alejhi selam.  Gjendja e atyre që ia kanë kthyer shpinën Kur’a- nit në Ditën e Kiametit dhe rrëfimi i një pamjeje ngapamjetefrikshmedhetrishtuesetëasajdite.  Përkujtimi i njerëzve për armiqësinë e shejtanit ndaj njeriut, nga ngjarja që përmban tregimi i Ademit dhe cytjet e shejtanit ndaj tij. Andaj rua- ju nga armikuibabait tënd!  Kjo sure përfundon dukengushëlluar Pejgambe- rin sal-lAllahu alejhivesel-lempërfjalëtqëthonë politeistëtsidhepërtapërforcuaratënëfe.
  • 48. UDHËZIMET… ŚŢ XhuziĐiĐshtatëmbëdhjetë  Surja el Enbija fillon duke paralajmëruar për rin- gjalljen dhe vërtetësinë e ndodhjes së saj dhe se ajoështëafruar. Porathuaajepërgatiturpërtë?!  Aprovimi i tevhidit përmesdebateve logjike dhe argumenteve konkrete të dukshme, gjithashtu duke përmendurDitën eKiametit.  TregimiiIbrahimitnërastinethyerjessëidhujve është shembull i shkëlqyer i mendjemprehtësisë me mbështetjen e fuqishme tek Allahu i Lart- ësuar.  Rrëfimi i tregimeve të shumta të Pejgamberëve dhe se si Allahu ka shkatërruar kundërshtarët e tyre dhesi ikangriturnjerëzit edashurtë Tij.  Përmenden shembuj të shkëlqyer të lidhjes së fortë të Pejgamberëve me Zotin e tyre si dhe shpëtimi i tyrenë kohët erëndanga ana eZotit.
  • 49. … E SUREVE TË KUR’ANIT Śţ  Surja El Enbija përfundon duke përmendur pë- rfundimin epoliteistëve dhe zotave të tyre, past- aj thërret përnjëshmërinë e Allahut.  Surja El Haxh fillon duke frikësuar njerëzit nga trishtimet e dridhjes së kiametit si dhe tërheq vërejtjen nga pasimi i shejtanit.  Polemizohen politeistët në mohimin e ringjallj- es, duke sjellë argumentet me fillimin e krijimit të njeriut sidhengjalljen etokës sëvdekur.  Sqarohet se siAllahu ka obliguarhaxhin për Ibr- ahimin alejhi selam, pastaj përmenden disa sht- ylla dhegjëra tëpëlqyeratë haxhit.  Madhërimi i Allahut duke madhëruar shenjat e Tij të haxhit dhe kurbanit, saqë këto shenja kalojnëngatraditadhekonsiderohen adhurime.  Përmendja e largimit të muhaxhirëvenga shtëp- itë e tyre si dhe përmendja e obligimeve të atyre që Allahu uaka mundësuartë sundojnë tokën.
  • 50. UDHËZIMET… śŔ  Përmendja e disa popujve të cilët kanë kundër- shtuar të Dërguarit e tyre, pastaj përmendja e disa kurtheve tëshejtanit dhesprovave tëtij.  Përmendja e argumenteve që tregojnë fuqinë e Allahut të Lartësuar, po ashtu përmendja e rin- gjalljes dhepolemizimi i politeistëve.  Kjo sure përfundon duke thirrur për xhihad, për praktikimin e obligimeve dhe lidhje të fortë me Allahun. XhuziĐiĐtetëmbëdhjetë  Derisa je duke lexuar cilësitë e përmendura në fillim të sures El Mu’minun, a nuk e ke pyetur veten ndonjëherë se çfarë kam realizuar nga kë- to cilësi?  Tregimi i Nuhut alejhi selam dhe të mësuarit e tij nga Allahu që të falënderojë Allahun pasi e ka shpëtuarnga populli zullumqar.
  • 51. … E SUREVE TË KUR’ANIT śŕ  Vështrim i shpejtë i disa tregimeve të Pejgamb- erëve për të ngushëlluar zemrën e Muhamedit sal-lAllahu alejhi vesel-lem.  Shfaqja e ngjarjes së agonisë, vdekjes, fryrjes së burisë, pastaj përfundimi i përgënjeshtruesve të argumenteve të Allahut dhe dënimi prej Allahut me zjarr.  Fillimi i sures El Mu’minun është “vërtet kanë fituar besimtarët”, kurse fundi i saj “Allahu nuk shpëton jobesimtarët”. Sa dallimi madh!  Surja Nur fillon duke treguar për masën e dëni- mitpër amoralitet, shpifjen nënder sidhe tregon dispozitën emallkimit(mesbashkëshortëve).  Tregimi i shpifjes për Aishen radijAllahu anha na mëson të sigurohemi për lajmet dhe të ruaj- më gjuhën dhe pastaj tregon rrezikun e madh të gjuhës.
  • 52. UDHËZIMET… śŘ  Në rastin e kësaj shpifjeje tregohet vlera e nënës sonë, Aishes radijAllahu anha, andaj ki kujdes, ruaju nga ata qëpërgënjeshtrojnëKur’anin.  Kritika nga dashuria për të shfaqur mëkatet mes besimtarëve dhe besimtareve si dhe urdhri për të falurnërastlëndimi prej tëtjerëve.  Urdhri për tëkërkuarlejekur hyjmënështëpi të huaja, po ashtu urdhri për të ulur shikimin dhe përtëruajturorganet gjenitale.  Udhëzimi për t’u martuar dhe vënia në pah që Allahu kujdeset për pasurinë si dhe vetëpërmb- ajtja në rast varfërie. Po ashtu flitet për ndalimin e kurvërisë.  Sjellja si shembull e dritës së Allahut dhe vepra- ve të jobesimtarëve, pastaj përmendja e disa ar- gumenteve të Allahutnëunivers.  Përmendja e hipokritëve dhe nxjerrja në pah e cilësisë së ikjes dhe zmbrapsjesnga gjykimi i All- ahut. Kështu qëkontrollojeedhe veten nëkëtë!
  • 53. … E SUREVE TË KUR’ANIT śř  Allahu u ka premtuar atyretëcilëtkanëbesuar se do t’i bëjë udhëheqës në tokë, por me disa ku- shtetëcilatduhett’ishikoshnësurenEn-Nur.  Përmendja e dispozitës së kërkimit të lejes për fëmijët të cilët hyjnë në dhomat e prindërve, pa- staj përmendja e dispozitës së mbulesës për gra- të e moshuara, të gjitha këto llogariten nga mur- et e nderit të cilat i sqaron surja En-Nur. Pastaj flet për dispozitën e ngrënies në shtëpitë e të af- ërmve.  Në fund të kësaj sureje qëndron një thirrje për mënyrën e edukatës që duhet kemi me Pejgam- berin sal-lAllahu alejhive sel-lem.  Surja El Furkan fillon duke lavdëruar Atë që ka zbritur Kur’anin, mirëpo sa hise ke tek bereqeti i këtij Kur’ani?!  Më pas përmendet përgënjeshtrimi i dyshimeve të politeistëve rreth Kur’anit dherreth tëDërgu- arit sal-lAllahu alejhi vesel-lem.
  • 54. UDHËZIMET… śŚ  Përshkruhet Dita e Kiametit dhe tërhiqet vëme- ndja për rrezikun e shoqëruesve të këqij. Pra, ki kujdespërkëtëparase t’i kafshosh duart!  Përmenden disa shembuj se si Allahu i ka shkat- ërruar popujt që përgënjeshtruan Pejgamberët, me qëllim që përmes këtyre shembujve të trego- hettërthorazigjendjaejobesimtarëvekurejshë.  Argumentohet për njësimin e Allahut përmes shenjave të Tij në gjithësi. Lexoji pra këto në li- brin e gjithësisë (Kur’anin, i cili na mëson shu- më gjëranga gjithësia).  Nëse lexon cilësitë e robërve të devotshëm të Allahut në fund të sures El Furkan, cilët mend- on seiplotësojnë ato cilësi?  SurjaEsh-Shuarafillon mengushëllimin përPejg- amberin sal-lAllahu alejhi ve sel-lem ndaj tortura- veqëpërjetonngamosdëgjimiipopullittëtij.  Surja sjell disa tregime, të cilat janë që të gjitha përforcim për Pejgamberin sal-lAllahu alejhi ve sel-lem.
  • 55. … E SUREVE TË KUR’ANIT śś  Në tregimin e Musait alejhi selam shfaqet mbë- shtetja efortë tek Allahu nëkohët më të vështira: “Assesi (nuk na zë ushtria e Faraonit), me Mua ështëAllahu,domëudhëzojë.”Sabindjeethellë!  Vetëm zemra e pastër do t’i bëjë dobi njeriut në Ditën e Kiametit, por a thua a kemi hulumtuar ndonjëherë nëse zemrat tona janë të pastra apo jo?  Kur Nuhu alejhi selam e ftoi popullin e tij dhe i urdhëroi për të mirë dhe i ndaloi nga e keqja, ata e kërcënuan se do ta masakrojnë. Kurse ne na dëmtojnë fjalët e njerëzve, të cilat janë kalim- tare. Eh sa dallim të madh ka mes nesh dhe Nu- hut alejhi selam!  Hudi alejhi selam i kujtoi popullit të tij të mirat që Allahu u dha atyre dhe po ashtu u kujtoi se falënderimi për këto të mira bëhet duke qenë i devotshëm.
  • 56. UDHËZIMET… śŞ  Në tregimin e Pejgamberit të Allahut, Salihut alejhi selam, tërhiqet vërejtja që të mos respekt- ohen tepruesit dhe keqbërësit, andaj kujdesu që të të mosdevijojnënga e vërteta.  Qartësohet rreziku i pranimit të së keqes edhe nëse nuk e vepron. Shiko përfundimin e gruas së Lutit alejhiselam!  “Adhuroje Allahun sikur e sheh Atë, edhe pse ti nuk e sheh Atë, Ai të sheh ty”, shfaqet qartazi në tregimin e Shuajbit alejhi selam, po ashtu edhe në përfundimin e sures Esh-Shuara: “Ai i Cili (Alla- hu)tëshehatëherëkurngrihesh(përadhurim)”.  Kjo sure përfundon duke treguar për pozitën e Kur’anitdheurdhëronpërthirrjepërtekAllahu.  Në fillim të sures En-Nemël përmendet se Ku- r’ani është udhëzues dhe përgëzim për atë tek i cilipërmbushen disacilësi,kështuqëkërkojiato.  Në tregimin e Musait alejhi selam me Faraonin sqarohen pasojat e mendjemadhësisë dhe pad-
  • 57. … E SUREVE TË KUR’ANIT śş rejtësisë, për shkak të të cilave ishin mohuar ar- gumentete Allahut.  Medito për besnikërinë e pupëzës dhe kujdesin e saj përnjëshmërinë eAllahut si dhe mosmash- trimin e saj nga ajo që posedojnë jobesimtarët nga të mirat e dunjasë. Njëshmëria e Allahut duhet të jetëpërherë para gjithçkaje.  Tregimi i Sulejmanit alejhi selam dhe vendi Se- be’ tregojnë sesi përdoret pushtetinë respektim ndaj Allahut apo nëmëkatndaj Tij.  Në tregimin e popullit të Profetit Salih sqarohet se sado që tradhtarët të bëjnë kurthe, Allahu do t’i mposhtë me kurthete Tij, madje ata nuk iku- ptojnëfareato. XhuziĐiĐnjëzetë  Tregimi i Lutit alejhi selam tregon se deri ku ka mundësi të shkojë gjendja e keqbërësve, saqë ata
  • 58. UDHËZIMET… śŢ nuk pranuan të qëndrojnë në mesin e tyre nje- rëzitepastërngamëkatet.  Në suren En-Nemël gjenden pesë pyetje, të cil- at ngulitin bazat etevhidit dhe sqarojnë tëvërte- tën për çdo njeritë mençur.  Kundërshtohen dyshimet e politeistëve dhe në fundpërmenden disapamjengaDita eKiametit.  Surja El Kasas fillon duke i qetësuar besimtarët e dobët për të ardhmen dhe se Allahu do t’i bëjë ata mëkëmbësnë tokë.  Sqarohet me hollësi tregimi i lindjes së Musait alejhi selam, pastaj gjidhënia dhe edukimi i tij në pallatin e Faraonit. Po ashtu jepet tregimi kurMusai vrau egjiptianin paqëllim.  Çfarë të bën të kuptosh rasti kur ajo grua shkoi tek Musai alejhi selamdukeu turpëruar?!  Përshkruhet udhëtimi i Musait alejhi selam me familjen e tij për tek qyteti i tij si dhe forcimi i tij
  • 59. … E SUREVE TË KUR’ANIT śţ duke pasurndihmën e vëllait të tij; të gjitha këto aludojnë se thirrësi nuk është i pavarur nga ndi- hmëtarët që i dalin në ndihmë, mirëpo mund të ndodhë që nuk mund të gjejë ndihmëtar tjetër pos Allahut, që është Ruajtësi dhe Ndihmëtari më i mirë.  Detyrohen politeistët që t’i besojnë Muhamedit sal-lAllahu alejhi ve sel-lem, ngase ai po u rrëfen tregimet e Bijve të Izraelit, të cilat nuk i ka përje- tuar.  Shfaqet fuqia e Allahut në rrotullimin e natës dhe të ditës. E sikur Ai të donte, do ta zgjaste njërën prej tyre përgjithmonë.  Jepet tregimi i Karunit me pasurinë, ngase pasu- ria është shkatërrimnëse pronari i saj nuk e njeh të drejtën eAllahutnëatë pasuri.  Në fund të sures El Kasas bëhet shenjë se ashtu sikurse u nxor Musai alejhi selam nga vendi i tij
  • 60. UDHËZIMET… ŞŔ e pastaj u kthye, ashtu do bëhet edhe me Muha- medin.  Surja El Ankebut nis me tregimin e llojeve të sprovave që godasin thirrësin në rrugën e tij, si: sprova e familjes, tortura trupore dhe sprova e dunjasë. Në fund të sures tregohet rrugëdalja nga këto sprova, ku Allahu thotë: “Ata që luftoj- në për çështjen Tonë, sigurisht, Ne do t’i udhëz- ojmë drejt udhëve Tona.”  Shembujt e njëpasnjëshëm nga dënimi i popuj- ve të ndryshëm na bëjnë të mendojmë se edhe nenuk jemitë sigurtngakëto dënime. XhuziĐiĐnjëzetenjëtë  Urdhërohet polemizimi me pasuesit e librit (të krishterët dhe çifutët) në formën më të mirë, por çfarë mendon për formën e debatit me vëll- anë tënd?!
  • 61. … E SUREVE TË KUR’ANIT Şŕ  Në fund të sures El Ankebut bëhet thirrje që të meditohet për gjithësinë dhe se mundimi e sak- rifica të dërgojnëtekudhëzimi.  Surja Er-Rrum fillon duke përmendur humbjen e romakëve, por premtohet gjithashtu se ata pa- staj do të fitojnë dhe se Allahu ndihmon kë të dojë.  Medito si Allahu i Lartësuar i kritikoi politeistët për shkak të pakujdesisë së tyre ndaj ahiretit! Por a e kuptove sesi lidhja me dunjanëështë së- mundje?  Thirrje për të medituar për argumentet e Allah- ut në krijimin e njeriut, rrotullimin e tokës dhe të ditës, zbritjen e shiut dhe argumentete tjera.  Thirrje për të qëndruar në natyrshmëri (Islam), pastaj vënia në pah se shkaku i shfaqjes së çrreg- ullimit dhe prishjes janë veprat e njerëzve, ndaj
  • 62. UDHËZIMET… ŞŘ mos u bëj ndihmëtar i shfaqjes së çrregullimit dhe prishjes.  Kthimi mbrapa duke përmendur disa argumen- te të Allahut në gjithësi, pastaj përfundimi i sur- es duke bërëthirrje për durim.  Surja Lukman fillon duke përshkruar të mirët dhe shpërblimin e tyre, pastaj thekson ata që ja- në të njohur për fjalë të kota si dhe dënimin që meritojnë.  Porositë e Lukmanit ndaj djalit të tij filluan me tevhidin, pastaj me respektimin e prindërve dhe shoqërimin e tyre në punë të mira edhe nëse ja- në jobesimtarë. Vërehet se porosia e Lukmanit filloi me përmirësimin e besimit para veprave, ndaj medito për këtë dhe gjithashtu lidhe me rrëfimin e sures për argumentet e tevhidit që gjenden në gjithësi, duke treguar se si politeistët
  • 63. … E SUREVE TË KUR’ANIT Şř kthehen tek Allahu në kohëra të vështira, por i bëjnëortak Atij kurjanënëliridhekomoditet.  Në fund të kësaj sureje bëhet thirrje për t’u për- gatitur për Ditën e Kiametit, pastaj tregohet për çelësat e gajbit (së fshehtës), të cilat nuk i di as- kush posAllahut.  Surja Es-Sexhde fillon me tregimin për fillimin e krijimit dhe mbarimin etij, pastaj përfundimin e krijesave osenëxhennet osenëzjarr.  Surja Sexhde përmend disa cilësi të besimtarë- ve, por cilësitë më parësore të cilat i japin njeriut udhëheqjen nëfe janë durimi dhe bindja.  Në fund të sures Es-Sexhde bëhet thirrje për të medituar për argumentet e Allahut dhe po ash- tu për largimin nga inatçinjtë dhe kokëfortët ndaj së vërtetës.
  • 64. UDHËZIMET… ŞŚ  Surja El Ahzab fillon duke e thirrur Pejgamber- in për t’ia pasur frikën Allahut! Po ti, a zemëroh- esh nëse tëthuhetkjofjalë?  Përmenden nënat ebesimtarëvesi dhe sqarohet se ndalimi i martesës me to është njësoj sikurse ndalimi i martesës menënatbiologjike.  Jepen përshkrime mahnitëse nga lufta e Ahzab- it, të cilat shfaqin gjendjen e muslimanëve dhe të hipokritëve në momentet evështira tëluftës. XhuziĐiĐnjëzetedytë  Përmendja e gjendjes së Pejgamberit me gratë e tij si dhe porosia e Allahut për to, që ato të rrinë në shtëpitë e tyre. A thua gratë tona janë më të mira se ato?!  Përmendja e vlerës së familjes së Pejgamberit sal-lAllahu alejhi ve sel-lem, pastaj e muslimanë- ve dhe muslimaneve nëpërgjithësi.
  • 65. … E SUREVE TË KUR’ANIT Şś  Vënia në pah e disa rregullave që lidhen me div- orcin si dhe mbulesën e nënave të besimtarëve, prandaj Allahu e mëshiroftë atë grua që i pason ato.  Përkushtimi i dukshëm ndaj mbulesës dhe rreg- ullave të saj, duke e lidhur çështjen e mbulesës me nënshtrimin ndaj urdhrit të Allahut si dhe duke u tërhequrvërejtjen hipokritëve.  Në fund të sures përmendet përfundimi i jobes- imtarëve dhe pasuesve të tyre, pastaj përmendet besa qëkapranuarnjeriu.  Surja Sebe’ fillon duke shkatërruar bazat e polit- eizmit dhe mohimit të ringjalljes.  Tregohet udhëzimi i Pejgamberëve në raport me mirësitë dhe falënderimi përto, kurse shum- ica e njerëzvendaj mirësivejanëmohues.  Në përleshjen mes mendjemëdhenjve dhe pas- uesve të tyre ka shenja për rëndësinë e zgjedhjes
  • 66. UDHËZIMET… ŞŞ së drejtë në pasim, në mënyrë që të mos pendo- hemi.  Kjo sure përfundon duke i thirrur politeistët të meditojnë dhe i frikëson me ditën në të cilën nuk bën dobi mëbesimi.  Surja Fatir fillon duke u kujtuar njerëzve mëshi- rën dhe mirësitë e Allahut dhe duke ua tërhequr atyre vërejtjen nga mashtrimet e dunjasë dhe të shejtanit si dhe duke u kujtuar madhështinë e Allahut dhe nevojën e madhe që kanë robërit për Allahun.  Përmenden llojet e njerëzve që trashëguan libr- in, pastaj shpërblimi i besimtarëve dhe jobesim- tarëve.  Surja përmbyllet duke i mundur politeistët me argumente si dhe përmendet se dredhitë e shë- mtuara nuk godasin vetëmsedredharakët.
  • 67. … E SUREVE TË KUR’ANIT Şş XhuziĐiĐnjëzetetretë  Surja Jasin në hyrje të saj flet për Kur’anin dhe thirrjen që Profetiu bën politeistëve.  Pastaj sjell shembullin e banorëve të fshatit, të cilët përgënjeshtruan Pejgamberët, si dheshpët- imin ebesimtarit qëishte i mëshirshëmndaj po- pullit tij, pastaj tregohet për shpërblimin e këtij besimtari me xhennet.  Më pastërheq vëmendjen tek argumentet e All- ahut në gjithësi, duke i thirrur politeistët në bes- im dhe duke i paralajmëruar nga adhurimi i she- jtanit.  Kjo sure përfundon duke përforcuar bindjen në fuqinëe Allahut përkrijim dheringjallje.  Fillimi i sures Es-Safat flet për njëshmërinë e Allahut përmes argumenteve të krijimit të krije- save të mëdha, të cilat nuk mundet t’i krijojë dikush tjetërposTij.
  • 68. UDHËZIMET… ŞŢ  Rrëfehet për ringjalljen dhe llogaridhënien, pas- taj përmenden mirësitë e besimtarëve në botën tjetër dhe dënimi i përgënjeshtruesve.  Tregohet me shembull debati mes banorëve të xhennetit dhe banorëve të zjarrit, çka flet për rrezikune shoqërisësëkeqe.  Zoti u përgjigjet më së miri lutjeve të robërve të Tij. A i je drejtuar Atij me lutje dhe përkushtim? Medito për këtë ajet: “Kur Nuhu Na thirri (në ndihmë), Ne iu përgjigjëm bukur...”  Dorëzimi i Ibrahimit dhe Ismailit alejhima sel- am ndaj urdhrit të Allahut është shembulli më mahnitës në ndikimin e edukatës së mirë si dhe qartësim seky edukim jeppërfundim tëmirë.  Surja përfundon duke nënvlerësuar disa dyshi- me të politeistëve si dhe duke sqaruar se ushtria e Allahut ështëendihmuar.
  • 69. … E SUREVE TË KUR’ANIT Şţ  Surja Sad nëfillimin e saj flet për lloje të ndrysh- me të grindjeve në tokë dhe qiell, andaj mundo- hu të meditoshpërkëto.  Në suren Sadka gjithashtu ngushëllim për Pejg- amberin sal-lAllahu alejhi ve sel-lem sidhe thirr- je përtë që të pasojë Pejgamberët para tij dhe të mësojë se si ata ishin të durueshëm gjatë sprov- ave.  Medito se si Allahu nënshtroi për Sulejmanin disa gjëra të cilat nuk mund t’i bënte askush, por kjo gjënuk e bëri atëmendjemadh.  Medito për edukatën e Pejgamberëve gjatë lutj- eve drejtuar Zotit: “Kujtoje robin Tonë, Ejubin, kur iu lut Zotit të vet: “Me të vërtetë, më ka go- ditur djalli memundim dhe vuajtje!”  Përshkrimi i qindra njerëzve të devotshëm dhe qindra të tjerëve të lajthitur, pastaj përshkrimi i tregimit të Iblisit dhe mospranimit që të bëjë se-
  • 70. UDHËZIMET… şŔ xhde ndaj Ademit për shkak të mendjemadhësi- së dhe tiranisësë tij. XhuziĐiĐnjëzetekatërtë  Fillimi i këtij xhuzi plotëson rrëfimin e mëher- shëm për njëshmërinë e pastër të Allahut dhe kërcënimin ndaj politeistëve.  Nuk kapesimizëm ndaj mëshirës së Allahut, ng- ase Allahu ifal të gjitha mëkatet, sado tëneverit- shme qofshin.  Ku do të jesh ti atëherë kur jobesimtarët do të ngrihen për xhehennem grupe-grupe dhe besi- mtarët do të dërgohen për në xhennet grupe-gr- upe?  Surja Gafir fillon duke përmendur faljen e Alla- hut dhe se Ai e pranon pendimin, po ashtu për- mend dënimin e dhembshëmpërkryeneçët.  Në këtë sure përmendet gjithashtu debati në të drejtë dhe ainë tëkotë.
  • 71. … E SUREVE TË KUR’ANIT şŕ  Në suren Gafir përmendet përgëzimi për të pe- nduarit dhe se do t’u mjaftonte atyre si nder që melaiketkërkojnëfalje përta.  Rrëfehet për Ditën e Kiametit, e cila prangos mendjen nga frikësimi i asaj dite dhe pohon se në atë ditë shfaqet madhështia e pushtetit të All- ahut.  Në tregimin e besimtarit nga paria e Faraonit ka një shëmbëlltyrë për thirrësin që këshillon pop- ullin e tij, se ai duhet të debatojë me ta me argu- mente dhe fakte ngase vetëm euforia nuk mjaft- on.  Përmenden me hollësi shumë mirësi nga mirë- sitë e Allahut dhe sqarohet përfundimi i atyre që polemizojnë ndaj shenjave dhe argumenteve të Allahut.  Surja Fussilet flet për Kur’anin Fisnik dhe gjen- djen e kryeneçëve ndaj tij si dhe kritikon ata për
  • 72. UDHËZIMET… şŘ shkak se nuk i janë përgjigjur urdhrit të Allahut me gjithë dobësinë e tyre, kurse qiejt dhe toka, me madhësinëe tyre, u janë përgjigjururdhrit të Allahut.  Sqarohet rreziku i shoqërisë së keqe dhe se ata ua zbukurojnë mosbesimin dhe humbjen atyre që i shoqërojnë.  Surja Fussilet flet edhe për çështje edukative në thirrjen për tek Allahu si dhe për edukatën e mirë.  Kritikohen mohuesit e argumenteve të Allahut, pastaj mbrohet Kur’ani dhe sqarohet se ai vërtet është udhëzim dheshërim.  Në fund të sures bëhet thirrje për të medituar për universin dhe trupin enjeriut, ngase kjo me- todë mund t’ua sqarojë të vërtetën atyre që e kërkojnë.
  • 73. … E SUREVE TË KUR’ANIT şř XhuziĐiĐnjëzetepestë  Surja Esh-Shura fillon me përmendjen e Kur’a- nit dhe se ai është paralajmërues për nënën e fshatrave (Mekën) dhe popujt rreth saj, po ash- tu është paralajmërues për Ditën e Bashkimit (Kiametit).  Allahu i Lartësuar zgjedh kë të dojë për t’ia dër- guar shpalljen, ndaj nuk është çudi që tëurdhër- ojë Muhamedin alejhi selam me një fe e cila është e ngjashme me atë që i ka urdhëruar edhe Profetëtpara tij.  Përmenden disa shenja të cilat tregojnënjëshm- ërinë e Allahut dhe fuqinë e Tij dhe nga këto shenja është mirësia e llojllojshmërisë në dhuri- min e fëmijëve kujt të dojë dhe privimin e të tje- rëvenga kjo dhunti.  Surja Esh-Shura përfundon me sqarimin se Ku- r’ani është shpirt me të cilin ngjallen zemrat, an-
  • 74. UDHËZIMET… şŚ daj a je treguar i vëmendshëm nëse ta ka ngjall- ur Allahu zemrën me këtëshpirt?  Surja Ez-Zuhruf fillon me përmendjen e pozitës së Kur’anit, pastaj kalon tek polemizimi i polite- istëve, pastaj te debati me ata që pasojnë baball- arët e tyre pa argumente. Por a ke menduar për gjurmën negativeqë tëlëpasimi i verbër?  Mos u merakos për jetën! Vërtet Allahu ka nda- rë mes njerëzve mjetet për të jetuar dhe disave u ka dhënë më shumë se të tjerëve: “Jemi Ne ata që ua ndajmë njerëzve mjetet e jetesës në këtë botë, duke i ngritur në shkallë disa më lart mbi të tjerët.”(Ez-Zuhruf: 32)  Ruaju nga shoku para se të shpresosh të largoh- esh nga ai, mirëpo atëherë nuk do të të bëjë më dobi pendimi.
  • 75. … E SUREVE TË KUR’ANIT şś  Në tregimin e Musait tregohet se Faraoni u arg- umentua me pushtetin e tij se është më i mirë se Musai alejhiselam, kështu qëruaju nga dunjaja.  Pastaj sqarohet se të gjitha miqësitë do të jenë të pavlera në Ditën e Kiametit, përveç miqësisë mes robërve të devotshëm, andaj përmbaju nje- rëzve të mirë.  Medito mirë për ngjarjen mes banorëve të zja- rrit dhe ruajtësit të zjarrit, i cili quhet Malik. Kjo ngjarje përshkruhetnga fundi isures Ez-Zuhruf.  Fillimi i sures Ed-Duhan flet për zbritjen e Ku- r’anit, pastaj tall politeistët, dyshimet dhe kërcë- nimet e tyre, pastaj fletpërgjurmëtekryelartësi- së ndaj së vërtetës në këtë botë dhe ç’pasoja do të kenëpersonat etillë.  Përmend çfarë i pret njerëzit e këqij duke filluar me fjalët: “Vërtet pema e Zekkumit....” si dhe përmend çfarë i pret njerëzit e mirë me fjalët:
  • 76. UDHËZIMET… şŞ “Vepërmirët me të vërtetë do të jenë në vend të sigurt...”  Fillimi i sures El Xhathije tërheq vëmendjen për shenjat e mëdha në qiell dhe tokë, pastaj tregon përfundimin e mendjemëdhenjve dhe tallësve.  Ruaju nga pasimi i epshit, ngase disa njerëz ep- shin ebëjnëZot dukemos endierfare!  Kjo sure përfundon duke përshkruar trishtimin e Ditës së Kiametit dhe humbjen e madhe të keqbërësve, shpërblimin e besimtarëve dhe dë- nimin e jobesimtarëve. XhuziĐiĐnjëzetegjashtë  Surja El Ahkaf fillon duke argumentuar përsos- mërinë e krijimit të qiejve dhe tokës, se Allahu duhet të veçohet meadhurim.
  • 77. … E SUREVE TË KUR’ANIT şş  Tregohet për Kur’anin, pastaj porosia për t’u sj- ellë mirë me prindërit si dhe tërheqja e vërejtjes t’u thuhetatyremadje asuf.  Në tregimin e Ahkafitsqarohet se dënimi mund të vijë ndonjëherë në formë dhuntie dhe kështu e shkatërron njeriun.  Medito se si xhinnët kuptuan Islamin pasi dëgj- uan Kur’anin vetëm në një tubim. Kush medit- on përkëtë?  Surja El Ahkaf përmbyllet duke thirrur për të medituar për gjithësinë, pastaj na përkujton për ditën kur do të dalim para Allahut dhe më pas bën thirrje për tëpasuarPejgamberët në durim.  Surja Muhamed fillon duke i nxitur besimtarët t’i luftojnë jobesimtarët dhe më pas përmend përfundimin e të dy grupeve.
  • 78. UDHËZIMET… şŢ  Përshkruhet xhenneti dhe mirësitë e tij, pastaj xhehennemi dhe dënimet e tij, pastaj përshkru- hen hipokritët dhe u bëhet thirrje për të medit- uar për Kur’anin, në mënyrë që të pastrohen nga hipokrizia.  Kjo sure përfundon duke dhënë porosi për mu- slimanët, e nëse nuk i përfillin ato, atëherë Alla- hu do t’indryshojë ata mepopuj të tjerë.  Surja El Fet’h fillon duke i përgëzuar besimtarët për përfundimin e mirë të Marrëveshjes së Hu- dejbijes dhe këtë marrëveshje e quajti si çlirim dhe fitore.  I qetëson besimtarët dhe u largon mërzinë dhe po ashtu i lajmëron se e keqja do t’i godasë hip- okritët dhe jobesimtarët.  Përmendet Marrëveshja e Hudejbijes dhe ngri- het lart pozita e atyre që kanë marrë pjesë në të, pastaj tërthorazi kritikohen ata që nuk kanë ma-
  • 79. … E SUREVE TË KUR’ANIT şţ rrë pjesë pa pasur pa arsye dhe thuhet se atyre nuk do t’u lejohet të marrin pjesë në çlirimin e Hajberit.  Përmendet qartë kënaqësia e Allahut ndaj atyre që dhanë besën nën hijen e pemës, andaj ki kuj- des se mos urren atë me të cilin Allahu është i kënaqur.  Surja El Fet’h përfundon duke përmendur veç- oritë eummetit triumfuese trashëgues.  Surja El Huxhurat është përmbledhëse e çështj- eve të moralit dhe edukatës, andaj kërkoji këto gjëra në këtë sure. Shiko të gjesh ndonjë gjë nga morali i mirë dhe përmbaju asaj dhe po ashtu çdo gjë që ndalon nga morali i keq, largoju prej tij.  Tregohet rreziku i besimit të thashethemeve dhe se përfundimi i këtij besimi mund të të dër- gojë në pishmanllëk dhe pendim, andaj në amb-
  • 80. UDHËZIMET… ŢŔ ientet mediatike vërteto sepse shumë pak prej atyre lajmeve janë të vërtetuara.  Ngulitet rregulla e përgjithshme e vëllazërisë, e cila është e ngriturnëbesim.  Përmenden disa edukata dhe sjellje me të cilat duhet të stoliset besimtari.  Gradimi tek Allahu është i bazuar në devotshm- ëri, andaj kikujdesnga fanatizmi i urryer.  Çdo begati që e kaplon besimtarin, dhuntia dhe falënderimi për të i takon vetëm Allahut të Lart- ësuar.  Surja Kaf fillon duke përmendur përgënjeshtri- min që politeistët u bënin të Dërguarve, pastaj argumenton pohimin eringjalljes.  A ke menduar mbikëqyrjen e Allahut në fjalët që thua dhe a ke menduar për dy melekët të ci- lët illogarisin mirëshprehjete tua?!
  • 81. … E SUREVE TË KUR’ANIT Ţŕ  Pastaj përshkruhet vdekja dhe çfarë pason pas saj, sikurse ngjarja e kiametit, xhehennemi dhe xhenneti.  Në fund të sures flitet prapë sikurse në fillimin e saj, përgjithësinë dhepohimin eringjalljes. XhuziĐiĐnjëzeteshtatë  Fillimi i sures Edh-Dharijat përmban vërtetësi- në e ndodhisë së ringjalljes dhe shpërblimit, pa- staj përmendet përfundimi i jobesimtarëve dhe të devotshmëve.  A frikësohesh për rrizkun? Allahu është betuar në Veten e Tij se rrizku yt është në qiell dhe kjo gjëështëesigurtsikurseedhevetëtëfolurittënd.  Përmendja e politeistëve nëformë alegorike du- ke përmendur disa popuj përgënjeshtrues dhe shkatërrimin e tyre, pastaj urdhri ndaj Pejgamb-
  • 82. UDHËZIMET… ŢŘ erit sal-lAllahu alejhi ve sel-lem për t’ua përkujt- uarnjerëzveshpalljen.  A ke menduar ndonjëherë sa e ke vërtetuar këtë qëllim madhor: “Nuk i kam krijuar xhinnët dhe njerëzit vetëm se të më adhurojnë.” (Edh-Dhar- ijat: 56)  Fillimi i sures Et-Tur përmban kërcënim për politeistët përgënjeshtrues, pastaj përmendkën- aqësitë dhe tëmirat e të devotshmëve.  Pesëmbëdhjetë pyetje të njëpasnjëshme e dërg- ojnë njeriun nga një gjendje në gjendjen tjetër dhe e detyrojnë atë të mendojë për kohën e ta- shme dhe për atë që do të vijë më vonë... Këto pyetje e orientuan Xhubejr ibën Mut’imin të pranojëIslamin.  Durimi në adhurim është përmbyllja me të cilën përfundon surja Et-Tur, por a e ke edhe ti këtë gjë?
  • 83. … E SUREVE TË KUR’ANIT Ţř  Surja En-Nexhm fillon duke lavdëruar të Dërg- uarin Muhamed sal-lAllahu alejhi ve sel-lem dhe duke pohuar pagabueshmërinë e tij, pastaj vërteton se Kur’ani është shpallje nga Allahu e zbritur përmes melekutXhibril.  Pastaj mohohen zotat e politeistëve si dhe fjalët e tyre për këta zota, sepse fjalët e tyre janë vet- ëm se hamendje pafakte. Pastaj tërhiqet vërejtja që të mosthuhen këtofjalë tëpaargumentuara.  Kjo sure përfundon duke ua përkujtuar politeis- tëve se çfarë i ka goditur popujt politeistë para tyre si dhe i paralajmëron ata për një dënim të afërt.  Surja ElKamer fillonduke paralajmëruarpolite- istët për afrimin e Ditës së Kiametit dhe se çfarë torturash të rënda do kenë në kohën kur do të ringjallen.
  • 84. UDHËZIMET… ŢŚ  Përkujton politeistët se çfarë u ka ndodhur pop- ujve para tyre dhe se ata nuk janë më të mirë se jobesimtarët epopujve tëmëhershëm.  Në këtësure ështëpërsëritur shumëfjalia se Ku- r’ani është i lehtësuar (për t’u mësuar përmen- dësh, për ta kuptuar etj.), mirëpo problemi fshi- het në këtë pyetje: Kush është ai që e merr këtë këshillë?  Surja Err-Rrahman është zbukurimi i Kur’anit, në të numërohen dhuntitë dhe e para dhunti me të cilën fillohet është dhuntia e mësimit të Kur’anit. Cila është pjesa jote në mësimin e Kur’anit?Pornuk është vetëmleximi itij.  Kjo sure përfundon duke përshkruar të mirat e xhennetit. A ke ti punë të mira të cilat të ndihm- ojnë përtëhyrënë xhennet?!
  • 85. … E SUREVE TË KUR’ANIT Ţś  Në fillim të sures El-Vakia ka një rrëfim frikësu- es, por a je ndalur tek ky fillim, a ka mbetur ajo ngjarjenë kujtesën tënde?  Në Ditën e Kiametit njerëzit në bazë të punëve të tyre do të ndahen ne tre lloje dhe do të shpër- blehen në bazë të punëve. Zgjidh për veten tën- de njërin ngakëto grupe.  Në këtë sure shfaqen disa argumente konkrete dhe tregohet se ringjallja është e vërtetë e pam- ohueshme dheserefuzimi i sajështë kotësi.  Kjo sure përfundon duke përshkruar vdekjen, pastaj përsëripërmend tre llojet enjerëzve.  Surja El Hadid fillon duke përshkruar madhëri- në e Allahut, pastaj bën thirrje për besim dhe shpenzimnërrugën e Allahut.
  • 86. UDHËZIMET… ŢŞ  Përshkruhet drita e besimtarëve në Ditën e Rin- gjalljes, pastaj pikëllimi i hipokritëve për humbj- en e kësaj drite.  Ku jemi ne në raport me këtë ajet: “A nuk ka ar- dhur koha për besimtarët e vërtetë, që zemrat e tyre të përulen para këshillave të Allahut dhe pa- rasëvërtetësqëAikashpallur?...”(ElHadid:16)  Tregohet realiteti i kësaj bote, që është një e mi- rë kaluese, pastaj bëhet thirrje për kërkim falje dhe xhennet, pastaj bëhet thirrje për të ecur rru- gës së Pejgamberëve, të cilët janë përmendur në fund të kësajsureje. XhuziĐiĐnjëzetetetë  Në suren El Muxhadele tregohen rregullat e dhiharit dhe nexhvasë2 si dhe hidhen poshtëint- ①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①①  Dhihar ëëëë ëNexhva ëë  ëëë  
  • 87. … E SUREVE TË KUR’ANIT Ţş rigat e hipokritëve, pastaj sqarohet dispozita e dashurisë ndaj armiqve të Allahu edhe nëse ata janë farefis i yni. E gjithë surja flet për diturinë e madhe të Allahut, e cila përfshin çdo gjë që du- ket dhe çdogjë qëfshihet.  Në suren El Hashër rrëfehet për luftën kundër Benu Nadir dhe sqarohet dispozita e plaçkës së luftës, tregohet vlera e muhaxhirëve dhe ensarë- ve nga sahabët, hidhet poshtë gjendja e hipokri- tëve, sqarohet madhështia dhe pozita e lartë e Kur’anit, përmenden disa emra të Allahut si dhe kritikohen politeistët.  Në suren El Mumtehine bëhet një sqarim i rën- dësishëm i disa rregullave të miqësisë dhe armi- qësisë, pastaj bëhet dallimi në sjellje me jobesi- mtarët të cilët na luftojnë dhe të tjerëve që nuk na shpallin luftë si dhe përmendet emigrimi i gr-
  • 88. UDHËZIMET… ŢŢ ave dhe besatimi që ato i dhanë Pejgamberit sal- lAllahu alejhi vesel-lem.  Në suren Es-Saf tërhiqet vërejtja nga fjala e cila nuk praktikohet me punë, nxitet për xhihad, pë- rmendet thirrja e Musait dhe Isait alejhimas-sel- am si dhe kujdesi për tregtinë fitimprurëse, e ci- la është tregtia me Allahun.  Në suren ElXhumu’ah precizohet madhështia e Allahut, kritikohen çifutët sepse nuk punuan me dijen e tyre, nxiten besimtarët të praktikojnë obligimet, nxiten po ashtu që të lidhen sa më fo- rt me dhikër - nga ky dhikër është edhe hutbeja e xhumasë-si dhe nxiten tëmos jenë të shkujde- surnga adhurimipërshkak tëdunjasë.  Në suren El Munafikun përmenden disa cilësi të hipokritëve që të ruhemi prej tyre si dhe sqar- ohet humbja e madhe për atë që e huton pasur- ia dhe fëmijëtnga përmendja eAllahut.
  • 89. … E SUREVE TË KUR’ANIT Ţţ  Në suren Et-Tegabun sqarohet fuqia dhe dija e Allahut, përdoret frikësimi nga Dita e Ringjalljes dhe dita e humbjes dhe fitimit, tërhiqet vërejtja ngasprova e grave dhe fëmijëve, pastaj nxitet për devotshmëridheshpenzimnërrugë tëAllahut.  Në suren Et-Talak plotësohen rregullat e shkur- orëzimit që janë cekur në suren El Bekare si dhe lidhja mes tyre dhe devotshmërisë e bamirësisë, duke përfunduar me përmendjen e popujve të cilat nuk kanë përfillur urdhrin e Allahut dhe të të Dërguarit tëTij.  Në suren Et-Tahrim kritikohetndalimi i gjërave të lejuara duke i kënaqur të tjerët, mësohen gratë që të mos i ngushtojnë burrat e tyre me kërkesa të shumta, bëhet thirrje për edukimin e familjes dhe frikësim nga zjarri, pastaj përmend- en dy shembuj për gratë e këqija si dhe dy she- mbuj përgratëe mira.
  • 90. UDHËZIMET… ţŔ XhuziĐiĐnjëzetenëntë  Surja El Mulk zbulon disa gjurmë të sundimit të madh të Allahut, duke i bashkangjitur kësaj edhe kërcënimin ndaj jobesimtarëve me zjarrin e xhehennemit.  Surja El Kalem tregon gjerësisht për edukatën dhe mirësjelljen, lavdërohet Pejgamberi sal-l- Allahu alejhi ve sel-lem për moralin e lartë që posedon, sqarohet shembulli i moralit të keq të njërit nga prijësit e mosbesimit, pastaj përmen- det tregimi i banorëve të kopshtit i cili është argument për humbjen e thellë të koprracëve, pastaj debatohen politeistët.  Surja El Hakkah përshkruan trishtimet e Ditës së Kiametit, pastaj sqaron ngjarjen e fluturimit të fletëve në atë ditë, pastaj vërteton se shpallja me të cilën erdhi iDërguari është evërtetë.
  • 91. … E SUREVE TË KUR’ANIT ţŕ  Surja El Mearixh shfaq disa nga trishtimet e Di- tës së Kiametit, e ku janë ata që meditojnë? Më pas lavdëron disa njerëz duke përmendur edhe cilësitë etyre, andaj medito përato cilësi.  Surja Nuh përshkruan thirrjen e Nuhut alejhi selam dhe mundin e tij për llojllojshmërinë e fo- rmave të thirrjes me gjithë refuzimin e madh të popullit të tij. Në mes të tjerash theksohen frytet e kërkimit të faljes si dhe kujdesi për t’u luturpërprindërit.  Surja ElXhinn flet për mënyrën e pranimit tëIs- lamit nga ana e xhinnëve dhe se në mesin e tyre ka muslimanë dhe jobesimtarë, pastaj kërcëno- hen politeistët si dhe refuzohet magjia dhe pret- endimi i njohjessë tëfshehtës (gajbit).  Surja El Muzemmil sqaron se adhurimi me dur- im është ndihma më e madhe për të përballuar
  • 92. UDHËZIMET… ţŘ vështirësitë si dhe nxitpër veprimin e disa adhu- rimeve.  Surja El Muddethirnxitpër tëthirrurpër tek All- ahu, përmend një shembull nga përgënjeshtru- esite Kur’anit, përshkruhet Sekari pastaj akuzoh- enpoliteistëtqëiakanëkthyershpinën Kur’anit.  Surja El Kijame përshkruan Ditën e Kiametit, çfarë i paraprin dhe çfarë ndodh pas saj. Por, çf- arë kepërgatitur për atëditë?!  Surja El Insan përshkruan me pak fjalë dënimin që përjetojnë jobesimtarët dhe dhuntitë që i presin besimtarët.  Surja El Murselat flet për vërtetësinë e ringjallj- es dhe shpërblimit dhe në të është përsëritur di- sa herë fjalia “Mjerë për përgënjeshtruesit”, an- daj ji i kujdesshëm!
  • 93. … E SUREVE TË KUR’ANIT ţř XhuziĐiĐtridhjetë  Në këtë xhuz flitet për ngjarjen e kiametit në shumë sure; medito për shembull për suren En- Nebe’, për ajetet e fundit nga surja En-Naziat dhe Abese, për suretEt-Tekvir dheElInfitar.  Po ashtu flitet shumë për moralin e mirë dhe moralin ekeq, ndaj medito mirë përkëtosure.  Ky xhuz flet qartazi për Kur’anin dhe se ai është i drejtë dhe i vërtetë, por me forma dhe mënyra të ndryshme, për shembull medito për ajetet e fundit të suresEt-Tekvir.  Në këtë xhuz vërehet betimi i shumtë në disa krijesa të veçanta, po në këtë xhuz gjendet beti- mi më i shpeshtë në Kur’an, i cili është në suren Esh-Shems (njëmbëdhjetë betime), ndaj medi- to për fshehtësinë e betimit të Allahut për këto krijesa dheshikosepërçka është betuarAi.
  • 94. UDHËZIMET… ţŚ  Në këtëxhuz gjenden disa tregime të popujve të mëhershëm, të cilat janë përmendur edhe më herët, përveç tregimit tënjerëzve të hendekut.  Bëhet thirrje për të menduarrreth jetës dhepër- fundimit të krijesave, e cila në tënjëjtën kohë na përudh të shtojmë punët e mira dhe të pasojmë të vërtetën.  Në këtë xhuz gjendet surja e parë e zbritur në Kur’an, që është surja El Alek, e cila fillon me fjalën “lexo”. E gjëja më e rëndësishme për t’u lexuarështëlibri iAllahut.  Ky xhuz përfundon me dy sure të cilat janë edu- kim për ne se si duhet të lidhemi me Zotin tonë dhe të lëmëçdokënd tjetërposTij.  Allahu iLartësuaredi më së miri.
  • 95. … E SUREVE TË KUR’ANIT ţś  Paqja dhe përshëndetjet qofshin mbi Muhame- din sal-lAllahu alejhi ve sel-lem, mbi familjen e tij dhe mbi të gjithëshokëte tij.
  • 96. Titulliiorigjinalit  KomisioniShkencor pranë OrganitBotëror përMeditimineKur’anitFisnik “Tedebbur-Meditim” Nënpërkujdesjen dhembikëqyrjen e Dr.Umer MUKBIL Përshtati: XheladinLEKA Lektor: Mr. ArjanKOÇI Përgatitipërshtyp: BashkimAvdiu Shtypi: FocusPrint Shkup-Prishtinë Botues: ESSEBIL Tirazhi: 1000ekz