A literatura medieval

3.789 visualizações

Publicada em

0 comentários
0 gostaram
Estatísticas
Notas
  • Seja o primeiro a comentar

  • Seja a primeira pessoa a gostar disto

Sem downloads
Visualizações
Visualizações totais
3.789
No SlideShare
0
A partir de incorporações
0
Número de incorporações
2.728
Ações
Compartilhamentos
0
Downloads
0
Comentários
0
Gostaram
0
Incorporações 0
Nenhuma incorporação

Nenhuma nota no slide

A literatura medieval

  1. 1. A LITERATURA MEDIEVAL
  2. 2. PRIMEIROS TEXTOS…PRIMEIROS TEXTOS EN LINGUAS ROMANCES:1. Xuramentos de Estrasburgo. (Fr. e Al.) s. IX1. Glosas (Navarro-aragonés) -Emilianenses (A Rioxa) -Silenses (Burgos) s.X - XI1. Carxas. (Mozárabe)1. Cantigas trobadorescas (Gal. Med. ou Gal-Port.) (1º movemento poético culto que existiu en Europa) (LÍRICA PRIMITIVA e LIRISMO OCCITANO) s. XII
  3. 3. PRIMEIROS TEXTOS… Os primeiros textos Ai eu coitada! galego-portuguesesvivomeugran cuidado Como Por en amigo No mundo non me sei parelha, conservados Que ei alongado! Mentre me for como me vai, Cá já moiro por vós, e - ai! Muito me tarda Mia senhor branca cantiga de escarnio son a e vermelha. Queredes que vos retraia O meu amigo na Guarda! “OraQuandoosteu visenhor de Navarra” (1196), faz vos o em saia! Mau dia me levantei, Ai eu coitada! aQue vos enton non viamor coñecida como desejo cantiga de fea! E, mia senhor, desdaqueldi, ai! Como vivo en gran CantigaMe foiGuarvaia ou da Ribeirinha (1198), da a mi mui mal, Por meu amigo E vós, filha de don Paai cantiga de amigo coñecida como vejo! aMoniz, e bem vos semelha Que tarda e non Muito me tarda Dhaver eu por vós guarvaia, Cantiga da Guarda (1198) Pois eu, mia senhor, dalfaia O meu amigo na Guarda! Nunca de vós houve nem hei Valia dua correa.Joam Soares de Paiva Pai Soares de Taveirós Atribuída a Sancho I
  4. 4. CORRENTES (ORIXES) 1. Contos da tradición oral popular. 2. “Cantos e danzas dos gallaeci”, recollidos polos Clásicos latinos, arredor do costume do pobo galego de cantar nos MAIOS, nas VODAS e nos FUNERAIS.LÍRICA PRIMITIVA 1. Himno de Arxirio, composición antiga semellante a unha cantiga de amigo. 1. Xograr Palla. Xograr de orixe compostelá que actuaba na corte de Afonso VII.NO S. XI, A TRAVÉS DOS PEREGRINOS DO CAMIÑO DE SANTIAGO, CHEGOU DENDE PROVENZA, NA ACTUAL OCCITANIA, A MODA DE POETIZAR SOBRE O AMOR CORTÉS.
  5. 5. ETAPAS (PERÍODOS) s. XIII Período Afonsino s. XIV Período Dionisíaco s. XV Reis Católicos
  6. 6. CANCIONEIROS E PERGAMIÑOS 1. CANCIONEIRO DA AJUDA 2. CANCIONEIRO DA VATICANA 3. CANCIONEIRO DA BIBLIOTECA NACIONAL DE LISBOA As cantigas atópanse 1. PERGAMIÑO VINDELen PERGAMIÑOS compilados en CÓDICES. 2. PERGAMIÑO SHARRER *CANCIONEIRO DE BAENA (escola galego-castelá) *CANCIONEIRO DE GARCIA DE RESENDE (1516) (escola portuguesa-castelá) AS CANTIGAS DE SANTA MARÍA GÁRDANSE Pergameu do códice da Biblioteca NO ESCORIAL. Nacional de Lisboa
  7. 7. CANTIGAS(textos para ser interpretados)
  8. 8. CANTIGAS (textos para ser interpretados) Cantiga de Amor  A temática. O amor cortés  Cantigas de Santa María  Os recursos formais  A temática  Tipos Cantiga de Amigo  A temática  Xéneros menores:  Os recursos formais  Pastorelas  Tipos  Prantos  Tenzóns. Cantiga de Escarnio e Maldizer  Prosa medieval  A temática  Diferenzas entre “escarnio” e “maldizer”
  9. 9. CANTIGAS DE AMIGOCantigas (texto e anotación musical)de Martin Codax (Pergamiño Vindel)
  10. 10. CANTIGAS DE AMIGO
  11. 11. CANTIGAS DE AMIGO A temáticaComposicións postas en boca dunha muller namorada que lamenta a ausencia do seu amigo.Interlocutores: nai, amiga, natureza personificada.Ambientación naturalista.
  12. 12. CANTIGAS DE AMIGO Tipos Bailadas: composicións que invitan ao Bailemos nos ja todas tres, ai amigas, baile e á ledicia de vivir. Mariñas ou barcarolas: composicións que se desenvolven ao Ondas do mar amigo. pé do meu de Vigo, se vistes mar ou nas que o mar é o interlocutor. Romaría: composicións localizadas ou Sediam eu na ermida de San Simion relacionadas cunha capela grandes son. E cercaronmi as ondas, que ou romaría. Albas ou alboradas: composicións que describen a desaparición frias; Levad amigo que dormides as manhanas dos namorados mundo d amor diziam. Todalas aves do á alba. Leda mi and eu.
  13. 13. CANTIGAS DE AMIGO Recursos formais Ondas do mar de VigoParalelismo 1 Se vistes meu amigo E ai Deus se virá cedo RefránParalelismo 2 Ondas do mar levado Se vistes meu amado E ai Deus se virá cedo
  14. 14. CANTIGAS DE AMIGORecursos formais Ondas do mar de Vigo Se vistes meu amigo E ai Deus se virá cedo Ondas do mar levado Se vistes meu amadoLeixaprén E ai Deus se virá cedo Se vistes meu amigo O por que eu sospiro E ai Deus se virá cedo Se vistes meu amado Por quen ei gran coidado? E ai Deus se virá cedo
  15. 15. Seríam’eu na ermida de San Simión e cercáronmi as ondas que grandes son. AA Rima Eu atendendo meu amigo, Macho eu atendendo meu amigo. (versos agudos)Cobra de 2 Estando na ermida, ant o altar e cercáronmi as ondas grandes do mar. BB palvras e Eu atendendo meu amigo, Rima refrán eu atendendo meu amigo. Femia E cercáronmi as ondas que grandes son, (vv. graves) nen ei i barqueiro nen remador. AA Eu atendendo meu amigo, AA,BB,AA, Talho eu atendendo meu amigo. BB,AA,BB con 6 Cobras E cercáronmi as undas do alto mar,cobras non ei i barqueiro nen sei remar. BB Alternas Eu atendendo meu amigo, eu atendendo meu amigo. En laranxa Non ei i barqueiro nen remador, aparecen morrerei eu, fremosa, no mar maior. AA sinaladas as Refrán Eu atendendo meu amigo, Cobras De 2 eu atendendo meu amigo. Capdenalspalavras Nen ei i barqueiro nen sei remar BB e morrerei eu, fremosa, no alto mar. Palabra-rima, Eu atendendo meu amigo, eu atendendo meu amigo. Dobre, Mordobre MEENDINHO
  16. 16. A auga.Ten un poder fertilizante e tamén unha funciónpasiva, connotadora de pureza e virxindade. Nas súascercanías - río, mar, lago ou fonte - prodúcese o encontro dosnamorados. Pero, ademais deste mero valor descritivo, coaauga van asociados outros motivos de claro significadoerótico, coma o lavado dos cabelos e camisas, os baños deamor rituais, a rotura do brial (vestido) ou a presenza docervo. Fonte.O encontro amoroso na fonte é unha tradición común a granparte das literaturas primitivas. Como tamén é universal acrenza de que a fonte é principio da vida, do amor e dafecundidade. Moitas cantigas do folclore tradicional fanreferencia ás vistas dos namorados na fonte, á súa unióncarnal, á perda da virxindade da doncela, etc., mediantealusión indirecta e por medio de palabras e accións de
  17. 17. Baños de amor.Xunto co aseo do corpo, o baño encerra en si un ritual decarácter erótico. A acción precede ó encontro amoroso conamorado (amigo), e mesmo nalgunhas cantigas hai alusiónsó baño conxunto de dous namorados. Lavar cabelos (garcetas)/lavar camisas.Estes dous conceptos están unidos a un rito ou preludio doencontro amoroso. Os cabelos aportan información doestado da “amiga”. As doncelas levaban o cabelo longo; ascasadas ou prometidas, recollido ou curto. O cabelo ten unprofundo valor simbólico e unha grande atracción erótica.Unha abundante cabeleira significa forza e ledicia xuvenil. Aperda do cabelo aínda hoxe é considerada unha desgraza.Que unha muller entregue o cabelo a alguén -por exemplo, aEl-Rei- significa que lle entrega a súa xuventude.
  18. 18. As áboresA referencia determinadas árbores (abelaneira, piñeiro,...)Funcionan como lugar ideal, locus amoenus, para o encontro dosnamorados. Algunhas árbores, sen embargo, van asociadas consimboloxías específicas relacionadas polo xeral coa fertilidade ouco gozo do amor. A abeleneira é unha das primeiras árbores queflorece. Simboliza, pois, a chegada da primavera e indica, polotanto, que se está no tempo de amar. Ademais disto, tamén ésímbolo de paciencia e constancia, xa que para recoller os seusfroitos é preciso esperar moito tempo.O “pino” aparece en alternancia sinónima con ramo que podesignificar ramaxe (conxunto de ramas) ou ben, pormetonimia, amplia-lo seu significado a calquera tipo de árbore.Pode funcionar como mensaxeiro da chegada do amigo ou comolugar preferido para o encontro dos namorados.O culto ás árbores e o conxunto delas -o bosque- foi común nasculturas do pasado. Os vellos druídas identificaban o bosque coprincipio materno e feminino e ofrecéronllo ó sol como esposa. Poroutra banda, no bosque é onde florece a vida non cultivada nindominada e el é quen garda ós namorados de tódalas miradas.
  19. 19. -Mentir,mia filha, mentir poramigo;nunca vi cervo que volvessorio: os amores ei.Mentir, mia filha, mentir poramado;nunca vi cervo que volvessoalto:os amores ei.
  20. 20. CANTIGASDE AMOR
  21. 21. CANTIGASDE AMOR
  22. 22. CANTIGAS DE AMOR O amor cortés A temáticaO amor cortés Coita de amor Ambiente cortesán Amor platónico Mesura Senhor Recompensa final Dama nobre e goce amoroso Muller idealizada Senhor aristocrática Xove solteira Trobador-vasalo Trazos pouco definidosCançó
  23. 23. CANTIGAS DE AMOR Recursos formais Estrofas de catro ou sete versos Tipos:  Refrán: normalmente de catro versos e maior influencia da lírica medieval autóctona.  Mestría: normalmente de sete versos e maior influencia da lírica provenzal. Fiinda: versos de finalización despois da última estrofa. Dobre: repetición dunha palabra en lugares simétricos da estrofa. Mordobre: repetición do mesmo lexema con diferentes morfemas.
  24. 24. CANTIGAS DE AMORSe eu podesse desamara quen me sempre desamou,e podessalgun mal buscara quen sempre mal buscou! dobreAssi me vingaria eu, se eu podesse coita dar a quen me sempre coita deu.Mais sol non posso eu enganarmeu coraçon que me enganou,por quanto mi faz desejara quen me nunca desejou. mordobreE por esto non dormio eu, porque non posseu coita dar a quen me sempre coita deu.Mais roga Deus que desampara quen massi desamparouou que podesseu destorvar cantiga de refrána quen me sempre destorvou.E logo dormiria eu se eu podesse coita dar a quen me sempre coita deu. PERO DA PONTE
  25. 25. CANTIGAS DE AMORQuer eu en maneira de proençalfazer agora un cantar d amor,e querrei muit i loar mia senhor coblas dea que prez nen fremosura non fal sete versosnen bondade; e mais vos direi en:Tanto a fez Deus comprida de ben (regularidadeQue mais de todalas do mundo val. estrófica) cantigaCa mia senhor quiso Deus fazer tal, deQuando a fez, que a fez sabedorDe todo ben e de mui grand valor isometría mestríaE, con tod esto e mui comunalAli u debe; er deulhi bon sen (regularidadeE desi non lhi fez pouco de ben métrica) (influxoQuando non quis que lh outra foss igual. provenzal)Ca en mia senhor nunca Deus pos mal,Mas pos i prez e beldad e loor rimaE falar mui ben e riir melhorQue outra molher; e desi é leal consonanteMuit , e por esto non sei oi eu quen (regularidadePossa compridamente no seu ben sonora)Falar, ca non á, tralo seu ben, al. Don Dinis de Portugal
  26. 26. CANTIGAS DE ESCARNIO E MALDIZER
  27. 27. CANTIGAS DE ESCARNIO E MALDIZER Temática Diferenzas entre “escarnio” e “maldizer” Composicións de burla ou sátira.  Diferenzas entre Documento de valor sociolóxico e escarnio e lingüístico. maldizer: Diversidade temática: Escarnio: crítica  Carácter sexual encuberta con  Carácter histórico palabras de dobre  Sátira de vicios e sentido. costumes  Sátira de clases Maldizer: crítica sociais e oficios. directa.
  28. 28. CANTIGAS DE ESCARNIO E MALDIZERMaría Peres, a noosa cruzadaquando veo da terra dUltramarassí veo de pardón carregadaque se non podía con ele emerger;mais fúrtanlho cada u vai maere do pardón ja non lhi ficou nada. sátira deE o pardón é cousa mui preçadae que se devía muita guardar; vicios cantigamais ela non á maeta ferrada een que o guarde, nen a podaver, costumes atéca pois o cadeaden foi perder,sempra maeta andou descadeada. de a  carácter fiindaTal maeta como será guardada, sexual pois rapazes albergan no logar, que non aja seer mui trastornada? Ca, o logar u eles an poder non á pardón que si possa asconder, assí saben trastornar a pousada.E outra cousa vos quero dizer:atal pardón ben se deverá perder fiindaca muito foi cousa mal gaada. Pero da Ponte
  29. 29. CANTIGAS DESanta MaríaComposicións feitas en loa á Virxe, son a mostra da vertente relixiosa desta lírica galego-portuguesa.
  30. 30. CANTIGAS DE Santa María Temática Tipos427  Narrativas: narran un milagre atribuído á Virxe. composicións Estrutura:  Limiar: indica o milagre en honra da que se vai explicar + refrán Virxe.  Nó: Presentación do protagonista e do conflito  Final: Gabanza á VirxeCompostos na corte de  Líricas:  Intercaladas entre as Miniatura Afonso de Afonso X, X. cantigas narrativas. das Cantigas  Son semellantes ás Aprécianse cantigas de amor.exércitos musulmáns e cristiáns.
  31. 31. Fontes…Material de elaboración propia.Imaxes tiradas da presentación de Román Landín aloxada no slideshare e de “google images”Textos tirados da páxina web “son de poetas” Libro de apoio (Consorcio Editorial) Páxinas: 39-41 e 59-61

×