SÉCULOS ESCUROS . textos

1.259 visualizações

Publicada em

Publicada em: Educação
0 comentários
0 gostaram
Estatísticas
Notas
  • Seja o primeiro a comentar

  • Seja a primeira pessoa a gostar disto

Sem downloads
Visualizações
Visualizações totais
1.259
No SlideShare
0
A partir de incorporações
0
Número de incorporações
52
Ações
Compartilhamentos
0
Downloads
14
Comentários
0
Gostaram
0
Incorporações 0
Nenhuma incorporação

Nenhuma nota no slide

SÉCULOS ESCUROS . textos

  1. 1. SÉCULOS ESCUROS. SELECCIÓN DE TEXTOS SELECCIÓN DE TEXTOS DOS SÉCULOS ESCUROSI. Pranto da FrouseiraA min chaman Todamira, Vinte e dous foron chamadosseñora do gran tesouro; os que vendido lo han,por estrela crarecida non por fame de sustén,xago neste Valadouro. de carne, viño nen pan.Máis tredor foi que un mour Nen por outro ministero vilao que me vendeo, que falezcan de bondá,que de Lugo a Ribadeo senón por su vilaiciatodos me tiñan temour. e mais por máa intençán.De min, a triste Frouseira, Eles quedan por tredoresque por treiçón foi vendida, e seu amo por leal,derribada na ribeira, pois os Reis á sua fillaca xamais se veo vencida. suas terras mandan dar.Por treiçón tamén vendido A Deus darán conta delo,Xesús noso Redentor, que lles queira perdoar,e por aquestes tredores co que acabou a FrouseiraPedro Pardo, meu señor. e a vida do Mariscal. Anónimo, fins do s. XVII. Vilancico.Veña nora buena Ai, de la miña terra Ai, pelo fermosiñoo ceo para a terra. veño eu contente niño como un ouro,Veña miña vida porque Deos do Ceo trocarei as niñas,e sexa de Galícia. é xa meu parente. niñas dos meus ollos.Veña o Sol divino Ai, veño a ver o niño Ai, todas son estrelasque nace garridiño. que é tan bonitiño; as súas palliñasVeña o sol fermoso veño a ver o niño todas son estrelasque nace como un ouro. porque é galantiño. as suas faixiñas.Veña o lume, veña, Ai, galeguiños novos Ai folgo-me eu, folgo-mee fuxan as tenebras. que estais en Belem, da miña vontade,E á bela sua Mai riense os ceos pelo So l que naceo parabén le dai, folgai vos tambén. con tal claridade.que faga a mantiña Ai, suas lagrimiñas, Ai, desta boa ditaque bole a palliña. por amor choradas folgai-vos solteiros,O parabén le dai, peroliñas foron que os ratiños hoxeTanxei, tocai, sonai a gaitiña. por min derramadas. salen de esporteiros.Sonai a frautiña Ai, fas-me unha saia Ai, veño-vos co saiotanxei o baixón chouteira, chouteira, chouteiro, chouteiroque me retiña, retiña, retiña para dar a volta, para dar a voltaque me retiña, retiña o son. volta na ribeira. volta a lo lixeiro. Carlos Patiño, 1645
  2. 2. SÉCULOS ESCUROS. SELECCIÓN DE TEXTOSIII. Entremés famoso sobre a pesca no río Miño (fragmento)(Descobre-se a cortiniña e ve-se outro portugués deitado no chan mollado, como que está morto, e unhaportuguesa chorando-o)Meu quirido, meu mimo, meu morgado, No Alantejo ganhou mutas vitóriasmeu ouro fino, meu mui doce amado, como bem cantarâo largas histórias,meu espelho, meu gosto, meu contento, o Doiro as espumas lhe tengeumeu bem, em que eu tinha o pensamento. com sangue ruiva que o castelao verteu.Que anamigo raivoso te matou Era, com ser minino, tâo valentee de joia tâo bela me privou? que podia por campo a muta gente;Quem foi o desalmado i atravido i agora, mal-pecadoque te quebrou, espelho tâo luzido? veo a morrer num charco aufegadoQuem meu menino morgrado marchitou i a sua moleirinha dilicadaa frol da idade? Quem vos dirribou aberta coa pura cacheirada.do trono em que posto estavais Esperava-vos eu vitoriosodo carinho e mimo dos teus pais? e tinha três testôes de pâo formoso,A vossa cabeleira priciosa meo savle cozido e meo assado,como está tào suja? Quem a pus ludosa? meo casco de cebola e alho petado,A cara que á prata aventajava, neto e meo de vinho na borrachaa gala que do corpo vos sobraba, pera os que convosco ivam fazer cacha.os olhos com que ás mininas davais pena Mais a raiva galega tâo travessaco olhar grave e vista tào serena, escachou-vos a todos a cabeça.quem vos roubou tudo isto? Donde fica? Mufina de mim, mufina, que farei?Quem foi o que cortou rosa tâo rica? Sem alma, gosto e vida donde irei?Atacar as cirolas nâo sabia Volve meus olhos a estes tristes braços,i espada de três braços ja cingia, dar-vos-ei despois de morto mil abraços,que puxando por ela para ambos farei a sepolturafez que ciscassem mutos muto dela. e co isso darei a tal tristura. Gabriel Feixó de Araúxo, 1671IV. Soneto ás Exequias da Raiña dona Margarida de Austria.Morte cruel, esa tredora mañade roubar de non cato a humana vidacon que olhos a podeche ver compridana santa Reina que hoxe perde España?Se aquel rencor que te carcome e lañache tiña a mao, para matar, erguida,non deras noutra parte esa feridadonde non fora a lástima tamaña?Non se torçera aquel fatal costumei a lei que iguala do morrer na sorteos altos Reis cos baixos labradores?Terrible, en fin, é teu poder, oh, Morte!pois diante de ti Reis e señoresson néboa, sombra, póo, son vento e fume. Pedro Vázquez de Neira, 1611.
  3. 3. SÉCULOS ESCUROS. SELECCIÓN DE TEXTOS SELECCIÓN DE TEXTOS CONTEMPORÁNEOS SOBRE OS SÉCULOS ESCUROSTexto 1Castellanos de Castillatratade ben ós gallegos:cando van , van como rosas,cando vén, vén como negros. Cantar popular glosado por Rosalía de CastroTexto 2 Todol-os escritores casteláns do século XVII adicáronse a luxar o nome e o cretodos galegos, creando un ambente emponzoñado contra Galiza e negándonos,inclusive, a calidade de hespañoes. Para eles Galiza era un país de salvaxescolonizados, e ningún escritor castelán foi capaz de saír á nosa defensa, candoincluso se defendía aos indios que non se deixaban asimilar. CastelaoTexto 3 Se nos séculos XIII e XIV a língua galega nom só vivia em plenitude literária noterritorio em que era falada, senom que era a única língua ibero-románica que seutilizava para a lírica culta, esta situaçom vai cambiar radicalmente a fins da IdadeMedia. Ainda na segunda metade do XV , poetas nom galegos, como GómezManrique, componhem versos no romance hispánico ocidental. A musa popularcanta ainda en galego a história triste do mariscal Pero Pardo de Cela. Mesmo atéo terceiro decénio do século XVI chega o uso do galego nos documentos notariais.Mais a guerra dinástica entre Borgonhas e Trastámaras aniquilou o exiliou o máisbrilhante da nobreza galega. As terras confiscadas aos vencidos forom mercêsoutorgadas a linhages foráneas que traem o seu castelam ás suas pequenascortes. As guerras sociais do século Xv, coas suas destruçons de castelos,consomem nas labaredas do incéndio amostras poéticas de tradiçom literária.Funcionários reais, leigos e eclesiásticos, esforçam-se e afinal conseguem impor apaz. Mais esta paz é proclamada em língua distinta da nativa. O poder fala emcastelam; a palavra escrita modela-se na língua do poder, e o galego, semmensage política nem literária, afunda-se na escuridade do dialecto e vive a vidaventureira dum horto sem cultivo. Nom é que faltem totalmente textos literáriosgalegos entre os séculos XVI e XIX. Mais os que existem , e som poucos, tenhem ocarácter de curiosidade lingüística. A tradiçom cultural interromperá-se. Ao escreverem galego nom se tinha consciência de esrever numha língua literária, senom quese procurava o efeito estilístico de empregarpor escrito umha língua oral. ComoAfonso X escreveu algumha vez em castelam poesía trovadoresca, rompendoexcepcionalmente a tradióm que impunha o galego, agora, fai-se algumha vezpoesia em galego rompendo a tradiçom que impunha o castelam. Mais nom haiánimo de restauraçom , porque se ignorava a tradiçom, nem propósito de cria-laporque isso suporía umha consciência do significado espiritual da língua que nomse avinha coa situaçom cultural do país. Problemas da língua galega, Ricardo Carvalho Calero - 1981
  4. 4. SÉCULOS ESCUROS. SELECCIÓN DE TEXTOSTexto 4 Desde o século XV até o XIX non existiu practicamente literatura escrita na línguagalega; queda convertida nunha língua popular, nunha maneira de falar "natural"que non garda nengunha relación coa cultura. Surxe en Portugal un desprezo pologalego e pola língua, imaxe demasiado aproximada da portuguesa para poder sertolerada, e en Castela un anti-galeguismo no que vai implícita unha constataciónda excesiva proximidade lingüística do noso povo co portugués. Desta maneira,abre-se paso a crenza de que a forma que teñen de falar os galegos é unhacorrupción do castelán, actitude que coloca o problema a nível dunha tara ...Oimportante é propoñer o castelán como norma de perfeición. (...) Conflicto lingüístico e ideoloxía na Galiza, Francisco Rodríguez – 1991Texto 5 Unha vez estabelecidaen Galiza unha clase dirixente foránea, portadora dunidioma alleo e posuidora das rendas do poder 8feito que se pode dar porconsolidado entre fins do s. XV e principios do XVI) vaise iniciar unha relaciónconflictiva entre o castelán e o galego. Tal conflicto lingüístico, onde unha linguaocupa a esfera do poder e a outra é a lingua dos subordinados a ese poder,produce unha situación de diglosia, que inicia un lento proceso de substituciónlingüística: a lingua do poder convertida en lingua dominante comeza a invadir osámbitos de uso da lingua autóctona , que vai pasando a ser lingua dominada.. Non existe pois convivencia pacífica entre as dúas linguas desde o primeiromomento, nin "bilingúismo harmónico" na a terminoloxía oficial actual, así comotampouco existían individuos bilingües, senón dous grupos sociaismonolingües: unha minoría forasteira castelán-falante e unha inmensa maioríaautóctona galego-falante que non sabe ler nin escribir en castelán. (O primeiro, porestar en posesión do poder, castelanizará ao segundo que se sentirá atraido porese poder). Lingua galega: Normalidade e conflicto, X. R. Freixeiro Mato - 1997Texto 6 As linguas galega e portuguesa eran antigamente case unha mesma naspalabras, nos ditongos e na pronunciación que as outras partes de España nonteñen . Da cal lingua galega a portuguesa se avantaxou tanto, (...), o que secausou por en Portugal haber reis e corte, que é a oficina onde os vocábulos seforxan e pulen, e de onde manan para os outros homes, o que nunca houbo enGalicia. Origem da Língua Portuguesa , Duarte Nunes de Leao - 1606

×