• Salvar
K.1.3. elementy efektywności energetycznej  perspektywy producenta
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

K.1.3. elementy efektywności energetycznej perspektywy producenta

on

  • 920 visualizações

 

Estatísticas

Visualizações

Visualizações totais
920
Visualizações no SlideShare
920
Visualizações incorporadas
0

Actions

Curtidas
1
Downloads
0
Comentários
0

0 Incorporações 0

No embeds

Categorias

Carregar detalhes

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Direitos de uso

© Todos os direitos reservados

Report content

Sinalizado como impróprio Sinalizar como impróprio
Sinalizar como impróprio

Selecione a razão para sinalizar essa apresentação como imprópria.

Cancelar
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Sua mensagem vai aqui
    Processing...
Publicar comentário
Editar seu comentário

    K.1.3. elementy efektywności energetycznej  perspektywy producenta K.1.3. elementy efektywności energetycznej perspektywy producenta Presentation Transcript

    • Elementy efektywności energetycznej – perspektywa producenta Jacek Karczewski 1
    • Cel szkolenia•Przekazanie wiedzy na temat efektywności energetycznej z punktu widzenia producentaenergii, w kontekście podstawowych aktów prawnych na poziomie UE i Polski a także innychpaostw, nie będących członkiem UE•Zapoznanie ze światowymi, europejskimi i polskimi trendami gospodarczymi w zakresieprodukcji energii elektrycznej z różnych źródeł w tym z OZE•Zaprezentowanie systemów wsparcia działao zmierzających do zwiększenia efektywnościenergetycznej poprzez promowanie wdrażania rozwiązao podnoszących sprawnośd wytwarzaniaenergii•Zaprezentowanie wybranych przykładów rozwiązao technicznych służących zwiększeniuefektywności energetycznej w procesie wytwarzania energii. 2
    • PLAN PREZENTACJI1. Światowe zasoby surowców energetycznych oraz możliwośd ich wykorzystania w przyszłości.2. Wpływ wytwarzania energii na klimat i środowisko.3. Rodzaje odnawialnych źródeł energii (OZE) i możliwości ich wykorzystania.4. Obowiązki jakie nałożył na polski sektor energetyczny, tzw. pakiet „3X20”5. Sytuacja energetyczna Polski i perspektywy jej rozwoju6. Krajowe i europejskie akty prawne dotyczące polityki energetycznej.7. Systemy wsparcia działao zmierzających do zwiększenia efektywności energetycznej poprzezpromowanie wdrażania rozwiązao podnoszących sprawnośd wytwarzania energii8. Przykłady dobrych praktyk w zakresie zwiększania efektywności energetycznej w procesieprodukcji energii.9. Podsumowanie 3
    • LITERATURA1. Mokrzycki E, Ney R, Siemek J Światowe zasoby surowców energetycznych – wnioski dla Polski („Rynek Energii” – nr 6/2008)2. Solioski J Światowe rezerwy surowców energetycznych („Energetyka” – luty 2008)3. Energy Policies of IEA Countries: POLAND, 2011 Review OECD/IEA, 20114. Tamaka A Doświadczenia krajów europejskich we wdrażaniu mechanizmów wsparcia efektywności energetycznej (“Nowa Energia” 3/2010)5. Przewodnik po efektywności energetycznej http://change.kig.pl/przewodnik_po_efektywnosci.php6. Karczewski J Porównanie norm i zasad dotyczących efektywności energetycznej i energetycznego wykorzystania biomasy i odpadów obowiązujących w Polsce i na Ukrainie (www.pl4ua.net )7. Golec T Wprowadzenie w tematykę efektywności energetycznej (www.pl4ua.net )8. Parczewski Z Możliwości finansowania działao w zakresie poprawy efektywności energetycznej ze środków krajowych (www.pl4ua.net )9. Materiały informacyjne Instytutu Energetyki (www.ien.com.pl ) oraz Oddziału Techniki Cieplnej IEn ( www.itc.edu.pl )10. Strony internetowe: http:// www.bialecertyfikaty.com.pl/ http://www.cire.pl/ http://www.iea.org/ http://www.wikipedia.org/ http://www.wnp.pl/polska_efektywna_energetycznie/ http://www.aesco.com.pl/ http://www.eko-polska.pl/ 4
    • Wybrane strony internetowe,na których można znaleźd informacje dotyczące efektywności energetycznej (Na podstawie poradnika PARP “Efektywne wykorzystanie energii w firmie”)Odniesienia krajowe:www.mos.gov.pl:1092/previev/pl/bref.html (strona Ministerstwa Środowiska zawierającadokumenty referencyjne dotczące Najlepszych Dostępnych Technik BAT)www.mg.gov.pl/Gospodarka/Energetyka/Efektywnosc+energetyczna/ (strona MinisterstwaGospodarki poświęcona efektywności energetycznej)www.funduszeeuropejskie.gov.pl – (strona poświęcona funduszom europejskim na lata 2007-2013 –komplet informacji dla ubiegających się o dofinansowanie)www.topten.info.pl – (strona zawierająca informacje o efektywnych energetycznie poduktachdostępnych na krajowym rynku)www.een.org.pl – (polska strona sieci Enterprise Europe Network zawierająca informacje oprawie europejskim, dotacjach, działalności innowacyjnej oraz o inprezach organizowanychprzez poszczególne ośrodki sieci) 5
    • Wybrane strony internetowe,na których można znaleźd informacje dotyczące efektywności energetycznej (Na podstawie poradnika PARP “Efektywne wykorzystanie energii w firmie”)Odniesienia międzynarodowe:ec.europa.eu/energy/efficiency (portal Komisji Europejsiej dotyczący efektywnościenergetycznej)ec.europa.eu/energy/intelligent (serwis poświęcony programowi Inteligentna Energia –Program dla Europy zawiera informacje o wszystkich zrealizowanych projektach)eippco.jrc.es – (strony europejskiego biura Zintegrowanego Zapobiegania I OgraniczaniaZanieczyszczeo (IPPC) zawierające dokumenty referencyjne dotyczące Najlepszych dostępnychtechnik BAT)www.topten.info , www.eu-energystar.org – (strony zawierające informacje o efektywnychenergetycznie poduktach)www.enterprise-europe-network.ec.europa.eu/index_en.htm – (ogólnoeuropejska strona sieciEnterprise Europe Network) 6
    • Instytucje i firmy doradcze z zakresu efektywności energetycznej (Na podstawie poradnika PARP “Efektywne wykorzystanie energii w firmie”)Agencje energetyczne:KAPE – Krajowa Agencja Poszanowania Energii ( www.kape.gov.pl )FEWE – Fundacja na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii ( www.fewe.pl )NAPE – Narodowa Agencja Poszanowania Energii ( www.nape.pl )Źródła finansowania:NFOSIGW –Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej www.nfosigw.gov.pl(Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej)BOŚ- Bank Ochrony Środowiska (www.bosbank.pl )BGK – Bank Gospodarstwa Krajowego ( www.bgk.com.pl ) 7
    • „Elementy efektywności energetycznej – perspektywa producenta” Światowe zasoby surowcówenergetycznych oraz możliwośd ich wykorzystania w przyszłości. 8
    • Energia gr. ενεργεια (energeia) –skalarna wielkośd fizyczna charakteryzująca stan układufizycznego (materii) jako jego zdolnośd do wykonania pracy.Energetyka – dział nauki i techniki, a także gałąź przemysłu które zajmują się przetwarzaniemdostępnych form energii na postad łatwą do wykorzystania przy zasilaniu wszelkich procesówprzemysłowych, a także napędzaniu maszyn i urządzeo używanych w życiu codziennym.W praktyce, energetyka obejmuje dostarczanie energii w dwóch postaciach:energii elektrycznej - dostarczanej do odbiorcy przewodami elektrycznymi, produkowanej zapomocą turbin i prądnic napędzanych rozmaitymi źródłami energii,energii cieplnej - dostarczanej odbiorcy za pośrednictwem transportującego ciepło nośnika, wszczególności może nim byd para wodna pod dużym ciśnieniem, ogrzana woda lub inne płyny.Do ogrzewania tych nośników stosuje się rozmaite źródła energii. 9
    • Przemysł energetyczny składa się z dwóch części:elektrowni, ciepłowni i elektrociepłowni czyli fabryk, w których energię pierwotną przetwarza sięna jej użyteczną postad;energetycznych sieci przesyłowych, czyli systemu urządzeo umożliwiającego przesyłanie energiido odbiorcy. 10
    • Energia pierwotna to energia jaka jest zmagazynowana w źródle energii. Do nośników, które pozyskuje się bezpośrednio znatury, należą:węgiel kamienny energetyczny,węgiel kamienny koksowy,węgiel brunatny,ropa naftowa,gaz ziemny wysokometanowy,gaz ziemny zaazotowany,torf dla celów opałowych,drewno opałowe,paliwa odpadowe stałe roślinne i zwierzęce,odpady przemysłowe stałe i ciekłe,odpady komunalne,inne surowce wykorzystywane do celów energetycznych (np. metanol, etanol),energia wody wykorzystywana do produkcji energii elektrycznej,energia wiatru wykorzystywana do produkcji energii elektrycznej,energia słoneczna wykorzystywana do produkcji energii elektrycznej lub ciepła,energia geotermalna wykorzystywana do produkcji energii elektrycznej lub ciepła.Energia użytkowa, to energia, którą zużywamy do zaspokojenia naszych potrzeb.Energia koocowa, to energia, za którą płacimy 11
    • Paliwo umowne, umowna jednostka miary wartości opałowej różnych paliw energetycznych. Pojęciestosowane do porównywania wartości opałowej paliw;Miara jednostkowa jest równa:7000 kcal/kg=2,93·107 J/kg (jako ekwiwalent węgla kamiennego – c.e.)4,2·107 J/kg (jako ekwiwalent ropy naftowej – o.e.).Najczęściej używa się jednostki większej:1 t c.e.=7·109 cal=2,93·1010J, lub 1 t o.e.=4,2·1010J=1,433 t c.e.Paliwa rzeczywiste i nośniki energii przelicza się na masę paliwa umownego mu wg wzoru:mu = m W/Wu,gdzie:m masa paliwa rzeczywistego,W jego wartośd opałowa,Wu = 42 MJ, gdy wartośd paliwa umownego odnosi się do ropy naftowej i 29,3MJ, gdy odnosi się do węglakamiennego. 12
    • Światowa Rada Energetyczna dokonała podziału źródeł energii na cztery poniższe grupy:1. Zasoby i rezerwy nieodnawialne (Finite resources)· węgiel kamienny i brunatny· ropa naftowa· łupki bitumiczne· naturalne bituminy (smoły i piaski bitumiczne)· gaz ziemny· uran2. Rezerwy pośrednie (Intermediate resources)· torf· energia geotermalna3. Źródła odnawialne (Perpetual resources)· energia wodna· bioenergia· energia słoneczna· energia wiatru4. Inne źródła odnawialne (Other perpetual resources)· energia przypływów i odpływów· energia fal morskich 13
    • ŚWIATOWE ZASOBY SUROWCÓW KONWENCJONALNYCH 800,000 700,000 600,000 500,000mln toe 400,000 300,000 200,000 100,000 0 węgiel ropa naftowa gaz ziemny razem mln toe 469,298 159,644 158,815 787,757 14
    • STRUKTURA I ZUŻYCIE ZASOBÓW KOPALNIANYCH STRUKTURA ZASOBÓW 20% węgiel ropa naftowa 20% 60% gaz ziemny ZUŻYCIE ZASOBÓW STRUKTURA ZUŻYCIA 10,000 8,000mln toe 6,000 27% 32% węgiel 4,000 2,000 ropa naftowa 0 gaz ziemny węgiel ropa gaz razem naftowa ziemny 41% mln toe 2,957 3,861 2512 9,330 15
    • Porównując dane dotyczące dziesięcioletniego okresu (rok 1995 i 2005) zauważamy znaczny wzrost zużycia surowców. Największy jest dla węgla (125,7%) i gazuziemnego (123,6%), w przypadku pozostałych surowców jest podobny i wynosi: dla ropy naftowej 115,8%, energii jądrowej 115,0%i elektrowni wodnych 115,6%. Ogółem średni światowy wzrost zużycia energii pierwotnej wynosi 120,2% 16
    • ŚWIATOWE ZUŻYCIE ENERGII PIERWOTNEJ 12,000.00 10,000.00 8,000.00mln toe 6,000.00 4,000.00 2,000.00 0.00 energia ropa naftowa gaz ziemny węgiel hydroeneria razem jądrowa 1995 3,335.40 2,031.80 2,353.00 545 578.7 8,843.90 2005 3,861.30 2,512.20 2,957.00 627.2 668.70 10,626.90 17
    • 18
    • WYSTARCZALNOŚD ZASOBÓW 160 140 120 100lata 80 60 40 20 0 węgiel ropa naftowa gaz ziemny LATA 158 41 63 19
    • Wpływ wytwarzania energii na klimat i środowisko 20
    • Wykorzystywanie paliw kopalnianych na szeroką skalę, prowadzi do wielu szkodliwych dla człowiekai całego środowiska naturalnego zjawisk. Głównym powodem zanieczyszczeo, są produkty ubocznespalania paliw kopalnych. W procesach tych ulatniają się ogromne ilości szkodliwych dymów, gazów ipyłów. Ze względu na skład np. węgla, w czasie jego spalania ulatnia się nie tylko dwutlenek węgla, alerównież dwutlenek siarki. Reaguje on z wodą w atmosferze, tworząc tzw. kwaśne deszcze. Spływającna powierzchnie ziemi powodują one niszczenie wielu roślin, upraw, lasów, a także korozję metali, itp.Nadmiar dwutlenku węgla w atmosferze powoduje z kolei tzw. efekt cieplarniany, w wyniku któregonastępuje ocieplenie klimatu Ziemi, topnienie lodowców, a także szereg innych zmian biologiczno -geograficznych, jak również zagrożenie coraz większą przenikalnością szkodliwego promieniowaninadfioletowego ze Słooca. Obecnie globalna emisja dwutlenku węgla do atmosfery związana zdziałalnością człowieka to ponad 30 miliardów ton rocznie (9.5 mld ton węgla). Należy zwrócid uwagęna fakt, że globalna emisja dwutlenku węgla wzrosła w ubiegłym roku o 3,2 proc., do 31,6 mld ton - doczego przyczyniły się przede wszystkim Chiny. Największe źródła emisji to spalanie paliw kopalnych welektrowniach, transport - samochody i samoloty, procesy związane z produkcją towarówprzemysłowych oraz wylesianie. 21
    • 22
    • Czołówka rankingu trucicieli: Miliardy ton CO2 rocznie Wzrost od 1990 Tony CO2/osobęUSA 5,84 17% 20,00Chiny 4,15 73% 3,19Rosja 1,51 -36% 10,40Indie 1,26 88% 1,19Japonia 1,25 12% 9,90 http://unstats.un.org/unsd/environment/air_co2_emissions.htm 23
    • 24
    • (źródło: www.wikipedia.org) 25
    • Jak można ograniczyd szkodliwe oddziaływania energetyki naśrodowisko?Pierwszym sposobem jest rozsądne wykorzystywanie surowcówenergetycznych i zwiększenie efektywności konwencjonalnychelektrowni, ponieważ obecnie ponad połowa energii pochodzącej zespalania węgla czy gazu ulatnia się w postaci ciepła i nie jest w żadensposób wykorzystywana przez człowieka. Ponadto warto częściejkorzystad z alternatywnych źródeł energii. 26
    • Rodzaje odnawialnych źródełenergii (OZE) i możliwości ich wykorzystania 27
    • Odnawialne źródła energii (OZE), to źródła energii, których używanie nie wiąże się zdługotrwałym ich deficytem – ich zasób odnawia się w krótkim czasie. (źródło: http://www.oze.opole.pl) 28
    • HydroenergetykaElektrownie wodne działają w 150 krajach i w 2010 roku dostarczyły łącznie 3427 TWh energiielektrycznej. Pargwaj i Norwegia opierają swój rynek energii elektrycznej w całości naelektrowniach wodnych. Światowe zasoby energii wody określane są ilością energii, jakamożliwa jest do pozyskania z cieków wodnych w ciągu roku. Światowe zasoby energii wodyoceniane są w wysokości: zasoby teoretyczne - 41 202 TWh; zasoby technicznie możliwe -16494TWh. W chwili obecnej wykorzystanie zasobów wodnych kształtuje się na poziomie 17%.Największe zasoby energii wodnej posiadają: Chiny, FederacjaRosyjska, Brazylia, Kanada, Kongo, Indie, USA, Indonezja. Stosunkowo wysokie procentowowykorzystanie zasobów technicznie możliwych osiągnęły głównie kraje Europy Zachodniej iAmeryki Północnej. W pozostałych krajach, zwłaszcza Azji, Afryki i Ameryki Południowejzasoby energii wodnej są dotychczas wykorzystywane w niewielkim stopniu. Największąprodukcję energii elektrycznej z cieków wodnych osiągnęły: Brazylia, Kanada, Chiny, RepublikaRosyjska i USA. 29
    • BiomasaGłównymi składnikami biomasy są drewno i jego odpady, odpady rolnicze i zwierzęce orazenergetyczne odpady komunalne. Teoretyczny potencjał energetyczny biomasy szacowany jest naok. 2900 EJ/rok (69 mld toe) , z tego ocenia się, że ze względów ekonomicznych tylko ok. 270 EJ (6,4mld toe) może byd wykorzystywana dla celów energetycznych. Obecnie zużycie biomasy wynosi ok.48 EJ (1,2 mld toe). Najważniejszym składnikiem biomasy zużywanej dla celów energetycznych jestdrewno, którego zużycie wynosi ok. 24 EJ, stanowiąc ok. 50% ogólnego zużycia biomasy. Drewno ijego odpady są wykorzystywane głównie przez ludnośd krajów gospodarczonierozwiniętych, stanowiąc w niektórych krajach, zwłaszcza Afryki i Południowej Azji, podstawoweźródło energii. Pozostałe elementy biomasy to odpady rolnicze (słoma, trzcina cukrowa, łodygiróżnych roślin), odpady przemysłowe oraz odpady komunalne. Najczęściej spotykaną formą biomasystałej wykorzystywaną energetycznie są pelety (granulat). Jest to wysokowydajne, odnawialnepaliwo, produkowane z biomasy. Paliwo to charakteryzuje się niską zawartością wilgoci (8 -12%), popiołu (0,5%) i substancji szkodliwych dla środowiska oraz wysoką wartością energetyczną.Energia zawarta w biomasie jest najmniej kapitałochłonnym źródłem energii odnawialnej. 30
    • Energia wiatruOd początku XXI wieku energetyka wiatrowa rozwija się w tempie 20–30% rocznie. Mocelektrowni wiatrowych wybudowanych do 2000 roku wynosiła 18 GW, do 2005 roku wynosiła59 GW, a do 2010 roku wynosiła 199 GW. W 2011 roku całkowita moc elektrowni wiatrowychwynosiła 239 GW. Stanowiło to ok. 1% światowej produkcji energii elektrycznej. Najbardziejrozwiniętą energetyką wiatrową mają: Niemcy (18,4 GW), Hiszpania (10,0 GW), USA (9,2),Indie (4,4 GW), Dania (3,1 GW), Włochy (1,6 GW), Holandia (1,2 GW), Portugalia (1,1 GW)(dane za 2005 r.). Teoretyczny potencjał energii wiatru na globie ziemskim szacowany jest naok. 480 000 TWh/rok 31
    • Energia geotermalnaGeotermia, to energia termiczna skał znajdujących się we wnętrzu Ziemi. Jest ona pobierana zapomocą odwiertów, do których wtłaczana jest chłodna woda i odbierana gorąca po wymianieciepła z gorącymi skałami. Służy również jako naturalne źródło ciepła w źródłachtermalnych.Energię geotermalną wykorzystuje się w 24 krajach, a łączna moc działającychelektrowni geotermalnych wynosi 10,9 GW (2010 rok).Największą produkcję energiielektrycznej z elektrowni geotermalnych uzyskały: USA (17,9 TWh), Filipiny (9,3 TWh), Meksyk(6,2 TWh), Włochy (5,3 TWh) i Japonia (3,5 TWh). Największe wykorzystanie geotermiiwystępuje na Filipinach (27%krajowej produkcji energii) i w Islandii (30%) Oprócz produkcjienergii elektrycznej energia wód geotermalnych jest wykorzystywana do ogrzewania iklimatyzacji pomieszczeo 32
    • Energia słoocaSłooce jest największym i stałym źródłem energii dla globu ziemskiego. Ciepło słoocadocierające do ziemi jest ponad 7,5 tys. razy większe od całego światowego zużycia energiipierwotnej. Do produkcji energii elektrycznej jest w coraz większym stopniu wykorzystywanaw kolektorach fotowoltaicznych oraz w kolektorach słonecznych. Od początku XXI wiekurozwija się w tempie około 40% rocznie. W 2011 roku łączna moc zainstalowanych ogniwsłonecznych wynosiła 67 GW i zaspokajały one 0,5% światowego zapotrzebowania na energięelektryczną. 33
    • Pozostałe źródłaSą to energia fal, energia pływów morskich oraz energia cieplna oceanów. Potencjałenergetyczny tych źródeł jest ogromny, lecz jego wykorzystanie znikome. Praktycznewykorzystanie energetyczne energii fal ma miejsce w elektrowni La Rance 340 MW we Francji.Główną barierą rozwoju takich elektrowni są bardzo wysokie m.in. koszty kapitałowe. Barierąwykorzystywania dla celów energetycznych energii pływów morskich oraz energii cieplnejoceanów również są koszty. Stąd te źródła energii są praktycznie wykorzystywane w małoznaczącym zakresie. 34
    • 35
    • 36
    • 37
    • 38
    • 39
    • 40
    • 41
    • 42
    • 43
    • Sytuacja energetycznaPolski i perspektywy jej rozwoju 44
    • 45
    • 46
    • 47
    • Struktura produkcji ciepła w Polsce 48
    • 49
    • 50
    • Polska, podobnie jak inne kraje, musi podjąd kluczowe decyzje w sektorze energii, abyosiągnąd długoterminową stabilizację gazów cieplarnianych na poziomie 450 cząsteczek namilion (ppm) ekwiwalentu CO2, co odpowiada wzrostowi temperatury na świecie o ok. 2°C.Osiągnięcie tego celu wymagad będzie innowacyjnych polityk, odpowiednich ramregulacyjnych i zwiększenia inwestycji w badania, rozwój i demonstrację technologii wsektorze energii. Decyzje inwestycyjne mające byd podjęte w sektorze energii w ciągunastępnej dekady będą wpływad na łagodzenie skutków i kosztów dla Polski przez długi czas wprzyszłości. Dotyczy to w szczególności sektora energii elektrycznej, gdzie ryzyko zamknięciatechnologicznego (tzw. efektu lock-in) jest największe. 51
    • Zgodnie z raportem Międzynarodowej Agencji Energetycznej (Energy Policies of IEA Countries: POLAND, 2011 Review ©OECD/IEA, 2011) kluczowe zalecenia dla polskiej energetyki, to:•Kontynuowanie dalszego wdrażanie strategii zawartych w Polityce Energetycznej Polski do2030 r. i Programie Działao Wykonawczych na lata 2009–2012.•Kontynuowanie zwiększania bezpieczeostwa energetycznego, w szczególności poprzez: 1.promowanie dywersyfikacji źródeł i szlaków dostaw ropy naftowej i gazu oraz 2.wspieranie połączeo elektroenergetycznych i gazowych z krajami sąsiednimi.•Rozwijanie zintegrowanego podejścia do polityki energetycznej i klimatycznej oraz uczynieniez efektywności energetycznej jeszcze bardziej istotnego elementu tej polityki. Wzmocnieniewysiłków na rzecz poprawy efektywności energetycznej, zapewnienie skutecznej i terminowejrealizacji zaplanowanych działao•Udoskonalanie ram politycznych i prawnych dla przyciągnięcia tak bardzo potrzebnychinwestycji w sektorze energetycznym.•Kontynuowanie wprowadzania konkurencji na rynku gazu i energii elektrycznej. 52
    • Krajowe i europejskieakty prawne dotyczącepolityki energetycznej 53
    • PAKIET 3X20 Pakiet energetyczno-klimatyczny, tzw. pakiet „3x20” Unijne akty prawne, których postanowienia mają zapewnidrozwiązanie problemów energetyczno-klimatycznych Europy i Świata 54
    • CELE PAKIETU 3X20 DO 2020•Obniżenie emisji gazów cieplarnianych, w tym CO2 o co najmniej 20%w porównaniu do 1990r. (w 2050 nawet o 50%)•Poprawa efektywności energetycznej poprzez redukcję zużycia energiikoocowej o 20%•Zwiększenie udziału energii z OZE średnio o 20% całkowitego zużyciaenergii (Polska 15%)•Uzyskanie 10% udziału energii odnawialnej w paliwachtransportowych 55
    • Efektywnośd energetycznaEfektywnośd energetyczna jest to wielkości zużycia energii odniesionejdo uzyskiwanej wielkości efektu użytkowego•Efektywnośd energetyczna to najszybsze, najczystsze i najtaosze „źródło” poprawyzaspokajania potrzeb energetycznych•Jest to osiąganie tego samego rezultatu przy użyciu mniejszej ilości energii•Pojęcie „efektywności energetycznej” stosowane jest zarówno do małych urządzeodomowych (sprzęt AGD), w budownictwie (termoizolacja), jak i wielkich projektówprzemysłowych•Efektywnośd energetyczna to rozwój urządzeo mierzących zużycie energii•Efektywnośd energetyczna to również zmiana zachowao i przyzwyczajeo konsumentówenergii (wyłączanie urządzeo pracujących w systemie czuwania, zbędnegooświetlenia, stosowanie detektorów ruchu itp.) 56
    • Plan Efektywności Energetycznej 2011 Unii Europejskiej Energy Efficiency Plan 2011 COM(2011) 109 z 8 marca 2011 r. Efektywnośd energetyczna jest jedną z najbardziej efektywnych dróg zapewnienia bezpieczeostwa energetycznego oraz redukcji gazów cieplarnianych i innych zanieczyszczeo Możliwości wspierania efektywności energetycznej w działalności gospodarczej:•ulgi podatkowe•dofinansowanie przedsięwzięd z zakresu efektywności energetycznej•dofinansowanie audytów energetycznych•dofinansowanie wdrożenia systemu zarządzania energią Źródła finansowania:•Fundusz Spójności,•Program Inteligentna Energia dla Europy,•Kredyty z Międzynarodowych Instytucji Finansowych i Banków•7. Program Ramowy Badao i Rozwoju Technologicznego 57
    • Źródło: prezentacja DG Climate Change EC; Warszawa, 9 marca 2011 58
    • Dyrektywy Unii Europejskiej dotyczące efektywności energetycznejDyrektywa 2006/32/WE z 5 kwietnia 2006 r. w sprawie efektywności koocowegowykorzystania energii i usług energetycznychJej celem jest osiągnięcie ekonomicznie uzasadnionej poprawy użytkowania paliw i energii.Określa cele, mechanizmy i zachęty, które w połączeniu z ustaleniem podstawinstytucjonalnych oraz prawnych i finansowych, mają wspierad zwiększenie efektywnościużytkowania nośników energii. Instrumentami są programy poprawy efektywnościenergetycznej, rozwój rynku wysokiej jakości usług energetycznych i harmonizacja szacowaniaoszczędności energii.Dyrektywa 2009/28/WE z 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowaniaenergii ze źródeł odnawialnychDyrektywa 2010/31/WE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków Zaostrza normy efektywności energetycznej budynków w UE poprzez ich klasyfikowaniezgodnie z rodzajem, wielkością i przeznaczeniem. Reguluje metodologię obliczaniacharakterystyki energetycznej budynków. 59
    • Dyrektywy Unii Europejskiej dotyczące efektywności energetycznej c.d.Dyrektywa 2005/32/WE z 6 lipca 2005 r. ustanawiająca ogólne zasady ustalaniawymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów wykorzystujących energię Określa wymagania dopuszczenia na rynek wyrobów wykorzystujących energię. Zmieniaregulacje dotyczące m.in. sprawności kotłów opalanych paliwem płynnym lubgazowym, efektywności energetycznej chłodziarek.Dyrektywa 2004/8/WE w sprawie promocji wysokosprawnej kogeneracjiDyrektywa 2003/30/WE z 8 maja 2003 w sprawie wspierania użycia w transporciebiopaliw lub innych paliw odnawialnychNałożyła obowiązek stosowania w transporcie 5,75% alternatywnych paliw do roku 2010 60
    • PEP 2030Polityka energetyczna Polski dokument przyjęty przez RM uchwałą z dnia 10 XI 2009r., określagłówne kierunki polityki energetycznej kraju do roku 2030 oraz metody ich realizacji;Załączniki:Ocena realizacji polityki energetycznej do 2005r.,Prognoza zapotrzebowania na paliwa i energię do 2030r.,Program działao wykonawczych na lata 2009-2012,Wnioski ze strategicznej oceny oddziaływania polityki energetycznej na środowisko,Założenia polityki uwzględniają obowiązki jakie nałożył na polski sektor energetyczny, tzw.pakiet „3X20” 61
    • PODSTAWOWE KIERUNKI ROZWOJU W PEP 2030•Działania w zakresie poprawy efektywności energetycznej,•Wzrost bezpieczeostwa dostaw paliw,•Zróżnicowanie struktury wytwarzania energii,•Wzrost bezpieczeostwa dostaw paliw i energii,•Wzrost wykorzystania OZE szczególnie biopaliw,•Rozwój konkurencyjności na rynku paliw•Ochrona środowiska 62
    • Cele w zakresie poprawy efektywności energetycznej zawarte w „PEP 2030”:•Zwiększenie sprawności wytwarzania energii elektrycznej, poprzez budowę wysokosprawnychjednostek wytwórczych•Dwukrotny wzrost do roku 2020 produkcji energii elektrycznej wytwarzanej w technologiiwysokosprawnej kogeneracji, w porównaniu do produkcji w 2006r 63
    • PEP 2030Energochłonnośd PKB w ciągu ostatnich 10 lat spadła o 30%W dalszym ciągu efektywnośd polskiej gospodarki, liczona jako PKB (wg kursu euro) najednostkę energii, jest dwa razy niższa od średniej europejskiejOgólne cele w zakresie poprawy efektywności energetycznej: •Dążenie do utrzymania zeroenergetycznego wzrostu gospodarczego (rozwoju gospodarki następującego bez wzrostu zapotrzebowania na energię pierwotną) •Konsekwentne zmniejszanie energochłonności polskiej gospodarki do poziomu UE-15 64
    • PEP 2030Cele szczegółowe: •Zwiększenie sprawności wytwarzania energii elektrycznej, poprzez budowę wysokosprawnych jednostek wytwórczych, •Dwukrotny wzrost do roku 2020 produkcji energii elektrycznej wytwarzanej w technologii wysokosprawnej kogeneracji, w porównaniu do produkcji w 2006 r., •Zmniejszenie wskaźnika strat sieciowych w przesyle i dystrybucji, poprzez m.in. modernizację obecnych i budowę nowych sieci, wymianę transformatorów o niskiej sprawności oraz rozwój generacji rozproszonej, •Wzrost efektywności koocowego wykorzystania energii •Zwiększenie stosunku rocznego zapotrzebowania na energię elektryczną do maksymalnego zapotrzebowania na moc w szczycie obciążenia, co pozwala zmniejszyd całkowite koszty zaspokojenia popytu na energię elektryczną 65
    • PEP 2030Cel indykatywny w zakresie efektywności energetycznej wynikający z dyrektywy 2006/32/WE: Osiągnięcie do 2016 r. oszczędności energii o 9% w stosunku do średniego zużycia energii finalnej z lat 2001 – 2005 (tj. o 53 452 GWh) 66
    • Działania na rzecz poprawy efektywności energetycznej•Ustalanie narodowego celu wzrostu efektywności energetycznej•Wprowadzenie systemowego mechanizmu wsparcia dla działao służących realizacjinarodowego celu wzrostu efektywności energetycznej•Stymulowanie rozwoju kogeneracji poprzez mechanizmy wsparcia, z uwzględnieniemkogeneracji ze źródeł poniżej 1 MW, oraz odpowiednią politykę gmin•Stosowanie obowiązkowych świadectw charakterystyki energetycznej dla budynków orazmieszkao przy wprowadzaniu ich do obrotu oraz wynajmu•Oznaczenie energochłonności urządzeo i produktów zużywających energię oraz wprowadzenieminimalnych standardów dla produktów zużywających energię•Zobowiązanie sektora publicznego do pełnienia wzorcowej roli w oszczędnymgospodarowaniu energiąWsparcie inwestycji w zakresie oszczędności energii przy zastosowaniu kredytówpreferencyjnych oraz dotacji ze środków krajowych i europejskich 67
    • Działania na rzecz poprawy efektywności energetycznej cd.•Wspieranie prac naukowo-badawczych w zakresie nowych rozwiązao i technologiizmniejszających zużycie energii we wszystkich kierunkach jej przetwarzania oraz użytkowania•Zastosowanie technik zarządzania popytem (Demand Side Managment), stymulowanepoprzez m.in. zróżnicowanie dobowe stawek opłat dystrybucyjnych oraz cen energiielektrycznej w oparciu o ceny referencyjne będące wynikiem wprowadzenia rynku dniabieżącego oraz przekazanie sygnałów cenowych odbiorcom za pomocą zdalnej dwustronnejkomunikacji z licznikami elektronicznymi,•Kampanie informacyjne i edukacyjne, promujące racjonalne wykorzystanie energii 68
    • USTAWA z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej 4 marca 2011 r. Sejm RP przyjął projekt ustawy o efektywności energetycznej, przygotowanyprzez MG, 15 kwietnia została podpisana przez Prezydenta. Podpisana 15.04.2011 r. ustawa tochyba dwudziesta wersja projektu. W stosunku do zaleceo UE to prawie trzyletnie opóźnienie. Ustawa ustanawia ramy prawne dla działao na rzecz wzrostu efektywności energetycznej gospodarki, obejmujących mechanizm wsparcia i prowadzących do uzyskania wymiernych oszczędności energii wymaganych na podstawie dyrektywy 2006/32/WE w sprawie efektywności koocowego wykorzystania energii i usług energetycznych. 69
    • USTAWA z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznejDEFINICJA: Efektywnośd energetyczna jest to obniżenie zużycia energii pierwotnej, mające miejsce na etapie zmiany napięd, przesyłu, dystrybucji lub zużycia koocowego energii, spowodowane zmianami technologicznymi, zmianami zachowao i/lubzmianami ekonomicznymi, zapewniające taki sam lub wyższy poziom komfortu lubusług. Rozwiązania zwiększające efektywnośd koocowego zużycia energii powodująobniżenie zużycia zarówno energii pobieranej przez użytkowników koocowych, jak i energii pierwotnej 70
    • USTAWA z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznejArt. 1.Ustawa określa:1) krajowy cel w zakresie oszczędnego gospodarowania energią;2) zadania jednostek sektora publicznego w zakresie efektywności energetycznej;3) zasady uzyskania i umorzenia świadectwa efektywności energetycznej;4) zasady sporządzania audytu efektywności energetycznej oraz uzyskaniauprawnieo audytora efektywności energetycznej. 71
    • USTAWA z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznejKrajowy cel w zakresie oszczędnego gospodarowania energiąArt. 4.1. Ustala się krajowy cel w zakresie oszczędnego gospodarowania energiąwyznaczający uzyskanie do 2016 r. oszczędności energii finalnej w ilości nie mniejszejniż 9 % średniego krajowego zużycia tej energii w ciągu roku, przy czym uśrednienieobejmuje lata 2001–2005.Art. 5.Osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadająceosobowości prawnej, zużywające energię podejmują działania w celu poprawyefektywności energetycznej. 72
    • USTAWA z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznejZadania jednostek sektora publicznego w zakresie efektywności energetycznejArt. 10.1. Jednostka sektora publicznego, realizując swoje zadania, stosuje co najmniej dwa ze środków poprawy efektywnościenergetycznej, o których mowa w ust. 2.2. Środkiem poprawy efektywności energetycznej jest:1) umowa, której przedmiotem jest realizacja i finansowanie przedsięwzięcia służącego poprawie efektywnościenergetycznej;2) nabycie nowego urządzenia, instalacji lub pojazdu, charakteryzujących się niskim zużyciem energii oraz niskimikosztami eksploatacji;3) wymiana eksploatowanego urządzenia, instalacji lub pojazdu na urządzenie, instalację lub pojazd, o których mowa wpkt 2, albo ich modernizacja;4) nabycie lub wynajęcie efektywnych energetycznie budynków lub ich części albo przebudowa lub remont użytkowanychbudynków, w tym realizacja przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. owspieraniu termomodernizacji i remontów;5) sporządzenie audytu energetycznego w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacjii remontów eksploatowanych budynków w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane o powierzchniużytkowej powyżej 500 m2, których jest właścicielem lub zarządcą. 73
    • USTAWA z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznejPrzedsięwzięcia poprawy efektywnościArt. 17.1. Poprawie efektywności energetycznej służą w szczególności następujące rodzajeprzedsięwzięd:1) izolacja instalacji przemysłowych;2) przebudowa lub remont budynków;3) modernizacja: a) urządzeo przeznaczonych do użytku domowego, b) oświetlenia, c) urządzeo potrzeb własnych, d) urządzeo i instalacji wykorzystywanych w procesach przemysłowych, e) lokalnych sieci ciepłowniczych i lokalnych źródeł ciepła;4) odzysk energii w procesach przemysłowych; 74
    • USTAWA z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej5) ograniczenie: a) przepływów mocy biernej, b) strat sieciowych w ciągach liniowych, c) strat w transformatorach;6) stosowanie do ogrzewania lub chłodzenia obiektów energii wytwarzanej we własnych lubprzyłączonych do sieci odnawialnych źródłach energii, ciepła użytkowego w kogeneracji, wrozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne lub ciepła odpadowego zinstalacji przemysłowych. 75
    • Systemy wsparcia działao zmierzających do zwiększenia efektywności energetycznej poprzez promowanie wdrażania rozwiązao podnoszących sprawnośd wytwarzania energii 76
    • PRIORYTETY W PEP 2030DLA OZE i CHP1. Utrzymanie mechanizmu wsparcia poprzez działanie rynków świadectwCzerwone certyfikaty-mechanizm wsparcia dla energii elektrycznejwyprodukowanej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepłaWarunkiem uzyskania świadectw jest wykonanie przez podmiot posiadającyakredytację PCA audytu jednostki kogeneracji, potwierdzającego możliwą douzyskania ilości świadectw, właściwa kontrolę metrologiczną 77
    • PRIORYTETY W PEP 2030DLA OZE i CHP cd.2. Zachęty podatkowe w tym głównie poprzez utrzymanie zwolnienia zakcyzy3. Przygotowanie zmian pozwalających na bezpośrednie wsparciefinansowe budowy OZE z funduszy europejskich i ochrony środowiska4. Biogazownie rolnicze 78
    • 79
    • Polskie przepisy prawne, a konkretnie ustawa z 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne, zawiera mechanizm wsparciawytwarzania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w postaci tzw. zielonych certyfikatów oraz podobnymechanizm wsparcia dla energii elektrycznej wytwarzanej w kogeneracji w formule czerwonych certyfikatów. 80
    • PROCEDURA CERTYFIKACJI ŚWIADECTW1. Producent zielonej energii musi uzyskad koncesję od Urzędu Regulacji Energetyki (URE)2. Producent podłącza się do sieci energetycznej Operatora Systemu Energetycznego (OSE)3. OSE kupuje od producenta energię po średniej cenie rynkowej z ubiegłego roku4. Producent zakłada konto w Rejestrze Świadectw Pochodzenia (RŚP)5. Producent otrzymuje certyfikaty po wyprodukowaniu energii; świadectwa są przesyłane zURE i wczytywane do RŚP6. Handel certyfikatami (doskonały interes dla producenta) 81
    • Ustawa o efektywności energetycznej wprowadza system tzw. białych certyfikatów, czyli świadectw efektywności energetycznej, opierających się na istniejącychsystemach wsparcia kogeneracji oraz odnawialnych źródeł energii (tzw. czerwonych i zielonych certyfikatów). Na firmy sprzedające energię elektryczną, gaz ziemny lub ciepło odbiorcom koocowym zostanie nałożony obowiązek pozyskania określonej liczby certyfikatów. Świadectwa mogą otrzymad m.in. przedsiębiorstwa, które zmniejszyły zużycie energii dzięki inwestycjom w nowoczesne technologie. System białych certyfikatów ma byd mechanizmem rynkowym wspierającym poprawę efektywności energetycznej czyli poprawę efektywności koocowego wykorzystania energii 82
    • Zgodnie z zapisami Ustawy o efektywności energetycznej świadectwa efektywnościenergetycznej - tzw. białe certyfikaty, będą potwierdzeniem zaoszczędzenia energii w wyniku zrealizowanego przedsięwzięcia służącego poprawie efektywności energetycznej, a więc: zwiększeniu sprawności wytwarzania energii, zmniejszeniu strat w przesyle i dystrybucji energii, ale przede wszystkim oszczędności w zużyciu energii przez odbiorców koocowych. System „białych certyfikatów” ma zacząd obowiązywad od 2013 roku.Do wydawania tych świadectw oraz ich umarzania zostanie upoważniony prezesUrzędu Regulacji Energetyki, a wynikające z nich prawa majątkowe będą zbywalne,stanowiąc towar giełdowy podlegający obrotowi na Towarowej Giełdzie Energii. 83
    • Głównym adresatem certyfikatów będą firmy sprzedające energię elektryczną, gaz ziemny i ciepłoodbiorcom koocowym. Na przedsiębiorstwa te nałożony zostanie obowiązek pozyskania i przedstawieniado umorzenia Prezesowi URE określonej ilości świadectw efektywności energetycznej lub uiszczenia opłatyzastępczej. Firmy te będą zobligowane do pozyskania określonej liczby certyfikatów, w zależności odwielkości sprzedawanej energii.Świadectwa dotyczące zarówno prądu, jak i gazu oraz ciepła, będą wydawane na podstawie ogłaszanychraz lub dwa razy w roku konkursów na energooszczędne projekty. Warunkiem uczestnictwa w przetargubędzie złożenie deklaracji wraz z audytem efektywności energetycznej. Konieczne będzie równieżprzeprowadzenie audytu sprawdzającego już po wykonaniu przedsięwzięcia proefektywnościowego.Obowiązkiem wykonania audytu będą objęte przedsięwzięcia służące poprawie efektywnościenergetycznej, dla których zostanie zadeklarowane osiągnięcie oszczędności energii w ilościprzekraczającej równowartośd 100 toe (ton oleju ekwiwalentnego) średnio w ciągu roku. Jeśli sprzedawcynie pozyskają odpowiedniej liczby certyfikatów, których ilośd na dany rok będzie określanarozporządzeniem ministra gospodarki, będą musieli uiścid opłatę zastępczą. Białe certyfikaty będzie możnakupid na Towarowej Giełdzie Energii 84
    • Prezes URE wydaje białe certyfikaty podmiotom, które z sukcesem zakooczą postępowanieprzetargowe, to znaczy zmieszczą się w przedziale : <k × Eśr ; Emax>,gdzie:k - jest współczynnikiem akceptacji ofert ogłaszanym przez Prezesa UREEśr i Emax – wartośd średnia i maksymalna efektu energetycznego. E = Q/WQ - ilośd energii zaoszczędzonej średnio w ciągu roku w wyniku realizacji przedsięwzięcia lubprzedsięwzięd tego samego rodzaju służących poprawie efektywności energetycznejW - wartośd świadectwa efektywności energetycznej 85
    • PROCEDURA CERTYFIKACJI•Wykonanie audytu efektywności energetycznej w celu określenia poziomu bazowego izaproponowania potencjalnych rozwiązao technicznych wykorzystujących zidentyfikowanypotencjał.•Wybór rozwiązania optymalne go technicznie i ekonomicznie.•Przetarg (Warunkiem wygrania przetargu jest osiągnięcie oszczędności z współczynnikiemokreślającym efekt energetyczny w przedziale <k × Eśr ; Emax>)•Realizacja działao proefektywnościowych zgodnie z wytycznymi z audytu wstępnego•Wykonanie po zakooczeniu działao modernizacyjnych audytu efektywności energetycznejpotwierdzającego deklarowaną oszczędnośd (w przypadku działao, dla których zadeklarowanaoszczędność energii jest niższa niż 100 toe jako wartość średnioroczna, audytu takiego nie trzebawykonywać) 86
    • PROCEDURA CERTYFIKACJI cd•Zawiadomienie Prezesa URE o zakooczonych działaniach (w ustawowym terminie ).•Na wniosek Prezesa URE - wpisanie świadectwa na konto ewidencyjne podmiotu, któryzrealizował z sukcesem dane przedsięwzięcie proefektywnościowe (świadectwo otrzymujeprawa majątkowe – stają się one towarem giełdowym i są zbywalne. W praktyce pozyskanezostaną więc środki finansowe, które poprawiają wskaźniki ekonomiczne wykonanego działaniaproefektywnościowego).Podmioty, które w myśl Ustawy o efektywności energetycznej są objęte obowiązkiempozyskania białych certyfikatów, a nie uzyskają ich i nie umorzą, będą musiały uiścid opłatęzastępczą w odpowiedniej wielkości określonej Ustawą. 87
    • Opłatę zastępczą oblicza się według wzoru: Oz = Ozj x Ep,gdzie poszczególne symbole oznaczają:Oz - opłatę zastępczą wyrażoną w złotych,Ozj - jednostkową opłatę zastępczą, nie niższą niż 900 zł i nie wyższą niż 2 700 zł za tonę olejuekwiwalentnego,Ep - ilośd energii pierwotnej, wyrażoną w tonach oleju ekwiwalentnego, równą różnicy międzyilością energii pierwotnej wynikającą z wymaganej wartością i ilością energii pierwotnejokreślonej w certyfikatach przedstawionych do wykupu. 88
    • (źródło: http://e-czytelnia.abrys.pl) 89
    • Świadectwa efektywności energetycznej (białecertyfikaty), to mechanizm stymulujący i wymuszającyzachowania prooszczędnościowe.Białe certyfikaty będą wydawane za:•zmniejszenie zużycia energii przez odbiorców koocowych•zwiększenie sprawności wytwarzania energii•ograniczenie strat w przesyle i dystrybucji 90
    • Przykłady dobrych praktyk wzakresie zwiększania efektywnościenergetycznej w procesie produkcji energii. 91
    • WŁOCHYPlan poprawy efektywności energetycznej na lata 2005 – 2009 zakładał uzyskanie efektów oszczędnościowych w wysokości prawie 34 TWh energii pierwotnej. Mądrezałożenia i ciekawe rozwiązania zastosowane w tym krajusprawiły, że już na rok przed zakładanym koocem działao udało się uzyskad nadwyżkę w realizacji planu (zaoszczędzono 43TWh). 92
    • Źródło: “Nowa Energia” 3/2010 93
    • FRANCJAPoza standardowymi działaniami wprowadzanymi głównie w sektorach: mieszkaniowym, budownictwa, przemysłu i transportu, zastosowano metody proefektywnościowe, których okres zwrotu przewyższał 3 lata.Plan ten zaowocował w latach 2006-2009 wydaniem ponad tysiąca certyfikatów dla 250 odbiorców, a co za tym idzie zaoszczędzeniem przeszło 65 TWh. 94
    • Źródło: “Nowa Energia” 3/2010 95
    • WIELKA BRYTANIA Ponad dwie trzecie gospodarstw domowych wzięło udział w prowadzonych działaniachproefektywnościowych. Warto zauważyd, że koszt ich realizacji, poniesiony przez odbiorców, wyniósł jedynie 7£ na gospodarstwo domowe w skali roku. Plany efektywności energetycznej zostały zrealizowane tutaj z dużą nadwyżką i finalnie wyniosły prawie 90 TWh 96
    • POLSKA - fabryka General Motors w GliwicachW ciągu 5 lat (2003-2008) zredukowała zużycie energii o ponad 50%, ustanawiając rekord w koncernie W 2008 roku rząd Polski uznał, że do 2030 roku "mamy szansę" osiągnąd efektywnośd energetyczną krajów zachodniej Europy z roku 2005. Polska jako pierwszy z krajów nowej Unii wprowadziła mechanizm białychcertyfikatów, który zgodnie z Energy Efficiency Plan 2011 ma byd obowiązkowy dla wszystkich krajów. Sam cel będzie ustalony w 2013 rokuW Polsce nawet 1900 przedsiębiorstw energetycznych może byd zobowiązanych dopozyskania i rozliczania białych certyfikatów (według resortu gospodarki będzie to 1500 przedsiębiorstw). 97
    • Bloki energetyczne na parametry nadkrytyczne Zły stan techniczny polskich bloków energetycznych, zwłaszcza kotłów parowych,powoduje, że ich średnia sprawnośd wynosi ok. 37 proc. wobec ok. 46 proc. dla całej Unii Europejskiej.Kocioł OP-650Wydajnośd: 650 t/hTemperatura pary świeżej wylot: 540°CCiśnienie pary świeżej wylot: 13,5 MPaTemperatura pary wtórnej wlot/wylot: 320/540°CCiśnienie pary wtórnej-wlot: 2,3 MPaTemperatura wody zasilającej: 242°CSprawnośd: 91% (dla węgla kamiennego) lub ok. 85% (dlawęgla brunatnego). 98
    • Bloki energetyczne na parametry nadkrytyczneWzrostu sprawności wytwarzania energii elektrycznej w układach siłowni parowych możnaoczekiwad jako następstwo:• wzrostu parametrów pary pierwotnej i temperatury pary wtórnej,• zmniejszania ciśnienia w skraplaczu łącznie z optymalizacją wylotów z turbiny,• doskonalenia struktury obiegu,• optymalizacji parametrów obiegu (np. dobór ciśnienia wtórnych przegrzewów, dobórprzyrostów temperatury w podgrzewaczach regeneracyjnych),• doskonalenia maszyn i urządzeo obiegu.• wykorzystania ciepła odpadowego ze spalin kotłowych.O kotłach o parametrach nadkrytycznych mówimy, gdy temperatura pary wynosi od 580 do600 stopni Celsjusza, a ciśnienie 27-30 Mpa. Kotły supernadkrytyczne pozwalają osiągnądtemperaturę ok. 620 stopni Celsjusza i ciśnienie ok. 31,5 Mpa. Przy kotłachultrasupernadkrytycznych mówimy o temperaturze powyżej 700 stopni Celsjusza i ciśnieniu ok.35 Mpa. Wybór tych parametrów oraz optymalizacja obiegu cieplnego umożliwiają uzyskanie sprawności bloku rzędu 45 - 46,5% 99
    • Bloki energetyczne na parametry nadkrytyczne Elektrownia Bełchatów – największy w Polsce blok energetyczny o mocy 858 MWKocioł przepływowy oparametrach:Wydajnośd 2400t/hParametry pary świeżej:26,6MPa/554°C 100
    • SMART GRID Smart grid – inteligentne sieci elektroenergetyczne, gdzie istnieje komunikacja między wszystkimiuczestnikami rynku energii mająca na celu dostarczanie usług energetycznych zapewniając obniżenie kosztów i zwiększenie efektywności oraz zintegrowanierozproszonych źródeł energii, w tym także energii odnawialnej Źródło:http: //thewmeacblog.org 101
    • SMART GRIDIdeą Smart Grid jest komunikacja między wszystkimi uczestnikami rynku energii. Siedintegruje elektrownie, duże i małe, oraz odbiorców energii w jedną całościową strukturę.Smart Grid może istnied i funkcjonowad dzięki dwóm elementom: automatyce zbudowanejna zaawansowanych czujnikach oraz systemowi teleinformatycznemu. Mówiącw uproszczeniu: Smart Grid „wie”, gdzie i kiedy powstaje największy popyt na energięi największa na nią podaż, i potrafi przekierowywad nadwyżki energii w miejsca, gdziezostanie ona wykorzystana. z pożytkiem. Dzięki temu Smart Grid może zwiększydefektywnośd, niezawodnośd i bezpieczeostwo łaocucha dostaw energii.Smart grid przypomina internet – każdy może byd producentem i odbiorcą. Każdy pobieraenergię z sieci, ale może też ją oddawad, kiedy wyprodukuje nadwyżki. Pojedynczy dom zpanelami słonecznymi na dachu, czy nawet akumulator samochodowy jest minielektrownią.Inteligentna sied wszystkich uczestników rynku energii oznacza oszczędnośd, ochronęklimatu, ale i decentralizację, demokratyzację, uwolnienie spod władzy monopoli. 102
    • SMART GRIDKorzyści z Smart Grid dla zakładówenergetycznychSmart Grid pozwala zakładom energetycznymprognozowad czas w którym zapotrzebowanie naenergię jest największe, oraz pozwala nawyłączenie lub zredukowanie sprzętu mniejistotnego, w celu zmniejszenia mocy szczytowej.Inteligentna technologia Smart Grid jest w staniezmniejszad ilośd przerw w zasilaniu, co dlazakładów energetycznych jest bardzo ważne.Przykładowo, po zerwaniu linii elektrycznejelastyczna sied „przekieruje” energię, dopókiuszkodzone części linii nie zostaną naprawione. Źródło: http://www.altenergymag.com 103
    • 104
    • Źródło: http://www.drewno.pl 105
    • PODSUMOWANIE 106
    • W 2009 roku energochłonnośd w Polsce była około 3 razy wyższa niżśrednia europejska. Żródło: Eurostat 107
    • Prognoza zmian intesywności energetycznej w Polsce Źródło: European energy and transport, Trende to 2030 - update 2007; European Commision 2008 108
    • Zalecenia dla Polski zawarte w raporcie Międzynarodowej Agencji Energetycznej (Energy Policies of IEA Countries: POLAND, 2011 Review OECD/IEA, 2011)Rząd Polski powinien:•Wzmóc wysiłki w kierunku wzmocnienia efektywności energetycznej, zapewniając sprawne iterminowe wdrażanie już zarysowanych działao.•Rozwijad całościowe podejście do zjawiska efektywności energetycznej, biorąc pod uwagępotencjalny wkład wszystkich sektorów, w szczególności budownictwa i transportu.•Zapewnid sprawną współpracę pomiędzy ministerstwami, agencjami i władzami lokalnymizaangażowanymi we wdrożenie.•Usprawnid monitoring i system oceniania sprawności działao wdrażających efektywnośdenergetyczną. 109
    • Technologie poprawiające efektywnośd energetyczną po stronieproducenta to:•wysokosprawne kotły, pompy, silniki elektryczne, wentylatory;•odzysk energii odpadowej;•skojarzone wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła;•doskonalenie systemów zarządzania energią;•wytwarzanie energii elektrycznej w wysokosprawnych obiegachgazowo-parowych pracujących na paliwach gazowych;•konwersja kotłów węglowych na gazowe;•substytucja paliw węglowych gazowymi w innych urządzeniachenergetycznych. 110
    • Dziękuję za uwagę www.itc.edu.pljacek.karczewski@itc.edu.pl 111
    • http://ec.europa.eu/avservices/video/player.cfm?ref=I072677&videolang=pl&sitelang=en 112