SlideShare uma empresa Scribd logo
1 de 13
ОРГАНИКАЛЫҚ ДҮНИЕ
  ДӘЛЕЛДЕМЕЛЕРІ




              Құрастырған
        © “БИОЛОГ анықтамалығы”
                журналы
               2010 жыл
Органикалық
                             дүние
                        эволюциясының
                         дәлелдемелері




Салыстырмалы-                     Палеонтоло-   Биогеогра-
                Эмбриологиялық
 анатомиялық                        гиялық       фиялық
Салыстырмалы-анатомиялық
       дәлелдеме
Органикалық дүниенің эволюциялық үрдісінің салыстырмалы анатомиялық
     дәлелдеуіне омыртқалылардың жалпы қаңқа сүйектерінің көрінісінен
  байқауға болады. Олардың денелері екіжақты симметриялы, омыртқалары
   бас сүйегімен байланысқан және аяқ-қол сүйектерінің құрылысы бірдей.




          адам                    шимпанзе                  бақа

           Омыртқалылардың жалпы құрылыс сызбасы.
Гомологиялық мүшелер
•   Тіршілік ету ортасына қарай организмнің құрылысы өзгереді, қоршаған
    ортаға бейімделу белгілері пайда болады. Мысалы, алдыңғы аяқ киттер
    үшін суды есуге бейімделген, ал көртышқанда ол жерді қазуға бейімделген,
    ал адамда қол көптеген жұмыстарды атқарады. Мұндай құрылысы ұқсас,
    шығу тегі ортақ және бірдей орналасқан мүшелер гомологиялық мүшелер
    деп аталады.




                Мысықтың        Жарқанаттың       Киттің       жылқының
    Адамның                                       алдыңғы      алдыңғы
                алдыңғы         қанаты
    қолы        аяғы                              қанаты       аяғы
Аналогиялық мүшелер
• Бірдей қызмет атқарғанымен, құрылыстары және
  шығу тегі әр түрлі мүшелер аналогиялық
  мүшелер деп аталады.




     Балықтың желбезегі          •Өзен шаянының желбезегі

                    Аналогиялық мүшелер.
Эмбриологиялық дәлелдеме
• Омыртқалылардың ұрықтарының дамудың әр түрлі сатысында
 салыстырғанда эмбриогенездің ертерек сатыларынан әр алуан класс
өкілдерінің ұқсастығы жақсы байқалады. Ұрықтар ұқсастығының заңын
             1828 жылы орыс эмбриологі К.М.Бэр жасады.




балық            тасбақа          егеуқұйрық             •адам
Палеонтологиялық дәлелдемелер
                        • Палеонтологиялық
                       қазбалардан табылған ағза
                         қалдықтарын салстыру
                          арқылы ғалымдар әр
                          түрлі уақытта тіршілік
                              еткен әр түрлі
                             систематикалық
                          топтардың арасында
                         туыстық байланыс бар
                          екенін дәлелдеді. Бұл
                            жағдайда аралық
                         формалардың маңызы
                              зор. Мысалы,
                         археоптерикс бауырмен
                           жорғалаушылар мен
                         құстардың арасындағы
                          аралық форма болып
                                табылады.




Ал бауырмен жорғалаушылар мен
сүтқоректілер арасындағы аралық
 форма - аңтісті кесіртке
Биогеографиялық дәлелдемелер
•     Жер шарының әр түрлі материктеріндегі өсімдіктер мен жануарларды
      зерттеу олардың тарихи дамуы туралы, эволюцияның сенімді дәлелі
      туралы мәліметтер береді.

                                  Палеоаркти-
                                калық – Еуропа,
                                 Солт.Африка,
                                  Солт. және
                                 Орталық Азия,
                                   Жапония
     Австралиялық-
       Австралия,                                       Неоарктикалық –
    Жаңа Гвинея, Жаңа                                    Солт. Америка,
       Зеландия,
        Тасмания

                               Зоогеогра-
                                фиялық
                                аймақтар
    Неотропикалық-
                                                         Эфиопиялық –
       Оңт. және
    Орталық Америка                                       Оңт.Африка


                              Үндімалазиялық –
                                Оңт.Азия және
                              Малай архипелагы
Органикалық
                 дүниенің даму
                   бағыттары



  Биологиялық                Биологиялық
   Прогресс –                  Регресс-
    түрдің немесе
                             тіршілік ортасына
басқа систематикалық
                            бейімделу деңгейінің
 топтың тіршілік үшін
                                 төмендеуі
күресте жеңіске жетуі.
Ароморфоз
•     Эволюция барысында тіршілік иелерінің жаратылым деңгейін жалпы
        көтеретін ірі эволюциялық өзгерістер ароморфоз деп аталады.
        Ароморфоз тұқымқуалайтын өзгергіштік пен табиғи сұрыпталу
           нәтижесінде жүретін ұзақ үрдіс. Бұл терминді 1925 жылы
                            А.Н.Северцов енгізді.




    Ароморфоз. Тыныс алу (1), қан айналу (2) және жүйке жүйелерінің (3)
                                күрделенуі
Идиоадаптация
• Идиоадаптация бұл организмде тіршілік ету
  барысында белгілі бір ортаға көптеген ұсақ
  бейімделулердің пайда болуы.

                         бүркіт тырнақты колибри



                                                   қапшықты
                                                   шұбарқұйрықты
                                                   сусар




                   •Семсер тырнақты
 Жолақты кенгуру
                   •колибри
•   Табиғатта қалыпты қоршаған ортада организмде кейбір мүшелер біртіндеп
    жойылады. Нәтижесінде организм құрылысы қарапайымданады. Бұл
    құбылыс жалпы дегенерация деп аталады.
•   Эволюцияның бұл бағыттары мен жолдары өзара тығыз байланысты.
    Олар бір бірін аламстырады немесе бір бірінің жалғасы болып табылады.




         •Араморфоз, идиоадаптация және дегенерация арасындағы
                            қатынас сызбасы

Mais conteúdo relacionado

Mais procurados

Mais procurados (20)

Lycopodiophyta
LycopodiophytaLycopodiophyta
Lycopodiophyta
 
Identification keys to orders and families of Monocots and Dicots
Identification keys to orders and families of Monocots and Dicots Identification keys to orders and families of Monocots and Dicots
Identification keys to orders and families of Monocots and Dicots
 
Patterns of Descent with Modification.pdf
Patterns of Descent with Modification.pdfPatterns of Descent with Modification.pdf
Patterns of Descent with Modification.pdf
 
Vacuole
VacuoleVacuole
Vacuole
 
Double fertilization & triple fusion
Double fertilization & triple fusionDouble fertilization & triple fusion
Double fertilization & triple fusion
 
Symmetry coelom and metamerism
Symmetry coelom and metamerismSymmetry coelom and metamerism
Symmetry coelom and metamerism
 
Support and movement form 2
Support and movement form 2Support and movement form 2
Support and movement form 2
 
Plant Tissues
Plant TissuesPlant Tissues
Plant Tissues
 
Placentation
PlacentationPlacentation
Placentation
 
Inflorescence
InflorescenceInflorescence
Inflorescence
 
Nuclear envelope
Nuclear envelopeNuclear envelope
Nuclear envelope
 
Biology and physiology of Pomacea Canaliculata
Biology and physiology of Pomacea CanaliculataBiology and physiology of Pomacea Canaliculata
Biology and physiology of Pomacea Canaliculata
 
Anatomy of dicot and monocot stem
Anatomy of dicot and monocot stemAnatomy of dicot and monocot stem
Anatomy of dicot and monocot stem
 
ROOT APEX
ROOT APEXROOT APEX
ROOT APEX
 
Plant tissues
Plant tissuesPlant tissues
Plant tissues
 
Embryo development
Embryo developmentEmbryo development
Embryo development
 
Laticifers
Laticifers Laticifers
Laticifers
 
parasitic adaptation in helminth.pptx
parasitic adaptation  in helminth.pptxparasitic adaptation  in helminth.pptx
parasitic adaptation in helminth.pptx
 
Types of vascular bundles
Types of vascular bundlesTypes of vascular bundles
Types of vascular bundles
 
Kingdom Animalia
Kingdom AnimaliaKingdom Animalia
Kingdom Animalia
 

Destaque (11)

эволюциялық ілімнің даму тарихы
эволюциялық ілімнің даму тарихыэволюциялық ілімнің даму тарихы
эволюциялық ілімнің даму тарихы
 
Чарльз Дарвин
Чарльз ДарвинЧарльз Дарвин
Чарльз Дарвин
 
Карл линей
Карл линейКарл линей
Карл линей
 
Жан Батист Ламарк
Жан Батист ЛамаркЖан Батист Ламарк
Жан Батист Ламарк
 
Карл Линней
Карл ЛиннейКарл Линней
Карл Линней
 
Жан батист Ламарк
Жан батист ЛамаркЖан батист Ламарк
Жан батист Ламарк
 
ирисметова ф.
ирисметова ф.ирисметова ф.
ирисметова ф.
 
ирисметова ф.ашық сабақ
ирисметова ф.ашық сабақирисметова ф.ашық сабақ
ирисметова ф.ашық сабақ
 
Популяцияның табиғаттағы құрылымы мен негізгі қасиеттері
Популяцияның табиғаттағы құрылымы мен негізгі қасиеттері Популяцияның табиғаттағы құрылымы мен негізгі қасиеттері
Популяцияның табиғаттағы құрылымы мен негізгі қасиеттері
 
Layi̇he ki̇tab
Layi̇he ki̇tabLayi̇he ki̇tab
Layi̇he ki̇tab
 
Корей халық аспаптары
Корей халық аспаптарыКорей халық аспаптары
Корей халық аспаптары
 

Semelhante a органикалық дүние эволюция дәлелдемелері

Түр оның белгілері және құрамы
Түр оның белгілері және құрамыТүр оның белгілері және құрамы
Түр оның белгілері және құрамыwer rew
 
Органикалық дүниенің алуан түрлілігі (1).pdf
Органикалық дүниенің алуан түрлілігі (1).pdfОрганикалық дүниенің алуан түрлілігі (1).pdf
Органикалық дүниенің алуан түрлілігі (1).pdfAruzhanAblay
 
Мезозой
МезозойМезозой
Мезозойseitzhan
 
генетика оқулық
генетика оқулықгенетика оқулық
генетика оқулықAsem Sarsembayeva
 
Жаратылыстану табиғат жайлы
Жаратылыстану табиғат жайлы  Жаратылыстану табиғат жайлы
Жаратылыстану табиғат жайлы Erjan Beisenhojaev
 

Semelhante a органикалық дүние эволюция дәлелдемелері (6)

Түр оның белгілері және құрамы
Түр оның белгілері және құрамыТүр оның белгілері және құрамы
Түр оның белгілері және құрамы
 
Органикалық дүниенің алуан түрлілігі (1).pdf
Органикалық дүниенің алуан түрлілігі (1).pdfОрганикалық дүниенің алуан түрлілігі (1).pdf
Органикалық дүниенің алуан түрлілігі (1).pdf
 
Мезозой
МезозойМезозой
Мезозой
 
генетика оқулық
генетика оқулықгенетика оқулық
генетика оқулық
 
Жаратылыстану табиғат жайлы
Жаратылыстану табиғат жайлы  Жаратылыстану табиғат жайлы
Жаратылыстану табиғат жайлы
 
ерейментау онири
ерейментау онириерейментау онири
ерейментау онири
 

Mais de Айбек Қуандықұлы

Ауыр металл иондарының соя өсімдігінің морфо-анатомиялық құрылыс ерекшеліктер...
Ауыр металл иондарының соя өсімдігінің морфо-анатомиялық құрылыс ерекшеліктер...Ауыр металл иондарының соя өсімдігінің морфо-анатомиялық құрылыс ерекшеліктер...
Ауыр металл иондарының соя өсімдігінің морфо-анатомиялық құрылыс ерекшеліктер...Айбек Қуандықұлы
 
үшбұрыштың элементтерінің арасындағы байланыстар
үшбұрыштың элементтерінің арасындағы байланыстарүшбұрыштың элементтерінің арасындағы байланыстар
үшбұрыштың элементтерінің арасындағы байланыстарАйбек Қуандықұлы
 
Жүйке жүйесінің бөлімдері. Жұлынның құрылысы мен қызметі
Жүйке жүйесінің бөлімдері. Жұлынның құрылысы мен қызметіЖүйке жүйесінің бөлімдері. Жұлынның құрылысы мен қызметі
Жүйке жүйесінің бөлімдері. Жұлынның құрылысы мен қызметіАйбек Қуандықұлы
 
Электроника және импульсті техника
Электроника және импульсті техникаЭлектроника және импульсті техника
Электроника және импульсті техникаАйбек Қуандықұлы
 
"Мың бұралған бишілер» би байқауының сценарийі
"Мың бұралған бишілер»  би байқауының сценарийі"Мың бұралған бишілер»  би байқауының сценарийі
"Мың бұралған бишілер» би байқауының сценарийіАйбек Қуандықұлы
 
Бақытты отбасында--бақытты бала
Бақытты отбасында--бақытты балаБақытты отбасында--бақытты бала
Бақытты отбасында--бақытты балаАйбек Қуандықұлы
 
Жыл басы – Наурыз, мол болсын дәм – тұз
Жыл басы – Наурыз, мол болсын дәм – тұзЖыл басы – Наурыз, мол болсын дәм – тұз
Жыл басы – Наурыз, мол болсын дәм – тұзАйбек Қуандықұлы
 
Екі таңбалы санды бір таңбалы санға ауызша бөлу
Екі  таңбалы  санды  бір  таңбалы  санға  ауызша  бөлуЕкі  таңбалы  санды  бір  таңбалы  санға  ауызша  бөлу
Екі таңбалы санды бір таңбалы санға ауызша бөлуАйбек Қуандықұлы
 

Mais de Айбек Қуандықұлы (20)

Бұл – менің отбасым
Бұл – менің отбасымБұл – менің отбасым
Бұл – менің отбасым
 
Англия мен Франция
Англия мен ФранцияАнглия мен Франция
Англия мен Франция
 
Ауыр металл иондарының соя өсімдігінің морфо-анатомиялық құрылыс ерекшеліктер...
Ауыр металл иондарының соя өсімдігінің морфо-анатомиялық құрылыс ерекшеліктер...Ауыр металл иондарының соя өсімдігінің морфо-анатомиялық құрылыс ерекшеліктер...
Ауыр металл иондарының соя өсімдігінің морфо-анатомиялық құрылыс ерекшеліктер...
 
үшбұрыштың элементтерінің арасындағы байланыстар
үшбұрыштың элементтерінің арасындағы байланыстарүшбұрыштың элементтерінің арасындағы байланыстар
үшбұрыштың элементтерінің арасындағы байланыстар
 
Италия мен Испания
Италия мен ИспанияИталия мен Испания
Италия мен Испания
 
Зейін
ЗейінЗейін
Зейін
 
табиғат тіршілік анасы
табиғат тіршілік анасытабиғат тіршілік анасы
табиғат тіршілік анасы
 
Жүйке жүйесінің бөлімдері. Жұлынның құрылысы мен қызметі
Жүйке жүйесінің бөлімдері. Жұлынның құрылысы мен қызметіЖүйке жүйесінің бөлімдері. Жұлынның құрылысы мен қызметі
Жүйке жүйесінің бөлімдері. Жұлынның құрылысы мен қызметі
 
Ғажайыптар әлемі
Ғажайыптар әлеміҒажайыптар әлемі
Ғажайыптар әлемі
 
Open lesson everything is good in its season
Open lesson everything is good in its seasonOpen lesson everything is good in its season
Open lesson everything is good in its season
 
Weather “Seasons”.
Weather “Seasons”.Weather “Seasons”.
Weather “Seasons”.
 
Ғылыми жоба
Ғылыми жобаҒылыми жоба
Ғылыми жоба
 
Мың бұралған бишілер
Мың бұралған бишілерМың бұралған бишілер
Мың бұралған бишілер
 
Электроника және импульсті техника
Электроника және импульсті техникаЭлектроника және импульсті техника
Электроника және импульсті техника
 
"Мың бұралған бишілер» би байқауының сценарийі
"Мың бұралған бишілер»  би байқауының сценарийі"Мың бұралған бишілер»  би байқауының сценарийі
"Мың бұралған бишілер» би байқауының сценарийі
 
Бақытты отбасында--бақытты бала
Бақытты отбасында--бақытты балаБақытты отбасында--бақытты бала
Бақытты отбасында--бақытты бала
 
Жыл басы – Наурыз, мол болсын дәм – тұз
Жыл басы – Наурыз, мол болсын дәм – тұзЖыл басы – Наурыз, мол болсын дәм – тұз
Жыл басы – Наурыз, мол болсын дәм – тұз
 
Тұмар түйіндер
 Тұмар түйіндер Тұмар түйіндер
Тұмар түйіндер
 
Екі таңбалы санды бір таңбалы санға ауызша бөлу
Екі  таңбалы  санды  бір  таңбалы  санға  ауызша  бөлуЕкі  таңбалы  санды  бір  таңбалы  санға  ауызша  бөлу
Екі таңбалы санды бір таңбалы санға ауызша бөлу
 
Шоқан Уәлихан
Шоқан УәлиханШоқан Уәлихан
Шоқан Уәлихан
 

органикалық дүние эволюция дәлелдемелері

  • 1. ОРГАНИКАЛЫҚ ДҮНИЕ ДӘЛЕЛДЕМЕЛЕРІ Құрастырған © “БИОЛОГ анықтамалығы” журналы 2010 жыл
  • 2.
  • 3. Органикалық дүние эволюциясының дәлелдемелері Салыстырмалы- Палеонтоло- Биогеогра- Эмбриологиялық анатомиялық гиялық фиялық
  • 4. Салыстырмалы-анатомиялық дәлелдеме Органикалық дүниенің эволюциялық үрдісінің салыстырмалы анатомиялық дәлелдеуіне омыртқалылардың жалпы қаңқа сүйектерінің көрінісінен байқауға болады. Олардың денелері екіжақты симметриялы, омыртқалары бас сүйегімен байланысқан және аяқ-қол сүйектерінің құрылысы бірдей. адам шимпанзе бақа Омыртқалылардың жалпы құрылыс сызбасы.
  • 5. Гомологиялық мүшелер • Тіршілік ету ортасына қарай организмнің құрылысы өзгереді, қоршаған ортаға бейімделу белгілері пайда болады. Мысалы, алдыңғы аяқ киттер үшін суды есуге бейімделген, ал көртышқанда ол жерді қазуға бейімделген, ал адамда қол көптеген жұмыстарды атқарады. Мұндай құрылысы ұқсас, шығу тегі ортақ және бірдей орналасқан мүшелер гомологиялық мүшелер деп аталады. Мысықтың Жарқанаттың Киттің жылқының Адамның алдыңғы алдыңғы алдыңғы қанаты қолы аяғы қанаты аяғы
  • 6. Аналогиялық мүшелер • Бірдей қызмет атқарғанымен, құрылыстары және шығу тегі әр түрлі мүшелер аналогиялық мүшелер деп аталады. Балықтың желбезегі •Өзен шаянының желбезегі Аналогиялық мүшелер.
  • 7. Эмбриологиялық дәлелдеме • Омыртқалылардың ұрықтарының дамудың әр түрлі сатысында салыстырғанда эмбриогенездің ертерек сатыларынан әр алуан класс өкілдерінің ұқсастығы жақсы байқалады. Ұрықтар ұқсастығының заңын 1828 жылы орыс эмбриологі К.М.Бэр жасады. балық тасбақа егеуқұйрық •адам
  • 8. Палеонтологиялық дәлелдемелер • Палеонтологиялық қазбалардан табылған ағза қалдықтарын салстыру арқылы ғалымдар әр түрлі уақытта тіршілік еткен әр түрлі систематикалық топтардың арасында туыстық байланыс бар екенін дәлелдеді. Бұл жағдайда аралық формалардың маңызы зор. Мысалы, археоптерикс бауырмен жорғалаушылар мен құстардың арасындағы аралық форма болып табылады. Ал бауырмен жорғалаушылар мен сүтқоректілер арасындағы аралық форма - аңтісті кесіртке
  • 9. Биогеографиялық дәлелдемелер • Жер шарының әр түрлі материктеріндегі өсімдіктер мен жануарларды зерттеу олардың тарихи дамуы туралы, эволюцияның сенімді дәлелі туралы мәліметтер береді. Палеоаркти- калық – Еуропа, Солт.Африка, Солт. және Орталық Азия, Жапония Австралиялық- Австралия, Неоарктикалық – Жаңа Гвинея, Жаңа Солт. Америка, Зеландия, Тасмания Зоогеогра- фиялық аймақтар Неотропикалық- Эфиопиялық – Оңт. және Орталық Америка Оңт.Африка Үндімалазиялық – Оңт.Азия және Малай архипелагы
  • 10. Органикалық дүниенің даму бағыттары Биологиялық Биологиялық Прогресс – Регресс- түрдің немесе тіршілік ортасына басқа систематикалық бейімделу деңгейінің топтың тіршілік үшін төмендеуі күресте жеңіске жетуі.
  • 11. Ароморфоз • Эволюция барысында тіршілік иелерінің жаратылым деңгейін жалпы көтеретін ірі эволюциялық өзгерістер ароморфоз деп аталады. Ароморфоз тұқымқуалайтын өзгергіштік пен табиғи сұрыпталу нәтижесінде жүретін ұзақ үрдіс. Бұл терминді 1925 жылы А.Н.Северцов енгізді. Ароморфоз. Тыныс алу (1), қан айналу (2) және жүйке жүйелерінің (3) күрделенуі
  • 12. Идиоадаптация • Идиоадаптация бұл организмде тіршілік ету барысында белгілі бір ортаға көптеген ұсақ бейімделулердің пайда болуы. бүркіт тырнақты колибри қапшықты шұбарқұйрықты сусар •Семсер тырнақты Жолақты кенгуру •колибри
  • 13. Табиғатта қалыпты қоршаған ортада организмде кейбір мүшелер біртіндеп жойылады. Нәтижесінде организм құрылысы қарапайымданады. Бұл құбылыс жалпы дегенерация деп аталады. • Эволюцияның бұл бағыттары мен жолдары өзара тығыз байланысты. Олар бір бірін аламстырады немесе бір бірінің жалғасы болып табылады. •Араморфоз, идиоадаптация және дегенерация арасындағы қатынас сызбасы